Faiz ve bankacılık hükümleri hangi kaynaklara göre tartışılmaktadır?

Merginani, el-Hidaye, Kitabü’l-Büyu’; Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Madde 72-75

Kaynak: 364. Dergah Sohbeti — İhsan, Hizmetin Önemi, Bankacılık Meselesi ve Sufi Dostluğ

Fetva ve ictihad farkı hangi eserlerde tartışılmaktadır?

İbn Abidin, Reddü’l-Muhtar, Mukaddime; Şatibi, el-Muvafakat, IV/142-150

Kaynak: 364. Dergah Sohbeti — İhsan, Hizmetin Önemi, Bankacılık Meselesi ve Sufi Dostluğ

Bu soru kendi içerisinde tenakuz dolu mudur?

Ateistler ‘Allah kendi kaldıramayacağı taşı yaratabilir mi?’ diye soruyorlar. Bu soru kendi içerisinde tenakuz doludur. Bu şuna benziyor: Bir insanın kendisinin bükemeyeceği bir demir yapabilmesi. İnsanla Allah’ı aynı noktaya koymak saçmalıktır. Allah her şeye kadirdir. O’nun güç yetiremeyeceği hiçbir şey yoktur. Güç yetiremeyeceği bir şey olmayan bir varlığa ‘gücünün yetmeyeceği bir şey yaratır mısın?’ diye sormak cehalettir.

Kaynak: 365. Dergah Sohbeti — Fitne Zamanlarında Temkinli Olmak, İhlas ile Hizmet ve Zik

Beyin ölümü gerçekleşmiş kişinin organ nakli meselesi nedir?

Beyin ölümü gerçekleşmiş kişinin organ nakli meselesi günümüzde tartışılan konulardan birisidir. Bu meseleyle alakalı fetvalar sonradan verilmiş fetvalardır. Diyanet İşleri Başkanlığı organ naklinin caiz olduğuna dair fetva vermektedir. Ancak biz bu fetvaya katılanlardan değiliz. Bu fetvaya katılmamamız sebebiyle karşı tarafı cahillikle itham etmemiz de söz konusu değildir. Bir kimsenin beyin ölümü gerçekleşse dahi yıllarca koma halinde kalıp, bilgisayar destekli hayat yaşayıp sonradan tekrar normale dönmesine dair haberler mevcuttur. Yirmi-yirmi beş yıl beyin ölümü teşhisi konulmuş olmasına rağmen normal hayata dönen insanlara dair gazete haberleri ve küpürler bize gönderilmiştir. Bu da bizim bu konudaki görüşümüzü desteklemiştir. O yüzden beyin ölümü gerçekleşse dahi bir kimsenin organlarının alınmasına karşıyız.

Kaynak: 367. Dergah Sohbeti — Beyin Ölümü, Zina Hukuku, Evrensel Hukuk Eleştirisi, Affet

Zina hukuku ve nikah meselesi nedir?

Erkeğin Zinası Durumunda Hüküm

Bir kimsenin aldatması meselesinde İslam hukukuna göre bakıldığında durum şöyledir: Evli bir erkek zina ederse ve zinası dört şahitle ya da kendi itirafıyla sabit olursa, dini hukuka göre recmedilir. Recmedildiğinde kadının nikahı otomatik olarak düşmüş olur. Kadın bu durumda üç ay iddet bekler, iddetini tamamladıktan sonra başkasıyla evlenebilir.

Kadının Zinası Durumunda Hüküm

Aynı hüküm evli kadın için de geçerlidir. Evli bir kadın zina ederse, zinasını kendisi itiraf eder ya da dört şahitle ispat edilirse, Kur’an ve Sünnet çerçevesinde, imamların 3. ictihadıyla o kimse de recmedilir. Recmedildikten sonra otomatik olarak kocasıyla olan nikahı düşmüş olur.

Darül Harp’te Bu Hükmün Uygulanması

Bu sorular Darül Harp’te, yani İslam hukukunun yaşanmadığı bir ortamda soruluyor. İslam hukukunun uygulanmadığı bir yerde insanların dini hükümleri icra edebilecekleri bir merci bulunmamaktadır. Böyle bir mercinin olabilmesi için oradaki Müslümanların ittifak halinde bir Darül Harp imamı seçmeleri gerekir. Bu da mevcut şartlarda mümkün olmadığından, Müslümanların bu tür meselelerine ictihad edecek herhangi bir kurum bulmak mümkün değildir. Şu anda dini hukuk uygulanmadığı için bu meselenin içinden çıkmak son derece güçtür. Recm uygulanamadığından nikah düşmesi de gerçekleşmez, çünkü buradaki nikahın düşmesi ölüm sebebiyledir.

Diyanet’in bu konudaki fetvasına göre, resmi olarak evlenme akdi kimin üzerindeyse o kişiyle nikah devam etmektedir. Bu fetvanın doğruluğunu kendi kulağımla teyit etmemiş olsam da, İslam hukukunun olmadığı bir yerde bu meselenin içinden çıkmak hakikaten zordur. Bir Müslümanın Darül Harp’te dinini tam bir şekilde yaşaması bu manada mümkün değildir.

Kaynak: 367. Dergah Sohbeti — Beyin Ölümü, Zina Hukuku, Evrensel Hukuk Eleştirisi, Affet

Evrensel hukuk ve demokratik teamüller eleştirisi nedir?

Son dönemde yayınlanan söylemlerde dikkat çeken önemli bir husus vardır: Dini meselelerde ‘Kur’an’a, Sünnete, evrensel hukuka ve demokratik teamüllere uymak’ ifadesi kullanılmaktadır. Bizim bildiğimiz din Kur’an, Sünnet ve icma-i ümmettir. Hem ibadet olarak hem amel olarak hem de hukuk olarak din bunlardır. Ancak dini çerçevenin içerisine iki tane seküler madde yerleştirilmiştir: Evrensel hukuk ve demokratik teamüller. Kimin evrensel hukuku bu? İsrail’in mi, ABD’nin mi, Avrupa Birliği’nin mi? Hangi insanların toplanıp kendi heva ve heveslerinden yazdığı bir şey mi? Hangi demokratik teamül? Demokrasi bir İslam sistemi mi? Bir kimse ‘Ben Kur’an’a, Sünnete, evrensel hukuka ve demokratik teamüllere göre davranıyorum’ derse dini bir meselede, o kimseye tecdid-i iman gerekir. Çünkü bir Müslümanın uyacağı şey Kur’an, Sünnet ve icma-i ümmettir. Kur’an’a, Sünnete ve icma-i ümmete uymayan bir şey heva ve hevesdir, şeytaniyettir.

Zina meselesine baktığımızda evrensel hukuka göre ne diyeceğiz? Zina Avrupa’da yasak değil, Amerika’da yasak değil. Kadınlar, erkekler evli olsun bekar olsun istedikleri gibi cinsel özgürlüklerini yaşayabiliyorlar. Demokratik teamüller de bunu gerektirir. İşte o zaman haydi yaşayın dininizi! Bilerek ya da bilmeyerek dinimizin içine başka bir şey konulmaktadır. Basın ve yayında hiç kimse bu evrensel hukuk ve demokratik teamüllerin nereden çıktığını sorgulamıyor.

Kaynak: 367. Dergah Sohbeti — Beyin Ölümü, Zina Hukuku, Evrensel Hukuk Eleştirisi, Affet

Dış cihadın hukuki şartları nelerdir?

Bir kimsenin tek başına cihad kararı alması dinen mümkün değildir. Darül İslam’da yaşıyorsa Darül İslam emirinin, Darül Harp’te yaşıyorsa Darül Harp imamının kararı gerekir. Hanefiler bu meselede çok dikkatli dururlar; muhakkak bir harp imamı gerekir derler.

Kaynak: 368. Dergâh Sohbeti — Cihat Meselesi, Uluslararası Oyunlar ve Hakk’el-Yakîn

Modern cihad hareketlerinin analizi neler içerir?

Afganistan’da büyük cihad vardı. Oraya gidenler muhakkak iyi niyetle gittiler. Ama Afganistan cihadının arkasından Amerika çıktı. "Allah için cihad ediyoruz" diyenler sonradan birbirlerini vurmaya başladılar. Önce Rusya’nın ekonomisini çökertmek için bir oyun olduğu meydana çıktı.

Kaynak: 368. Dergâh Sohbeti — Cihat Meselesi, Uluslararası Oyunlar ve Hakk’el-Yakîn

Zekat, Miras ve İslam Hukuku nedir?

Zekat birinci derecede fakirlere, sonra miskinlere, sonra yolculara, Allah yolunda cihat edenlere, ilim talebe yetiştirenlere verilir. Eğer bir vakıf veya dernek bunu gerçekten ihtiyacı olanlara aktarıyorsa, o vakıf sadece dağıtımını sağlar. Ama zekatları toplayıp cami yaptıracağız, dershane yaptıracağız denirse bu caiz değildir. İslam hukukunun yaşandığı bir yerde İslam’ın miras hukuku uygulanır. İslam hukukunun yaşanmadığı bir yerde İmam-ı A’zam hazretleri orasının dâr-ı İslam oluncaya kadar insanların mücadele etmesini farz olarak tayin etmiş. İmam Şâfiî hazretleri ise İslam hukukunun yaşanmadığı bir yerde bütün Müslümanların canlarını şehit oluncaya kadar savaşmalarını farza indirmiş.

Kaynak: 372. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzî İrade, Günlük Virdin Hükmü ve Vehimden Kurtu

Fıkıh Kitabı Tavsiyeleri nedir?

İslam’a yeni ısınan kimselere ilk önce Edebü’l-Müfred tavsiye ederim. İçi ısınsın İslam’a, o güzel ahlakı görsün. Ve güzel ahlakı gördükçe Hazret-i Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerine muhabbet beslesin. O muhabbetle fıkıhı da öğrenir.

Kaynak: 372. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzî İrade, Günlük Virdin Hükmü ve Vehimden Kurtu

Dâr-ı Harp ve Dâr-ı İslâm ayrımı nedir?

Mekke fethedilene kadar Mekkelilere para satardı (faizli borç verirdi). Peygamber Efendimiz bu işi Mekke’nin fethine kadar menetmedi. Mekke fethedilince ‘Faizi kaldırdım, ayağımın altında ezdim. İlk kaldırdığım faiz de Abbas’ın faizleridir’ buyurdu. Mekke o güne kadar Dâr-ı Harp hukukundaydı; fetihle Dâr-ı İslâm oldu.

Kaynak: 377. Dergâh Sohbeti — Faiz ve Dâr-ı Harp, Hafî Zikir ve Dergâh Adâbı

Dâr-ı Harp’te faiz meselesi nedir?

İmam-ı Âzam Hazretleri buradan hareketle, Dâr-ı Harp’te müminle kâfirin arasında faiz cereyan etmeyeceğine hükmetmiştir. Hazreti Abbas’ın Mekkeli müşriklerden faiz almasını ve Hazreti Ebû Bekir Efendimizin Mekke’nin fethiyle ilgili iddiasını delil göstermiştir.

Kaynak: 377. Dergâh Sohbeti — Faiz ve Dâr-ı Harp, Hafî Zikir ve Dergâh Adâbı

Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin faiz konusunda durumu nedir?

Türkiye Cumhuriyeti Devleti laik demokratik hukuk devletidir; İslâm devleti değildir. Hukuku da İslâm hukuku değildir. Eğer Dâr-ı Harp ve Dâr-ı İslâm hukuku kabul edilmezse, devlet sistemi üzerinden hepimiz faizciyiz demektir. Faizi almakla vermenin arasında fark yoktur; hatta yazan da, şahitlik yapan da sorumludur. Burada Müslümanları kurtaracak olan Hanefî fıkhıdır.

Kaynak: 377. Dergâh Sohbeti — Faiz ve Dâr-ı Harp, Hafî Zikir ve Dergâh Adâbı

Kur’ân ve Sünnet birlikteliği nedir?

Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri buyurmuştur: ‘Size iki şey bırakıyorum; kim bunlara sarılırsa asla sapıtmaz: biri Kur’ân, biri de benim sünnetimdir.’ Bir kimsenin dini çıplak olarak âyet-i kerimeye dayandırma hakkı yoktur. Din, Kur’ân ve sünnettir. Peygambersiz bir Kur’ân yaşanamaz.

Kaynak: 377. Dergâh Sohbeti — Faiz ve Dâr-ı Harp, Hafî Zikir ve Dergâh Adâbı

Din ve bilim ilişkisi nedir?

Din bilimsel bir olgu değildir. Kur’ân-ı Kerîm bir fizik, matematik veya kimya kitabı değildir. İnanmak bilimsellikten uzaktır. Bilimsel olarak birinin sevgisini, acısını veya dokunuşundaki niyeti açıklayamazsınız. Bir Budist’in Buda’nın önünde eğilmesi, bir Hindu’nun reenkarnasyona inanması bilimsel değildir; ama inançtır. Biz hac farizasını yerine getiriyoruz. Beytullah’ın etrafında tavaf etmekle günahlarımızdan arındığımıza inanıyoruz. Bunun bilimsellikle alakası yoktur. İbrahim aleyhisselâma ateş yakmadı; Mûsâ aleyhisselâm denizi yardı. Bilimsel olarak açıklayamazsınız. Din yaşanacak bir şeydir, bilimsel formatlarla tartışılacak bir şey değildir.

Kaynak: 377. Dergâh Sohbeti — Faiz ve Dâr-ı Harp, Hafî Zikir ve Dergâh Adâbı

İslâm ekonomisi ve bankacılık nedir?

İslâm ticaretinde bankacılık sektörü yoktur. İslâm ekonomisinde kâğıt para da yoktur; çünkü kâğıt para enflasyon demektir. Enflasyonun olduğu yerde ekonomi doğru değildir. İslâm’da satış ya vadelidir ya peşindir. Alışverişler kâğıda dökülür; ama o kâğıt gününde geçerli ve bağlayıcıdır. İmanımızı yitirdiğimiz için medeniyetimizi de yitirdik. Kendi medeniyetimiz olmadığı için başka medeniyeti taklit ediyoruz. Asıl taklitçilik, Hazreti Peygamber’in nefret ettiği taklitçilik budur: ticaretimiz, sosyal hayatımız, siyasi hayatımız, devlet hayatımız bizim değildir. Birileri üretiyor, biz tüketiyoruz.

Kaynak: 377. Dergâh Sohbeti — Faiz ve Dâr-ı Harp, Hafî Zikir ve Dergâh Adâbı

Deniz ürünleri hangi fıkıh kurallarına tabidir?

Şâfiî ulemâsı denizden çıkan her şeyin yenebileceğine dair geniş fetva vermişlerdir. Hanefîlere göre ise balıkların simâsının sevimli olması gerekir; sevimli olmayan deniz canlılarını yemezler. Denizden ölü çıkan balığı da yemezler. Ancak zaruret hâlinde hükümler değişir.

Kaynak: 378. Dergâh Sohbeti — Tevâzu, Ölmeden Önce Ölmek ve Allah Dostlarının Açıklığı

Fetva ve nasihat verme usulü nedir?

Ben geleni hükmedmem. Birisi gelir bana başından geçen bir şeyi anlatır. Anlatınca derim ki: ‘Senin anlattığına göre söylüyorum. Burası Kur’an’a uygun, burası Sünnet’e uygun, burası uygun değil.’ O kimsenin anlattığına göre konuşuyorum. Bir başkasıyla problemi olduğunda onun anlattığına göre derim ki burası Kur’an’a uygun, burası uygun değil. O kimse gidip benden bu sözü alıp ‘bak uygun değilmiş’ diyorsa, kendince kendi kendine haklı çıkarmaya çalışıyor. Bunda benim kusurum yok. Ben hükmeden bir noktada değilim. ‘Sizi boşuyorum’ deme noktasında değilim, ‘sizi evlendiriyorum’ deme noktasında da değilim. Anlatılan şeyin Kur’an ve Sünnet dairesine uygun olup olmadığını anlatırım.

Kaynak: 381. Dergâh Sohbeti — Şükrün Hakikati, Şeyh-Mürid Bağı ve Sufinin Adabı

Kadının yalnız yolları neden fıkhi görüşler açısından farklılık gösterir?

Bir bayan, yanında eşi ve çocukları olmadan yalnız başına şehirler arası yolculuk yapabilir mi? Hanefî mezhebine göre bu mümkün değildir. Ancak Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî uleması yol emniyeti söz konusu ise yolculuk yapılabileceğine dair hükmetmişlerdir. Hanefî mezhebinde hüküm olmayan bir meselede diğer mezheplerden fetva alınabilir. Osmanlı döneminde buna dair örnekler vardır; Ebû Suûd Efendi’nin fetvaları bunun en güzel örneklerindendir. Hanefî’de cevaz olmayan meselelerde Şâfiî, Mâlikî veya Hanbelî ulemasından dinin yaşanabilir olması için fetva alındığı görülmüştür.

Kaynak: 386. Dergâh Sohbeti — Haram İşlememek, Gayret ve Dervişlikte Boşanma Meselesi

Kapakçık değişimi fıkıhta nasıl değerlendirilir?

Kapakçık değişimi fıkıhta zarûret hükmüyle değerlendirilir. Nasıl ki açlıktan ölme tehlikesi olan bir kimseye normalde haram olan bir şeyi yemesine cevaz veriliyorsa, tıbbi zarûret halinde de kapakçık değişimi yapılmasına cevaz vardır. Burada önemli olan, başka bir alternatifin bulunmaması ve ameliyatın zorunlu olmasıdır.

Kaynak: 387. Dergâh Sohbeti — Zan ve Hayret: Saplantıdan Kurtuluş ve Sufi Yolculuğu

Hırsızlığın İslam hukukunda yerini nedir?

Hırsızlığın İslam Hukukundaki Yeri

İslam’da hırsızlık meselesinde birisi ekmek çaldıysa İslam önce toplumu sorgular. Oradaki İslam’ın en yetkilisi zenginleri toplar: ‘Siz zekatı düzgün yerlere vermiyor musunuz? İnsan aç kalmış!’ diye önce onları hesaba çeker. İslam vakıflar kurar, halk açlık çekmesin diye. Bir İslam toplumunda yiyecek, içecek, giyecek hırsızlığı varsa birinci derecede devlet ve o beldenin eşrafı sorumludur.

Kaynak: 391. Dergah Sohbeti — Günahların Yazılması, Şeytanın Çoğalması ve Kölelik Mesele

Evlilikte aranacak şartlar nelerdir?

Evlilikte Aranacak Şartlar

Evlilik dört şey için yapılır: dini, güzelliği, asaleti ve malı için. ‘Siz dindar olanını seçiniz’ buyurulmuştur. Bir erkeğin evlenmesi için hem maddi hem manevi olarak ailesini geçindirebilecek muktedirliğe sahip olması gerekir. Bu muktedirlik yoksa o kimsenin evlenmesi caiz değildir.

Kaynak: 391. Dergah Sohbeti — Günahların Yazılması, Şeytanın Çoğalması ve Kölelik Mesele

Vahhabi bir imamın arkasında namaz kılınır mı?

Evet. Ümmetin içerisinde fitne, ayrılık girmesin diye evet derim. Ama sakın Mekke ve Medine’de namaz kıldıranları Vahhabi zannetmeyin. İmam Malik Hazretleri Hicaz bölgesinin Muvatta’sını yazmıştır; oradaki Müslümanlar Muvatta ile amel ederler.

Kaynak: 391. Dergah Sohbeti — Günahların Yazılması, Şeytanın Çoğalması ve Kölelik Mesele

Vahhabiler Mekke ve Medine’de namaz kıldıranları Vahhabi olarak kabul edebilir mi?

Vahhabiler Mekke ve Medine’de namaz kıldıranları Vahhabi olarak kabul edemez. Mekke’de ayrı ayrı cemaatlerle namaz kılınmaya kalkarsa orayı yönetemez hale gelirler. Bir tek Suud ailesi Vahhabidir.

Kaynak: 391. Dergah Sohbeti — Günahların Yazılması, Şeytanın Çoğalması ve Kölelik Mesele

Hanefi-Şafi mukayesesi nedir?

Hanefi-Şafi mukayesesi: İman üzerine günah işleyenin hükmü

Kaynak: 391. Dergah Sohbeti — Günahların Yazılması, Şeytanın Çoğalması ve Kölelik Mesele

Lisanssız yazılım meselesi nedir?

Şahsi bilgisayarında lisanslı olmayan Windows veya Office kurulması meselesi, daha büyük İslam hukukunun çerçevesinden bakılmalıdır. Bir Müslümanın canının, malının, dininin, namusunun emniyeti olduğu gibi harbinin de malının emniyeti meselesi gündeme gelir. Bu konuda el-Hidaye’deki darü’l-harp hükümlerine bakılmalıdır.

Kaynak: 393. Dergâh Sohbeti — Yakınlığın Hakikati, Kişisel Temizlik ve İslami Uyanış

Katılım bankaları nedir?

Katılım bankalarına para yatırıp kar payı almak meselesi darü’l-harp ve darü’l-İslam meselesine girer. Katılım bankaları da Türkiye Cumhuriyeti Devleti Anayasası’na, icra iflas ve bankacılık hukukuna bağlıdır; katılım bankasıyla diğer bankalar arasında hukuki açıdan çok fark yoktur.

Kaynak: 393. Dergâh Sohbeti — Yakınlığın Hakikati, Kişisel Temizlik ve İslami Uyanış

Ticaret ahkakı ve anlaşma hukuku nedir?

Fiyat Değiştirme Hükmü: Mal satan kimse alıcının lehine fiyatı değiştirebilir; bu caizdir. Mesela on liraya sattığım malı ertesi gün dokuz buçuk liraya indirebilirim. Ancak sattığım malın fiyatını ‘Fiyatlar değişti’ diyerek arttırmak faiz hükmüne girer. Umre Oteli Anlaşmazlığı: Bir kimse beş kilometre yakınlıktaki otele belirli bir fiyata anlaşmışsa, organizatör ‘Oradan otel tutamadım, başka yerden tuttum, iki yüz lira fark verin’ diyemez. Anlaşmaya karşı tarafın uyması gerekir; uymadıysa o kimse anlaşmayı kendi tarafından bozabilir ve yükümlülüğü karşı taraf çeker.

Kaynak: 394. Dergâh Sohbeti — Oruç Hükümleri, Nefis Terbiyesi ve Dergâhta Sorumluluk

İmsak vakti ne zaman?

İmsak vaktinde ezan okunduğunda yemeyi içmeyi keseceksiniz. Cebrail aleyhisselam Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretlerine sabah namazının vaktini öğretirken ilk geldiği vakit imsak vaktidir. Bazı Hanefi uleması ezan okunurken bir yudum su içmeye cevaz vermiştir ama bundan uzak durmak gerekir.

Kaynak: 396. Dergâh Sohbeti — Silahlı Örgütler, Demokrasi Eleştirisi ve Bilim-İman İlişk

İmsak vakti ve oruç arasında nasıl bir ilişki vardır?

İmsak vaktinde ezan okunduğunda yemeyi içmeyi keseceksiniz. Cebrail aleyhisselam Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretlerine sabah namazının vaktini öğretirken ilk geldiği vakit imsak vaktidir. Bazı Hanefi uleması ezan okunurken bir yudum su içmeye cevaz vermiştir ama bundan uzak durmak gerekir. Göz damlası orucu bozmaz. Ameliyat olan ve yarasına su değmemesi gereken kimse, ameliyat yerlerini su değmeyecek şekilde örtüp gusül abdesti alacaktır. Örtmesi mümkün değilse ameliyat yerine mesh edecektir.

Kaynak: 396. Dergâh Sohbeti — Silahlı Örgütler, Demokrasi Eleştirisi ve Bilim-İman İlişk

Şer’i itikaf nedir?

Fıkıh kitaplarına göre itikaf şöyledir: Camide girilir, hayvansal gıdalardan uzak durma zorunluluğu yoktur, normal yemeğini yer, orucunu tutar, iftarını yapar, gerektiği kadar konuşabilir. On gün, bir gün, iki gün, üç gün, beş gün veya saatlik olarak da itikafa girilebilir. Teravih kılıncaya kadar veya mescitten çıkıncaya kadar niyet edip itikaf edebilir.

Kaynak: 397. Dergâh Sohbeti — 73 Fırka Hadisi, İtikaf İbadeti ve Umre Adabı

Nisap ve fakirlik ölçüsü nedir?

Bir kimsenin beş dairesi, altında son model arabası olsa bile nisap miktarı kadar nakit parası yoksa fıkıh açısından yine fakirdir. Geliri ne kadar olursa olsun, gideri de o kadarsa o adam yine fakirdir. Nisap miktarı kadar kenarda parası var mı yok mu, buna bakılır.

Kaynak: 398. Dergâh Sohbeti — Alevilik, Vahabilik, Selefilik Ayrımları ve Tarihsel Tezga

İma ile namaz kılma hükmü nedir?

Herhangi bir belinde, beyninde, omuriliğinde, ayaklarında sıkıntısı olan kimse, namazın bir hükmünü yerine getiremiyorsa ima ile yerine getirebilir. Secdede sıkıntı varsa kıyamı yapar, bir koltuk veya sandalye bulup kıyam yapar, ondan sonra oturup rükusunu ve secdelerini ima ile yapar. Veya oturduğu yerden kılar, ikisi de olur.

Kaynak: 399. Dergâh Sohbeti — Filistin Davası, İslam Barış Gücü, Nesep Temizliği ve Aşkı

Gece namazı ve vitir namazı nasıl kılınır?

Gece namazı ikişer ikişer kılınır. Sabah namazının vaktinin girmesinden endişe edildiğinde tek rekat vitir kılarak bitirilir. İmam Ahmed ve İmam Ebu Yusuf’a göre vitir namazı nafile bir namazdır. O halde nafileyi sabah namazının farzından ayıracak olan, tek rekatlık bir namaz olmuş olur. Normalde Hanefilere göre vitir vaciptir, vacip olan bir namazla nafile arasında fark vardır.

Kaynak: 399. Dergâh Sohbeti — Filistin Davası, İslam Barış Gücü, Nesep Temizliği ve Aşkı

Mezar yapımı nasıl olmalıdır?

Mezarların yer seviyesinde olması esastır. Üzerine mermer taşlar ve büyük yapılar inşa etmek İslami kaidelere uygun değildir. Ancak Türklerde büyüklere ait mezarlar yüksek yapılır, tamir edilir. Bu adet geçmiş peygamberlerin mezarlarından gelen bir gelenektir. Mezarların çok şatafatlı, masraflı ve gösterişli olması İslami kaidelere ilmî açıdan uygun değildir. Mezar başına bir iki dikili taş koymak yeterlidir.

Kaynak: 399. Dergâh Sohbeti — Filistin Davası, İslam Barış Gücü, Nesep Temizliği ve Aşkı

Allah’ın dışındaki şeylere yemin etmek yasak mıdır?

Allah’ın dışındaki şeylere yemin etmek yasaklanmıştır. Bazı kimseler anne babalarının üzerine yemin ederler veya ‘anne babamın ölüsünü göreyim’ derler. Anne babasının üzerine yemin edilmez. ‘Anne babamın ölüsünü göreyim’ diyen aslında kendisinin uzun ömürlü olmasını ister; yani anne babam benden önce ölsün, ben onlardan sonra yaşayayım demektir. Yemin etmekten uzak durmaya gayret edin.

Kaynak: 399. Dergâh Sohbeti — Filistin Davası, İslam Barış Gücü, Nesep Temizliği ve Aşkı

Havas ilmi ve bilmediğini öğrenmek nedir?

Havas ilmini arayan Kur’an ve sünnete sımsıkı yapışmalıdır. Havas ilmini arayan asla haramlarla iştigal etmemelidir. Haramdan fersah fersah kaçmalıdır. Hadis-i kudside açıkça bildirilmiştir: Kim haramları terk ederse Allah ona bilmediğini öğretir. Siz sımsıkı Kur’an ve sünneti yaşayın, Allah sizin bilmediklerinizi öğretir.

Kaynak: 400. Dergâh Sohbeti — Şevval Orucu, Vesvese, Gizlenen Hadis Yalanı ve Helal Nika

Diğer hisseyi tekrar ikiye bölüp hisse olabilir mi?

Kurban kesiminde iki kişi ortak olup büyükbaş kesiyorlar. Hayvanı ikiye bölüyorlar. Hissenin birini ortak alıp gidiyor. Olmaz. Bölünmüş hayvanı tekrar iki paya bölüp hisse olmaz.

Kaynak: 409. Dergâh Sohbeti — Aşk Teslimiyettir, Misal Âlemi ve Cemalullah Tecellîsi

Ev almak istiyoruz, elimizdeki para yetmiyor, üzerine krediyle tamamlayıp alabilir miyiz?

Dârü’l-Harp fıkhına göre, bir kimsenin dârü’l-harpta Müslüman ile harbînin arasında faiz yoktur diyen imamların içtihadı vardır. Bir kimse bu noktada fetva alıyorsa fetvası vardır.

Kaynak: 409. Dergâh Sohbeti — Aşk Teslimiyettir, Misal Âlemi ve Cemalullah Tecellîsi

Bir hafta önce araba satışı yaptım, parasını bankaya altın hesabına yatırdım, bir ay sonra iki bin TL kazandırdı — bu para helâl midir?

Helâldir. Gece vardiyasında çalışmak dinimizce câiz midir? Câizdir.

Kaynak: 409. Dergâh Sohbeti — Aşk Teslimiyettir, Misal Âlemi ve Cemalullah Tecellîsi

Dört Abdullah kimlerdir?

Dort Abdullah onemlidir: Hazreti Abbas’in oglu Abdullah (tefsirde on planda), Hazreti Omer Efendimiz’in oglu Abdullah (fikih ta on planda), Hazreti Ebu Bekir Efendimiz’in oglu Abdullah ve dort Abdullah. Bunlar dogduklarından itibaren Islam terbiyesiyle terbiyelen mis, cocuk yasta Hazreti Peygamber’in tedrisatından gecmis sahabe dir.

Kaynak: 411. Dergah Sohbeti: Anne-Babaya İyilik, Dokuz Büyük Günah ve Savaştan Dönmemek

Doğru kavramı nedir?

Dogru nedir dedigimizde, dogru dogrudur. Ama hangi noktada dogru nedir dedigimizde durum degisir. Eger soz konusu olan tip ilmi ise tibbın kendi icerisinde dogrulari vardir. Eger soz konusu matematikse, fizikse, kimyaysa kendi dalinda, kendi konumuna gore dogrulari vardir.

Kaynak: 413. Dergah Sohbeti: Doğru Kavramı, İçtihat Kapısı ve Hadis Müdafaası

Dinde doğru kavramı nedir?

Dini kaynak acisindan baktigimizda bizim icin dinin kaynagi Kur’an ve sunnettir. Vahyin uzerinde tereddut etmek kufurdur, sirktir. Vahiyin uzerinde biz tereddut edemeyiz. Vahiy mutlak dogrutur. Ama vahiyden cikardigimiz sonuclar kesin dogru degildir.

Kaynak: 413. Dergah Sohbeti: Doğru Kavramı, İçtihat Kapısı ve Hadis Müdafaası

Hadisleri inkar etmek neden önemlidir?

Sunnetsiz bir Kur’an yasanmaya mahkumdur. Kur’an yikilmaz ama Muslmanlar yikilirlar. Orada rafta durur, yasanmaz o. Kur’an-i Kerim diyor ki ‘Namaz kilin.’ Sunnetleri attin kenara, hadi namaz kil, nasil kilacaksin? Sunnetsiz, hadissiz kim namazi tarif edecek? Sunnetsiz, hadissiz orucu tarif edin. Farz ibadetleri soyluyorum. Sunnetsiz, hadissiz hacci tarif edin, zekati tarif edin.

Kaynak: 413. Dergah Sohbeti: Doğru Kavramı, İçtihat Kapısı ve Hadis Müdafaası

Evlilik kararı alırken hangi kural uygulanmalıdır?

Evlilikleri devam ettirip ettirmeme noktası tarafların kendilerine aittir. Biz mubah meselelerde birisine hükmetme selahiyetine sahip değiliz. Arkadaşlara istişare ettiklerinde Kur’an ve sünneti anlatmaya çalışırız, bildiklerimizi tavsiye ederiz. Ama hüküm vermek bize ait değildir.

Kaynak: 419. Dergah Sohbeti — Cennet-Cehennem, Cüzi İrade, Seyri Sülük ve Nefis Terbiyes

Darülharp nedir?

Hanefiler derler ki bir yerde İslam hukuku uygulanmıyorsa, darülharp ise orada İslam hukukunu icra etmek mümkün değildir. Darülharp hukuku geçer genel meselelerde. Her ne kadar insanlar dinlerini kendi dairelerinde yaşasalar da, genel hukuk olarak o yerin yasaları geçerlidir. Türkiye’de İslam hukuku yoktur; bu sebeple miras gibi genel meselelerde İslam hukukunu bireysel olarak uygulamak adaletsizliğe yol açar.

Kaynak: 420. Dergah Sohbeti — Darülharp, Dergah Disiplini, Cihat ve Müteşabih Meseleler

Miras dağılımında kadınlara ve erkeklere nasıl pay verilir?

Miras dağılımında kadınlara bir, erkeklere iki payı İslam hukuku öngörür. Ancak bu hükmün adil olabilmesi için bütün toplumun aynı sistemi uygulaması gerekir. Bir erkek iki pay alırsa, karşılığında hanımının da bir alması lazım; bu zincir bütün toplumu kapsamalıdır. Toplumun tamamı uygulamadığında haksızlık doğar.

Kaynak: 420. Dergah Sohbeti — Darülharp, Dergah Disiplini, Cihat ve Müteşabih Meseleler

Darülharpte hangi hükmü uygulanamaz?

Zina eden evli kişinin recmedilmesi: hukuk uygulanamadığından askıda kalır. İftira atana 80 sopa cezası ve ömür boyu şahitliğinin kabul edilmemesi: uygulanamıyor. Son Şeyhülislam Mustafa Sabri Efendi ve Süleyman Demirel dahil pek çok kişi Türkiye’nin darülharp olduğunu beyan etmiştir.

Kaynak: 420. Dergah Sohbeti — Darülharp, Dergah Disiplini, Cihat ve Müteşabih Meseleler

Kredi çekmek caiz midir?

Banka kredileri ve faizli işlemlerden mümkün olduğunca uzak durmaya gayret etmek gerekir. Hukuki açıdan darülharpte bu krediler caizdir; bunda bir sıkıntı yoktur. Ancak mümkün olduğunca uzak durulmalıdır.

Kaynak: 421. Dergah Sohbeti — Hizmet Edebi, Mezhep-Hadis Savunması ve Sufi Geleneğin Kor

İş hayatında harama kaçma riski var mı?

Hangi işi yaparsanız yapın, eğer o işi yaparken harama kaçma ve harama doğru yol alma söz konusuysa bu durum değerlendirilmelidir. Kuyumculuk gibi mesleklerde müşterilere iltifat etmek gibi hususlarda dikkatli olunmalı; harama giden bir yolda ciddi sıkıntı varsa iş değişikliği düşünülebilir.

Kaynak: 421. Dergah Sohbeti — Hizmet Edebi, Mezhep-Hadis Savunması ve Sufi Geleneğin Kor

İnsan eti haram mıdır?

‘Kur’an bana yeter’ diyen hadis inkarcısına şu soru sorulmuştur: İnsan etini haram kılan bir ayet var mıdır? Kur’an’da haram edilen dört şey vardır: domuz, leş, kan ve Allah adına kesilmeyen hayvanlar. Beşincisi yoktur. Hadis inkarcısının mantığıyla ilerlersek geri kalan her şey helal olur ve insan eti de bunun içinde kalır. Bu örnek, hadislerin dindeki vazgeçilmez yerini açıkça ortaya koymaktadır.

Kaynak: 422. Dergah Sohbeti — Kader, Fıtrat, Haramların Hikmeti ve Sufi Yaklaşımı

Kur’an-ı Kerim’in yanında hadis-i şerifler İslam’ın ikinci temel kaynağıdır mı?

Kur’an-ı Kerim’in yanında hadis-i şerifler, İslam’ın ikinci temel kaynağıdır ve bunları reddetmek, dinin pek çok hükmünü askıya almak anlamına gelmektedir.

Kaynak: 422. Dergah Sohbeti — Kader, Fıtrat, Haramların Hikmeti ve Sufi Yaklaşımı

Kur’an’da haram edilen dört şey nelerdir?

Kur’an’da haram edilen dört şey vardır: domuz, leş, kan ve Allah adına kesilmeyen hayvanlar. Beşincisi yoktur.

Kaynak: 422. Dergah Sohbeti — Kader, Fıtrat, Haramların Hikmeti ve Sufi Yaklaşımı

Kur’an’da haram kılınan dört şey nelerdir?

Kur’an’da haram edilen dört şey vardır: domuz, leş, kan ve Allah adına kesilmeyen hayvanlar. Beşincisi yoktur.

Kaynak: 422. Dergah Sohbeti — Kader, Fıtrat, Haramların Hikmeti ve Sufi Yaklaşımı

Ruhsat ve azimet nedir?

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri: ‘Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız’ buyurmuş. Ama bazıları zorlaştıracağım diye uğraşıyor. Ruhsatı kullandırmıyor dini yaşamak isteyenlere. Toleransı kullandırmıyor. Dinin orada bir toleransı var—o toleransı örtüyor. Din adına küfre işliyor. Orada kolaylaştıran bir sünnet var, kolaylaştıran bir hadis var, kolaylaştıran ashabın bir uygulaması var—inkar ediyor onu.

Kaynak: 423. Dergah Sohbeti — Dini Eğip Bükme, Ruhsat-Azimet, Fıkıhta İçtihad ve Ana Kai

Fıkıhta içtihadın gerekliliği neden vardır?

Biz ruhsatı çalıştırmayı bilmiyoruz. Dinin kolay tarafını insanların önüne koyamıyoruz. Dinin içerisinde kendince oligarşik yapılar kurmuş olan bir grup var. Bu grup o oligarşik yapıyı devam ettiriyor. O hiyerarşiyi kıramıyorsunuz. Her dinin içerisinde İsa’yı çarmıha geren gruplar var. İslam’ın içerisindeki Museviler Muhammedileri çarmıha geriyorlar. Kur’an ve Sünnet diyenleri çarmıha geriyorlar.

Kaynak: 423. Dergah Sohbeti — Dini Eğip Bükme, Ruhsat-Azimet, Fıkıhta İçtihad ve Ana Kai

İslam hukukunun olmamasından kaynaklanan meseleler nelerdir?

İslam hukukunun olmamasından kaynaklanan meseleler içinden çıkılmıyor. Bir kadın mail göndermiş: Kocası başka kadınla aldatmış, o da intikam almış. Nikahlarının durumu ne? Bunun İbn-i Abidin’de yok fetvası, Fetava-i Hindiyye’de yok, Dürrül-Muhtar’da yok, El-Hidaye’da yok. Hiçbir yerde yok. Böyle bir şey yaşanmamış çünkü daha önceki bin üç yüz yılda.

Kaynak: 423. Dergah Sohbeti — Dini Eğip Bükme, Ruhsat-Azimet, Fıkıhta İçtihad ve Ana Kai

Boza helal midir?

Bozanın tazesi caizdir. Bir müddet durduktan sonra kendince şaraplaşmaya başlar; şaraplaştığı zaman caiz olmaz.

Kaynak: 426. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Faziletleri, En Buyuk Ibadet ve Ilmel-Aynel-Ha

Kabir nur namazı nedir?

Bazı fıkıh kitaplarında kabir nur namazı diye bir namazdan bahsedilir. Büyük fıkıh kitaplarının çoğunluğunda bulunmaz ama ehli tasavvuf bu namazı kılar. Akşam namazından sonra iki rekat nafile namaz niyetiyle kılınır.

Kaynak: 426. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Faziletleri, En Buyuk Ibadet ve Ilmel-Aynel-Ha

Rukye ve cinlerden korunma nedir?

Rukye caizdir ve hadis-i şerifle sabittir. Her insanın manevi bir perdesi, manevi bir muhafazası vardır. Bu muhafaza çok büyük bir korkuyla, sevinçle, endişeyle veya üzüntüyle açılabilir; açıldığında kafir cinliler sızabilir. Sufi, sufiliğini devam ettirdiği müddetçe silsilenin nuraniyetinde korunur.

Kaynak: 426. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Faziletleri, En Buyuk Ibadet ve Ilmel-Aynel-Ha

Ufak tefek meselelerden boşanmak neden cehalet eseri?

Ufak tefek meselelerden boşanmak cehalet eseridir. Kaynananın koltuk meselesi yüzünden, ablanın bir lafı yüzünden boşamaya kalkmak cahiliye döneminin işidir. Kim bir kadına veya geline zulmederse burnu sürtülür; Cenab-ı Hak onu ibret-i alem eder. Zulmeden zulmünün karşılığını bu dünyada görür.

Kaynak: 427. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Faziletleri, Boşanma Hukuku ve Sufi Yolunda Ka

Hadisleri reddedip bunu basın yoluyla yapanlar neden sorumludur?

Hadisleri reddedip bunu basın yoluyla yapanlar, Kur’an ve Sünnet dairesindeki bir şeyi hor hakir görenler, alaya alanlar hakkında savcılığa şikayet edilebilir. Bir kimsenin hadisleri reddetme hakkı yoktur.

Kaynak: 427. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Faziletleri, Boşanma Hukuku ve Sufi Yolunda Ka

Tüp bebek caiz midir?

Tüp bebek caizdir. Bir kimsenin çocuğunun olmasını istemesi fıtridir, tedavi görmesi caizdir. Ama sperm ve yumurtanın kimin olduğu belli olmalıdır — başka birinin spermi veya yumurtası caiz değildir, çünkü nesep ve miras meselesi girer.

Kaynak: 431. Dergah Sohbeti — İnşallah Meselesi, Zikrullahın Fazileti, İnfak ve Sadaka-i

Kımız helal midir?

Kımız at sütünden yapılır. Orta Asya ulemasının bir kısmı kımızın helal olduğuna dair sözler söylemişler. Ancak Hanefîlerin büyük çoğunluğu at etini yasaklamıştır; eşek etini de yasaklamıştır. Öyle olunca onların sütleri de yasaklanmış oluyor.

Kaynak: 434. Dergâh Sohbeti — Tebliğ Metodu, Zikrullahın Tecelliyâtı ve Kalbin Titremesi

Bazı şeyh efendiler neden astronomiyi reddeder?

Bazı şeyh efendiler, hoca efendiler, imamlar câhiliklerinden astronomiyi reddediyorlar. Onu gerçek mürşid-i kâmiller, veliler asla ve asla astronomiyi reddetmezler.

Kaynak: 437. Dergâh Sohbeti — Zikrullahtan Yüz Çevirmenin Bedeli: Şeytanın Kuşatması ve

İslam ticaretinde fiyat belirleme nedir?

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bir ürüne narh koymayı yasaklamıştır: "Arttıran da eksilten de Allah’tır." Kıtlık varsa fiyat artacak; devlet ona narh koyamıyor. Bolluk varsa fiyat düşecek; devlet "bundan aşağı satamazsınız" demiyor. Hanefi fıkhına göre bu böyledir.

Kaynak: 439. Dergah Sohbeti — Münafıklık Alametleri: Allah’ı Az Zikretmek ve Sevgi

İslam dini akıl dini mi?

İslam dini, aklı madara etme dinidir. Böyle diyerekten birisi çıkacak, aklına uymayan dindeki meseleleri açacak, "bu akla uygun değil" diyecek. Mehmet Çelik profesör çıkmış, hadisleri akla göre yormamız lazım demiş. Akla uygun olmayan hadisler var demiş.

Kaynak: 440. Dergah Sohbeti — Zikrullahtan Gevşemek Yok: Tecdit, Yöntem ve Yönetim Mesel

At eti yiyen bir kişiyle evlenmenin hükmü nedir?

Müslüman bir kimse at eti yiyebilir mi? Hanefilerde caiz değildir. At eti yiyen bir kişiyle evlenmek İslam açısından sakıncalı mıdır? Değildir. Müslümanlar gayri müslim kimseyle dahi evlenmeye cevaz varken, at eti yiyenlerle neden evlenilmesin ki?

Kaynak: 440. Dergah Sohbeti — Zikrullahtan Gevşemek Yok: Tecdit, Yöntem ve Yönetim Mesel

Mezhepler arasındaki fark nedir?

Mezhepler bu dinin zenginliğidir. Abdestimi bozan bir durum diğer Müslüman kardeşimin abdestini bozmuyorsa, bu gayet normaldir. İçtihatla alakalı, zenginlikle alakalıdır.

Kaynak: 440. Dergah Sohbeti — Zikrullahtan Gevşemek Yok: Tecdit, Yöntem ve Yönetim Mesel

Eşarilik ve Maturidilik farkı nedir?

Abdülkadir Geylani Hazretleri Eşaridir, Maturidi değildir. Sufiler biraz Eşariliğe kayarlar. Eşarilik ince bir perdeyle kaderiyeye doğru kayar, tam kaderiye değildir. Maturidiler "sizin önünüzde çalıştıklarınız vardır" ayet-i kerimesi mucibince önce çalışma esasını koyarlar.

Kaynak: 440. Dergah Sohbeti — Zikrullahtan Gevşemek Yok: Tecdit, Yöntem ve Yönetim Mesel

Dinde yenilenme (tecdit) meselesi nedir?

İslam dünyasının son iki yüz yıllık yenilgisinin neticesinde, ihlaslı veya ihlatsız insanlar dinde reform çalışmaları başlattılar. O günkü reformcular dinin bazı hükümlerini ortadan kaldırmayı düşünüyorlardı. Reformistlik Hıristiyanlıktan alınmadır; ayetleri kaldırma, hadisleri yok görme noktalarına kadar vardılar. Bu İslam dünyasında tutmadı.

Kaynak: 440. Dergah Sohbeti — Zikrullahtan Gevşemek Yok: Tecdit, Yöntem ve Yönetim Mesel

Oruç tutmayan eş boşanma sebebi midir?

Dini eğitim almamış insanlara dinin herhangi bir farzını yerine getirmedi diye boşamak doğru değildir. Anlatın, bir daha anlatın, bir daha anlatın. Gıybet etmek haram, gıybet eden eşlerini boşuyorlar mı? Her haram işleyenin haramından dolayı eşinden boşanması mı gerekiyor? İnsanlara dini tatlı tatlı, yumuşak yumuşak anlatın.

Kaynak: 444. Dergah Sohbeti: Ramazan Soruları, Evlilik Meseleleri ve Deniz Kenarı Tatil

Sünnet namazların kazası nedir?

Farz namazlardan önce veya sonra kılınan sünnet namazların kazası konusunda fıkıh içerisinde farklı görüşler mevcuttur. “Bu namazların o vakitte kılınması esastır” görüşü doğrulardan birisidir. Kabul etmeyenin de hakkıdır; ancak bu görüş fıkıh içerisinde yer almaktadır.

Kaynak: 448. Dergah Sohbeti – Talak Hukuku, Hakiki Cezbe ve Rabıta

Sufilikte ders ve miras hukuku nedir?

Sufilikte ders istenmez. Bir üstad birisine bir ders verdiyse o kimse o dersi çeker; “üstüne daha çekeyim” demek bizim adap ve erkanımızda yoktur. İslam miras hukuku ancak İslam hukukunun bütüncül olarak uygulandığı bir sistemde geçerlidir. İslam hukukunun olmadığı bir yerde miras hukukunu uygulamak dinen de mümkün değildir. Bu, bütüncül bir yaklaşım gerektirir.

Kaynak: 448. Dergah Sohbeti – Talak Hukuku, Hakiki Cezbe ve Rabıta

Silahlı mücadelenin fetvası nedir?

Elinde silah alan, devletsiz gruplar sadece terör ve anarşi çıkarırlar. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri önce Medine’de devlet kurdu; devlet kurduktan sonra Mekkeli müşriklerle savaştı. Devletsiz silahlı mücadelenin sonu hüsrandır.

Kaynak: 452. Dergah Sohbeti — Suriye Meselesi, Silahlı Mücadele Fetvası ve Sağlam Müslüm

Neden devletsiz silahlı mücadelenin sonu hüsrandır?

Hanefiler bu meseleyi öylesine güzel anlatırlar: bir imam ancak galip geleceğine inanırsa etrafındaki insanları savaşa sürüklemesi caiz olur. Elinde uçağın, tankın, tüfeğin yoksa, düzenli bir orduya karşı galip geleceğini düşünerek savaşmak, etrafındaki insanların ölmesine sebep olmaktan başka bir şey değildir. Suriye’deki Müslümanlar bu konuda içtihat hatası yaptılar; ellerine silah almadan yürüyüş, oturma eylemi veya sivil direniş yapabilirlerdi.

Kaynak: 452. Dergah Sohbeti — Suriye Meselesi, Silahlı Mücadele Fetvası ve Sağlam Müslüm

Vatan müdafaası nedir?

Birisinin topraklarını yabancı bir unsur işgal etmeye gelirse, devletin gücü yetmezse vatandaşın silahlanıp kendi toprağını koruması farz-ı ayndır.

Kaynak: 452. Dergah Sohbeti — Suriye Meselesi, Silahlı Mücadele Fetvası ve Sağlam Müslüm

Nikah düşen ve düşmeyen kadınlar kimlerdir?

Nisâ sûresi 24. ayette haram olan kadınlar belli edilmiştir: kişinin annesi, kız kardeşleri, hala ve teyzeleri, anneanne ve büyükanneleri, kardeş çocukları — bunlar ebediyen haramdır. Bunların dışındaki kadınlarla, mehir ve nikah masraflarını ödeyerek, zina etmemek şartıyla evlenmek helaldir.

Kaynak: 453. Dergah Sohbeti — Boşanmada Çocuk Velayeti, Aile Hukuku ve Birlik Beraberlik

İcralık malların hükmü nedir?

İcra yoluyla açık artırmayla satılan malları alıp satmak caizdir. İslam hukukunda icra ile satılan mallar, o kimsenin asli ihtiyacının dışında olan mallardır. Bir kimsenin bir tane buzdolabı, geçimini sağladığı tezgah veya makinesi, bineği ve ailesinin oturduğu tek dairesi icra edilemez. Bu mallar kefil dahi gösterilemez.

Kaynak: 454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti

Dövme ve Abdest Meselesi hakkında ne söylendi?

Toplumumuzda dini eğitim ve öğretim eksikliği sebebiyle insanlar bilmeden hata yapabilir. Bir kimse cahiliye döneminde dövme yaptırmışsa abdesti geçerlidir. O kişi abdestini alacak, Allah’a tövbe edecektir. Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: ‘Ahir zamanda öyle bir zaman gelecek, diyecekler ki benim ceddimin ceddi ceddi Muhammediymiş. Benim şefaatim ona vacip olacaktır.’ Sakın insanlara kafirsiniz demeyin, bilmiyorlar.

Kaynak: 464. Dergah Sohbeti — Emanet, Tecelliyat, Sevgi Mertebeleri ve İslam Hukuku

Zalim bir sultana doğruyu tebliğ etmek en büyük cihatlardan birisi midir?

Alimler sultanlara karışmadıkları ve dünyaya dalmadıkları müddetçe peygamberlerin eminleridir buyurulmuştur (Avârifül-Meârif, s. 630). Ama sultanlar Kur’an ve Sünnet dairesinde değillerse, alimlerin onlara doğruyu tebliğ etmeleri gerekir. Zalim bir sultana doğruyu tebliğ etmek en büyük cihatlardan birisidir.

Kaynak: 467. Dergah Sohbeti

İmam-ı Azam Hazretleri devletten vazife almayı kabul etmemiş ve bu uğurda şehit olmuştur?

Talebesi İmam Yusuf kabul etmiş, İm,am Muhammed kabul etmemiştir. Serahsî de kabul etmeyenlerin yolunu takip etmiştir. Gerçekten alim ve ulema kimselerin devlet bürokrasisinde vazife almaları tehlikeli görülmüştür.

Kaynak: 467. Dergah Sohbeti

Seferilik Hükümleri nedir?

Hanefilerin çoğunluğuna göre seferilik oturduğunuz köyün, kentin son sınırında başlar. Eski kitaplarda mezarlıklar denirdi çünkü insanlar mezarlıklarını yolun başına yaparlardı. Ama mezarlıklar artık şehirlerin içinde kalmıştır. Pendik’ten Küçükçekmece’ye gitmek seksen küsür kilometre. Hanefi’ye göre Pendik’ten çıkıp niyet eden seferi olur.

Kaynak: 468. Dergah Sohbeti

Kur’an-ı Kerim, Nisâ Suresi 4:34 ne anlatır?

Serkeşlik yapan kadınlara nasihat, yatak ayırma ve dövme sıralaması

Kaynak: 468. Dergah Sohbeti

Kur’an-ı Ker, Nisâ Suresi 4:128 ne anlatır?

Eşlerin arasında sulh (anlaşma) yolu, erkeğin serkeşliği durumunda

Kaynak: 468. Dergah Sohbeti

Kur’an-ı Kerim, Ahzâb Suresi 33:72 ne anlatır?

Emanet ayeti: dağlara, taşlara emanet teklif edilmesi

Kaynak: 468. Dergah Sohbeti

Hanefi Fıkhı, Namazda gülmenin abdesti bozması hükmü nedir?

Hanefi Fıkhı, Namazda gülmenin abdesti bozması hükmü (Kâsânî, Bedâiüs-Sanâi, Cilt 1, Taharet Babı)

Kaynak: 468. Dergah Sohbeti

Kur’an-ı Kerim, Bakara Suresi 2:74 ne anlatır?

Kalplerin katılaşması ve taşlardan nehirlerin kaynaması

Kaynak: 468. Dergah Sohbeti

Hanefi Fıkhı, Seferilik hükümleri nedir?

Hanefi Fıkhı, Seferilik hükümleri: seksen kilometrelik mesafe ölçüsü (Tahta vî, Hâşiyetu’t-Tahta vî ale’d-Dürri’l-Muhtâr, Cilt 2)

Kaynak: 468. Dergah Sohbeti

İmam Serahsî, el-Mebsût, Cilt 6 ne anlatır?

Üç talağın tek seferde gerçekleşip gerçekleşmeyeceği tartışması

Kaynak: 468. Dergah Sohbeti

Fıkhi sorular: Kaza Namazı, Cuma ve Cahillik konusunda ne söylendi?

Kaza Namazı Hükmü. Öğlen namazının ilk sünnetinde kaza namazı kıldığımız gibi ikindi ve yatsı namazlarının ilk sünjiyinde de kaza namazı kılabilir miyiz diye sormuşlar. Evet kılabilirsiniz. Ancak kaza namazı kılınırken üçüncü ve dördüncü rekatlarda zamm-ı sure okunmayacaktır. Cuma ve Öğle Namazı. Cuma namazını kılmış biri öğle namazını kılmış olur mu? Evet. Ayrıca öğle namazı kılması gerekmez. Cahillik Nedir? Cahillik Allah ve Resulünü tanımamak, Kur’an ve sünneti bilmemektir. Bir kimsenin fazla ilmi olmadığı halde Allah’ı sevme yolunda ilerleyebilir mi diye sormuşlar. Bir Müslüman kendi ufkunu geliştirmek için temel bilgi olarak fıkhı okuyacak, çok bolca hadis okuyacak ve hadisleri uygulayacak, hayatında yaşayacaktır.

Kaynak: 469. Dergah Sohbeti

Çeşitli fıkhi sorular ve cevaplar konusunda ne söylendi?

Anne Karnında Eğitim. Allah nasıp ederse bir çocuğumuz olacak, anne karnında yirmi ikinci haftadan itibaren eğitime başlanması gerekiyor diye sormuşlar. Siz anne baba olarak bol bol tövbe edin. Kur’an ve sünnete sıkı sıkı yapışın. O çocuk inşallah o eğitimi de alır. Zeka ve Günah. Günahlar aklı köreltir deniyor ama çok günahkar olanlar bile zeki olabiliyor diye sormuşlar. Siz zekiliği dünyaya tamah etmek, dünya işlerine iyi anlamak olarak anlıyorsanız söyleyecek bir sözümüz yok. Haramdan Kaçınma ve İstimna.

Kaynak: 469. Dergah Sohbeti

Zekat, ayet-i kerime mucibince birinci derecede fakirlere, sonra miskinlere, borçlulara, Allah yolunda cihat eden fukaralara ve yolda kalmışlara verilir. Bu durumda zekatın verilmesi hangi kişiler için önceliklidir?

Zekat, ayet-i kerime mucibince birinci derecede fakirlere, sonra miskinlere, borçlulara, Allah yolunda cihat eden fukaralara ve yolda kalmışlara verilir. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri bu sıralamayı insanların kendi akrabalarına, mahallelerindeki komşularına ve şehirlerindeki ihtiyaç sahiplerine göre detaylandırmıştır.

Kaynak: 470. Dergah Sohbeti

Zekatı bir medresenin veya tekkenin ana kasasına devşirmek Kur’an ve Sünnet’te yoktur. Bu durumda zekırın nasıl kullanılması doğru kabul edilir?

Zekatı bir medresenin veya tekkenin ana kasasına devşirmek Kur’an ve Sünnet’te yoktur. Bir öğrenciye zekat verilebilir—çünkü okuyan kimsenin annesi babası zengin olsa da kendisinin nisap miktarı kadar malı yoksa fakir hükmündedir. Ama o zekat öğrenciye aittir. Onu “hulle” yapıp “sen bu parayı aldın, şimdi bana ver” diye geri almak uygun değildir.

Kaynak: 470. Dergah Sohbeti

Zekat parası tehlikeli bir emanettir. Yerli yerine verilmezse bunun sorumluluğu ağırdır. Bu durumda zekat parasının nasıl kullanılması gerekir?

Zekat parası tehlikeli bir emanettir. Yerli yerine verilmezse bunun sorumluluğu ağırdır. Kim göz göre göre fakir fukaranın hakkına, hukukuna giriyorsa Cenab-ı Hak onu silkeler. Tekke olsun, medrese olsun, şeyh olsun, derviş olsun—fark etmez.

Kaynak: 470. Dergah Sohbeti

Dilenme hukuku ve zekat hakkında ne söylendi?

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem "size uzanan eli boş çevirmeyin" buyurmuştur. Ancak eğer kişinin zaruret halinde olduğuna mutmain değilseniz vermezsiniz; bundan sorumlu olmazsınız. İslam’ın hukuku bellidir: Zekatını veren kimse geri kalanla mükellef değildir. Hz. Ömer radıyallahu anh’ın uygulaması da bize ölçü olmalıdır: Birisine dilenen geldiğinde baktı çuvalında bir günlük yiyeceği var. Başka bir hadis-i şerifte bir günlük yiyeceği olan kimsenin dilenmesi caiz değildir. Dilenme meslek haline getirilmiş olup zabıtalar tarafından yakalanan dilencilerin üzerinden ciddi miktarda para çıkmaktadır.

Kaynak: 471. Dergah Sohbeti

Kredi kartıyla kurban kesme hakkında ne söylendi?

Nisap miktarı kadar parası olmayan kimseye kurban vacip değildir. Ama nisap miktarı kadar malı mülkü olup nakiti olmayan kimse borçla kurban alıp kesebilir. Borçla kurban kesilir. Ancak kredi kartına taksit yapılırken o taksitlerde faiz varsa uygun değildir. Faizsiz taksitle kesilmesinde bir beis yoktur.

Kaynak: 471. Dergah Sohbeti

Vatani asli meselesi ve seferilik hakkında ne söylendi?

Bir kimse yaşadığı şehirde evi varsa, barkı varsa, çoluğu çocuğu oradaysa orası vatani aslisidir. Anne babasının evine gitse de—eski fıkıh kitaplarında ihtilaf olmakla birlikte—kendine ait bir yerde yaşayan kimse için orası vatani asli olmaktan çıkmıştır. Çünkü insanların standartları eskisi gibi değil; artık kendi evlerindeki gibi anne babalarının evinde rahat değiller.

Kaynak: 471. Dergah Sohbeti

Bankada para tutma ve faiz meselesi nasıl açıklanıyor?

Paramızı bankada normal hesapta tutup faiz almıyorum demek yanlıştır. Çünkü siz bir faiz kurumuna faizsiz para koyarak ona destek veriyorsunuz. Bankalarda para tutuyorsanız—herhangi bir ticari mecburiyetten dolayı—bunu faizle yatıracaksınız. O faizi de oradan alacaksınız, o kadar faizliğe sahip olacaksınız.

Kaynak: 474. Dergah Sohbeti

Oruç tutarken niyet edilmesi gereken şey nedir?

Oruç tutuyorum ama niyetimde aşık olayım diye niyet ediyorum, aşıklıktan bulaşsın diye—bu düşünce güzel bir niyettir. Arada ümmetin affına vesile olması için niyet edip sevabını ümmete bağışlamak da makbul bir ameldir. Yapılan ibadetlerin karşılığına bir şey koymak avamın işidir. Şu işim olsun da oruç tutayım, buna niyet edeyim de bunu yapayım demek—bu da haktır ama avamın yoludur. Sufiler ise kendilerince kendi dairelerinde yapmış oldukları ibyadetin karşılığına bir şey koymazlar; doğrudan Allah için yaparlar.

Kaynak: 475. Dergah Sohbeti