Sohbetlerden Derlenen Sorular
Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv
Hased, Kibir ve Riyâ(162)
Gurur ile kibir farkı nedir?
Gurur ayrı bir meseledir. bir kimse örneğin, Türkiye bir uçak yapıyor, uçak yapmasıyla gururlanıyoruz. Bu farklı bir şeydir. Bu böyle hani, ama bir kimseye karşı gururlanmak o da insanı helâk eder. Ama ülkenin faydasına, milletin faydasına, ümmetin faydasına bir şey oldu, ondan gurur duyduk. Bu güzel bir şeydir. bu aynı zamanda o kimsenin kendi Ümmet-i Muhammed’e ve kendi milletine karşı olan muhabbetini gösterir. Ama bir başkasına gururlanıyorsak, bu da ayrıyeten kibir oluyor. Bir kimse bir savaş meydânında kâfirlere karşı kibirlenir, kâfirlere karşı gururlanır. Bu ibâdettir. Bir kimsenin Kur’ân ve Sünnet dışındaki bir şeyi o kimse öne çıkarıyorsa ona karşı durmak, ona karşı gururlanmak cihâd olur.
Kaynak: 2025 Sohbeti — Q&A: Kibir, Gurur, Şevvâl Orucu ve Dervîşlerde Eksiklik Görme
Kibirlenene kibirlenmek ne demektir?
Kibirlenene kibirleniniz. Bu hadîs-i şerîf de bir kimse senin dînin için, ırkın için, milletin için, inancın için, mezhebin için, meşrebin için bunları önde tutarak sana kibirleniyorsa ona kibyrlenmek de hadîs-i şerîf de buyurulmuş. Ona kibirleniniz demiş. Mesela insanlar Allâh’ı zikredenleri hu’ahur hakîr görmek istiyor. insanlar da ona tevâzu edeceğim diye uğraşıyor. Kibirlenene tevâzu edilmez. Kibirlenene tevâzu etmek onun kibrini alkışlamak, onun kibrini ödüllendirmek olur. Kibirlenene tevâzu göstermek Hazret-i Peygamber’in sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin öğretisine de terstir. Sen Peygamber’den iyi bilmiyorsun, sallallâhu aleyhi ve sellem’den. O buyurdu ki kibirlenene kibirleniniz.
Kaynak: 2025 Sohbeti — Q&A: Kibir, Gurur, Şevvâl Orucu ve Dervîşlerde Eksiklik Görme
Dervişler birbirlerine kibirlenmemeli mi?
Peki sûfîler arasında nasıl olmalı? Dervîşler birbirlerine kibirlenmez. Kibirlenen dervîş câhil derviştir. Dervişe adaydır o, dervîş de değil. Dervîş normalde gönülsüz gerek demiş Yûnus. O yüzden bir dervîşe kibirleniyorsa o dervîş adayı o daha hâm. O daha normalde olgunlaşacak, pişecek daha büyüyecek o. Kaç yaşında olursa olsun. Peki nasıl terbiye etmesi lazım bunu? Dervişin mi? Evet. Kibirlenene kibirlenerekten de terbiye edecek. Yok sûfîler arasındaki. Sûfîler arasında diyorum. Değişmez bir şey. Sünnet seni herkese. Önce dervîşlere. Kimse birisine kibirleniyorsa ona da kibirlenilir. Dervişse dervişliğini bilsin. Kibirlenmesin. O ne terbiye olacak? niye kibirleniyorsun ki? Senden bir farkın mı var?
Kaynak: 2025 Sohbeti — Q&A: Kibir, Gurur, Şevvâl Orucu ve Dervîşlerde Eksiklik Görme
Eksiklik görmek ne anlama gelir?
Eksiklik görmek de kibirin bir alâmeti midir? Eksiklik görmek o kimsenin gafletindendir. Eksik gören gaflete düşmüştür. Sûfî öğretisinde sen karşıdaki bir kimseyi eksik görüyorsan nefsin ölmüşündür. Nefsin seni aldatmıştır. Hem senin nefsin öyle aldatmıştır ki seni dervîş kardeşine karşı seni tâbîri câizse açığa düşürmüştür. Yok.
Kaynak: 2025 Sohbeti — Q&A: Kibir, Gurur, Şevvâl Orucu ve Dervîşlerde Eksiklik Görme
Eksiklik görmek kimin için geçerlidir?
O ancak üstâda ait bir şeydir. Üstâd onu görecek, onu görerekten nasîhat edecek. Onu görerekten nasîhat edecek. Ama onu bir dervîş birisinin ayıbını görüyorsa kendi ayıbını unutmuştur. Bir dervîşin ayıbını diline doluyorsa Allâh onun ayıbını herkesin içine çıkarır. Allâh muhafaza eylesin. Böyle bir şey yok. Bu ancak üstâda ait bir şeydir. O da ne yapar? Sohbette herkese, herkesin içinde isim vererekten söylemez. Sohbette görmüş olduğu eksiklikleri, yanlışlıkları, olması gerekenleri sohbette anlatır. Veya bir konu açılırsa oradan anlatır. Herkes oradan nasibini alır. Almadı. Öyle ya. Bireysel olarak uyarır. Yine almadı, yine almadı. Eğer yapmış olduğu şey dergâha zarar veriyorsa o zaman cezâî sistem olur.
Kaynak: 2025 Sohbeti — Q&A: Kibir, Gurur, Şevvâl Orucu ve Dervîşlerde Eksiklik Görme
Kibirli sahte şeyhlerin belagat sanatı nedir?
Beyit’te kalmışız. Malum burada Hz. Pîr sahte önderler, sahte şeyhlerle alakalı bölümü anlatıyor. Bunları sohbet ediyorum. Hz. Pîr’in beytleri sonuç itibariyle hoşuna gitmeyenler olabilir. O yüzden burada belli bir şahıs, cemaat, cemiyet, topluluk söz konusu değil. Ölçüyü konuşuyoruz. Ölçüden rahatsız oluyorlarsa kendi bulundukları topluluğu sorgulayacaklar. Kendi peşlerini sorgulayacaklar. Ölçüden rahatsız oluyorlarsa kendi bulundukları topluluğu sorgulayacaklar. Kendi peşlerine düştükleri ama lider ama şeyh ama hoca ama âlim ama zalim neyse onları sorgulayacaklar. Bizim bu konuda ölçüyü konuşmaktan başka bir işimiz yok. Ölçüyü konuşmaktan da korkmayız. Öyle abaaltından sopa göstermek bizi geri adım attırmaz.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Kibirli sahte şeyhlerin içi ve dışı nasıl olur?
İçi ayrı dışı ayrı insanlar. İki yüzü değil, çok yüzü insanlar. Bunlar asla ümmet-i Muhammed’i aldattıkları için onlar cennet yüzü görmeyecekler. Ölçü Kur’ân ve sünnet. Ölçü Sünnet-i Seniyye’ye uymak. Ölçü Kur’ân’ın ahkamına uymak. Ölçü bu. Başka bir ölçü yok. O yüzden bir kimsenin ağzının laf yapması, dışının süslü olması seni aldatmasın. Anlattığı şey Kur’ân sünnet ise, davet ettiği yer Allâh ve Resulü ise sıkıntı yok. Ama yok, seni Allâh ve Resulüne davet etmiyorsa, anlattığı tebliği Kur’ân ve sünnet değil ise o zaman sıkıntı büyük.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Kibirli sahte şeyhlerin içi nasıl olur?
İçi ayrı dışi ayrı insanlar. İki yüzü değil, çok yüzü insanlar. Bunlar asla ümmet-i Muhammed’i aldattıkları için onlar cennet yüzü görmeyecekler. Ölçü Kur’ân ve sünnet. Ölçü Sünnet-i Seniyye’ye uymak. Ölç, Kur’ân’ın ahkamına uymak. Ölçü bu. Başka bir ölçü yok. O yüzden bir kimsenin ağzının laf yapması, dışının süslü olması seni aldatmasın. Anlattığı şey Kur’ân sünnet ise, davet ettiği yer Allâh ve Resulü ise sıkıntı yok. Ama yok, seni Allâh ve Resulüne davet etmiyorsa, anlattığı tebliği Kur’ân ve sünnet değil ise o zaman sıkıntı büyük.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Kibirli sahte şeyhlerin içi ne kadar bozuktur?
İçi ayrı dışi ayrı insanlar. İki yüzü değil, çok yüzü insanlar. Bunlar asla ümmet-i Muhammed’i aldattıkları için onlar cennet yüzü görmeyecekler. Ölçü Kur’ân ve sünnet. Ölçü Sünnet-i Seniyye’ye uymak. Ölçü Kur’ân’ın ahkamına uymak. Ölçü bu. Başka bir ölçü yok. O yüzden bir kimsenin ağzının laf yapması, dışının süslü olması seni aldatmasın. Anlattığı şey Kur’ân sünnet ise, davet ettiği yer Allâh ve Resulü ise sıkıntı yok. Ama yok, seni Allâh ve Resulüne davet etmiyorsa, anlattığı tebliği Kur’ân ve sünnet değil ise o zaman sıkıntı büyük.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Kibirli sahte şeyhlerin içi nasıl bozuktur?
İçi ayrı dışi ayrı insanlar. İki yüzü değil, çok yüzü insanlar. Bunlar asla ümmet-i Muhammed’i aldattıkları için onlar cennet yüzü görmeyecekler. Ölçü Kur’ân ve sünnet. Ölçü Sünnet-i Seniyye’ye uymak. Ölçü Kur’ân’ın ahkamına uymak. Ölçü bu. Başka bir ölçü yok. O yüzden bir kimsenin ağzının laf yapması, dışının süslü olması seni aldatmasın. Anlattığı şey Kur’ân sünnet ise, davet ettiği yer Allâh ve Resulü ise sıkıntı yok. Ama yok, seni Allâh ve Resulüne davet etmiyorsa, anlattığı tebliği Kur’ân ve sünnet değil ise o zaman sıkıntı büyük.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Kibirli sahte şeyhler neden manevi yolda kandırırlar?
Algıyla kandırırlar. Ve normalde bile bile yaparlar bunu. Çünkü bu insanlar saf. susuz kalmış bir kimse su görmemiş o su çamurlu da olsa içer onu. Çamuruna bakmaz. Bu benim Allâh beni affetsin. Ben yola girdim de bütün herkes dervîş sufi baktım ben öyle kendimce. Ama herkes iyi niyetle o su temiz diye içiyor onu. bir cemaata bir tarikata giriyor maneviyat arıyor kendince bir yol arıyor kendine.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Neden saf su içmemiş kimse berrak su olarak görür?
Ama daha önce berrak su içmemiş. Saf su içmemiş. İçmeyince o kimse o içmiş olduğu suyu berrak zannediyor. Gerçekten bakın samimi ihlaslı bir şekilde o sudan içiyor o. Onu ama saf ve berrak su olarak biliyor. Çünkü saf ve berr,ak bir su içmedi. Onu tatmadı. Onu bilmiyor çünkü. Bakın onu bilmiyor. Şimdi çeşmeden su içiyor belediyenin çeşmesinden. Onun için o çeşme berrak bir su. Temiz bir su. Ama dağdan ayı çeşmesinden su içmiş olsa o suyla belediyenin arasındaki suyun farkını bilecek. Bak iki suyun arasındaki farkı bilecek. Ama o kimse belediyenin o normalde kirli, paslı, böyle bataklı kokan suyunu içince o su ona temiz geliyor.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Bayındır Artezyen Metaforu ne anlama gelir?
Bayındır’ın ovasında benim gençliğimde böyle artezyen basarlardı. O artezyen suları böyle sanki içinde mazot varmış gibi, benzin varmış gibi böyle bizim oranın tabiriyle yapşak yapşak olurdu. Hafif bir koku olurdu. O suyu mecbur içerdi insanlar tarlada Bağda Bahçe’de. Neden? Temiz su yok. Veyahut da uzakta iki kilometre ötede üç kilometre ötede orada bir temiz suyu var değil mi? Bir tane sucu ayarlarlardı. O iki üç kilometre, dört kilometre yürür, oradan su testisini doldurur getirir, insanlara o temiz suyu dağıtırdı. Onlar normalde çalışanların içerisinde onlara sucu denirdi.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Neden manevi yolda olan bir kimse celbiye okuyor?
Şimdi o kimse manevi olarak bir yol yürüyecek ya yol arıyor. Hiç o temiz bir su içmemiş. O zaman ne yapıyor? Bir sofraya oturmamış, ilk gördüğü sofraya oturduğu ilk önüne gelen normalde sudan içti. Kendince o temiz su olarak görüyor. Adamı gördüm günlük bilmem kaç bin tane. Ya Allâh bilmem kaç tane şundan bilmem kaç tane bundan çekiyor. Bizim Bayındır’ın dağ köyünde bir tane şeyh varmış haberimiz yok. Rüyasını bana anlatacağım diye uğraşıyor. Mustafa Efendi. Zikrullâh yapıyor şimdi. Bu ne? Yetiştiremiyorum diyor. Rüya anlatacaktım sanırım. Git şeyhin anlat dedim. Mübareğe ne zaman rüya anlatsam dersimi yükseltiyor benim dedi. onu bir rüya anlatıyor. Bin çekiyorsa iki bin tevhîd çekiyor diyor. Dedim kaç bin ya Allâh çekiyorsun dedim ben. kusur bin ya Allâh çekiyor. Bilmem kaç tane şunu çekiyor. Yetiştiremiyorsun sen bunları dedi. Rüyamı o yüzden sana anlatıyorum dedi. Gideceğim mübarek anlatacağım dedi. Gene benim dedi zikrimi çoğaltacak dedi. Allâh’ın dinine imanına söyle dedim. Senden başka dervişi varmalı dedim. Hiç görmedim dedi. Ben gidiyorum rüyamı anlatıyorum dedi. Benim verdim üç o altı gidiyor dedi. Şimdi ona gideceğim gene dedi. Önce rüyamı sana anlatayım. Onu anlatmayacağım dedi. Dedim edebe mugayir sen onu anlatacaksın. Ama adam onu şeyh olarak biliyor. Evet. Sen ona onun böyle ehil olmadığını söyleyemezsin.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Üfürükçü-Muskacı Şeyhler ne anlama gelir?
Adam üfürükçü muskacı onu şeyh biliyor. Türkiye’de şeyhim diye dolaşanlar var gerçekten kendileri okuyorlar. celbiye okuyorlar kendilerine. Siz gelbiyeyi de bilmezsiniz. Özür dilerim. Evet. Her gün onlar virt halinde celbiye okurlar. Sen onu gören böyle kendince manevi bu kimse der onu muhabbet besler. Mesela bir kadını kendine celbettirmek istiyorsan kadının adını annesinin adı babasının adını biliyorsan otur oku gelbiyeye ona. Bunlar hiç bilmediğiniz şeyler değil mi? Öğrenmeyin zaten. Ve hatta bir kadın adamın diyelim ki kendisine celbettirmek istiyor celbiye okur ona. Benim herkes biliyor şimdi. Anamın adı Neriman babamın adı Hasan. Oturur bana celbiye okur. İçler mi Mustafa Özbağa? İçemez.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Neden celbiye okuyanlar manevi yolda kandırılır?
Kimse heyecan yapmasın. Ama celbiye okur. Şimdi öyle şeyhim diyenler var günlük celbiye okuyorlar. Mesela içinde kim halı vakti yerinde zengin örnekliyorum Murat. Murat’ın annesinin babasının adını bildi mi yetti. Murat’a başlıyor okumaya celbiye. Murat neyi varsa götürüyor döküyor önüne. Öyle hain bunlar. Şeytanın aklına gelmez ya. Bunların aklına gelir. Evet. Ve de sen onu manevi bir kimse olarak görürsün. Sen onu görmeden duramazsın. Gideceksin illaki. Emret dersin. Ne istiyorsan söyle. Ne istiyorsan söyle. Diye yıkarsın ona neyin varsa. Mesela gelbiyeyi bir kadın bir adama okudu değil mi? Yandı adam. O kadını görmeden yaşayamaz, yapamaz. Gidecek onu görecek orada sıkı bulur. Tabi adam kadına okudu diyelim ki.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Neden manevi yolda kandırılanlar kendi sofralarını Allâh’ın sofrasına dönüştürür?
O diyor ki gelin benim soframdan yiyin. O diyecek ki Allâh’ın sofrasına davet etmesi gerekirken o normalde kendi sofrası varmış gibi. O manevi sofra kendisininmiş gibi davet ediyor. Ve insanları kendisine davet ediyor. Kendisine. Allâh ve Resulüne değil. Rabbim muhafaza eylesin inşâallâh. Burada bir rakiyeyim inşâallâh. Onlar da onun başına toplanırlar. Nimet ve ihsan istedikçe yalancı şey yarındır. Fakat bir türlü o yarın gelip çatmaz.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Kibirli sahte şeyhlerin tehlikesi neden önemlidir?
Kibirli sahte şeyhlerin tehlikesi, onların kibrinin cennete girememe sebebi olabileceğini gösterir. Müslim Hadîsi’nde zerre kadar kibir bulunan kimse cennete giremez denir. Bu durum, kibirin ciddi bir kusur olduğunu ve onun ruhun kalbine zarar verebileceğini ifade eder.
Kaynak: 2025 Sohbeti : Kibirli Sahte Şeyhler — Mesnevî 2275 ve Devr-i Veled
Kibir neden cehennemde cezalandırılır?
Kibirli kişiler kıyamet gününde zerre kadar küçük adamlar şeklinde haşrolunacak ve Cehennemdeki bulaş adında bir zindana sürülecekler. Üzerine alev alev ateş yükselecek. Ayrıca Tîn-i Tülhabâl denilen cehennem ehlinin irinlerinden içirilecekler. Bu içecek, sarhoş edici ve aklı giderici bir içki türüdür. Bu içecek, insanın aklını gideren içkiler ve uyuşturucu maddeleri de içerir.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1855. Beyit: «Dünyânın Lütfetmesi Hoş Lokmadır Ama Az Ye»
Marka budalalığı nedir?
Marka budalalığı, marka isimlerini takip etmek ve gösteriş yapmakla ilgilidir. Bu, Allâh’ın hoşuna gitmeyen bir davranıştır. Marka budalalığı, Allâh’ın hoşuna gitmeyen bir davranıştır. Marka budalalığı, Allâh’ın hoşuna gitmeyen bir davranıştır. Marka budalalığı, Allâh’ın hoşuna gitmeyen bir davranıştır. Marka budalalığı, Allâh’ın hoşuna gitmeyen bir davranıştır. Marka budalalığı, Allâh’ın hoşuna gitmeyen bir davranıştır. Marka budalalığı, Allâh’ın hoşuna gitmeyen bir davranıştır.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1855. Beyit: «Dünyânın Lütfetmesi Hoş Lokmadır Ama Az Ye»
Dünya sarhoşluğu nedir?
Dünya sarhoşluğu, bir kişinin parasının zenginliğinin veya makamının sarhoşluğu olarak tanımlanır. Bu durumda, kişi haram tanımıyor, helal tanımıyor, zayıf tanımıyor, kuvvetli tanımıyor, fakir tanımıyor, zengin tanımıyor. Bu durumda, kişi haram tanımıyor, helal tanımıyor, zayıf tanımıyor, kuvvetli tanımıyor, fakir tanımıyor, zengin tanımıyor.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1855. Beyit: «Dünyânın Lütfetmesi Hoş Lokmadır Ama Az Ye»
Kibirin cehennemdeki cezası nedir?
Kibirli kişiler kıyamet gününde zerre kadar küçük adamlar şeklinde haşrolunacak ve Cehennemdeki bulaş adında bir zindana sürülecekler. Üzerine alev alev ateş yükselecek. Ayrıca Tîn-i Tülhabâl denilen cehennem ehlinin irinlerinden içirilecekler. Bu içecek, sarhoş edici ve aklı giderici bir içki türüdür. Bu içecek, insanın aklını gideren içkiler ve uyuşturucu maddeleri de içerir.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1855. Beyit: «Dünyânın Lütfetmesi Hoş Lokmadır Ama Az Ye»
Marka budalalığı neden yasak?
Marka budalalığı, Allâh’ın hoşuna gitmeyen bir davranıştır. Bu, bir kişinin marka isimlerini takip etmek ve gösteriş yapmakla ilgilidir. Marka budalalığı, Allâh’ın hoşuna gitmeyen bir davranıştır. Bu, bir kişinin marka isimlerini takip etmek ve gösteriş yapmakla ilgilidir.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1855. Beyit: «Dünyânın Lütfetmesi Hoş Lokmadır Ama Az Ye»
Kibir ve naz neden yasaklanmaktadır?
Kibir Dünyasına Atılma Yasağı — «Allâh Muhafaza Eylesin»; Hz. Yûsuf’un Kabul Edişi o güzellik var ise naz vallahi de senin hakkın billahi de senin hakkın ama sana işin en zorunu söyleyeyim kardeş sende hem aşıklık varsa hem maşıklık varsa dünyanın da ahiretinde yükü senin üstünde bütün yük sende bir tarafın aşıksın kime kime aşıksın ona bir tarafın maşık seni seviyorum diyenler var en zor şeydir birisi seni seviyorem diyorsa yalandan da dese onu gerçekten demiş gibi seversin maşıklık onu ister maşıksan her seviyorum diyene kanadını gerersin maşıksan her gelene kanadının altına alırsın ayıramazsın seni seviyorum diyene ayıramazsın ayırırsan sen maşık değilsin sen ilm-i ilâhînin kokusunu almamışsın ayırıyorsan sen o mansur şarabının tadını almamışsın yalancının tekisin çıkma meydana yalancının tekisin çıkma meydana maşıklık taslama iğne battığında of diyeceksin maşıklık taslama zoru gördüğünde kaçıp gideceksin maşıklık taslama aç kaldığında aç kaldım diyeceksin maşıklık taslama ver Allâh için dediklerinde vermeyeceksin maşıklık taslama sev Allâh için dediklerinde sevemeyeceksin maşıklık taslama içinde çirkinlik akıyor olsa maşıklık taslama bir gün gerçeğin çıkar meydana yaldızlı bir ürün gibisin iki yıkamada altından gerçeğin çıkar yaldızlı bir ürün gibi küçücük bir ateşi görse bakırın bakırlı demirin demirli çıkar meydana onu altına boyasan altına boyadın aldın bakırı altın suyun içerisine battın çıkardın o altın olmadı kardeş canım kardeşim benim o altın olmadı o küçücük bir ateşi gördüğünde bakır olduğu çıkacak meydana o parayı gördüğünde bakır olduğu çıkacak meydana o kadın gecenin yarısında geldim kapındayım beni al dediğinde açacak o kapıyı o namussuz bir adam çünkü alacak onu o bakır o ona el açacak şehenillah ben kiramı ödeyemedim ona sırıtacak sırıtacak vahşi namussuz şerefsiz kiranı öderim ama belli şartı onun çıkacak bakırlığı onun sahtekarlığı çıkacak bir imtihanda çıkacak bir meselede çıkacak çıkma rezil etme kendine maşukum diye ortalıkta girinme sakın sakın olmadan oldum derdine düşme yakup ol ağla senin için o daha hayırlı yakupluk kötü değil herkes yusuf olacak diye bir kaydı yok ya yusuf değilsen ki değilsin yakuplukta kal ağla yalvar yusufun kapısına otur ben yakupum sen yusufsun de ben aşık olmaya çalışıyorum sen maşukumsun de ben maşuk değilim ben ilmi ezeliden seçilmemişim sen seçilmişin de otur oturduğun yere senden kimse maşukluk beklemiyor senden ooo aşıklık bekliyor zaten bir maşuk var bu alemde iki maşuk olmaz otur hiçbir zaman aşıklığı elinden bırakma maşuk olsan da iyi aşıklığı elinden bırakma de ki ben aşık olmaya çalışıyorum ben aşık olmaya çalışıyorum o yüzden sen yakupluğu seç yusufluya özenme o yakupluk her zaman için biz fukara sufiler için mükemmel bir noktadır Cenâb-ı Hak sana maşukluk kisvesi giydirdiyse de zaten itiraz edecek bir şeyin yok herkesde de bir nebze maşukluk kisvesi vardır zaten orayı anlatmıyorum sana nefsine uymayasın diye herkesin bir tarafında maşukluk kisvesi vardır kadın da erkek de ama sen oraya bakıp da nefsine uymaz sen ben aşıklık yolunda gideceğim de Hakimi Gaznevi’nin şu an edebiyatçılar yukarıda var mı? edebiyat okuyan kim vardı? korkmayın kaldırın elinizi sorguya çekmeyeceğim sizde sen de sizde senai olarak mı okutuluyor bu? evet bu normalde halk dilinde senai olan gaznevi aslında onun adı gaznevi ha kim gaznevi?
Kaynak: 2024 Sohbeti — Hz. Yusuf Hikâyesi: Kıskanç Kardeşler, Yâkub’un Sabrı, Kibir Yasa
Kibrin Allâh’a Karşı Olması nedir?
Secde etmeyen kibirlidir. Kime karşı kibirlidir? Allâh’a. Secde etmeyen kibirlidir. Kime kibirlidir? Hz. Muhammed Mustafa’ya sallallâhu aleyhi ve sellem’e. Secde etmeyen kibirlidir. Kime? Adem’le Muhammed Mustafa’ya kadar bütün peygamberlere namaz emredildi. O zaman bütün peygamberlere kibirlidir. Secde etmeyen. namazı kasten terk eden bir kimse kibirlidir. Kibirlidir. Namazı kasten terk edmiş çünkü. Kibirli. Kime? Allâh’a kibirli.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1980. Beyt: Şeker-Tat Mecâzı, Aşk Düğümü ve Kibirin Allâh
Hased, Kibir ve Riyâ nedir?
Hased, Kibir ve Riyâ, Allah’ın her şeyi yaratmış, yaratmış olduğu her şeyi kaderlemiş ve kaderlediği her şeyi meydana getirmiş olduğuna inanmaktır.
İbâdetler kibir sebebi olabilir mi?
Evet ve bu çok tehlikelidir. Namaz kılanlar kılmayanlara, oruç tutanlar tutmayanlara, örtülü bayanlar örtüsüzlere kibirleniyorsa — ibâdetleri yüzlerine paçavra gibi atılır. Kibirlenmek şirktir.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (27 Ağustos 2011) — Midye Fıkhı, Hâkimiyet ve Kib
Kibrin namaz ve oruç ibadetlerine nasıl zarar verir?
Namaz kılanlar kılmayanlara karşı kibirleniyorsanız, namazınız yüzünüze paçavra gibi atılacak. Oruç tutanlar tutmayanlara karşı kibirleniyorsanız, orucunuz yüzünüze paçavra gibi atılacak. Örtülü bayanlar örtüsüzlere kibirleniyorsanız, sakallı erkekler sakalsızlara kibirleniyorsanız — paçavra gibi atılacak yüzünüze.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (27 Ağustos 2011) — Midye Fıkhı, Hâkimiyet ve Kib
Kibrin şirk olarak değerlendirilmesi nedeni nedir?
Kibirlenmek şirktir. Çay içen birine mâzeret vermek (hastadır, mide sarısıdır, yolcudur) sünnettir; ona kibirlenmek değil. Hz. Resulullah (s.a.v.) "Selâmı yayın" buyurmuştur. Kibirlenmek şirktir.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (27 Ağustos 2011) — Midye Fıkhı, Hâkimiyet ve Kib
Kibir nedir ve nasıl terbiye edilir?
Bazı tasavvuf ekolleri kibri tamamen yok kabul ederler — "Sıyırdık attık kibri" derler. Hayır, kibir insanın içinden sıyrılıp atılmaz. Kibir nefiste terbiye edilir. Nasıl terbiye edilir? Kimlere karşı kibirlenip kibirlenmeyeceğini bilmekle. Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri "Kibirlenene kibirleniniz" buyurmuştur. Bu, kötülenen kibir değildir. Derviş kardeşlerine, ailesine, çocuklarına, eşine karşı kibirlenip kibirlenmeyeceğini bilmekle. Derviş kardeşlerine, ailesine, çocuklarına, eşine karşı kibri sıfıra indirecek — ama Allah düşmanlarına, Allah’ı tanımazlara, sana kibirlenene karşı kibirlenecek. Sıfıra indireceksiniz, eksiye değil — eksiye indirirseniz o da kibir olur.
Kaynak: 47. Dergâh Sohbeti — Kibrin Terbiyesi, Akıl-Kalp-Sır ve Haram Kazanç
Kibir, ucub ve haset nedir?
Kibir, Ucub ve Haset: Ömür Boyu Süren İmtihan Nefis merâtibinin her makamında — Emmâre’den Sâfiye’ye kadar — kibir, ucub, gurur, haset görünür. Mutmain makamına gelen dervişte bile bir an gelir kibirlenebilir. Hâl gören, rüya gören insanlar bile bu noktalara düşebilirler. İlâcı: devamlı kendini günahkâr görmek, topluluğun en aşağısı görmek, en hatalısı görmek.
Kaynak: 47. Dergâh Sohbeti — Kibrin Terbiyesi, Akıl-Kalp-Sır ve Haram Kazanç
Sır gözü açılan velînin kibri nasıl ele alınır?
Sır noktasına gelen kimseye Allah "Dön insanların arasına" der. O kimse sevgilisini anlatacak, emirlerini söyleyecek — o zaman kibirlenme hakkı ortadan kalkar. Kibirlenen üstâdın, kibirlenen Allah dostunun peşinden kim gider? İnsanlardan kendini yüksekte gören kimse insanlara ne anlatabilir? Ancak sır gözü açık olan velîullah, Allah adına kibirlenir — o kimseyi terbiye etmek, irşâd etmek için. Bu normal kibir değildir. Normal müminlerin hakkı ise kendisine kibirlenene kibirlenmektir. Sır gözü açık olanın hakkı ise sadece Allah’a kibirlenene kibirlenmektir.
Kaynak: 47. Dergâh Sohbeti — Kibrin Terbiyesi, Akıl-Kalp-Sır ve Haram Kazanç
Kibrin tedâvîsi için Mevlevî tekke terbiyesi nasıl uygulanır?
Mevlevî tekkelerine gelen dervişe ilk üç gün en aşağı hizmetler — tuvalet temizliği, ayakkabı düzeltme — yaptırılırmış. "Ayakkabıların elinde; dayanamayacaksan çık git" denirmiş. Bu terbiye usûlü, nefsin kibir hastalığını tedâvî etmenin en müessir yoludur.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (31 Aralık 2011) — Kibrin Tedâvîsi, Çocuk Terbiye
Kibrin tedâvîsi nedir?
Kibir, şeytanın ahlâkıdır. Kendini başkalarından üstün, farklı veya kıymetli görmek kibirdir. Tedâvîsinin yolu basittir: kime karşı kibirleniyorsan git ona hizmet et. Mevlevî tekkelerine gelen dervişe ilk üç gün en aşağı hizmetler — tuvalet temizliği, ayakkabı düzeltme — yaptırılırmış. "Ayakkabıların elinde; dayanamayacaksan çık git" denirmiş. Bu terbiye usûlü, nefsin kibir hastalığını tedâvî etmenin en müessir yoludur.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (31 Aralık 2011) — Kibrin Tedâvîsi, Çocuk Terbiye
Haset nedir ve neden bir günah olarak kabul edilir?
Haset, kıskançlık günahı kebâirdendir. İçinden geçirilen günah düşüncesi fiiliyâta dökülmedikçe yazılmaz — bir kimse içki içmeyi düşünüp yola çıksa, meyhâneye kadar gidip de nedâmet edip geri dönse, Cenâb-ı Hak her adımına bir sevâp yazar, bir günahını siler. Ama haset gelip geçen bir düşünce değildir; adamın içini yakar yıkar, kurt gibi kalbini kemirir.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (29 Ocak 2011) — Haset, Tebliğ Metodu ve Dünya Po
Kibirin Allah’a ve cennete etkisi nedir?
Allah kibirlenenleri sevmez, cennetin kokusunu göstermez, yolunu açmaz, zikrini açmaz, nurunu göstermez. Şeytan kibrinden dolayı huzurdan kovuldu, cennetten atıldı, Cenab-ı Hakk onu lanetledi. Ehli tasavvufta kibir alameti şu şekilde tezahür eder: "Ben ehli tasavvufum, iyilerdenim, yükseklerden uçarım, benim yaptığım gibi kimse yapamaz, benim ettiğim gibi kimse edemez" diyen kimse şeytanın haliyle hallenir, tövbeye ve tevazuya ihtiyacı vardır. Ancak tevazu edenler Allah yanında kıymetlidir, ancak tevazu gösterenler Allah’ın dostlarıdır. Eğer bir mü’minden kendini üstün görüyorsan derhal tövbe et.
Kaynak: 116. Dergah Sohbeti — Zikrullah, Kibir, Mehdiyet ve Veliliğin Gerçeği
Kibirin sonucu nedir?
İki "Allah" demeyle etrafındaki insanları küçük görmeye başlarlar. İki rüya görmekle kendilerini bir yerde zannederler. Niyâzî Mısrî ne güzel demiş: "Karınca gibi küçük küçük yürürü de, melekleri seyran ettim dersin." Tövbe, zikir, dua, ibadet, mücadele devam edecek — kendinizi üstün görmek yok.
Kaynak: 127. Dergah Sohbeti — Ganimet Tehlikesi, Enel Hak ve Kibir
Kibrin tedavisi nasıl yapılır?
Peygamber Efendimiz buyuruyor: ‘Kalbinde kibir olan cennetin kokusunu alamaz.’ Bir kimsenin kibirini yenmesinin en güzel yolu karşısındaki insanın kendisinden faziletli olduğunu görmesidir. Sen kim olursan ol, karşındaki bir kimseyi kendinden faziletli görüyorsan mesele bitmiştir, gurur kökünden sökülmüştür.
Kaynak: 176. Dergah Sohbeti — Deccal Meselesi, Arkadaş Seçimi ve Kibrin Tedavisi
Kibirlenene kibir göstermek ne anlama gelir?
Hadis-i şerifte ‘Kibirlenene kibir gösteriniz’ buyurulmuştur. Bir kimse karşısında birisi kibirlenirse ona kibir gösterebilir; bu şeriaten uygundur. Ancak hiç kibirlenene kibirlenmemek de kişinin hakkıdır.
Kaynak: 267. Dergah Sohbeti – Sufi Ahlakı, Dünya Sevgisinin Tehlikesi ve Hz. Abbas Kıssa
Kibir ve gurur tedavisi için ne önerirsiniz?
Kibir ve gurur tedavisi için ‘Bilmiyorum’ deyin, kimseye tepeden bakmayın, yeter. Bütün insanlık tarihinde en büyük sıkıntı insanların bilmesinden kaynaklı. O çok biliyordu her şeyi, o çok zekidir, o çok akıllıdır. Allah muhafaza eylesin. Dervişlik ise hiç övünmeye gelmez. Derviş görümsüz gerek. Görümsüz olan bir derviş Allah’a dost olsun.
Kaynak: 311. Dergah Sohbeti — Vesvese, Tövbenin Tövbesi ve Sufi Adabı
Gıybetin arkasındaki hastalık nedir?
Gıybetin arkasında o kimseyi beğenmeme, kendini beğenme vardır — bu kibirdir. Akıl kendini beğendirir; beğendirme aritmetiği kurar: "Sen ondan daha zekîsin, daha güzel iş yapıyorsun, daha harikasın, daha iyi dervişsin…" Ve sen otomatikman karşındakinin eksiğini, noksanını, yanlışını diline felsefek ederek konuşmaya başlarsın. Kendini beğenmenin arkasında kibir vardır. Kibrin arkasında da cehennem vardır.
Kaynak: 325. Dergah Sohbeti — Giybet, Laf Tasima ve Nefisle Mucadele
Gıybetin çözümü nedir?
Gıybetin çözümü çok basittir: Birincisi konuşturmamak, ikincisi dinlememek. Birisi bir şey söylemeye kalkıyor — "Sus kardeşim, otur. Sen günah işliyorsun. Allah gıybeti haram etti" de. Tâbiînden bazı zâtlar, birisi gıybet edecek olduğunda gıybetin haram kılındığı âyet-i kerimeyi okurmuşlar.
Kaynak: 325. Dergah Sohbeti — Giybet, Laf Tasima ve Nefisle Mucadele
Kibir neden bir hatadır ve neden gizli şirk olarak görülür?
Kibir kötü ahlaktır. Kim kibirlenirse asla cennetin kokusunu alamaz. Bir kimse bir kimseye kibirleniyorsa gizli şirk içindedir. Hiç kimse kendini başkasından yüksekte görmemeli, hiç kimseyi de kendinden aşağı görmemelidir. Allah katında üstünlük ancak takva iledir.
Kaynak: 331. Dergâh Sohbeti — Kader ve İrade, Rüyanın Hakikati, Mürşid-i Kâmil ve Müçteh
Riyâ neden namazda gösteriş yapmaya neden neden olur?
Evlenecek olduğun kızın kayınpederi bu camideymiş, beni orada görsün diye namaz kılmak; evlenecek olduğun adamın annesi derse gidiyormuş, ben de o derse gideyim beni orada görsün demek; bunların hepsi gösteriştir. "Ya ben de beş vakit namazı kaçırmam" diye söyletmek, sordurtmadan kendi kendine dile getirmek de gösteriştir.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden zekâtta gösteriş yapmaya neden neden olur?
"Vay ne kadar çok zekât dağıtıyorlarmış" desinler diye yapılan zekât riyâdır. Kamyonların üzerinden zekât dağıtmak, tırın önüne "filanca kimsenin hayır hasenatıdır" diye yazmak, milletin önüne erzak dağıtıp bütün bu işlemi gösterişe çevirmek riyâdır.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden nafile ibadetleri saklamak gerekir?
Sufiler iyiliklerini gizlerler, bunu dillendirmezler. Nafilelerini saklarlar. Yolumuzun adabı budur: nafile ibadetini saklarsın, dile getirmezsin, anlatmazsın. Farzlar açıktır, âşikârdır; farz saklanmaz. Bizde desturdur bu, yolun kaidesidir.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden evvâbîn namazı yapılır?
Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri akşamın farzını kılar, sonra evine gelirdi. Evinde iki rekât sünnet kıldıktan sonra ardından iki-iki- ki veya dört-iki şeklinde tekrar namaz kılardı. Sordular: "Bu ne namazı?" Evvâbîn namazı dedi.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden sünnetlerde gösteriş tehlikesi vardır?
Öğle namazının son iki rekât sünnetini yanına iki kişi gelince dörde çıkarmak, veya yalnızken farz-vacip yapıp yanına birisi gelince sünneti de kılmak gösteriştir. Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol. Mümkünse nafileleri sakla; ama "nafileyi saklıyoruz" deyip sünneti terk etme. Ümmetin içerisinde yaygınlaşmış olan ibadeti saklayacağım diye uğraşma; onu saklamaya çalışmak da nefis, o da riyâdır.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden Allah için yaşamak gerekir?
El-İnsân Sûresi 9. âyet: "Biz sizi ancak Allah rızası için doyuruyoruz; bir karşılık ve teşekkür beklemiyoruz." Birisine bir şey yaparken Allah için yapmak, karşılık beklememek esastır.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden kapitalist sistemin karşılık bekleme hastalığına neden neden olur?
Bugün insanların arasında en büyük problemlerden birisi bu. Kapitalist sistem bizim boğazımızdan yakaladı, kalbimizden yakaladı, bizi karşılığa çiviledi. "Ben sana oy attım ama bunu yapacaksın" diyor adam partiye. Herkes karşılık bekliyor.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden Allah için sevmek gerekir?
Arş’ın gölgesinde toplanılacak olanlar için nurdan kürsüler, nurdan elbiseleri, nurdan taçları olacak. Onlar akraba değillerdir, birbirleriyle alışverişleri de yoktur, menfaatleri de yoktur; ama birbirlerini Allah için severler ve toplandıklarında Allah’ı zikrederler.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden zikrullah yapmak gerekir?
Kadın-erkek, zikrullah yapmaktan utanıyorsa, zikrullah halkasına oturmaktan utanıyorsa bıraksın gitsin kardeşim. Âyet: "Onlar kınanmaktan korkmazlar." Biz zikrullah yapıyoruz diye kınanmaktan korkmayız. Kısa da olsa zikrullah yapacaksınız.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden zikrullahın adâb ve erkânı vardır?
"Burada bir cehrî zikrullah yaptıralım ve ortalığı kaldıralım" diye bir şey yapılmaz. Muhakkak her yerin âdâbı, erkânı, durumu, vaziyeti, ahvâli vardır; bir stratejisi vardır. Ama kardeş, zikirsiz de kalkılmaz. Üç tesbih okuyalım, kalkalım. Eyvallah, muhakkak. O hadise mazhar olacağız.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden evlerde zikrullah yaparken dikkat edilmelidir?
Mazharın vurulacağı yer dergâhlardır. Evlerdeki zikrullahlarda mazhar vurulacak diye bir kayıt yok. On kişinin beş tanesi ilahi söylüyor, bir bakmışsın zikrullahın ortasında iki kişi zikrullah yapıyor, on beş kişi ilahi okuyor. Durdurdum zikrullahı, dedim: "Kardeşler, biz Türk tasavvuf musikisi korosu değiliz, biz sahneye çıkmayacağız."
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden kâfirlere karşı şatahat ve remel sünneti vardır?
Gösteriş kime yapılır? Müminlere değil; kâfirlere ve münafıklara. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri Mekke’ye geldiğinde ne yaptı? Remel yaptı; omzunu açıp kendini kuvvetli gösterdi Beytullah’ta. Çünkü müşrikler, kâfirler onları izliyorlardı ve kendi aralarında "Bak bunlar cılız kalmışlar, beslemesiz kalmışlar, bir deri bir kemik kalmışlar" demişlerdi.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Riyâ neden Müslümanlar bugün gavurlara merhametli olur?
Ama Müslümanlar şimdi gavurlara merhametli, şefkatli; Müslümanlara şedid. Paris’lerde, Dubai’lerde, New York’larda tatil yapıyor Müslümanlar; paraları götürüp oralarda yediriyorlar. Müslümanlara gelince şedidler.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Müslümanlar arasında nasıl bir çelişki vardır?
Müslümanlar şimdi gavurlara merhametli, şefkatli; Müslümanlara şedid. Paris’lerde, Dubai’lerde, New York’larda tatil yapıyor Müslümanlar; paraları götürüp oralarda yediriyorlar. Müslümanlara gelince şedidler.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Müslümanlar neden haramlarla mücadele etmeyi bırakmışlardır?
Adam oturmuş sabahtan akşama kadar ehl-i tarikatla uğraşıyor, sufilerle uğraşıyor, tasavvuf ehliyle uğraşıyor. Gavuru bırakmış, masonu bırakmış, Yahudi’yi bırakmış, dinsizi bırakmış. İçki kol geziyor, kumar kol geziyor, fuhuş kol geziyor, eşcinsellik kol geziyor. Haramların hepsi yayılmış; Müslümanlar haramlarla mücadele etmeyi bırakmışlar, birbirleriyle uğraşıyorlar.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Emzirirken hamile kalma durumunda sütten kesilmeli mi?
Bir kadın 15 aylık çocuğunu emzirirken ikinci bebeğe hamile kalınca emzirdiği çocuğu sütten kesmeli midir? Kesilecek diye bir kaide yoktur Hanefîlerde. Ama normalde kadınların arasında böyle bir inanış var: hamile kalınca sütün evsâfı bozuluyor, çocuğa zarar veriyor. Eski kadınlar bunu bilir; genelde sütten ayırırlar böyle bir şey olunca.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Ölüm döşeğindeki hasta için müdahale edilmeli mi?
Hastanede yatan ölüm döşeğindeki bir hasta için doktor "zaten ölecek, müdahale etmeyin, kendi haline bırakın" diyorsa, hemşire ve sağlık personeli ita amirlerine riayet edecekler. Oradaki ita amiri doktordur; sorumlusu da odur. Çalışanlar ita amirine itaat edecekler, bunda bir sıkıntı yoktur.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Gazi cemaati için bir girişim olacak mı?
"Gazi bir cemaat olarak bir girişimimiz olacak mı?" diye soruluyor. Biz lazım olduğumuz zaman neye lazımsak Cenâb-ı Hak istihdam eder, onu yaparız. Geri kalan gösteriş. Dışarıdaki devletlere karşı tek vücut halinde görünmek iyi bir mesajdır. Ama "biz de bir şey yapacak mıyız, tribünlere oynayalım" demeye gerek yok. Yapılması gerektiği zaman yapılacak, gösterişe düşmeye gerek yok.
Kaynak: 557. Dergah Sohbeti — Riyâ: Gösterişin Tehlikesi ve Allah İçin Yaşamak
Şeyh Görsün Diye Amel Yapmak nedir?
Sûfîlerin bu noktada gizli şirkle alakalı vartalarından birisi; üstadı görsün diye yapmak, çavuşu görsün diye yapmak, zâkiri görsün diye yapmak, şeyhi görsün diye yapmaktır.
Kaynak: 559. Dergah Sohbeti — Gizli Şirk ve Riyâ, Sûfîlerin Vartaları, Gıybet, Mümin Kim
Gizli Şirkin en ehveni nedir?
Gizli şirkin en ehveni: Zulme rızâ göstermek ve adalete kızmaktır. Zulme rızâ göstermek dahi gizli şirktir. Birisi zulmediyordur; bu senin kavminden olursa, senin dergâhından olursa, senin akrabalarından olursa — zulmeden kimse zulmediyordur. Zulme razı olmak riyâdır, gizli şirktir. İkincisi; adalete kızmak, hak ve hakikate kızmak. Cenab-ı Hakk’ın haramlarının üzerinde durmak bir adalettir; harama kızmak — Allah muhafaza eylesin.
Kaynak: 559. Dergah Sohbeti — Gizli Şirk ve Riyâ, Sûfîlerin Vartaları, Gıybet, Mümin Kim
Sünnet-i Resûlullah’a içten karşı çıkmak nedir?
‘Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyun; Allah da sizi sevsin’ (Âl-i İmrân, 3/31). Hazreti Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerine uymak — kanınla, canınla, içinle, dışınla, her şeyinle. Eğer uyuyormuş gibi gösteriyorsan Müslümanların arasında; bu da riyâ, bu da gizli şirktir. Kendi içinden sünnet-i Resûlullah’a gizli olarak karşı çıkmak: ‘Böyle hadis mi olur? Böyle sünnet mi olur?’ Deve sidiyle veya deve eti yedikten sonra abdest almayla ilgili hadislere itiraz edenler — otur kardeşim oturduğun yere, sana mı düştü bu iş? Ne biliyorsun bin yıl sonra o deve sidinin kansere çare olacağını? Din üç günlük mü? Peygamber senin aklına göre mi konuşacak?
Kaynak: 559. Dergah Sohbeti — Gizli Şirk ve Riyâ, Sûfîlerin Vartaları, Gıybet, Mümin Kim
Riyâkâr hâfızlar, gösteriş için sadaka verenler, gösteriş için hacca gidenler ve gösteriş için Allah yoluna çıkanlar — cehennemde bunlar için özel bir vadi hazırlanmıştır?
Cehennemin öbür vadileri günde dört yüz sefer bu vadinin azabından Allah’a sığınırlar. Gösteriş için Allah yoluna çıkanlar: Böyle tebliğciler vardır, dolaşırlar; ‘biz tebliğe çıktık, bize yardım edin’ derler. Seni gönderen senin ekmeğini suyunu da düşünsün. Seni gönderen senin dilenciliğini düşünmemiş.
Kaynak: 563. Dergah Sohbeti — Büyük Günahlar ve Hukuk, Çocuk Yetiştirme, Riyâ Hadisleri
Riyâ nedir?
Riyâ, amellerini başkalarına duyurmak ve gösteriş yapmaktır. Amelini bir başkasına anlatmak, bir başkasına duyurmak — Allah muhafaza eylesin.
Kaynak: 564. Dergah Sohbeti — Riyâ ve Gösteriş Meselesi, Vaktin Çocuğu Olmak, Anne-Babay
Riyâ yapmanın cezası nedir?
Riyâ edene de riyâ cezasını verir. ‘Biz bugün açları doyurduk’, ‘ben günde kaç aç doyuruyorum biliyor musun?’, ‘ben kaç tane yetim bakıyorum?’, ‘filancaya da ben yardım ettim’… Yaptığı ameli bir başkasına duyurmak, anlatmak — Allah muhafaza eylesin.
Kaynak: 564. Dergah Sohbeti — Riyâ ve Gösteriş Meselesi, Vaktin Çocuğu Olmak, Anne-Babay
Cehennemde riyâkârlar için hazırlanmış bir yer var mı?
Taberânî’nin rivayetinde Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri buyurdu: ‘Cehennemde öyle bir yer vardır ki, cehennem günde dört yüz defa onun şerrinden Allah’a sığınır. Burası riyâkâr hâfızlar, gösteriş için sadaka verenler, gösteriş için hacca gidenler, gösteriş için Allah yoluna çıkanlar için hazırlanmıştır.’
Kaynak: 564. Dergah Sohbeti — Riyâ ve Gösteriş Meselesi, Vaktin Çocuğu Olmak, Anne-Babay
Süm’a nedir?
Ameli ile süm’a eden, yani başkalarına duyurmayı kastedene Allah-u Teâlâ süm’a cezasını verir. Riyâ edene de riyâ cezasını verir. ‘Biz bugün açları doyurduk’, ‘ben günde kaç aç doyuruyorum biliyor musun?’, ‘ben kaç tane yetim bakıyorum?’, ‘filancaya da ben yardım ettim’… Yaptığı ameli bir başkasına duyurmak, anlatmak — Allah muhafaza eylesin.
Kaynak: 564. Dergah Sohbeti — Riyâ ve Gösteriş Meselesi, Vaktin Çocuğu Olmak, Anne-Babay
İki şöhretten sakının ne demektir?
Abdurrahman es-Sülemî, ‘Tabakâtü’s-Sûfiyye’ adlı eserinde ve Deylemî rivayetlerinde Resûl-i Ekrem şöyle buyurmuştur: ‘İki şöhretten sakının. Sûfî ve derviş kılığına girip kaba kumaş giyerek sûfîlerden görünmekten sakının. Kıyamet günü şiddetli azap olacak olanı, kendisinde hayır olmadığı halde insanlara kendisini hayırlı gösterendir.’
Kaynak: 564. Dergah Sohbeti — Riyâ ve Gösteriş Meselesi, Vaktin Çocuğu Olmak, Anne-Babay
Riyâ yapanlara cennet haram mıdır?
Deylemî rivayet etmiştir: ‘Allah riyâ yapanlara cenneti haram kılmıştır.’ Yine Deylemî rivayet etmiştir: ‘Gösteriş için sûfî kılığına girenlerin şerrinden yeryüzü Allah’a sığınır. Onların şerrinden kurtulmak için yüksek sesle Allah’a yalvarır.’
Kaynak: 564. Dergah Sohbeti — Riyâ ve Gösteriş Meselesi, Vaktin Çocuğu Olmak, Anne-Babay
Namazda riyâ yapmak ne demektir?
Taberânî ve Beyhakî ikisi rivayet etmişler: ‘İnsanların gördüğü yerde namazını güzel kıldığı halde, yalnız kalınca aynı şekilde güzel kılmayan kimsenin bu hareketi, Rabbisine karşı yapılmaz bir ihanettir.’ İnsanların arasında namazı tâdîl-i erkân ile kılıp, evde tek başına kalınca çabuk çabuk beş dakikada kılmak — Allah muhafaza eylesin.
Kaynak: 564. Dergah Sohbeti — Riyâ ve Gösteriş Meselesi, Vaktin Çocuğu Olmak, Anne-Babay
Riyâ ve gösteriş meselesi nedir?
Öfkelendi, ağzından çıkanı kulağı duymuyor. Üç dakika sonra söylediğine pişman: ‘Hakkını helâl et, ben sinirlendim bunu söyledim.’ Ne anlamı kaldı yiğitliğinin? Pişmanlıkla mı kalmadı? Nerede kaldı adamlığın senin? Sakin ol, bekle.
Kaynak: 564. Dergah Sohbeti — Riyâ ve Gösteriş Meselesi, Vaktin Çocuğu Olmak, Anne-Babay
Kibirin tedavisi nedir?
Sûfî karşısına kim gelirse onu kendisinden daha fazîletli, daha kıymetli görecek. Kibri yenmenin yolu budur. Kendini ondan farklı, üstün görürse kibirlenmiştir; kibirlenen gizli şirke düşmüştür. Allah kibirlenenleri sevmez.
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Gurur meselesi nedir?
Bir kimse ülkesinin başarısıyla gururlanıyorsa — bu farklı bir şeydir; ümmetine ve milletine olan muhabbetini gösterir. Ama bir başkasına karşı gururlanmak kibrin yan koludur. Bir kimse savaş meydanında kâfirlere karşı kibirlenirse, bu ibadettir. Kur’ân ve Sünnet dışındaki bir şeyi öne çıkarana karşı durmak, ona karşı gururlanmak cihattır.
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Kibirlenene tevâzu etmek ne demektir?
Kibirlenene tevâzu etmek, onun kibrini alkışlamak ve ödüllendirmek olur — bu Hz. Peygamber’in öğretisine terstir. Birisi sana karşı gurur âbidesi kesiliyorsa ona gururlan; aynı zamanda onu uyarmış olursun.
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Kibirlenen zengin veya makam sahibi olursa ne olur?
Kibirlenen zenginse biz boyun büküyoruz. Kibirlenen makam sahibiyse, siyasetçiyse, bürokrat ise sessiz sedasız duruyoruz. Ama kalkıp bir dervişe, eşimize, çocuklarımıza, annemize babamıza rahatça kibirleniyoruz. Neden? Onları kendimizden aşağı gördük. Bir zengine kibirlenemiyorsun ama mazluma kibirleniyorsun — bu imânî zayıflığımızı gösteriyor.
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Dervişler birbirlerine kibirlenmez mi?
Dervişler birbirlerine kibirlenmez; kibirlenen derviş câhil derviştir, dervişe adaydır, dervişte değildir. Yûnus Emre demiş: "Derviş gönülsüz gerek."
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Dervişler arası muamele nedir?
Bir derviş diğerine kibirleniyorsa o daha ham; olgunlaşacak, pişecek, büyüyecek — kaç yaşında olursa olsun. Aynı Allah’a kuluz, aynı Peygamber’e ümmetiz, aynı Şeyh’e dervişiz, aynı zikrullah halkasında oturuyoruz. Senin üstünlüğün ne? Farkın ne?
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Hepiniz bir tarağın dişleri gibisiniz ne demektir?
Hadis-i şerifte buyurulmuştur: "Hepiniz bir tarağın dişleri gibisiniz; Arabın Aceme, Acemin Araba üstünlüğü yoktur; üstünlük takvâdadır." Bir tarağın dişleri gibiysek kimsenin kimseye kibirlenmeye hakkı yok.
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Eksiklik görmek kibrin bir parçası mıdır?
Eksiklik görmek o kimsenin gafletindendir. Eksik gören gaflete düşmüştür. Sûfî öğretisinde, sen karşıdaki bir kimseyi eksik görüyorsan nefsine uymuşsundur — nefsin seni aldatmıştır ve derviş kardeşine karşı seni açığa düşürmüştür.
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Üstadın terbiye yöntemi nedir?
Sohbette isim vermeden, genel olarak eksiklikleri anlatır — herkes nasibini alır Bireysel olarak uyarır Yine almadı — tekrar uyarır Dergâha zarar veriyorsa cezâî sistem devreye girer — cezası dersini almaktır Üstad eksik-gedik araştırmaz; Cenâb-ı Hak onu zâhiren veya bâtınen gözünün önüne getirir. O da nasihat eder, söyler, anlatır.
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Kibrin gizli şirk olarak nitelendirilmesi nedeni nedir?
Kibir gizli şirktir. Allah Resûlü (sallallahu aleyhi ve sellem) onu gizli şirk olarak nitelendirmiştir. Kendini bir başkasından kıymetli görüyorsan, üstün görüyorsan, birisine tepeden bakıyorsan kibirlisin demektir — bu eşin olabilir, çocukların olabilir, başkası olabilir.
Kaynak: 684. Dergâh Sohbeti — Kibir ve Gizli Şirk, Şevval Orucu, Dervişler Arası Muamele
Kendinden fazla etrafını düşünen, kendinden fazla etrafındaki insanlara faydalı olmayı düşünen bir kimse midir?
Kendinden fazla etrafını düşünen, kendinden fazla etrafındaki insanlara faydalı olmayı düşünen bir kimsedir. O yüzden bencil insanlar sadece kendi ihtiyaçlarını ve kendi nefislerini üstün tutarlar. kendi ihtiyaçlarını ve kendi nefislerini üstün tuttuklarından dolayı onlar hakkın rızasına ermiş, hakkın rızasına kavuşmuş insanlar değildir.
Bencil bir insan ne yapar?
Bencil bir insan etrafındaki veya karşısındaki hiç kimseyi düşünmez. Kendi rahatını, kendi servetini, kendi uykusunu, kendi yiyeceğini, kendi ne bileyim işini gücünü, başka birilerinin hiçbir zaman faydasını düşünmeyen bir kimse çıkar ortaya.
Cehennemliklerden uzak durmak için ne yapılmalıdır?
Kabalıktan uzak dur. Kaba olma. Ne? İkincisi bencillikten uzak dur. Sadece kendi nefsini düşünme. Üçüncüsü ne? İnsanlara kibirli davranma. Büyüklük taslama. Bu üçünden bir tanesi senin üzerinde var ise sen cehennemliklerdensin. Eğer bu üçü sende birleştiyse sen ya münafıksın ya kafirsin.
Kaba, bencil ve büyüklük taslayan kişiler nasıl tanımlanır?
Kaba, bencil ve büyüklük taslayan herkes. Bir kaba insanlar. Sözleri kaba, davranışları kaba. Etrafına kabalık yapan insanlar. tabiri caizse herkese hart hurt bağırış çağırış. Herkes kabahatli o kabahatsiz herkes hatalı o hatasız. tipler vardır. Onu memnun edemezsin sen bir türlü. Herkes suçludur. git otur. Bütün dervişler suçludur. O suçsuzdur. Ona yardımcı olmaya çalışırsın. seni de suçlar. Ona elini uzatmaya çalışırsın. Senin eline de zarar verir. >> En haklı olan odur. En doğru odur. Kaba herkese fırça atar. Önüne gelene tekme atar. Arkasından gelene tekme atar. Yandan gelene yandan savurur. Öbür taraftan gelene öbür tarafa savurur. Onun laf savurmadığı kimse kalmaz. Bu kim? Kaba. İkinci sınıf ne? Bencil insanlar. Sadece kendi nefislerini düşünen, bir başkasının nefsini düşünmeyen. Üçüncüsü kim? Büyüklük taslayan. kibirli. Bakın kibirli. Bu üç fiiliyattan uzaktan uzak dur.
Allah Teâlâ İsrâ Sûresi’nde şöyle buyurur: "Yeryüzünde kibirlenerek yürüme; şüphesiz sen ne yeri yarabilirsin ne de boyca dağlara ulaşabilirsin." Kime kibirlenebilirsin?
Düşmana karşı, sana zulmedene karşı bir duruş sergilenebilir. Ama derviş kardeşlerine, annene-babana, eşine-çocuğuna, elinin altındakilere kibirlenmenin hakkın yoktur. Allah, kibirli kimseyi alçaltır, tevazu sahibini yükseltir Hakkında Hadîs-i kutsîde Rabbimiz şöyle buyurmuştur: "O kadar mütevazi olun ki kimse kimseye böbürlenmesin, kimse kimseye zulmetmesin." Bu emir, Müslim’de geçmektedir. İbn Mâce’de ise şu müjde yer alır: "Kim Allah’ın rızası için Allah’ın kullarına karşı bir derece tevazu gösterirse, Allah onu bu sebeple bin derece yükseltir." Taberânî de şu gerçeği açıkça dile getirir: "Allah kibirli kimseyi alçaltır, tevazu sahibini yükseltir."
Kaynak: Allah, kibirli kimseyi alçaltır, tevazu sahibini yükseltir
Kalbinin önemi neden önemlidir?
Hatta bu kimseler otururlar mesela işte o büyük zatlarda dahi kusur bulurlar. Mesela Geylani hazretlerinde kusur bulur. Beyaziti Bestami de kusur bulur. ibrahim Ethemde kusur bulur. Onlar çünkü ondan daha yüce gösterir kendini.
Kibir ne demektir?
Neymiş? Kibir insanlara üstten bakmak. Sen insanlara üstten bakarsan sufi terbiyesi almamışsın. Sen insanlara tepeden bakıyorsan sufi terbiyesi almamışsın. Tepeden konuşuyorsan üstten konuşuyorsan sen sufi terbiyesi almamışsın. Sen nefsine dur dememişsin. Sen nefsine dur de. De ki bu topluluğun en zayıfı en ednası benim. Deki bu topluluğun bu noktada hani en kötüsü benim. Bu kardeşlerin hepsi de benden iyi, muhakkak ki öyle. Bunu kendinde yerleştirmediğin müddetçe kibir var sende. Vardır öyle dervişler. içeri girer böyle, nereye oturacağım, hani ona bir yer gösterin hemen. Kardeş, girdin içeri, en yakın, en münasip bir yere otur veya birisi dedi ki ya şuraya otur. Oraya otur. Sen kimsenin yerimi değiştirecek! Ya bırak onun o vazifesi var orda. Ona demişler ki buraya şunları ayır, buraya bunlar otursun, buraya şunlar otursun. Sen gösterilen yere otur, git veyahut da boş bulduğun bir yer, neresi, geç cemaatin en arkasına otur ya. ‘Size ehli cenneti göstereyim mi? Göster. Bir kimse bir topluluğa girdi, hiç kimse ona özel bir muamelede bulunmadı. Sonra ordan da çıktı gitti. Hiç kimse ona gene özel bir muamelede bulunmadı. Ehli cennet odur.’ Ehli cennet odur. Hadisi şerif, ben tam metin aklımda değil. Mana olarak böyle ama şu aklımda, yani bir kimse bir topluluğa girdi, hiç kimse oralı olmadı. Ooo Mustafa beyler, hoş geldiniz çistaka çistak. Öyle değil yani. Bunu dedikleri anda sen zaten uçuyorsun. Tabii bütün herkes dönüyor, bakıyor. Birisi gelmiş, kim? Mustafa beymiş! E tabii, sen başlıyorsun, tabii, Mustafa bey diyecekler, ee öyle Mustafa bey oluyor! Duman üst başa çıkıyor! Aynı dervişlik de de aynı. içeri girdin, ooo, abi filanca ya! Bırak kardeş. Sen kendinde bir şey görme, git otur. Allah muhafaza eylesin. insanlara üstten bakmak, üstten davranmak, üstenci bir kimliğe bürünmek sufi ahlakı değildir.
Kibirin ne gibi etkileri olabilir?
Haklı bile olsan üstenci bir tavırla, üstenci bir sözle, üstenci bir bakışla davranırsan sen dervişlikten nasibini almamışsın daha. Yok! Sen o kibri yenmemişsin içindeki. Sen ister zakir ol, ister çavuş ol, istersen şeyh ol, üstenci bir tavır, üstenci bir söz, üstenci bir mimik, dervişlik ahlakı değildir. Seni helak eder. Allah muhafaza eylesin. ibni Ömer’den hadisi şerif: ‘Sizden öncekilerden bir adam böbürlenip eteğini sürükleyerek yürürken birden yere battı. Kıyamet gününe kadar o hâlâ yerin dibine doğru batıp gitmektedir.’ O zaman elbiseyi kibir aracı yapma. Arabanı kibir aracı yapma. Ayakkabını kibir aracı yapma. Kılık kıyafetini kibir aracı yapma. Böyle yaparsan manen batarsın. Rabbim bizi batanlarından eylemesin.
Kibirlilik ve cehalet nedenlerine ne denilmektedir?
Bunlar ya cehaletten kaynaklanır ya da gizli küstahlıktan, kibirlilikten kaynaklanır. Cehaletten kaynaklanıyorsa nasihata ihtiyaç vardır. Hadi bunu bir kimse naz niyaz etti, şeyhine söyledi, eyvallah diyelim. Sen manada hazreti peygamber sallallahu ve sellem hazretlerine nasıl böyle bir şey söylersin! Hiç mi yol yordam görmedin! Hiç mi adap erkan görmedin! Bir şeyhe dahi itaat edilmesi gerekirken, tabi olunması gerekirken seni şeyh has odasına alırken sen nasıl böyle bir şey yaparsın! Bir şeyhe dahi, bir mürşidi kamile dahi yapılması nankörlüğün dik alası! Kibirliliğin dik alasıdır. Sen bunu yapamazsın, bunu söyleyemezsin, reddedemezsin. Bunu aklından bile geçiremezsin. Öyle yapıyorsan sen direk o şeyh efendiye küstahlık yaptın. Öyle yapıyorsan eğer hazreti peygamber sallallahü ve sellem hazretleri sana bir vazife verdiyse sen kalkıp da ben layık değilim dediysen ya yalancısın öyle bir hâl görmedin, kendi kendini havalara katmak için böyle bir şey söylüyorsun, yalancısın yani ya da hayalini hal olarak algılıyorsun ya da hayalini hal olarak algılıyorsun, ikisinden biri.
Müminler kıskanç mıdır?
Allah kıskançtır, mümin de kıskançtır ama Allah’ın kıskanması müminin kıskanmasına benzemez. Bu birinci derecede şeriat dairesinde Allah müminleri, müminleri kıskanır. Onların harama gitmelerini istemez. Onların haramla iştigal etmelerini istemez. Bir sınır koyar. Nasıl bir tarlanın sınırı var ise Allah’ın da sınırları vardır. Nasıl ülkelerin sınırları var ise Allah’ın da sınırları vardır.
Kibirin en büyüğü nedir?
Kibrin en büyüğü, Kuran’ı kabul etmemek, hükümlerini ayetlerini, hadisi şerifleri reddetmek, hadisi şerifleri görmemezlikten gelmek.
Kibirli bir kimse hakikati görebilir mi?
Kibiri olan bir kimse asla ne hakikati görebilir ne de hakikati duyabilir. O hakikati göremez, o hakikati duyamaz.
Sufi topluluklarında görülen bir başka sorun nedir?
Bir müddet sonra ne yazık ki zenginlikleri onlara bir kibir veriyor, ne yazık ki belli bir müddet sonra şeyhi beğenmemeye başlıyorlar. Şeyhin sözünü alaya almaya, şeyhin sözünü kale almamaya başlıyorlar. Allah rahmet eylesin, şeyh efendinin zamanında da bunları görmüştüm. Bunları böyle izlemiştim. Bir müddet sonra onlar da dergahı terk etmişlerdi veyahut da işte bir kimse kendince kendisini çok âlim, çok bilgili görüyor. Çok alim, çok bilgili görünce işte şeyh efendi de Allah rahmet eylesin, biz ümmiyiz derdi. Ondan sonra onun ümmiyiz sözüne takılıp böyle gidenler falan olmuştur.
İftira etmek kalbinde nasıl yerleşir?
Onun kalbine iftira etmek yerleşmiş, kalbi bir maraz bunlar. iftira etmek yerleşince o bir bahane buluyor. O kendince diyor ki ben iğdirli ismail abi ya severim aslında ben ona ama ben onu da sevdiğimden söylüyorum. Aslında bunu şöyle şöyle şöyle yapıyor.
Haris insanlar ve kıskanç insanlar hakkında ne söylenmektedir?
Bu haris insanlar, kıskanç insanlar, böyle bir şeydir. Yani geçmiş devirlerde de görülmüştür bir kimse bir kimseye böyle çok kıskanırsa, ona haris olursa, onun kıskançlığından en son kendisini öldüttürüp onun evinin önüne cesedini kapısının önüne koyduranlar bile vardır. O öldürdü zannedilsin, kendisinden sonra onunla uğraşılsın diye. Kölesine kendisini öldüttürüp o düşman kabul ettiği kimsenin kapısının önüne kendisini koyduranlar var tarihte veya bir kimse bir kimseyi kıskanır ya kıskandığı için sanki ona bir kötülük olsun diye en sonunda kendi canından bile vazgeçer. Sırf ona kötülük olsun diye. işte o vezir de sırf isa dininin mensuplarına kötülük olsun, sırf isa dininin mensuplarını ifsad edelim, bozalım diye hasisliğinden ve harisliğinden kendi canından bile geçti.
Kibrin ve gafletin zararları nelerdir?
Kibrin ve gaflet, Allah’a olan bağlılığı zayıflatarak, insanı küfre götürür. Kibrli olmak, Allah’tan kendini üstün görmek anlamına gelir ve bu, Allah’ın merhametinden ve rahmetinden uzaklaşmaya neden olur. Gaflet ise, Allah’ın lütfünü ve ihsanını anlayamamak, onun zikrinden uzaklaşmak anlamına gelir. Bu durum, Allah’ın merhametinden ve rahmetinden uzaklaşmaya neden olur.
Kendini ilahlaştırmak ne demektir?
Kur’an ver sünnete bakmıyoruz. Biz bu noktada kendimizce, kendimizce kendi anlayışımızı ilahlaştırıyoruz. işin mânâsına bakmıyoruz. Bizim için kendi düşüncemiz önemli. Allah ne der, Resulü ne der! Değil! Bunları ilahlaştırmışız. Lat, uzza, menat gibi bunlar, üç tane. Allah bizi muhafaza eylesin.