Kiyamet: Mumin Icin Dunya Zindandir

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri buyurmustur ki mumin icin dunya zindandir. Peki mumin dunyasini nasil zindana cevirir? Kur’an ve sunnete uymamakla. Kim Kur’an ve sunnete uymaz, Muhammed Mustafa’nin hidayetine tabi olmazsa onun dunyasi zindandir; rahat da yerinde olsa, nimeti de tam olsa eger iman ve hidayet yoksa dunya zindandir.

Ahireti goren, marifetullah’a sahip olan kimse icin de dunya zindandir. Cunku o Allah’a yakin noktasinda bilme ve gormenin otesindendir; dunyanin gecici halleri onu tatmin etmez. Dunya hem seri manada hem de marifetullah manasinda zindandir; zindan olmaktan kurtulmaz.

Islam’da Evlat Edinme Hukmu

Islam’da evlat edinme devlete aittir, fertlerin kendiligindendir. Evlat edinilecek cocuk kiz ise bulug cagina geldiginde o erkege haramdir; erkek ise bulug cagina geldiginde kadina haram olur. Bu sebeple evlat edinme noktasi fikih acisindan sikintilidir.

Islam’da devlet butun insanlarin velisi hukumundedir. Cocuk yetim kaldiysa devlet hukumeder: birinci dereceden amca, sonra teyze, dayi, hala gibi akrabalara verilir. Cocugun iasesini aile karsilayamiyorsa devlet kendi uzerine alir ve o cocugu bir yakın akrabanin yaninda buyutur.

Kurban Bayraminda Buyukbas Hayvan Ortakligi

Buyukbas hayvanda ortakliga girecek olanlarin dikkat etmesi gereken kurallar vardir: Ortaklarin kac kisi oldugu hayvan alinmadan once belli olacak, hisse sayisi belli olacak ve ortaklardan hicbirisi et icin veya baska bir amacla girmemis olacak; hepsi de kurban ibadetini yerine getirmek icin ortak olacaktir. Hayvan alindiktan sonra ‘bosta iki hisse var, sana da verdik oldu’ denmez. Hissedarlarin isimleri ve sayisi once kesinlesmeli, en onemlisi budur.

Kiyamet Beklentisi Elestirisi

Cenab-i Hak kiyametin vaktini gizlemistir; gaybi ancak Allah bilir. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri de kiyametin saatini saklamistir. Bir Muslumamin bunun uzerinde yorum yapmasi kadar sapik ve ahmakca bir sey yoktur. Dunyanin yasini bile kesin olarak belirleyememis insanoglu kalkmis kiyamete tarih veriyor.

Sahabe-i Kiram’dan birisi ‘Ya Resulallah, kiyamet ne zaman kopar?’ dediginde Peygamber Efendimiz ‘Ne hazirladın?’ diye cevap vermistir. Bu aksam kiyamet kopsa ne hazirladin? Hangi gunahinla, hangi kusurundaki, hangi kilamadigin namazlarla Allah’in yuzune bakacaksin? Otur tefekkur et, Allah’i zikret; birak kiyamet ne zaman koparsa kopsun.

Mumin Icin Kiyamet Her Andadir

Mumin isen kiyamet beklemezsin. Senin icin kiyametin koptugu an bu andir. Dogumun ayri kiyamet, olumun ayri kiyamet. Olumlu alemi birakmissin, surgune gonderilmissin; kiyamet o zaman kopmistur. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri buyurmustur ki kiyametin kopacagini gorsen dahi elindeki fidani dik. Sen git birisinin gonlune iman fidani dik, marifetullah fidani dik; kiyamet dahi kopuyor olsun.

Mumin icin olum tatli bir esinti gibidir. Melekler gelecek, birbirleriyle cırpınacaklar: ‘Bu Allah’in dostunu biz goturelim semaya’ diyecekler. Onlara korku yok, onlara huzun yok. Surgunun bittigi an gelmistir; neselenme zamanidir. Kafirler ve munafıklar kiyametten korkup beklesin; mumin kendi halini dusunecek, kendini hesaba cekecektir.

Muhammed Mustafa’nin Nuru ve Marifetullah

Marifetullah yolu, Muhammed Mustafa’nin nurunu tanimaktir. Eger Musa denizden kurtulduysa, Ibrahim’e ates yakmadiysa, butun peygamberler musriklerin elinden kurtulduysa uzerlerindeki Muhammed Mustafa’nin nurundan dolayidir. Allah kendi nuruyla insanlarin ruhlarinin uzerine nurunu sacmis, Muhammed Mustafa’yi nursuz nulandirmis, peygamberleri, evliyalari ve muminleri onun nuruyla nurlandirmistir.

Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri konustu mu Allah konusmustur. Ayet-i kerime ile sabittir: ‘O hevadan konusmaz, onun soyledigi vahiyden baska bir sey degildir.’ Onun soylediginin hilafina, tersine bir sey soylenmez; ancak tabi olunur, ancak itaat edilir.

Zikrullah ve Tecrid

Zikrullah’tan kasit oturup Allah Allah demek, La ilahe illallah demek, Hu Hay Hak demektir. Bunun onunde bir zikir yoktur. Namaz kilmak da zikirdir, Kur’an okumak da zikirdir; ama zikrin en yucesi budur. ‘Namaz kilanlar icinde hangisi en faziletlidir?’ sorusuna Peygamber Efendimiz ‘Allah’i zikredenler’ buyurmustur.

Zikrullah insani ayirir, tecrid eder. Allah’i zikretmeyenlerden ayrilir; onlarla bir yerde duramaz. Akrabalarinin yaninda cani rahat etmez, ayni anadan ayni babadan olsa bile tat alamaz. Cunku onda zikrullah yok, marifetullah’in tadi lezzeti yoktur. Marifetullah’in en onemli ozelligi bu tecriddir.

Allah’i zikreden kimse tatli su gibidir. Yirtici hayvani, bocegi, insani herkes tatli suyun basina gelir; oyle de zikrullah ehline herkes gelir cunku onda tatli su vardir. Zikrullah insani haramdan uzaklastirir, onu nurlandirir. Zikrullahsiz marifetullah olmaz.

Zikir Cesitleri Tartismasina Cevap

Allah’i zikret; ister sessiz zikret ister sesli zikret, ister hafi ister cehri. Hangisi ustun diye tartismak seytanin vesvesesidir. Allah’in zikrimin faziletsiz olani var mi, eksik olani var mi? Sessiz zikredersen guzel bir cemaatin icinde de zikredersin; sesli zikredersen kendi halatinda da zikredersin. Onemli olan zikretmektir; tartismaya degil zikre vakit ayirmalidir.

Misafirlik Adabi

Misafirlik uc gundur; uc gunden sonrasi ev sahibinin sadakasıdır. Kendi anne-babasinin evi haric, uc gunden fazla bir yerde misafir olunmamalidir. Misafir olacaginiz yerleri gozetin: adamin isini, kadinin isini, halini vaktini gozetin; sizi misafir edebilecek noktada degilse kalacagim diye ugrasmayin.

Misafir kaldigi yerde bir seye elini uzatmaz; verilirse yer, verilmezse yemez. Yatirilirsa uyur, yatirilmazsa uyumaz. Gece vakti kafasina gore evden cikip gelmez. Adab-i erkana riayet eder. ‘Beni suraya goturun’, ‘bana bunu getirin’, ‘ben boyle yaparim’ demez. Bir isi varsa usulune soyler, izin ister ve gider.

Dervislik Hukuku ve Dostluk

Dervislikte herkes birbirine misafir olabilir ama dervislik hukukunun koseleri vardir; o koseleri ezmek olmaz. Ancak dervislik derinlestikce o koseler kalkar. Sahabe-i Kiram’in dostluğuna bakin: birbirlerinin evine giderler, evde kimse yoksa kapiyi acip girerler, yerler icerler; ev sahibi geldiginde sevinir, dua eder.

Gercek dostlukta senin-benim kavgasi yoktur. ‘Yarin dudagi haric senin benim mutlaka’ demistir ehli tasavvuf. Dostun namusu senin namusundur, onun hanimi senin kiz kardesindir, onun cocuklari senin manevi cocuklarindir. Dostluktan evlilik dahi olabilir ama usulune uygun, delikanlica, aile hukukuna riayet ederek.

Kaynakca

• Kur’an-i Kerim, en-Necm Suresi 53/3-4 — ‘O hevadan konusmaz, soyledigi vahiyden baska degildir’
• Kur’an-i Kerim, el-Ahzab Suresi 33/4-5 — Evlat edinme hukmu ve nesep korunmasi
• Kur’an-i Kerim, el-A’raf Suresi 7/187 — ‘Kiyametin bilgisi Allah katindadir’
• Kur’an-i Kerim, er-Rahman Suresi 55/29 — ‘Allah her an bir is uzerindedir’
• Kur’an-i Kerim, el-Enbiya Suresi 21/23 — ‘O yaptigindan sorulmaz’
• Sahih-i Muslim, Kitabu’z-Zuhd, Hadis No: 2956 — ‘Dunya muminin zindanidir, kafirin cennetidir’
• Sahih-i Buhari, Kitabu’r-Rikak, Hadis No: 6167 — ‘Kiyamet ne zaman?’ sorusuna ‘Ne hazirladın?’ cevabi
• Musned-i Ahmed, Cilt 3, Hadis No: 12981 — ‘Kiyameti gorsen dahi elindeki fidani dik’
• Sahih-i Buhari, Kitabu’l-Edeb, Hadis No: 6058 — Iki yuzlu ve iki dilli kimsenin zemmi
• Sahih-i Muslim, Kitabu’l-Iman, Hadis No: 96 — Usame bin Zeyd hadisi: kelime-i sehadet getiren kimseyi katletme yasagi
• Sunen-i Tirmizi, Kitabu’l-Birr, Hadis No: 1954 — Misafirlik uc gundur hadisi
• Sahih-i Muslim, Kitabu’z-Zebaih, Hadis No: 1961 — Buyukbas hayvanda yedi hisseye kadar ortaklik

Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi

İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Dergâh. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı