Sohbetlerden Derlenen Sorular
Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv
Fıkıh(1695) — Sayfa 8/23
Yetmiş üç fırka hadîsi ve kurtuluş yolu nedir?
Peygamber Efendimiz buyurur: "Ümmetim yetmiş üç fırkaya ayrılacak, bunlardan sadece biri kurtulacak." Kurtulacak olan fırka, Kur’ân ve sünnet yolunda olanlardır. Başka bir rivâyette "Benim sünnetim ve ashâbımın yolunda olanlar" buyurulmuştur.
Kaynak: 66. Dergâh Sohbeti — İman, Kâfirlere Benzemek, Aşk ile Namaz ve Edep
Fetvâ kimin hakkıdır?
Fetvâ bir meselede hüküm bildirmek, ictihâd etmektir. Her mümin kendine Kur’ân ve sünnet dâiresinde fetvâ verebilir; bu kapı açıktır. İsâbet edip etmemesi ayrı bir meseledir. İmamlar bu noktada Kur’ân ilmi, hadis ilmi, fıkıh ilmi gibi bilgi birikimini şart koşmuşlardır. Ancak bir kimsenin "Ben fetvâ vereceğim" demesine engel teşkil edecek herhangi bir âyet veya hadis yoktur. Fakat kimse onun fetvâsına uymak zorunda değildir.
Kaynak: 68. Dergâh Sohbeti — Namazda Kıyafet, Melâmîlik, Ticaret Ahlâkı ve Siyâset
Sigara hükmü nedir?
Kur’ân ve sünnette açıkça "sigara haram" lafzı olmamasına rağmen, haram diyenlere katılıyorum ve ben de haram diyorum. Mekruh demek bile yeterlidir; zîrâ mekruh olan şeyden uzak durmak da gerekir. Sigara ibâdete zararlıdır ve terk edilmelidir.
Kaynak: 68. Dergâh Sohbeti — Namazda Kıyafet, Melâmîlik, Ticaret Ahlâkı ve Siyâset
Bugünün Müslümanları namazların hâricinde secdeyi bilmiyorlar?
Hz. Âişe (radıyallâhu anhâ) diyor ki: Resûlullâh (sallallâhu aleyhi ve sellem) sık sık "Allâhümme inne eûzu bi-rıdâke min sehatik" diye duâ ederdi. Bunu yaparken Kur’ân’ın "Rabbini hamd ile tesbîh et, O’ndan bağışlanma dile; şüphesiz ki O, tövbeleri çok kabul edendir" âyetini te’vîl ederdi. Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem)’in en önemli ibâdetlerinden birisi, her an duâ etmesi, çok tövbe etmesi, secdelerde saatlerce yalvarıp yakarmasıydı. Hz. Âişe vâlidemiz bir seferinde ayağını dokundurmuş — "acaba öldü mü?" diye — öylesine uzun secdede kalırdı Allâh’ın Resûlü. Bugünün Müslümanları namazların hâricinde secdeyi bilmiyorlar. Özel günlerin hâricinde duâyı bilmiyorlar. Biz bu sünneti terk ettik, unuttuk. Evde secdeyi uzatsanız, evin halkı: "İşten kaçıyor, çay getirmekten kaçıyor" diye düşünecekler. Bu sünnetin farkında değiliz.
Kaynak: 69. Dergâh Sohbeti — Sabah Namazı, Disiplin, Peygamber Ahlâkı ve İnfâk
Âişe’ye "Resûlullâh ev içerisinde nelerle meşgul olurdu?" diye sorulduğunda: "Elbise yamak, ayakkabı tâmir etmek ve buna benzer işlerle meşgul olurdu" diye cevap vermiştir?
Hz. Âişe’ye "Resûlullâh ev içerisinde nelerle meşgul olurdu?" diye sorulduğunda: "Elbise yamak, ayakkabı tâmir etmek ve buna benzer işlerle meşgul olurdu" diye cevap vermiştir. "Namaz vakti geldiğinde mescidine çıkar ve namaz kılardı." Sünnet olarak; gömleğinizin düğmesini kendiniz dikin, söküğünüzü kendiniz yapın. Bir erkek evinde kendi kendine yetebilmelidir. Çantanızda iğne iplik taşıyın, seyâhatte ütünüzü yanınıza alın. Bunlar küçük şeyler gibi görünür ama sünnettir. Kopuk düğmeyle, sökük herhangi bir şeyle dolaşmak olmaz.
Kaynak: 69. Dergâh Sohbeti — Sabah Namazı, Disiplin, Peygamber Ahlâkı ve İnfâk
Hamile olanlar, süt emzirenler, kronik rahatsızlığı olanlar (şeker hastası, tansiyon hastası, kalp hastası, migren hastası), yaşlı ve güç yetiremeyenl midir?
Hamile olanlar, süt emzirenler, kronik rahatsızlığı olanlar (şeker hastası, tansiyon hastası, kalp hastası, migren hastası), yaşlı ve güç yetiremeyenler oruç tutmak zorunda değillerdir. Bunlar bedel (fidye) ödeyeceklerdir; varsa kazâ ederler. Yoksa Allâh affedecektir. Tövbe edecekler, "Yâ Rabbi bizi affet" diyeceklerdir.
Kaynak: 69. Dergâh Sohbeti — Sabah Namazı, Disiplin, Peygamber Ahlâkı ve İnfâk
Arabayla Yayaya Çarpma Hâlinde Diyet nasıl belirlenir?
Bir kimse arabasıyla yayaya çarpmış ve yaya ölmüşse, o kişinin kusuru araştırılır. Eğer kusur ölen yayadaysa farklı hüküm uygulanır. Eğer kusur tamâmen sürücüdeyse farklı hüküm uygulanır. Kusur oranına göre diyet ve keffâret belirlenir.
Kaynak: 71. Dergâh Sohbeti — Elest Bezmi, Kabir Suâli, Sevgi ve Müşâhede
Türkiye’de İslâm miras hukuku neden uygulanamaz?
Türkiye Cumhuriyeti devleti İslâm hukukuyla hukuklanmış bir devlet değildir. İslâm hukukuna göre miras paylaşımı yapmak, bütün topluluk İslâm’ın miras hukukuyla hukuklanmadığı müddetçe adaletle sonuçlanmaz.
Kaynak: 80. Dergah Sohbeti — Üstada İtaat, Adaletle Hükmetmek ve Ölümün Yakınlığı
Yedi büyük günah (günâh-ı kebâir) nelerdir?
Abdullah bin Ömer radıyallâhü anh rivâyetiyle, Hazret-i Resûlullah sallallâhü aleyhi ve sellem Hazretleri’nin bildirdiği yedi büyük günah (zina bu listenin i?inde değildir): 1. Allah’a şirk koşmak — En büyük günahtır. 2. Haksız yere adam öldürmek — Bir kimseyi öldüren, bütün insanları öldürmüş gibi günâha girer. (Mâide, 5/32) 3. Namuslu bir insanın namusuna iftira atmak — Zinâ etmekten daha büyük günâh-ı kebâirdir. Zinâ eden tövbe edip af dileyebilir; ama iftira eden fitnenin başıdır. 4. Anne babaya âsi olmak — Hz. Cebrâîl: "Anne ve babası yanında ihtiyarlayıp da cennetlik olamayan kimseye Allah lânet etsin." Hz. Resûlullah: "Âmîn." 5. Diğer büyük günahlar — Sihir, yetim malı yemek, savaştan kaçmak (rivâyetin devâmı)
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (8 Ocak 2011) — Aşk, Zikir ve Günâh-ı Kebâir
Vâcip nedir?
Vâcip, farza yakın olan hükümlerdir. "Olursa da olur, olmazsa da olur" denilemez. Bilerek terk edilirse sehiv secdesi yapılması gerekir.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (8 Ocak 2011) — Aşk, Zikir ve Günâh-ı Kebâir
Araç kaskosu yapmak mümkün müdür?
Yaptırılabilir. Dâru’l-harp meselesiyle konuyu daraltmaya gerek yoktur.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (8 Ocak 2011) — Aşk, Zikir ve Günâh-ı Kebâir
Fâizsiz banka var mı?
Dünya üzerinde fâizsiz çalışan hiçbir banka yoktur. Vergi öderken, telefon öderken, elektrik öderken fâiz binmektedir — dâru’l-harptir.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (8 Ocak 2011) — Aşk, Zikir ve Günâh-ı Kebâir
Cebrâîl aleyhisselâmın hutbe sırasında üç "âmîn"i nelerdir?
Cebrâîl aleyhisselâmın hutbe sırasında üç "âmîn"i: 1) Anne babasına bakmayanın lânetlenmesi. 2) Ramazan ayına erişip de affolunmayanın lânetlenmesi. 3) Hz. Peygamber’in adı anıldığında salavât getirmeyenin lânetlenmesi.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (8 Ocak 2011) — Aşk, Zikir ve Günâh-ı Kebâir
Sigara içen kişinin ağız kokusunun nikâh hukuku açısından ne anlama gelir?
İslâm hukukuna göre eşlerden birinin ağzından veya vücudundan istenmeyen koku gelmesi boşanma sebebi olabilmektedir. Bu kuralın tedavi süreci bir yıla kadar uzayabildiğini, tedavi mümkün değilse diğer tarafın bu kokuyu çekmek zorunda olmadığını belirtmiştir. Sigara içen bir kişinin ağız kokusunun da bu hükme dâhil olduğunu ifade etmiştir.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (7 Ocak 2012) — Sigaranın Haramlığı, Gönül Temizl
Sigara içen kişinin sağlık masraflarının sigara içmeyenlerden çok daha fazla olduğunu, bu durumun kamu hakkını, yetim hakkını ve fukaranın hakkını ihlâl ettiğini vurgulamıştır?
Sağlık sigortası olması gerekçesiyle insanın kendini göz göre göre hastalığa atamayacağını, bunun Kur’ân’ın emriyle de yasaklandığını belirtmiştir. Hamile kadınların sigara içmesinin çocuğun beyin gelişimini olumsuz etkilediğini de eklemiştir.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (7 Ocak 2012) — Sigaranın Haramlığı, Gönül Temizl
Hz. Enes rivayetinde ne buyrulmaktadır?
Hz. Enes rivayetinde "Hiç kimseden hiçbir şey isteme, ayakkabının düşen bağını bile Allah’tan iste" buyrulmuştur.
Kaynak: 85. Dergah Sohbeti — Duânın Hakikati, Cömertlik ve Ağlamak
Diş dolgusu gusül abdestine engel midir?
İmâm Muhammed ve İmâm Yûsuf’un fetvâsı vardır: Diş dolgusu gusül abdestine mâni değildir, câizdir.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (15 Ocak 2011) — Kur’ân ve Sünnet Yolu, Kişi Sevd
Gözler kapalı namaz kılmanın hukuki durumu nedir?
Bir kimse namazın farzlarını yerine getiriyorsa "senin namazın kabul değil" demek Allah’lık yapmak demektir. Namazı kabul edip etmediğine hükmetmeyin. Birisi dînî bir mesele sorarsa biliyorsanız hükmedersiniz, bilmiyorsanız susarsınız.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (15 Ocak 2011) — Kur’ân ve Sünnet Yolu, Kişi Sevd
Şehîtlik kavramı nedir?
Suda boğulanlar, ateşte yananlar, hastalıktan ölenler, vebâdan ölenler, karın ağrısından ölenler, depremde ölenler şehît hükmündedir. Hadîs-i şerîfle sâbittir. Peygamber sallallâhü aleyhi ve sellem Hazretleri buyurur: "Genişletin, daraltmayın."
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (15 Ocak 2011) — Kur’ân ve Sünnet Yolu, Kişi Sevd
Hamamlar dini olarak ne ifade eder?
Peygamber sallallâhü aleyhi ve sellem Hazretleri: "Siz içlerinde hamam adı verilen yerler bulunan beldeler fethedeceksiniz. Oralardan uzak durun." Ama evinde banyo yapamayacak noktadaysa, yolcuysa, şifâ için ihtiyâcı varsa hamama gidebilir.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (15 Ocak 2011) — Kur’ân ve Sünnet Yolu, Kişi Sevd
Rüya ile ilgili hangi fıkhî kaynaklar vardır?
Şahitlik hukuku — İki şahit ve dört şahit hükümleri.
Kaynak: 99. Dergah Sohbeti — Rüya Âdâbı, Sevgi Mertebeleri ve İlham
Şâfiî mezhebinde eşine dokunmanın abdesti bozup bozmadığı tartışması nedir?
Şâfiî mezhebinde eşine dokunmak abdesti bozar mı? — Ulemâ arasında ihtilaf mevcuttur. Şehir hayatında bu hükmün pratik zorlukları. Din kolaylaştırmak için gelmiştir, zorlaştırmak için değil.
Kaynak: 102. Dergah Sohbeti — İmtihan, Tekke Hizmeti ve Derviş Ahlâkı
İhsan hukuku kalktığında cihâd farzı meselesi nedir?
İhsan hukuku kalktığında cihâd farzı meselesi ele alınmış, Osmanlı dönemindeki uygulamalarla örneklendirilmiştir.
Kaynak: 102. Dergah Sohbeti — İmtihan, Tekke Hizmeti ve Derviş Ahlâkı
Domuz yağı kullanımı neden haramdır?
Domuz yağı haramdır. Şüpheli olan şeylerden uzak durmak mü’minin temel prensibidir. Gıda etiketlerine dikkat etmek ve şüpheli ürünlerden kaçınmak gerekir.
Kaynak: 102. Dergah Sohbeti — İmtihan, Tekke Hizmeti ve Derviş Ahlâkı
Kadının tesettür hükmü nedir?
Hanefî mezhebine göre kadının örtünmesi farzdır. Giysi vücut hatlarını belli etmeyecek şekilde olmalı, dar ve şeffaf olmamalıdır.
Kaynak: 103. Dergah Sohbeti — Derviş Kardeşliğinde Hukuk, Tebliğde Sabır ve Allah’ın Âşı
Borç verilen paranın zekâtı nasıl hesaplanır?
Bir kimse birisine borç para vermiş olsa, o borç para kendisine geri gelmedikçe zekâtı verilmez. Para kendisine geldikten sonra üzerinden bir gün geçmesini bekler, ondan sonra zekâtını verir. Para borçludayken her sene eksilmez. Çünkü sen zaten bir başkasına borç vermekle çok büyük bir sevap işlemişsindir; o yüzden o paraya zekât gerekmez.
Kaynak: 105. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Delilleri, Nefis Engeli ve Kadere Rızâ
Hastalık sebebiyle oruç tutamayan kişi fidye nasıl verir?
Geçici rahatsızlığı olan kimse iyileştikten sonra fidyesini verir. Ama sürekli rahatsızlığı olan — şeker hastası, tansiyon hastası, kalp hastası, devamlı ilaç kullananlar — bunlar geçici hastalıklar değildir. Bu kimseler Ramazan’ın başında, ortasında veya ne zaman verebilme imkânı buldularsa o zaman fidyelerini verirler.
Kaynak: 105. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Delilleri, Nefis Engeli ve Kadere Rızâ
Velilere dil uzatmanın tehlikesi nerede?
Nasıl peygamberlerin hepsine iman ediliyorsa, velilerin hepsinin veliliğine de iman etmek zorunludur. Hepsi peygamberlerin mirasçılarıdır. Hiçbir peygamberi aşağı göremezsiniz, küçük göremezsiniz. Velilerden şaşı olan çift görür; bir veliye takılıp kalan diğer velileri kabul etmez, hakikate erişemez. Kim Allah’ın dostlarına düşmanlık ederse Allah’a düşmanlık etmiş olur.
Kaynak: 115. Dergah Sohbeti — Arife Orucu, Kurban Fazileti ve Düşmanlık Beslememe
Kredi ve faiz meselesi nedir?
Hanefi fıkhına göre bir kimse krediyle iş yapabilir mi? Evet, yapabilir. Hanefiler darülharpte harbî ile müminin arasında faiz yoktur demişlerdir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti dini bir hukukla hukuklanmamıştır, laiktir; bu noktadan hareketle Hanefiler "orası darülharptir" demişlerdir.
Kaynak: 119. Dergah Sohbeti — Hüsn-ü Zan, Sufi Kimliği ve Aile Hukuku
Din hizmeti ücret karşılığı mı olabilir?
Ücret Karşılığı Din Hizmeti Eleştirisi — Kur’an-ı Kerim’de Cenab-ı Hak buyuruyor ki "Sizden ücret isteyenlerin peşinden gitmeyin." Birisi size dini bir hizmet yaptığını söyleyip bunun karşılığını istiyorsa, peşinden gitmeyiniz. Birisi "Bu akşam sohbete giren bin lira verecek" diyorsa gelmeyin buraya. Hanefiler parayla namaz kıldırmayı dahi mekruh görmüşlerdir. Şafiiler haram kabul etmişlerdir. Bir şeyin ücretini alıyorsan — ister para olsun ister baş köşeye oturmak olsun, ister müşteri edinmek olsun — hepsi ranttır. Ayet-i kerime sabittir: "Sizden ücret isteyenlerin peşinden gitmeyin." Biz talebe okutuyoruz, para verin; biz Kur’an kursu açtık, hocamıza ne vereceğiz — bunların hepsi ayet-i kerime ile çelişir. Din hizmeti Allah rızası içindir; karşılık beklemek ranta dönüşür.
Kaynak: 124. Dergah Sohbeti — Velilerin Üç Sınıfı, Allah’ın Dostluğu Yolu ve Din Kolaylı
Müzik dinleme meselesi nasıl eleştirilir?
Bu konuda hadis-i şerif vardır. Ne kadar üzerinde tartışma olsa da, Şafiiler bilhassa birkaç hadis-i şerifi kendilerine esas alarak müzikle iştigal edenleri çok ağır hükümlerde bulmuşlar, zemmetmişlerdir. Hanefiler ise onlara katılmamıştır.
Kaynak: 125. Dergah Sohbeti — Rabıta, Namazın Hakikati, Sevmek ve Sevilmek
Alimlerin etine dokunmanın tehlikesi nedir?
Harekuller’in Feth-i Vay Bediye adlı kitabında, bir kimse alimle alay etse karısı boş olur diye yazılmıştır. Çünkü ona göre alimi istihza irtidattır. İmamlardan biri olan Hafız İbn Asakir diyor ki: "Kardeşim, Allah seni ve beni hayır yönünde hidayet etsin. Bilmiş ol ki alimlerin eti zehirlidir. Onların kusurlarını araştırıp açıklayanlara karşı Allah’ın adetinin ne olduğu malumdur. Kim ki alimlerin kusur ve ayıplarını diline dolarsa, Allah-u Teala ölmeden o kusurla onu müptela eder."
Kaynak: 125. Dergah Sohbeti — Rabıta, Namazın Hakikati, Sevmek ve Sevilmek
İhtiyaç kredisi meselesi nedir?
İhtiyaç kredisi, ev, araba vesaire caiz midir? Dârülharp hukuk açısından bakarsanız tartışmalıdır, ama almamaya gayret edin.
Kaynak: 133. Dergah Sohbeti — Sevgi Ütopyası, Seyri Sülûk ve Teslimiyet
Kaza namazları ve nâfile ibadetlerin birlikte yapılması caiz midir?
Bir insanın kaza namazları varken nâfile — gece namazı, işrak namazı, evvâbîn — kılması mümkün müdür? Hanefîler mümkündür demişlerdir (İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, Salât bahsi).
Kaynak: 133. Dergah Sohbeti — Sevgi Ütopyası, Seyri Sülûk ve Teslimiyet
İhtiyaç kredisi, ev, araba vesaire caiz midir?
Dârülharp hukuk açısından bakarsanız tartışmalıdır, ama almamaya gayret edin.
Kaynak: 133. Dergah Sohbeti — Sevgi Ütopyası, Seyri Sülûk ve Teslimiyet
Çorabın üzerinden mesh etmek caiz midir?
Çorabın üzerinden mesh caiz değildir. Hanefi, Şafii, Maliki ve Hanbeli ulemasının hiçbirisinde bu konuda fetva yoktur. Şia uleması çorabın üzerinden meshi caiz görmüştür; onların dışında caiz gören yoktur. Çorap yerine normalde mest giyebilirsiniz ve mest üzerine mesh edebilirsiniz. Hz. Peygamber’in çorabın üzerinde mesh ettiğine dair bir hadise rastlanmamıştır.
Kaynak: 134. Dergah Sohbeti — Şükrün Hakikati, Vesvese ile Mücadele ve Kurban Ahkamı
Katılım bankaları dediğiniz Faisal türündeki kuruluşlardır; isim değişti "katılım" oldu mu?
"Araç almak için katılım bankalarına başvurmak caiz midir?" sorusuna: Bu noktada dinin caiz gördüğünü, Hanefilerin caiz gördüğünü caiz görürüz. Katılım bankaları dediğiniz Faisal türündeki kuruluşlardır; isim değişti "katılım" oldu. Yalnız onlarla diğer bankaların arasında çok bir fark görmüyorum, kandırmacadan ibaret.
Kaynak: 136. Dergah Sohbeti — Ahir Zamanda Muhafaza, Silsile-i Meşayih, Zikir ve Güzel A
Ancak gelinle damadı herkesin içinde oynatmak uygun değil midir?
Ancak gelinle damadı herkesin içinde oynatmak uygun değildir. Takı merasiminde erkekler damada, bayanlar geline takar; erkeklerin geline bir şeyler takıp öpmeye çalışması caiz değildir.
Kaynak: 136. Dergah Sohbeti — Ahir Zamanda Muhafaza, Silsile-i Meşayih, Zikir ve Güzel A
Şefaat Hakkı nedir?
Şefaat haktır, ayetle ve hadisle sabittir. Bir kısım cahil insanlar Hz. Resulûllah sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin şefaatini inkar ediyorlar; bunlara itibar etmeyin. Cenab-ı Hak ayet-i kerimede Allah’ın müsaade ettiği kimselerin şefaat edeceğini bildirmiştir. (Bakara Suresi, 2:255; Taha Suresi, 20:109; Enbiya Suresi, 21:28) Bu konuda hazırlanmış bir küçük risale internet sayfasında mevcuttur, oradan bakıp okuyabilirsiniz.
Kaynak: 139. Dergah Sohbeti — Kerbela Hüznü, Ehlibeyt Sevgisi, Gıybet ve Kardeşlik
Fitneyi Uyandırmayın nedir?
Bir hadis-i şerifte: "Fitneyi uyandırmayın, uyandırana lanetler olsun" buyurulmuştur. Fitne, Kur’an ve Sünnet’in dışındaki her şeydir. Kur’an ve Sün’ten dışında herhangi bir şey yaparsanız fitneyi uyandırmaya sebep olursunuz. Bir kısım insanlar ise Kur’an ve Sünnet’in herhangi bir hükmünü veya Peygamber’in terk edilmiş bir sünnetini icra etmeyi fitne olarak görüyorlar ki Allah muhafaza eylesin. İbadet, ahlak veya herhangi bir hukukla alakalı Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin çizgisinin dışındaki her şey fitnedir.
Kaynak: 139. Dergah Sohbeti — Kerbela Hüznü, Ehlibeyt Sevgisi, Gıybet ve Kardeşlik
İnternetten gelen ‘Peygamber böyle emretti’ türü mesajlar ne anlama gelir?
İnternette dolaşan ‘Peygamber böyle emretti’ türü zincir mailleri, ‘bunu kaç kişiye gönderirsen günahların affedilir’ tarzı mesajlar dini ifsad etme girişimleridir. ‘Bu vasiyeti götürmekle namaz kılmana, oruç tutmana gerek yok’ yazan bir kâğıt parçasına asla kıymet verilmez. Din Kur’ân ve sünnetle sabittir.
Kaynak: 161. Dergah Sohbeti — Rüya Hükümleri, Orucun Üç Derecesi, Şehvet ve Nefis Terbiy
Gıybet orucu bozma mıdır?
Nice oruç tutanlar vardır ki orucu yoktur. Çünkü onlar oruç tuttukları halde gıybete, kovuculuğa, iftirâya, hırsızlığa devam ederler. Oruç tutması sadece yemek yememesiyle, aç kalmasıyla kalır; hiçbir katkısı yoktur.
Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu
Gıybet eden oruçlunun cezası nedir?
Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem oruç tutan iki kadına bardak gönderdi: ‘Yediklerini çıkarsınlar.’ Kadınların ağzından çiğnenmiş, kanlı, pis kokulu et parçası çıktı. Resûlullah buyurdu ki: ‘Onlar başkalarının gıybetini ederek zaten yiyeceklerini yediler.’ Bir kimse oruç tutmuyorsa ama diline sahip, gözüne sahip, kötülük yapmıyorsa, fitne çıkarmıyorsa — o kimse gıybet eden oruçludan üstündür. Ramazan’da yapılan günahların cezası da misliyle katlanır. Gıybet ediyorlar karşınızda, kaçamıyorsanız zikre devam edin: ‘Lâ ilâhe illallah, lâ ilâhe illallah…’
Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu
Orucu bozanın kefâreti nedir?
Sahâbeden birisi diyor ki: ‘Yâ Resûlallah, ben orucu bozdum, ne yapmam lâzım?’ ‘Altmış bir gün kefâret’ buyuruyor. ‘Ben zayıfım, açlıktan hâlsiz kaldım’ diyor. Resûlullah bir çanak hurma getirip diyor ki: ‘Al bunu tasadduk et, insanlara da dağıt.’ Adam diyor ki: ‘Yâ Resûlallah, vallahi şu çukurda benden daha fakir kimse yoktur.’ Resûlullah buyuruyor: ‘Al çoluğunla çocuğunla ye, Allah de seni affetsin.’
Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu
Darül Harp nedir?
Hanefiler bir yerin darül harp olması için üç şartın tahakkuk etmesini şart koşmuşlardır: Birincisi, o bölgede İslam hukukunun olmaması; ikincisi, daha önce eman verilenlerin emanlarının kaldırılması; üçüncüsü, o beldenin darül harbe bitişik olması. İmam Muhammed ise İmam-ı Azam ve İmam Yusuf’tan ayrılarak "Bir yerde İslam hukuku yoksa orası darül harptir" demiştir. Sonradan gelen ulemanın büyük kısmı da bu görüşe kani olmuştur.
Kaynak: 169. Dergah Sohbeti — Darül Harp, Nikah İbadeti ve Tasavvufta Firar Kavramı
Türkiye’nin darül harp olduğuna dair fetva var mı?
Son Şeyhülislam Sabri Efendi, Türkiye’nin darül harp olduğunun fetvasını vererek bir kitap yayınlayıp Türkiye’den hicret etmiştir. O fetvanın üzerine Türkiye’nin darül İslam olduğuna dair ikinci bir fetva yayınlanmamıştır.
Kaynak: 169. Dergah Sohbeti — Darül Harp, Nikah İbadeti ve Tasavvufta Firar Kavramı
Neden dört mezhep vardır?
Niye dört mezhep var? Aslında dört mezhep değil, ayakta kalan dört mezhep var. On-on iki tane mezhep olmuş, bunların içerisinden dört tanesi ayakta kalmış: Hanefiler, Şafiler, Malikiler ve Hanbeliler.
Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A
Kasko, Sigorta ve Emeklilik caiz mi?
Devleti ilgilendiren, sistemi ilgilendiren şeyler için ‘caiz mi’ diye sorulmaz. Sistem İslami mi ki caiz olsun? Kendinizi garantiye almak istiyorsanız yaptırın. Bu noktada nefsinize danışın.
Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A
Malı beyinsizlere vermeyin neden buyurulmuştur?
Cenab-ı Hak buyuruyor: ‘Allah’ın sizin için yaşama sebebi kıldığı mallarınızı beyinsizlere vermeyin.’ (en-Nisa 4/5) Cenab-ı Hak size bir ikram etmiş, mal vermiş, mülk vermiş. Sen de gidip onu harcayacak, çarçur edecek insanlara verme. Sen git onu Allah’ın yolunda harca, Allah’ın yolunda gidenlere ver. Onlarla beraber paylaş, onlara yardımcı ol. Çoluk çocuğunu rezil etme, çoluk çocuğuna yardımcı ol.
Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs
Sefere çıkan bir kimsenin seferiliği nerede başlar?
Dönüşte nerede sona erer? Hanefi mezhebinin büyük çoğunluğu şunu demiştir: Seferilik, kişinin içinde bulunduğu şehrin sınırlarını geçmesiyle başlar. Birkaç alim, seferiliğin evde niyet edildiğinde başladığını söylemiştir ama bunlar azınlıkta kalmışlardır.
Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs
Dinde ölçü nedir?
Dinimiz Kur’an ve Sünnettir. Kur’an’da bulamazsak Sünnete bakarız. Sünnet-i Resulullah’ta bulamazsak ashabın sünnetine bakarız. Onda da bulamazsak imamların içtihatlarına bakarız. Kendi kafamıza göre, tarikatımıza göre, şeyhimize göre din oluşturmayız.
Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu
Faizli alışveriş nedir?
İbn-i Ömer radıyallahu anh, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinden şöyle işittiğini rivayet etmiştir: ‘Pahalı satıp peşin düşük fiyatla geri almak suretiyle alışveriş yaptığınızda, sığırların kuyruğunu tutarak çiftçilikle yetinip cihadı terk ettiğinizde, Allah dininize dönünceye kadar size perişanlığı musallat kılar.’
Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu
Faizli alışverişin zararı nedir?
İbn-i Ömer radıyallahu anh, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinden şöyle işittiğini rivayet etmiştir: ‘Pahalı satıp peşin düşük fiyatla geri almak suretiyle alışveriş yaptığınızda, sığırların kuyruğunu tutarak çiftçilikle yetinip cihadı terk ettiğinizde, Allah dininize dönünceye kadar size perişanlığı musallat kılar.’
Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu
Darülharp’te faiz meselesi nasıl değerlendirilir?
İmam Muhammed’e göre ve Serahsi’ye göre bir yerde İslam hukuku yoksa orası Darülharp’tir. Hanefi mezhebine göre Darülharp’te mümin ile harbî arasında faiz yoktur. Bu aslında biraz istismar etmeye yönelik bir anlayıştır ama fukaha bunu böyle şerh etmemiştir.
Kaynak: 189. Dergah Sohbeti – Eşlerin Mali Hakları, Darülharp’te Faiz ve Yakîn Ehli Olma
Mezhep taassubu nedir?
Mezhep taassubu yanlıştır. Bir baba Hanefi olur da oğlu Şafi olur, baba Şafi olur da oğlu Hanefi olur. Din bu konuda insanları hür bırakmıştır. Bir babanın çocuklarına veya bir erkeğin hanımına mezhep değiştirme baskısı kurması caiz değildir.
Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf
Cehri zikrullah nerede uygulanır?
Mesela camide namaz kılınıyorsa orada cehri zikrullah yapmak caiz değildir; hafi zikrullah yapılır. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri Hayber’in fethine giderken sahabe cehri şekilde zikrullah yapıyormuş, kaleye yaklaşıldığında Resulullah "Susun, siz sağır olan bir kimseye nida etmiyorsunuz" buyurmuştur.
Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf
Allah ile kandırılma ne demektir?
Cenab-ı Hak buyuruyor ki: ‘Sizi Allah ile kandırmasınlar.’ Bir kimse Allah’ın yerine kendini koyarsa veya Allah’ın hükmetmediği bir şeyi hükmetmiş gibi gösterirse Allah ile kandırmış olur.
Kaynak: 192. Dergah Sohbeti – Allah ile Kandırılma, Seyyidlik Ölçüsü ve Fıkıh Bilgisinin
Allah ile kandırılmamak için dikkat edilmesi gereken temel ölçü nedir?
Hz. Resulullah sallallahu aleyhi ve selleme haricinde hiç kimse hatasız değildir. Bir tek o İsmet sıfatıyla sıfatlanmış, Allah tarafından korunmuştur.
Kaynak: 192. Dergah Sohbeti – Allah ile Kandırılma, Seyyidlik Ölçüsü ve Fıkıh Bilgisinin
Seyyidlik meselesi ve ölçümüz nedir?
Hz. Resulullah sallallahu aleyhi ve selleme sormuşlar: ‘Ya Resulallah, ehli beytin seyyidlerini, senin soyundan gelenleri nasıl tanıyacağız?’ Peygamberimiz çok açık ve net cevap vermiştir: ‘Kim benim Kur’an ve Sünnet sancağıma sımsıkı yapıştıysa o benim sülbümdendir.’
Kaynak: 192. Dergah Sohbeti – Allah ile Kandırılma, Seyyidlik Ölçüsü ve Fıkıh Bilgisinin
İhlasın ölçüsü var mıdır?
İhlas insanın içindedir; dışarıdan ölçülebilecek kesin bir alameti yoktur. Gözyaşı da ölçü değildir; Yusuf Aleyhisselam’ın kardeşleri onu kuyuya attıktan sonra gelip Yakup Aleyhisselam’ın önünde ağladılar.
Kaynak: 192. Dergah Sohbeti – Allah ile Kandırılma, Seyyidlik Ölçüsü ve Fıkıh Bilgisinin
Sabah namazına kalkmak için zahiri sebepler nelerdir?
Bir kimse sabah namazına kalkmak için bütün zahiri şartları yerine getirirse ve yine de kalkamazsa o kimse sorumlu değildir. Makul bir saatte yatacak, saat kuracak, telefonunu kuracak, hanımına ve arkadaşlarına söyleyecek.
Kaynak: 192. Dergah Sohbeti – Allah ile Kandırılma, Seyyidlik Ölçüsü ve Fıkıh Bilgisinin
Namazı vaktinde kılamama durumu nedir?
Bugünkü zamanda İslam devleti ve sistemi olmadığından insanlar çalışma hayatında namaz meselesinde problem yaşayabiliyor. Toplantı devam ederken namaz vakti giriyor, patron habersiz.
Kaynak: 192. Dergah Sohbeti – Allah ile Kandırılma, Seyyidlik Ölçüsü ve Fıkıh Bilgisinin
Fıkıh bilgisinin önemi ve bilgisizlik tehlikesi nedir?
İnsan fıkıhıyla ayakta durur, sünnet bilgisiyle ayakta durur, Kur’an bilgisiyle ayakta durur. Etrafını bununla tartar, bununla biçer, bununla hükmeder. Eğer bu bilgi yoksa esen rüzgâra doğru gider.
Kaynak: 192. Dergah Sohbeti – Allah ile Kandırılma, Seyyidlik Ölçüsü ve Fıkıh Bilgisinin
Fıkıhta kişisel yorum yapılamaz mı?
Fıkıhla ilgili bir mesele konuşulurken ‘bana göre’ deme hakkımız yoktur. Bu söz İmam Yusuf, İmam Muhammed, İmam Azam gibi müctehidlere aittir. Bize düşen imamların ictihatları arasından birini tercih etmektir.
Kaynak: 192. Dergah Sohbeti – Allah ile Kandırılma, Seyyidlik Ölçüsü ve Fıkıh Bilgisinin
Ramazan orucuyla ilgili uyarılar nelerdir?
Nafile oruç tutanlar Şaban ayı ile Ramazan’ı birleştirmesinler. Hz. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Şabandan Ramazana geçerken muhakkak iki üç gün ara vermiştir. Halk arasında ‘Ramazan’ı karşılama orucu’ diye bir uygulama var; cuma veya cumartesi günü Ramazan’dan bir gün önce oruç tutuyorlar.
Kaynak: 192. Dergah Sohbeti – Allah ile Kandırılma, Seyyidlik Ölçüsü ve Fıkıh Bilgisinin
Sigarayı bırakan bir kişi nasıl bir azim gösterir?
İnsanlar ibadetlere değişik amaç ve gayeler katıyorlar. Bu ibadeti ibadet olduğu için yapacaksınız. Allah ‘namazı dosdoğru kılın’ demiş. Siz dosdoğru kılmaya çalışırken muhakkak engeller olacak; o sizin dosdoğru kıldığınızı işaret ediyor. Siz put değilsiniz, etten kemikten yapılmışsınız; acılarınız, problemleriniz, sevinçleriniz var.
Kaynak: 198. Dergah Sohbeti — Sigara Hükmü, Şükür, Akraba Hakkı ve Haremlik-Selamlık
Kadın ve erkek aynı sofrada yemek yemek yasak mıdır?
Kadınlarla erkeklerin aynı sofrada yemek yemelerini yasaklayan herhangi bir ayet veya hadis yoktur. İmam-ı Azam’ın eserlerinde bunu yasaklayan bir şey bulamazsınız. İmam-ı Şafi’de bulamazsınız. İmam-ı Malik’te bulamazsınız. İmam-ı Hanbel’de serbest olduğuna dair hüküm bulursunuz.
Kaynak: 198. Dergah Sohbeti — Sigara Hükmü, Şükür, Akraba Hakkı ve Haremlik-Selamlık
Halvet haram mıdır?
Halvet haramdır: Bir yabancı kadınla yabancı bir erkeğin aynı odada yalnız kalması, tek başına oturması kesinlikle haramdır. Bu kaide nettir. Ama bir aile ortamında, evin reisinin izniyle, ailenin bir arada yemek yemesinde dini açıdan bir engel yoktur. Bir evin receği sofrayı bir yerde veya ayrı kurması kendi hakkıdır.
Kaynak: 198. Dergah Sohbeti — Sigara Hükmü, Şükür, Akraba Hakkı ve Haremlik-Selamlık
Fıkhi farklılıklar nelerdir?
İmam-ı Azam Ebu Hanife’nin Metodu: İmam-ı Azam hazretleri diyor ki: ‘Biz önce Kur’an’a bakarız, varsa onunla hükmederiz. Orada bulamazsak Sünnet’e bakarız, onunla hükmederiz. Orada bulamazsak ashaba bakarız, onunla hükmederiz. Onlardan da bulamazsak Ahmet şunu demiş Mehmet bunu demiş demeyiz, biz deriz.’ İmam-ı Azam hazretlerinin enteresan bir duruşu vardır: Hiçbir yerden fetva nakletmemiştir, kendisi hükmetmiştir. Mezheplerin Karşılaştırılması: İmam-ı Şafi fıkhi meselelere Kur’an ve Sünnet’e yüzde elli yüzde elli bakar. İmam-ı Malik ve İmam-ı Hanbel fıkhi meselelere direkt hadislerden bakarlar. İmam-ı Azam ise direkt Kur’an gözlüğüyle bakar, ondan sonra hadise bakar. Bu mezheplerin içerisinde en kolaylaştırıcı ve genişletici olanı İmam-ı Malik ve İmam-ı Hanbel’in mezhebidir.
Kaynak: 200. Dergah Sohbeti — Peygamber Sevgisi, Mezhep Farkları ve Zikrullahın Fazileti
Evlat edinme hukmu nedir?
Islam’da evlat edinme devlete aittir, fertlerin kendiligindendir. Evlat edinilecek cocuk kiz ise bulug cagina geldiginde o erkege haramdir; erkek ise bulug cagina geldiginde kadina haram olur. Bu sebeple evlat edinme noktasi fikih acisindan sikintilidir.
Kaynak: 205. Dergah Sohbeti – Kiyamet Beklentisi, Zikrullah ile Tecrid ve Misafirlik Ada
Mezheplere itaat etmek neden gerekir?
Muhakkak ki Kur’ân ve Sünnet her şeye yeter. Ancak Kur’ân ve Sünneti anlayıp ictihad etmek herkesin işi değildir. Bir kimse ‘Ben Kur’ân ve Sünneti en az mezhep imamları kadar anlayabilirim’ diyorsa bu onun iddiasıdır. Eğer hevâ ve hevesinden dolayı söylüyorsa cehaletindendir. Mezhebe gerek yok diyen din cahilidir. Âyet-i kerîme mucibince biz Allah’a itaat ederiz, Resûlüne itaat ederiz, mezhep imamlarına ve onların ictihadlarına tâbi olan âlimlere uyarak dinimizi yaşamaya gayret ederiz.
Kaynak: 208. Dergah Sohbeti – Mezheplere İtaat, Haram Karşısında Tutum, Nifak ve Peygamb
Sarıkla namaz kılmak ne kadar sevaplıdır?
Hadis-i şerifte sarıkla kılınan namaz, sarıksız kılınan namazdan otuz üç derece daha sevaplıdır.
Kaynak: 209. Dergah Sohbeti – Namazı Terk Etmenin Hükmü, Sarıkla Namaz, Kadınların Camiy
Sandalyede namaz kılmak nasıl bir durumdur?
Efdal olan ayakta kılmaktır. Ayakta kılamayan sandalyeye oturarak, o da olamıyorsa yerde oturarak, yine oturamıyorsa ayaklarını uzatarak namazını kılar. Din bu noktada zorlayıcı değildir. Sakın ayaklarını uzatıp namaz kılan birine hor gözle bakmayın; belki bir rahatsızlığı, bir sıkıntısı vardır.
Kaynak: 209. Dergah Sohbeti – Namazı Terk Etmenin Hükmü, Sarıkla Namaz, Kadınların Camiy
İslam ticarette kâr haddi nedir?
İslam ticarette belirli bir kâr haddi koymamıştır. Yüzde yüz veya üzeri kâr yapmak mânen helaldir. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerine kıtlık zamanında bazı malların pahalandığı, bir narh konulması gerektiği söylendiğinde bunu men etmiştir. ‘Artıran da eksilten de Allah’tır’ buyurmuştur. Bir mal çoğaldığında fiyatı düşer, azaldığında fiyatı artar; bunu dengeleyen Allah’tır.
Kaynak: 211. Dergah Sohbeti – Ticarette Kâr Haddi, Evlilik Sistemi, Sırları Korumak ve D
Gusül abdesti nasıl yapılır?
Gusül abdestinin sünneti olarak; banyoya sol ayağıyla girilir, önce eller yıkanır, edep yerleri temizlenir, ağza ve burna üçer kez su verilir, yüz yıkanır, abdest alınır gibi yapılır, başı ve kulakları mesh edilir, kolları yıkanır, sonra vücut baştan aşağı yıkanır, en son ayaklar yıkanarak çıkılır. Hadis-i şerifte ‘Her kılın altında cünüplük vardır, kılları ıslatın ve bedeni temizleyin’ buyurulmuştur. Vücutta hiçbir yer kuru kalmamalıdır.
Kaynak: 213. Dergah Sohbeti – Cûd Ehli Olmak, Kalbin Temizliği, Haram-Helâl Hassasiyeti
İtikaf ibadetinin asgari şartları nelerdir?
Şeriat’a göre itikaf ibadetinin asgari şartları bellidir. Ancak takva noktasında daha ileri gitmek isteyenler: az yer, az uyur, az konuşur. Dünya kelamını konuşmamaya gayret eder, gerektiği kadar konuşur. Daha da arındırmak isteyenler günde bir dilim ekmek ve birkaç hurma gibi yiyecekle yetinir, dünya kelamı hiç konuşmaz, insanlarla irtibatını keser, hücresinden çıkmaz.
Kaynak: 218. Dergah Sohbeti – İtikaf İbadeti, Nefsin Bahaneleri ve Tembellik Eleştirisi
Kaza namazına niyet edilir mi?
Sabah namazını güneş doğana kadar kılmayan biri, güneş doğduktan sonra kaza olarak kılar. Bazı imamlar kaza, bazıları vakit namazı olarak kılındığını söylemişlerdir. Dövme yaptırmak günahtır; bile bile yaptıran kimsenin abdesti olmaz. Daha önce yaptırdıysa düzeltmesi mümkünse düzeltecek, değilse tövbe edip namazına devam edecektir.
Kaynak: 219. Dergah Sohbeti – Zikrullahta Rabıta, Dervişlikte Eylem, Allah Sevgisi ve Se
Sünnet namazları kılarken kaza namazına niyet edilebilir mi?
Sünnet namazları kılarken kaza namazına niyet edilebilir; en son kılmadığınız kaza namazına niyet edersiniz.
Kaynak: 219. Dergah Sohbeti – Zikrullahta Rabıta, Dervişlikte Eylem, Allah Sevgisi ve Se
Zekat meselelerinde arsa ve bal nasıl değerlendirilmektedir?
Arsa eğer alınıp satılan bir gayrimenkul ise ve nisab miktarına ulaşıyorsa zekata girer. Ancak ev yapmak veya yatırım için alınıp satılmayan arsa zekata girmez. Balın zekatı ise onda birdir; bal üretimi yapılıp satılıyorsa ve nisab miktarını geçiyorsa zekat verilir.
Kaynak: 220. Dergah Sohbeti – Manevi Makamlar, Affetme Ölçüsü, Zikrullahta Sebat ve Sadı
Şeriat ve tarikat yollarında sebatın ne kadar önemli olduğu?
Şeriat Allah’ın emri ve nehyidir: yap dediklerini yapmak, yapma dediklerini yapmamak. Yalan söylemeyin, yemin etmeyin, haram yemeyin, zina etmeyin, faiz yemeyin. Beş vakit namazı dosdoğru kılın, zekatınızı verin, hacca gidin, oruç tutun. Tuttuğunuz tarikat dalını sımsıkı tutun. Gavaklanın dallarını kesmeye adamlar çıkar; o dal biraz sallanır ama yapışan düşmez. Aynen öyle, şeriat ve tarikata sımsıkı yapışmak lazımdır.
Kaynak: 220. Dergah Sohbeti – Manevi Makamlar, Affetme Ölçüsü, Zikrullahta Sebat ve Sadı
Nafile ibâdetlere müdahale etmek neden yasaktır?
İslâm geniş bir dâiredir. Nafile ibâdetler geniş bir dâiredir. O geniş dâire içerisinden bir kimse kendisine bir yol tutturmuş, yol gidiyor. Senin ona müdâhale etmeye hakkın yok. "Ya sen o yoldan git de bu yoldan git" — sana ne? O, o yoldan gidiyor, bırak gitsin. İnsanlar haramlardan sorumludur. Bir kimse haram işliyorsa o haramdan o kimseyi men etmek bütün ümmet-i Muhammed’in vazîfesidir. Ama biz insanları haramdan men etmeyi bırakmışız; insanlar kendilerine bir iyilik yolu bulmuşlar, sünnete uygun bir şekilde yaşıyorlar, biz onlara "sen bu yoldan git de bu yoldan git" diyoruz.
Kaynak: 257. Dergâh Sohbeti – Ashâb-ı Kirâm’a Saygı, Nafile İbâdetlere Müdâhale Yasağı,
Kur’ân ve Sünnete uygun olan şeyleri eleştirmek neden doğru değildir?
Kıymetli Müslümanlar, bir şey Kur’ân ve Sünnet’e uygun ise onu eleştirmeyin. Onu düzenlemeye, hükmetmeye çalışarak başka bir kanala yönlendirmeye çalışmayın. Bu sizin aleyhinize olur. İnsanlar iki-üç yüz yıldan beri ibâdetlerinden koparılmışlar, uzaklaşmışlar; canhırâş bir dal tutmuşlar, o kimse tuttuğu dal doğruysa sıkı sıkı yapışmış, oradan kurtuluş ümit ediyorsa — sen o kimseye kalkıp "bırak bu dalı" diyorsun veya tuttuğu eli kırmaya çalışıyorsun. Bırak, sen de bir daldan tutmaya çalış.
Kaynak: 257. Dergâh Sohbeti – Ashâb-ı Kirâm’a Saygı, Nafile İbâdetlere Müdâhale Yasağı,
Resim bulunan eve melek girmez meselesi nasıl açıklanır?
"Resim bulunan eve melek girmez" diyorlar; peki resim bir odada varsa melek o odaya mı girmez, bütün eve mi girmez? Bir evde resim varsa o resim bulunan eve melekler girmez. Ne kadar evinizde asılı resim varsa atın. Bütün resimleri atın. Asmayın. İmâmlar demişler ki yarım belden itibâren olan normal bir tam resme girmez. Ya hiç evde resim asılı olmasın. Atın kenara, geçin. Ne tartışacağız?
Kaynak: 257. Dergâh Sohbeti – Ashâb-ı Kirâm’a Saygı, Nafile İbâdetlere Müdâhale Yasağı,
Cuma günü tek başına oruç tutma yasağı nedir?
Cuma günü tek gün oruç tutmak câiz görülmemiştir. Kim yarın tek gün oruç tutacaksa cumartesiyi de oruca bağlayacak. Bugün tuttularsa yarın cumayı da tutacaklar, böylece cuma tek gün tutulmamış olacak. Kadınlar için de aynı hüküm geçerlidir; temizlendikleri gün cumaya denk gelirse cumartesiyi de tutacaklardır.
Kaynak: 257. Dergâh Sohbeti – Ashâb-ı Kirâm’a Saygı, Nafile İbâdetlere Müdâhale Yasağı,
Dergâhta hizmet düzeni ve sırası nedir?
Her şeyin bir âdâbı, erkânı vardır. Hizmet edecek kimse sıraya girer, sırası geldiğinde hizmet eder. "Ben bugün çay dağıtmak istiyorum" diye bir şey yoktur; çay dağıtanın bir sırası, bir düzeni vardır. Semâ çıkmak, şiir okumak, tekke görevleri — hepsinin bir eğitimi, sistemi ve düzeni vardır.
Kaynak: 261. Dergâh Sohbeti: Dergâh Âdâbı, Hizmet Ahlâkı, Kusur Araştırmama ve Hür Dervi
Siyaset ve dergâh bağımsızlığı nedir?
"Kimiz ki gölgesi altına gireriz? Biz Allah’ın gölgesindeyiz." Dergâh olarak hiçbir partinin gölgesi altında değiliz. Görevli arkadaşlar herhangi bir partide görev yapmaz. Derviş kardeşler partilerin propagandalarına katılabilir veya katılmayabilir; bu kişisel tercihtir. Hiç kimseye bir partiye gidip çalış diye emir verilmemiştir.
Kaynak: 261. Dergâh Sohbeti: Dergâh Âdâbı, Hizmet Ahlâkı, Kusur Araştırmama ve Hür Dervi
Ramazan ayında Recm cezası nasıl uygulanmıştır?
Recm cezası Peygamber sallallâhü aleyhi ve sellem Hazretleri tarafından uygulanmıştır. Kısas da uygulanmıştır. Bunlar Kur’ân ve Sünnet’te sabittir. Bazı çevreler bu uygulamaların üzerinde tartışma koparır, kendilerince hüküm yürütür, farklı görüşler ileri sürer veya tanımamaya çalışır. Biz onlardan değiliz.
Kaynak: 262. Dergâh Sohbeti: Recm Hükmü, Ramazan’da Şeytanların Bağlanması, 28 Şubat ve
Peygamber Efendimiz’in Recm cezası uygulaması ne anlama gelmektedir?
Peygamber sallallâhü aleyhi ve sellem Hazretleri’nin bir konuda uygulaması varsa, bir konuda sözü varsa bizim için ölçü ve değerimizdir. "O hevâ ve hevesinden bir şey demedi" (Necm 53/3-4) âyet-i kerîmesi açıktır: O ne yaptıysa Rabbisinin emriyle yaptı; yaptığı her şey bizim için delildir.
Kaynak: 262. Dergâh Sohbeti: Recm Hükmü, Ramazan’da Şeytanların Bağlanması, 28 Şubat ve
Zinâ suçu sabit olan bir kadın için Recm cezası nasıl uygulanmıştır?
Zinâ suçu sabit olan bir kadın Peygamber Efendimiz’e gelmiş, Efendimiz onu birkaç kez geri göndermiştir. Doğumunu yap gel, çocuğun sütünü ver demiştir. Kadın bunları yerine getirdikten sonra ceza uygulanmıştır. Sahâbeden birisi o kadına yüzünü ekşiterek bakmış; Peygamber Efendimiz hoşlanmamış ve "Cennetlik birini görmek istedim, buna bakıyorum" buyurmuştur. Çünkü o cezayla temizlenecektir.
Kaynak: 262. Dergâh Sohbeti: Recm Hükmü, Ramazan’da Şeytanların Bağlanması, 28 Şubat ve
Kişisel hatıralar: Kelepçe, Sorgu ve Çile konusunda ne anlatılmıştır?
"Dışarı çıktığında hiç kimse senin yüzüne bakmayacak" dediler. Güldüm. Dedim: "Allah var. Biz bu yolda insanlar yüzümüze baksın diye mi koştuk zannediyorsunuz?" Elim kelepçede, iki sivil polis yanımda, iki polis önümde iki polis arkamda götürüyorlar her gün adliyeye. Sakalınla koşuyorsun, herkes bakıyor.
Kaynak: 262. Dergâh Sohbeti: Recm Hükmü, Ramazan’da Şeytanların Bağlanması, 28 Şubat ve
Sigara: Sigara Hükmü ve Helâl-Haram Bilinci İçki içmek Kur’ân’da haram olarak bildirilmekte midir?
Sigara: Sigara Hükmü ve Helâl-Haram Bilinci
İçki içmek Kur’ân’da haram olarak bildirilmektedir. Sigaranın da haram olduğu açıkça ifade edilmelidir. Sigara içmek, harama yakın mekruhlardan değil, doğrudan haramdır. Sigaranın zararları ve illeti belli olduğu için bu hüküm kesindir. Eğer zararları ve illeti belli olmamış olsaydı farklı bir değerlendirme yapılabilirdi; ancak durum açıktır. Hiçbir kimse sigara içmeyecek, sufiler kesinlikle sigarayı bırakacaklardır.
Sigaranın üzerinde kendi kendinize fetva vererek yahut fıkıh oyunları oynayarak bu hükmü geri çeviremezsiniz. Bu, başkaları için de geçerlidir; fıkıh oyunlarıyla geri atılacak bir mesele değildir, doğrudan haramdır.
Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc
Bir kimsenin inanç akîdelerine bakılır: Kabir hayatına, hesaba, mîzâna, yeniden dirilişe, cennete, cehenneme, meleklere inanıyor mu?
Önce Peygamber Efendimiz sallallâhü aleyhi ve sellemin son peygamber olduğuna inanıyor mu? Ondan sonra bir resul, bir nebî, bir peygamber gelmeyeceğine inanıyorsa Kur’ân ve Sünnet’in içindedir. Akîde noktası sağlamsa ibadetlere bakılır: Farz olan ibadetleri kabul edip haramları haram olarak kabul ettiyse bir sıkıntı yoktur.
Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc
Ümmet bu mânâda tek ümmettir; beslendiği kaynak Kur’ân ve Sünnet olduğu müddetçe hiçbir sıkıntı yok mudur?
Ümmet bu mânâda tek ümmettir; beslendiği kaynak Kur’ân ve Sünnet olduğu müddetçe hiçbir sıkıntı yoktur. İmâm-ı Şâfiî, İmâm-ı Mâlik, İmâm-ı Hanbel ve İmâm-ı Âzam hazretlerini birbirleriyle dövüştürecek değiliz. Onlar kendi zamanlarında dövüşmemişlerdir. İmâm-ı Âzam hazretleri, İmâm-ı Mâlik hazretlerini okutmuş ve yetiştirmiştir. İmâm-ı Yusuf’u ve İmâm-ı Muhammed’i yetiştirmiştir. Onlar da İmâm-ı Hanbel’i ve İmâm-ı Şâfiî’yi yetiştirmişlerdir. Birbirlerini ayrı gayrı görmemişler, çatışmacı bir zihniyetle yaklaşmamışlardır.
Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc
Ömer radıyallâhü anh buyurmuştur: "Ticaret hakkındaki hükümleri bilmeyen çarşımızda satıcılık yapamaz." Ticarette alırken satarken yalandan ve yeminde midir?
Hz. Ömer radıyallâhü anh buyurmuştur: "Ticaret hakkındaki hükümleri bilmeyen çarşımızda satıcılık yapamaz." Ticarette alırken satarken yalandan ve yeminden uzak durmak esastır. Yalan yere yemin yasaklanmıştır; ancak yemin etmek bizzat yasaklanmamıştır. Bazı kimselere —Ehl-i Beyt’e, Kureyş’in bir kısmına— yemin konusunda cevaz verilmemiştir.
Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc
Sufiler Arasındaki Sorunların Çözü mü?
Peygamber Efendimiz sallallâhü aleyhi ve sellem, ashâb-ı kirâm arasındaki sorunları derhal çözmüştür; çünkü ashâb O’nun dediklerini hemen dinliyor ve yerine getiriyordu. Sufilerin arasında da sorun ve problem çıkar; insan topluluğu olan her yerde eksik, yanlış ve fazla anlaşılmalar olacaktır. Sahâbelerin arasında da olmuştur.
Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc
Îsâ aleyhisselâm bir peygamber olarak değil, Muhammedî bir kul olarak yeryüzüne indirilecek midir?
Hz. Îsâ aleyhisselâm bir peygamber olarak değil, Muhammedî bir kul olarak yeryüzüne indirilecektir. Zuhurundan hem Hristiyan dünyası hem Müslüman dünyası haberdar olacaktır. Hadîs-i şerîflerde Hz. Îsâ’nın haçı kıracağı, domuzu yasaklayacağı ve ehl-i kitâbın büyük çoğunluğunun Müslüman olacağı bildirilmiştir.
Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc
Bu üçlü kalıplar, teslis inancının seküler tezahürleri midir?
Batıdan gelen pek çok kavram üçlü yapılar hâlinde dayatılmaktadır: "Demokrasi, insan hakları, hukukun üstünlüğü" yahut "serbest piyasa ekonomisi, hür teşebbüs, paranın dolaşımı" gibi. Bu üçlü kalıplar, teslis inancının seküler tezahürleridir. Batının ilâhı demokrasi (baba), kutsal ruhu insan hakları, oğlu da hukukun üstü nadır.
Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc
Dünya üzerinde deccâliyet var mıdır?
Dünya üzerinde deccâliyet vardır. Olaylar, seçimlere yakın zamanlarda tertiplenir; eylemler yapılır, suçlu ilan edilen kişiler öldürülür, konuşacak kimse bırakılmaz. Bütün Müslümanlar tahkir edilir, zan altında bırakılır ve çile çektirilir. Bu oyunlar tarih boyunca tekrar etmiştir.
Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc
Sünnete ittiba etmek ne demektir?
Sünnete ittiba etmek, sünnete riayet etmek, hakikat kapılarının önünde durmaktır. Hz. Cüneyd buyurmuştur: ‘İlim yoldaşın olsun, haller sende bulunsun.’ Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem buyurmuştur: ‘Ümmetimin fesadı zamanında sünnetime yapışan, elinde ateş koru tutan gibidir.’
Kaynak: 266. Dergah Sohbeti – Hicretin Hakikati, Nefis Muhasebesi, Sünnete İttiba ve Suf
Gıybet yasaklaması nerede yer alır?
Gıybet yasaklaması ‘Gıybet, din kardeşini hoşlanmayacağı bir şeyle anmandır’ (Müslim, Sahîh, Kitâbu’l-Birr, No: 2589) olarak yer alır.
Kaynak: 271. Dergah Sohbeti – Sufi Ahlakı, Kadın-Erkek Hakları, Fenafillah ve Efe Ruhlu