Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site

Sorular: Fıkıh — Sayfa 7

Sohbetlerden Derlenen Sorular

Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv

35.367Soru-Cevap
2.760.705Kelime
51Kategori
378Sayfa

Table of Contents

Fıkıh(1695) — Sayfa 7/23

Her bölgenin imsâk vakti neden farklıdır?

Her bölgenin kendi coğrafî konumuna göre imsâk, iftar ve bayram takvimi vardır; bu takvime uyulmalıdır. ‘Pazartesi günü oruca başlayacaksak pazartesi başlarız. Ne zaman bayram ediliyor o günde bayram edeceğiz.’

Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — Bid’at Kavramının İstismârı, Seferîlik, Câm

Bar-restoran işi ve Dârü’l-Harb meselesi nedir?

Çok çarpıcı bir fıkhî soru gelir: ‘Mîmâr olan ablam bir arkadaşından bar-restoran için iş teklîfi aldı. Ancak bar olduğu için kafası karışık. Bu işi alması uygun olur mu?’ Efendi’nin cevâbı çok zariftir: ‘Dârü’l-Harp’te uygun olur. Alın size bir çentik daha. Hadi bakalım, dayanın şimdi meyilere. ‘Bar şeyini uygun dedi diye.’

Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — Bid’at Kavramının İstismârı, Seferîlik, Câm

Dârü’l-Harp’te harâm olan bir şeyin durumu nedir?

Dârü’l-İslâm’da harâm olan bir şey, Dârü’l-Harp’te — yâni Müslümânların hâkimiyetinde olmayan topraklarda — farklı bir fıkhî değerlendirmeye tâbîdir. Hanefî mezhebinde bu konuda özellikle İmâm Ebû Hanîfe’nin meşhûr ictihâdı vardır: Dârü’l-Harp’te fâiz bile kâfirden alınabilir.

Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — Bid’at Kavramının İstismârı, Seferîlik, Câm

Nafile namazların bid’at olmadığını anlatan Efendi’nin görüşü nedir?

Nafile namazların bid’at olmadığını, selefî-Vahhâbî çizgisinin bu kavramı kötüye kullandığını uzun uzun anlatan Efendi, İbn Teymiyye’nin kendisini bu çizgiden ayırır.

Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — Bid’at Kavramının İstismârı, Seferîlik, Câm

Kadınlar için yüz örtmek Hanefî mezhebinde farz mıdır?

Kadınlar için yüz örtmek Hanefî mezhebinde farz değildir; Hanefî hassas noktası "fitne olursa kadının rızâsıyla" şartını koymasıdır.

Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — Bid’at Kavramının İstismârı, Seferîlik, Câm

Reformistlerin Kur’ân’a Etkisi Nedir?

Dünya üzerinde Kur’ân ve sünnete sımsıkı yapışan kesim olarak Türkiye’deki İslâmî kesim kalmıştır. Herkes bir yerlerde bozuldu. Kimisi Selefî-Vehhâbî oldu, kimisi Cebriyyeci oldu, kimisi Kaderiyyeci oldu, kimisi Reformist oldu. Reformistler şimdi karanlık meclislerde Kur’ân’ın bazı âyetlerini kaldırmaya çalışıyorlar. Daha önce denediler olmadı; şimdi hoca-profesör-şeyh kisvesi altında yeniden deniyorlar.

Kaynak: 9. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — Siz Değişmedikçe Allah Değiştirmez, Âlim-Emî

Üç talâkın bir anda verilmesi nedir?

Bir kardeş, eşinin iki kez bir talâk, bir kez telefonda üç talâk, sonra bir kez daha anne yanında tek talâk verdiğini anlatıyor. "Aramızda nikâh kalmış mı?" Hanefî zâhir hükmüne göre bu boşama boşamadır — üç talâk geçmiştir. Ama sahâbenin bir kısmı üç talâkı bir seferde vermeyi kabul etmemiştir.

Kaynak: 5. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — Cezbenin Hakîkati, Cibrîl Hadîsi ve Kızlara

Miras paylaşımı, rüyâda cinsel münâsebet, oral seks konularında ne denir?

Birkaç kısa fıkhî soru cevaplanır: Miras paylaşımı, kız kardeşlere ikrâm : ‘Bu ikrâm sistemi olursa o zaman bu miras paylaşımı geçerli olur. Şimdi insanlar İslâm hukukunda yaşamıyorlar — İslâm hukukunda yaşamadıkları için İslâm’a göre miras paylaşımı yapmaları zor. Hakkâniyet öyle olmaz; ama bütün herkes İslâm ölçüsünde paylaşırsa o zaman düzen olur’ Rüyâda cinsel münâsebet : ‘İnsan bu noktada rüyâ görür. Böyle bir şey de olur. Bunun şeytan rüyâsı olduğuna dair bir kâide yok’ Oral seks : ‘Bu manada imâmlar bir kısmı câhilden değildir diye fetvâ vermişler. Bir kısmı çok uygun görmemiş. Ama ‘haram’ diyemeyiz’

Kaynak: 3. Dergâh Sohbeti — Tarîkat ile Tasavvufun Farkı, Esmâ Hiyerarşisi (Nakîb-Mukabb

Tasavvuf büyüklerine verilen küfür fetvâları nedir?

Efendi hazretleri kendisine yapılan küfür fetvâlarına da değinir: ‘Bizim yukarıda kadınlar zikrullah yaptığından dolayı yukarıdaki tekkeye kadın-erkek aynı kapıdan giriyormuş — bu sebepten dolayı küfrüme fetvâ veriyorlar.’ Üzülüyor mu? ‘Hem vallâhî üzülmüyorum, hem billâhî üzülmüyorum. Hz. Mevlânâ’nın küfrüne fetvâ vermişler. Yûnus’un küfrüne fetvâ vermişler. Hacı Bektâş’a vermişler, Hacı Bayrâm’a vermişler. Mahmûd-ı Hüdâyî’ye vermişler. Hazreti Üftâde’ye vermişler. Muhyiddîn İbn Arabî hazretlerine vermişler. Abdülkâdir-i Geylânî’ye vermişler. Rufâî’ye vermişler. Bedevî’ye vermişler. Düsûkî’ye vermişler. Niyâzî-i Mısrî’ye vermişler. Şems-i Tebrîzî’ye vermişler. Bunlar her devirde olur. Ehl-i tasavvufun, ehl-i tasavvufun içerisinde olmuş olan, belirli daireyi kıran, geleneği kıranlara hepsi fetvâ vermişler.’

Kaynak: 3. Dergâh Sohbeti — Tarîkat ile Tasavvufun Farkı, Esmâ Hiyerarşisi (Nakîb-Mukabb

Fransa’dan gelen faiz sorusu ve Dârülislâm-Dârülharp ayrımı nedir?

İkinci soru Fransa’dan gelir: “Bankada parası olup bu parayı çalıştıran kişi faiz işlemiş olur mu? Örneğin iki milyarı var, banka o paraya karşılık aylık yüz lira veriyor; bunun kâr payı olduğu söyleniyor, faize girmediği söyleniyor, sizden bilgi almam gerek.” Efendi Hazretleri meseleye önce bir uyarı ile girer: “Bu kardeşimiz Fransa’da yaşıyor ama Türkiye’de yaşaması da bir şey değiştirmezdi. Yaşam yeri neresi olursa olsun bu konu aynıdır. Bu konuyu internette birkaç kişi daha mail yoluyla sormuştu, hepsine de cevap olsun.” Meseleyi geniş olarak defalarca anlattığını, gönül arzu eder ki kardeşlerin geçmiş sohbetlerden ayıklanıp sayfaya koyabilsek, insanlar tekrar tekrar aynı soruları sormasalar, diye bir temenni ekler. “Konuşmaktan imtinâ ettiğimden veya bıktığımdan değil, bilinmeyen konulara biraz daha zaman ayırabiliriz diye.” İslâm fıkhçıları ve İslâm âlimleri dünyayı toprak olarak ikiye ayırmışlardır: Bir, İslâm’ın hukukuyla hukuklanan topraklar, arz, devlet sistemi — buna coğrafik alan, hukuki alan ne derseniz deyin. İki, İslâm hukukuyla hukuklanmayan yerler. Efendi Hazretleri’nin nezdinde bugün dünya üzerinde net bir şekilde İslâm hukuku ile hukuklanmış bir devlet sistemi yoktur. “Yanılabilirim” der; bizzat yaşamadığı, bilmediği yerler olabilir. “Yanıldıysam, bilmediysem Allah beni affetsin.” İslâm hukukuyla hukuklanmayan yerlerde hanefîler — altını çizer, “hanefîler diyorum, altını çiziyorum” — o beldede müminle kâfirin arasında faiz hukukunun olmayacağını beyan etmişlerdir.

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 23 Şubat 2013 | Şeytanın Küfrü, Darül İslam-Dar

Türkiye’nin durumu ve Dârülharpte mümin ile gayrimüslim kurumun faizi nedir?

Efendi Hazretleri bu fıkhî temelden sonra meseleyi Türkiye şartlarına indirir. Soruyu soran Fransa’da, Fransa’da da İslâm hukuku olmuş olsa Türkiye’de faiz zaten ortada dolaşmaz, insanların hukuku dini hukuka göre tecelli ederdi, böyle bir şey yok. Böyle bir şey olmayınca da Türkiye için hiç kimse “İslâm Cumhuriyeti” diyemez, hiç kimse “İslâm hukukunun yaşandığı bir yer” diye beyan edemez. “Derseniz sizi İslâm’ı içeri atarlar zaten, otomatikmen lâik devlete karşı çıkmaktan.” Türkiye Cumhuriyeti’nin hukukunu başka bir hukuka çevirmeyi istemek de yasaktır: “Eğer derseniz ki Türkiye’de ben İslâm hukukunu istiyorum, içeride alırsınız soluğu. Sakın ha.” Efendi Hazretleri burada bir uyarı parantezi açar ve kendi sohbetinin neden bu mecraya girdiğini de izah eder: “Ben ‘İslâm hukukunu istiyorum, ben İslâm hukukuyla hukuklanmak istiyorum’ derseniz, bir cemaat anlatırsanız, kendinize taraftar toplamaya çalışırsanız, sizi paldır küldür içeri alırlar. Memleketin devletin lâik demokratik hukuk sistemini değiştirmekten, irticâî faaliyetlerden pat diye savcılığın karşısındasınız.” Namaz kılmak, oruç tutmak, ibâdetleri edâ etmek zaten yasak değildir. “Namaz kılmak mı yasak bu memlekette? Oruç tutmak mı yasak? Bana soruyorlar, değil diyorum. Zekât vermek mi yasak? Değil. Siz bütün sabaha kadar namaz kılabilirsiniz, sabaha kadar zikredebilirsiniz, sabaha kadar hafızlık yapın, hiçbir şey yapmazlar size. Her sokak başına Kur’an kursları kurun, her sokak başına tekkeler yapın, oturun sabahtan akşama kadar orada zikredin — hiçbir sıkıntı yok, hiçbir problem yok.” Sıkıntı ancak “İslâm hukukunun uygulanmasını istiyorum” demekle başlar.

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 23 Şubat 2013 | Şeytanın Küfrü, Darül İslam-Dar

Faiz meselesi neden İslam hukuku açısından önemli bir konudur?

Faiz meselesi İslam hukuku açısından önemli bir konudur çünkü hadis-i şerîflerde, müminlerin faiz alıp vermesiyle ilgili ciddi günâhlar belirtilmiştir. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, müminlerin faiz alıp vermesiyle ilgili ciddi günâhlar belirtilmiştir. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, müminlerin faiz alıp vermesiyle ilgili ciddi günâhlar belirtilmiştir. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, müminlerin faiz alıp vermesiyle ilgili ciddi günâhlar belirtilmiştir. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, müminlerin faiz alıp vermesiyle ilgili ciddi günâhlar belirtilmiştir. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, müminlerin faiz alıp vermesiyle ilgili ciddi günâhlar belirtilmiştir.

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 23 Şubat 2013 | Şeytanın Küfrü, Darül İslam-Dar

Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde İslam hukuku nasıl uygulanmaktadır?

Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde İslam hukuku uygulanmamaktadır. Devletin sınırlarında İslâmî kurum ve kuruluş yoktur, İslâm hukukuna uygun çalışan hiçbir kurum da yoktur. Diyânet dâhil, devletin din hizmetlerini görür; öbürkü devletin mâliye hizmetlerini, öbürkü asayiş hizmetlerini, öbürkü sağlık, eğitim hizmetlerini görür.

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 23 Şubat 2013 | Şeytanın Küfrü, Darül İslam-Dar

Hanefî mezhebi nedir?

Velinin haberi yoksa, kız adına yapılan nikâh nikâhtır — ama velinin nikâhı bozma hakkı vardır. Veli "benim kızımın dengi değil, nikâhı fes ediyoruz" derse fes eder. Veya erkeğin babası "bu kız bizim dengimiz değil" diyerek fes edebilir.

Kaynak: 4. Dergâh Sohbeti — Tövbenin Hakîkati, Kâr Ederek Yatma, Allâh’a Yakînlik, Faiz

Şâfi’î mezhebi nedir?

Kız bu şekilde nikâh yapmaya hakka sâhip değildir. Velinin önceden onayı şarttır. Dul kadın : Hem Hanefî hem Şâfi’î mezhebine göre dul olan kadın muhayyerdir — istediği kimseyle evlenir, velinin hakkı yoktur.

Kaynak: 4. Dergâh Sohbeti — Tövbenin Hakîkati, Kâr Ederek Yatma, Allâh’a Yakînlik, Faiz

Erkeklerin uzayan kaşlarını makasla atmaları câiz midir?

Eğer kaşlar fıtratın dışına çıkıp gözleri kapatacak hâle gelmişse, makasla saç keser gibi düzeltmek câizdir. Ama erkeklerin fıtratın dışında, kaşlarını cımbızla yolarak, şekil vermek câiz değildir — haramdır.

Kaynak: 4. Dergâh Sohbeti — Tövbenin Hakîkati, Kâr Ederek Yatma, Allâh’a Yakînlik, Faiz

Borçlu kişinin sadakası kabul olur mu?

Borçlu kişinin sadakası kabul olmaz. Borç borçtur. Borcun zamanında ödenmesi dînin üzerinde titizlikle durduğu konulardan biridir.

Kaynak: 5. Dergâh Sohbeti — Hasta Namazı, Borçlu Cenaze, "Oldum" Tehlikesi, Sigara Haram

Borçlu sahabenin cenâze namazını kim kılmıştır?

Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellemin borcu olan bir sahabenin cenâze namaazını kılmadı. Borcu öğrenip ödedikten sonra namazı kıldırdı.

Kaynak: 5. Dergâh Sohbeti — Hasta Namazı, Borçlu Cenaze, "Oldum" Tehlikesi, Sigara Haram

Kalem ne oluyor? Yazdı mı siliyor mu?

Efendi Hazretleri bunu "dikkat edin!" diye vurgular. "Ayın-ı sabite edemeyiz ki sabitlik yok. Kalem lev-i mahfûzda yazdı mı siliyor mu? Ayın-ı sabite edemeyiz. Değil. Ayın-ı sabite edenin ne olduğunuzu bilmiyoruz. Ayın-ı sabite edenin varlık tamamını biliriz. Ayın-ı sabite edenin varlık tamamının hayal noktasında tecelli ettiğini biliriz. Ama daha lev-i mahfûzaya inmedi."

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 9 Şubat 2013 | Hilkat’te Üçlülük: Zât, İrade, E

Sigara satıcısından alışveriş yapmak haram mı?

Bu dâr-ı harp ve dâr-ı İslâm fıkhına göre değişir. Normalde dâr-ı harp fıkhına göre mümkün olduğunca kaçınacaksınız. Ama kaçınamadığınız şeylerden sorumlu değilsiniz.

Kaynak: 6. Dergâh Sohbeti — Semâ Ehli, Geniş Manada Zikir, Dilin Muhâfazası, "Mehdî Sens

Parfüm câiz mi?

Alkol içermesi câiz değildir. Kadınların kokulanıp dışarı çıkması câiz değildir; ama evde kocalarına kokulanmaları nâfile ibâdet hükmündedir.

Kaynak: 6. Dergâh Sohbeti — Semâ Ehli, Geniş Manada Zikir, Dilin Muhâfazası, "Mehdî Sens

Ameller niyetlere göredir hadîsi ne anlama gelir?

Ameller ancak niyet iledir; herkese niyet ettiği vardır. Kim Allâh ve Resûlüne hicret ederse onun hicreti Allâh ve Resûlünedir. Kim dünyalık edinmek veya bir kadınla evlenmek için hicret ederse onun hicreti hicret ettiği şeyedir.

Kaynak: 6. Dergâh Sohbeti — Semâ Ehli, Geniş Manada Zikir, Dilin Muhâfazası, "Mehdî Sens

Banka kredisi Hanefî’de câiz midir?

Banka kredisi Hanefî’de câiz ama gönül arzu etmez.

Kaynak: 6. Dergâh Sohbeti — Semâ Ehli, Geniş Manada Zikir, Dilin Muhâfazası, "Mehdî Sens

İmam-ı Azam’ın metodolojisi nasıl açıklanır?

Efendi Hazretleri sohbetinde, daha önce zikrettiğimiz enstrüman meselésiyle bağlantılı olarak İmam-ı Azam Ebu Hanife Hazretleri’nin oğlundan nakledilen bir ilmî metodolojiyi uzun uzun anlatır. Bu metodoloji, bir meselenin nasıl çözüleceğine dair adim adım bir rehberdir. Efendi bu sıralamayı aynen aktarır: “İmam-ı Azam Hazretleri’nin oğlu bir mesele hakkında biz baktığımızda ayete bakarız diyor. Bulamazsak hadis-i şerife bakarız diye söylüyor. Bir rivayette bulamazsak asaba bakarız diye söylüyor.”

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 26 Ocak 2013 | İlahi Enstrümanı, Kader ve İmanı

İmam-ı Azam’ın metodolojisinde dördüncü adım nedir?

Bu üç adıma ek olarak bir dördüncü vardır: imamların ictihâdı. Efendi “Ondan sonra a meşrunu demiş, me meşrunu demiş demeyiz diyor. Biz deriz diyor. Bulamazsak bulalım.” diyerek seléfın içtihadına bağırsak toleransının da önemı vardır. Yani bir meselé çözüm arayışı, ayetten başlar, hadise iner, sonra sahâbenin tutumuna bakar, sonra imamların ictihâdlarını ele alır, hala bir çözüm bulunamazsa o zaman kendi ictihâdda bulunulur. Bu metodolojinin en güzel tarafı, insana her adımda bir kaynâğa dönmek ve o kaynaktan beslenmek sorumluluğu yakle emesidir.

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 26 Ocak 2013 | İlahi Enstrümanı, Kader ve İmanı

İmam-ı Azam’ın metodolojisinin tarihi arka planı nedir?

Efendi Hazretleri bu metodolojiyi nitelendirirken ilginç bir ifade kullanır: “Bu yukarı mezopotamya din algılayışıdır.” Bu cümle, mezhebin büyük imamı İmam-ı Azam Ebu Hanife’nin Kûfe’de yaşadığını ve yukarı Mezopotamya’nın ilim geleneklerinin bir devamı olduğunu hatırlatır. Efendi Hazretleri kendi silsilesini de bu coğrafyaya bağlar. Bu sözde, tarihî bir bilinçle birlikte Efendi’nin kendi geleneğinin köklerine duyduğu derin sevginin de bir ifadesi vardır.

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 26 Ocak 2013 | İlahi Enstrümanı, Kader ve İmanı

Faiz meselesinde nakit olmasının önemi nedir?

Altın parayla, parayı altınla, bir para birimini başkası bir para birimiyle, gümüşü altınla, altını gümüşle – bunların hepsinde nakit olmasız gerekir.

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 19 Ocak 2013 | İslam Ekonomik Sistemi ve Kapita

Abdullah bin Ömer Hadisi faiz meselesinde ne ifade eder?

Hz. Ömer’in oğlu Abdullah (ra) bu emri o kadar ciddi tutmuş ki, altını alım-satımında karı tarafı duvardan atlamasına kadar onu takip etmeyi tavsiye etmiş.

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 19 Ocak 2013 | İslam Ekonomik Sistemi ve Kapita

Faiz meselesinde modern ekonomiyle ilgili ne söylenir?

Borçlanma hukukunda ne ile borçlandığın onunla. TL’yi dolarla, doları TL’ye, altını gümüşe, gümüşü altına çevirmek faiz. Ne ile alım-satım ettiysen onunla ödenek. Onu dolarla çevirdiğin an faiz oldu.

Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 19 Ocak 2013 | İslam Ekonomik Sistemi ve Kapita

Sünneti terk etmek günâh mıdır?

Dervişliğin sünnete sarılmak demek olduğunu ve bilerek sünneti terk etmenin Hanefî mezhebine göre günâh-ı kebâir olduğunu (özellikle ibâdetler arası kefâretin sünnet terkı durumunda işlemeyeceği hadîsini), tafsîlâtlı bir şekilde açıklamaktadır.

Kaynak: 8. Dergâh Sohbeti — Tövbede Samimiyet, Deccâliyet Sistemi, Şiddete Aldanmama, Mü

Cuma günü tek oruç tutulmaz mı?

Cuma günü tek başına oruç tutulmaz; câiz değildir. Perşembe-Cuma birlikte tutulabilir, Cuma-Cumartesi de tutulabilir. Kurban bayramının birinci günü ve Ramazan bayramının birinci günü oruç tutulmaz.

Kaynak: 11. Dergâh Sohbeti — Hafî Zikir, Tebliğ-İkna Farkı ve Cuma Orucu

Kurbanın eti nasıl alınmalıdır?

Kurbanın eti ölçüsüne göre alınmaz — kurbanlık satılır, can olarak satılır. Et çıkışına göre satın almak câiz değildir.

Kaynak: 11. Dergâh Sohbeti — Hafî Zikir, Tebliğ-İkna Farkı ve Cuma Orucu

Sigara mekruh mudur?

Sigara mekruh — mekruhun devamı günah-ı kebâirdir. Hz. Mevlânâ haram etmiştir; ben de katılıyorum. Sigarayı haram diyenlerdenim. İçenler derhâl terk etsin.

Kaynak: 12. Dergâh Sohbeti — Sigara, Allah Sevgisinin Ölçüsü ve Hayrı Gizlemek

Midye yemek haram mıdır?

Midyenin kendisi haram değildir; ancak bağırsağı ve içindeki necâsetiyle birlikte pişirildiği için haram olur. Şâfiîler deniz ürünlerinin tamamını câiz görmüştür; ancak hangi mezhebe göre olursa olsun necâset yemek mutlak haramdır. Hazır tavuklarda da benzer bir sıkıntı vardır.

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (27 Ağustos 2011) — Midye Fıkhı, Hâkimiyet ve Kib

Sadaka vermek için zengin olmak mı gerekir?

Hayır. "Bir hurmayla bile cehennem ateşinizi söndürürsünüz." Bir lira, ekmek parası — gücünüze göre verin. Hanefîlere göre fıtır sadakası sadece zekât mükelleflerine vâciptir; ama sünnet herkesin gücü nispetinde sadaka vermesini tavsiye eder.

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (27 Ağustos 2011) — Midye Fıkhı, Hâkimiyet ve Kib

Midye ve deniz ürünlerinin necâset meselesi nedir?

Midye meselesindeki gerçek sorun ise farklıdır: midye bağırsağı ve içindeki necâsetiyle birlikte pişirilir. Necâset yemek mutlak haram olduğundan, midye dolması bu yönüyle ihtilâflı duruma düşmektedir. Aynı sıkıntı hazır tavuklarda da vardır — yolunma esnasındaki sıcaklıkta tüy köklerindeki necâset tavuğa bulaşır.

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (27 Ağustos 2011) — Midye Fıkhı, Hâkimiyet ve Kib

Fıtır sadakası ne zaman verilmelidir?

İbn Abbas hadîsi: "Resulullah sadaka-i fıtrı, oruç tutanı çirkin ve boş sözlerin günâhından temizlemek ve fakirlere yiyecek temin etmek için emretti. Kim fıtreyi bayram namazından önce öderse o makbul ve değerli bir sadakadır; kim sonra öderse diğer sadakalar gibi olur."

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (27 Ağustos 2011) — Midye Fıkhı, Hâkimiyet ve Kib

Kurban vekâleten kestirilebilir mi?

Hanefîlere göre nisâb miktarı mala sahip olan kurban kesmek zorundadır; vâciptir. Şâfiîlere göre kurban nâfile/sünnettir. Hanefîye göre vâcibi terk eden günah-ı kebâir işlemiş olur. Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri vekâleten kurban kestirdi ama kurbanının başında durdu. Hz. Fâtıma’ya "Kızım, kurbanının başında dur" dedi. Hayır kurumlarına telefonla kurban kestirme: hayvanın boynuzu kırılırsa, ayağı kırılırsa, ölürse — kimin kurbanı olduğu belli değildir. Bu yüzden kurbanın başında durmak sünnettir.

Kaynak: 18. Dergâh Sohbeti — Kurban, Yalnızlık ve Misâfir Edebi

Bir soru uzerine Efendi Hazretleri midir?

Bir soru uzerine Efendi Hazretleri, Imam Hacer-i Mekki Hazretleri’nin "Kuran-i Kerim’i Arapca’dan baska harf ile yazmak ve tercumesini okumak haramdir" gorusunu nakleder. Ancak Hanefi mezhebinin imami Imam Azam Ebu Hanife’nin gorusu farklidir: Imam Azam Hazretleri Arapca disinda dillerde Kuran tefsirinin okunmasini ve farkli dillerde yazilmasini caiz gormus, hatta bir kimsenin Kuran’dan bir ayet veya sure dinleyince kendi diliyle Fatiha okuyarak namaz kilabilecegine bile fetva vermistir.

Kaynak: 3 Kasım 2012 – Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti

Zekât hangi mallara uygulanır?

Zekât: Ticaret malına, satılmak için alınan arabaya, bir yıl duran kira parasına zekât düşer. Şahsî bineğe, iş yerinde kullanılan servis arabasına zekât düşmez. Aylık yenen kiraya da zekât düşmez.

Kaynak: 21. Dergâh Sohbeti — Tevhîdin Gücü, Beklentisiz Aşk ve Sevenin Sınanması

Fıtre kimlere verilir?

Bekâr kız kardeşe fıtre verilmez. Çünkü bakmakla mükellef olunan akrabaya zekât-fıtre verilmez.

Kaynak: 21. Dergâh Sohbeti — Tevhîdin Gücü, Beklentisiz Aşk ve Sevenin Sınanması

Şerîat, Tarîkat, Cihâd, Tasavvuf arasındaki ilişki nedir?

Şerîat Kur’ân ve sünnettir. Tasavvuf Kur’ân ve sünnetin yaşanmasıdır — bilginin yaşanır hale getirilmesidir. Cihâd Kur’ân ve sünneti nefsinde ve etrafında yaşama-yaşatma mücâdelesidir. Ehl-i tasavvuf önce kendi nefsiyle mücâdele eder; kendi eksiklikleriyle uğraşamayan başkasınınkiyle uğraşamaz. Ben bugünkü sistemde "tarikat" isminin tam karşılığının olmasının mümkün olmadığına inananlardanım. Cumhuriyet döneminde tekkeler kapatılmış, tarikatlar lağvedilmiştir. Biz ehl-i tasavvufuz — ehl-i tarikat değiliz. Özel ritüelimiz, kıyafetimiz yok. Bizim yolumuz Kur’ân ve sünnete sımsıkı yapışmak, selef-i sâlihînin yolundan gitmektir.

Kaynak: 24. Dergâh Sohbeti — Rüyanın Çeşitleri, Ehl-i Tasavvuf ve Gizli Riyâ

Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri buyurur: "Kapınızın önünden bir nehir geçse midir?

Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri buyurur: "Kapınızın önünden bir nehir geçse, günde beş kez o nehre girseniz, kiriniz kalır mı?" Cevap: "Kalmaz yâ Resûlallah." Efendimiz: "İşte beş vakit namaz da bunun gibidir." İki namaz arasındaki küçük günahları Allah affeder.

Kaynak: 26. Dergâh Sohbeti — Affedilmeyecek Günah Yok, Gerçek Tövbe ve Küçük Günahların

Teenni nedir?

Teenni, acelecilik ile yavasligin arasindaki dengedir. Allah’tan gelen, seytandan ise acelecilik gelir. Acele edilecek yerler vardir: olumu gormekte, namazda, borc odemekte, hayir hasenatta, cocuklari evlendirmekte acele etmek sunnettir. Bunun disinda — mesela ezan okunsa bile namaza kosarak gitmek yoktur. Teenni, sunnetle uyumlu, yerli yerinde davranmaktir.

Kaynak: 20 Ekim 2012 – Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti

Dünya üzerinde İslam devleti var mı?

Suan dunya uzerinde Islam devleti statusunde hicbir devlet yoktur. Halklar Musluman olabilir ama yonetimlerin hicbiri Islam degildir. Hatta bazi yerlerde devlet baskanlarinin kendileri bile Islam degildir.

Kaynak: 6 Ekim 2012 – Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti

Kadının mahremi olmadan seyahati ne kadar uzun olabilir?

Hanefi mezhebine gore bir kadinin yaninda mahremi olmadan 86 kilometreden oteye gitmesi caiz degildir. Ancak Safii, Maliki ve Hanbeli ulemaisi, eger yaninda mumin insanlar var ise ve yol guvenligi soz konusu ise seyahat etmesine musaade etmistir.

Kaynak: 6 Ekim 2012 – Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti

İçki içen kocanın parasından evine harcama almak câiz mi?

Bir kadının kocası evine para harcamıyorsa, kadının evine para harcamak kastıyla kocasının cebinden para alması câizdir.

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (24 Eylül 2011) — Türk-İslâm Birliği Eleştirisi,

Zinâ işleyen bir kardeşin mektubuyla ilgili ne söylendi?

Sohbetin en sarsıcı bölümü: ‘Benim çok yakın bir arkadaşım bir suç işlemiş ve bunu kimseye söyleyemiyor. Bana gelip anlattı: zinâ suçu işlemiş, bir kadınla. Çok pişman, tövbe ediyor, elimden bir şey gelmiyor. Kur’ân’da cezâsı belli, ama kimin bu cezâyı uygulayacağını bilmiyorum. Yardım edin, ne yapmalıyım? Bu soruyu yazarken çok utandım ve çok çekildim. Yol göstermenizi arzu ediyorum. Lütfen yardım edin, duâ edin. Size gelsek bizi kabul eder misiniz?’

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (1 Ekim 2011) — Zekât ve Sadaka, Irkçılık Yasağı

Sakal bırakmak sünnet midir?

Sünnettir. Peygamber Efendimiz ve bütün peygamberlerin sünnetidir. Bir tutam bırakmak güzeldir; sakalın olduğu görünür biçimde bırakmak da sünnetin ifâsıdır.

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (8 Ekim 2011) — Mürşid-i Kâmilin Tanımı, Velî Sın

Müzik ve şarkı söylemenin hükmü nedir?

Eski fıkıh kitaplarının hepsinde şarkı söylemenin ve çalgı çalmanın günah olduğuna dair fetvâ bulursunuz — bilhassa Şâfiî fıkıhçılarında. Hanefîlerin bir kısmı bazı ayrımlar yapmıştır. Bir kısmı bunu günah-ı kebâirden saymış, bir kısmı değildir demiştir.

Kaynak: 30. Dergâh Sohbeti — Müzik Hükmü, Tövbe ve Sevginin Dönüştürücü Gücü

İmam Gazâlî ve ekolü müzik ve şarkı söylemenin hükmüyle ilgili ne demiştir?

İmam Gazâlî ve ekolü şunu ayırt etmiştir: Eğer kasıt insanları güldürüp eğlendirmekse, şehvete götürüyorsa, kadının uzvunu tarif ediyorsa, harama yönlendiriyorsa — ittifakla câiz değildir. Ama Peygamber Efendimiz, Hazret-i Âişe’nin kız kardeşinin kınasında çalgı çalanları durdurmamış, bayramda halk oyunlarını yasaklamamıştır. O hâlde üzerinde ihtilâf olan bir şeye kesinlikle haram demek fıkıh açısından uygun değildir.

Kaynak: 30. Dergâh Sohbeti — Müzik Hükmü, Tövbe ve Sevginin Dönüştürücü Gücü

Hanefîler ve Hanbelîler bu konuda fetvâ vermişlerdir?

İlk dört aylık dönemden önce yapılması uygun görülmüştür.

Kaynak: 35. Dergâh Sohbeti — Tarikat ve Günah, Dilencilik ve Allah’ın Velîleri

Erkek kadından izin almak zorunda değil midir?

Kadın nafile oruç tutarken erkekten izin alacak. Erkek kadından izin almak zorunda değildir.

Kaynak: 35. Dergâh Sohbeti — Tarikat ve Günah, Dilencilik ve Allah’ın Velîleri

Baskı veya yasak durumunda Cuma namazının kılınamaması sorumluluğu var mı?

Baskı, yasak veya savaş durumunda Cuma’nın kılınamamasından sorumluluk kalkar. O Cuma’dan Müslümanlar sorumlu değildir.

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (14 Temmuz 2012) — Ney ve Soluktaş: Hz. Mevlânâ’n

İmam-ı Âzam’ın fetvâları nasıl yapılır?

İmam-ı Âzam 30 bin küsur meseleye fetvâ vermiş ve her fetvânın karşısına hadîs-i şerîf koymuştur. Kendi hadis kitabı vardır.

Kaynak: 37. Dergâh Sohbeti — Kalbin Sesi, Dilsiz Şeytan ve Strateji

Evde müzik aleti bulundurmak sorun mudur?

Evde müzik aleti olması sorun değildir. Müzik aletinden Kur’ân-ı Kerîm de dinlersin, ilâhi de dinlersin.

Kaynak: 37. Dergâh Sohbeti — Kalbin Sesi, Dilsiz Şeytan ve Strateji

Ezan okunurken Kur’ân okunur mu?

Ezan okunurken Kur’ân okumakta bir sakınca yoktur.

Kaynak: 37. Dergâh Sohbeti — Kalbin Sesi, Dilsiz Şeytan ve Strateji

İslâm devletlerinin hukukunu dizayn eder mi?

İslâm devletlerin hukukunu dizayn eder, insanların ikili hukuklarını dizayn eder, alışveriş hukukunu dizayn eder, insan haklarını dizayn eder, hayvan haklarını dizayn eder, doğanın haklarını dizayn eder. Bunu böyle görürseniz tavrınız değişir — namaza yaklaşmanız, insanlara yaklaşmanız, devletle olan ilişkiniz, hayvanlarla, doğayla, sokakla ilişkiniz değişir.

Kaynak: 38. Dergâh Sohbeti — Baskın Kültür, Yönlendirme ve Din Sadece İbâdet Değildir

39. Dergâh Sohbeti — Bîat, İtâat, Allah Korkusu ve Fıkhî Meseleler konusunu ele alan sohbetin özeti nedir?

Bu sohbet soru-cevap formatında meleklerin yaratılışı, bîat ve itâatin muhabbetle alâkası, Allah’tan korkmak ve sevmenin basit ölçüsü, kanayan yarayla namaz, müşrik kadınlarla evlilik, süt kardeşlik hukuku ve yatak odası mahremiyeti gibi konuları ele almıştır. Sohbetin temel mesajı: itâat sevgi kadardır, Allah’ın yapma dedikğerini yapmıyorsan korkuyorsun, yap dediklerini yapıyorsan seviyorsun — çok basit.

Kaynak: 39. Dergâh Sohbeti — Bîat, İtâat, Allah Korkusu ve Fıkhî Meseleler

Kanayan yarayla namaz kılınabilir mi?

Yeni bir yaraysa ve kanın durma ihtimali varsa 5-10 dakika beklenir. Devamlı kanayan, irin akan bir yaraysa bu özür hâlidir; abdest alıp namazını kılacak.

Kaynak: 39. Dergâh Sohbeti — Bîat, İtâat, Allah Korkusu ve Fıkhî Meseleler

Müşrik kadınlarla evlilik yasal mı?

Bakara Sûresi 221. âyet gereği müşrik kadınlarla iman edinceye kadar evlenilmez. Hristiyanlar üçlü teslis inancından dolayı müşrik sayılırlar; ancak ehl-i kitap olarak nikâh düşer — mesele tartışmalıdır.

Kaynak: 39. Dergâh Sohbeti — Bîat, İtâat, Allah Korkusu ve Fıkhî Meseleler

Süt kardeşlik hukuku nedir?

Süt kardeşliğin hukuku normal kardeşlik gibidir. Bir ağız doluğundan fazla emilmesiyle süt kardeşlik oluşur. İki süt kardeş birbirleriyle evlenemez ama süt kardeşlerin çocukları birbirleriyle evlenebilir.

Kaynak: 39. Dergâh Sohbeti — Bîat, İtâat, Allah Korkusu ve Fıkhî Meseleler

Yatak odası edebi nedir?

Karı-kocanın yatak odası mahremdir. Yetişkin çocuklar görmeyecekse evinde şerîat dâiresinde istediği gibi dolaşabilir. Yatak odasının edep sınırı insanın kendi evi mahrem olduğundan farklıdır.

Kaynak: 39. Dergâh Sohbeti — Bîat, İtâat, Allah Korkusu ve Fıkhî Meseleler

Vade farkı nedir?

İmam-ı Âzam’a göre vadeli alışverişlerde fiyat farkı oluşması câizdir. Bir mal 5 lira peşin, vadeli 7 lira olabilir ve satılabilir. Ancak satış esnasında bir malda iki fiyat olmayacak — alıcı ya peşin ya vadeli fiyatı kabul edecek. Alışveriş yapıldıktan sonra ödeme yapılamayıp ek faiz eklenmesi ise faizdir.

Kaynak: 41. Dergâh Sohbeti — İsm-i Âzam, Vade Farkı ve Kalp Hastalığının Tedavisi

Günahına ağlamak nedir?

Günahına ağlamak en büyük tövbelerden biridir. “Estağfirullâhilazîm” demesi işi taçlandırır ama günahına ağlamak başlı başına bir tövbedir.

Kaynak: 42. Dergâh Sohbeti — İman, Ahlâkî Çöküş ve Merhamet ile Tebliğ

Haram kazancın hükmü nedir?

Haram yoldan kazanılan servet tövbeyle temizlenmez. Bir kimse haram kazançla hayır-hasenat yapıp sevap bekleyemez. Faizle hacca gidip sevap beklemek gibi bir şey yoktur. Haramla ibâdet edilmez. O kazancı tasadduk edecek, dağıtacak — karşılığında sevap beklemeden.

Kaynak: 47. Dergâh Sohbeti — Kibrin Terbiyesi, Akıl-Kalp-Sır ve Haram Kazanç

Borçlunun hac vazîfesi nedir?

Çok borcu olan bir insanın eline hac parası geçse önce borcunu ödeyecektir. Borcunu ödedikten sonra borcu kalmazsa hac vazîfesini yerine getirecektir.

Kaynak: 48. Dergâh Sohbeti — İç Temizliği, Esmâ Öğretisi ve Şöhretin Âfeti

Gelinin kayınpedere bakma zorunluluğu var mı?

Hanefîlere göre gelinin kayınpederine ve kayınvâlidesine bakma zorunluluğu yoktur. İmam-ı Âzam bu fetvâyı vermiştir. Ancak erkek kendi annesine ve babasına bakmak zorundadır. Şâfiîlere göre ise gelin de bakmak zorundadır.

Kaynak: 48. Dergâh Sohbeti — İç Temizliği, Esmâ Öğretisi ve Şöhretin Âfeti

Haccın mânası nedir?

Haccın ayrıca bir konaklı mânası yoktur. Allah "Gelin, beytimi tavaf edin" demiş — gidip tavaf edeceğiz. Namazın mânası neyse haccın da mânası odur, orucun mânası neyse haccın da mânası odur. Başka bir şey değil.

Kaynak: 48. Dergâh Sohbeti — İç Temizliği, Esmâ Öğretisi ve Şöhretin Âfeti

Zekâtın Başlangıçta Farz Kılınmaması nedeni nedir?

Hani bir gün Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri yeni İslâm olmuş bir topluluğa zekâtı farz kılmıyor. Zekâtı tebliğ etmiyor onlara. Sahâbeler ‘Ya Resûlallâh, zekâtı söylemedin’ diyor. Peygamber Efendimiz ‘Onlar dîne alışınca, dîni öğrenince zekâtı kendiliklerinden verecekler’ diyor.

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (26 Kasım 2011) — Gölge Âlem, Deizm ve İslâm Sûfî

Mürtet ile evlilik câiz midir?

Mürtet bir kimseyle evlilik câiz değildir. Mürtet, İslâm’dan geri dönen kimsedir. Mümin bir erkek ancak mümin kadınları veya ehl-i kitap kadınlarını nikâhlayabilir. Daha önce Müslüman olup da sonra İslâm’dan dönen birisi ile nikâh kıyılamaz.

Kaynak: 50. Dergâh Sohbeti — Nefsin Her Yönden Vurması, Çalışmak ve Seyri Sülûk

Niyet ve cüz’î irâde arasındaki ilişki nedir?

Niyet bir şeyi yapmayı tasarlamaktır. Namâz kılmayı tasarlamak, İstanbul’a gitmeyi tasarlamak. Cüz’î irâdenin içindedir niyet. Bir kimse cüz’î irâdesiyle bir şeye niyetlenir ve niyetlendiği şeyi fiiliyâta geçirmek için çaba sarf eder.

Cüz’î irâde tevhîd düşüncesinin içinde mi?

Eğer tevhîdden anladığımız Allah’ı birlemekse ve bütün hâdiselerde Allah’ı birlemeyi düşünüyorsa, bir kimse kendine şunu sorabilir: ‘Cüz’î irâde tevhîd düşüncesinin dışında mı? Yoksa cüz’î irâde tevhîd düşüncesinin içindeyse, o zaman cüz’î irâdem de ona ait, bana ait bir cüz’î irâde yok.’

Ahmet Hulûsî’nin cebriyeciliği eleştirisi nedir?

Ve külli irâdeye koyanların içinde isim zikretmek gerekirse — son dönemin bu yöndeki düşünürlerinden biri Amerika’da yaşayan Ahmet Hulûsî’dir. Kendi eserlerinde insanın cüz’î irâdesinin tevhîd şemsiyesi altında olmadığını ve gerçek mânâda kulun üzerinden ‘cüz’î irâdeymiş gibi’ tecellî eden şeyin külli irâde olduğunu söylüyor. Böylece cüz’î irâdenin yok hükmünde olduğunu, insanların bunu ‘var zannettiğini’ — sanama olarak — ve arkada işleyenin külli irâde olduğunu söylüyor.

Cebriyecilik ne anlama gelir?

Bu yaklaşımın arkasından cebriyecilik vardır. Oradaki kokuyu göremiyor. Oradaki koku şudur: ‘Eğer benim cüz’î irâdem yoksa, her şey külli irâdenin tecellîyâtı altındadır; o zaman yapılan hatâlardan dolayı Allah beni neden cezâlandırıyor?’ Cevapları: ‘O zâten cehennemlik olarak yaratılmıştır.’ O zaman cebriyelikten bir fark kalmıyor. Cebriyeciler ‘Cennetlik olanlar cennete, cehennemlik olanlar cehenneme gidecekler; kulun iradesi yok’ diyorlardı. Ehl-i sünnet cebriyecilerle karşı gelmiştir.

Sünnetin İhyâsı ve Bidatlerin Tehlikesi konusunda ne söylenmektedir?

Bir sünneti terk etmenin yerine bidat bir iş giriyorsa bu günah-ı kebâirdir. Her sünneti terk eden kimse muhakkak onun yerine bir bidat işler. Müslümanlara düşen vazîfe sünnetleri icrâ etmektir.

Kaynak: 52. Dergâh Sohbeti — Zikir, Sünnetin İhyâsı ve Günlük Fıkhî Meseleler

Sünnetleri ihyâ etmek için ne yapılması gerekir?

Sabahleyin kalkıştan akşam yatıncaya kadar hayatınızı sünnetlerle yoğurmaya çalışın. Bunun için her gün hadis okumanız lâzımdır. Her gün hadis okursanız belli bir müddet sonra hayatınız sünnete uygun olur. Bu bir günde olacak bir şey değildir — hayatınızı ona göre dizayn etmeniz, yerleştirip oturtmanız gerekir.

Kaynak: 52. Dergâh Sohbeti — Zikir, Sünnetin İhyâsı ve Günlük Fıkhî Meseleler

Hadis inkârının hükmü nedir?

Hadis âlimi olan bir kimse, ilmen bir hadisin zayıf veya uydurma olduğunu tespit ettiyse onu kabul etmemesi onun hakkıdır. Ama avam bir insanın herhangi bir hadisi okumadan, bilmeden, kendi kafasından inkâr etmesi tehlikelidir. Böyle hadis yoktur demek yerine "Bu hadisin kaynağını bilmiyorum" demek daha doğrudur.

Kaynak: 52. Dergâh Sohbeti — Zikir, Sünnetin İhyâsı ve Günlük Fıkhî Meseleler

Boşanan kadının iddeti ne kadar sürer?

Boşanan kadının iddeti üç aydır (90 gün). Kocası ölen kadının iddeti ise dört ay on gündür. Bu sürede kadın bekleyecek, başka bir şey yapması gerekmez.

Kaynak: 52. Dergâh Sohbeti — Zikir, Sünnetin İhyâsı ve Günlük Fıkhî Meseleler

İtikâf sırasında oruç tutma mecburiyeti var mı?

Ramazân haricindeki îtikâflarda oruç tutma mecburiyetinin olmadığını belirtmiştir. Ramazân’daki îtikâfta oruç şarttır; fakat dışarıdaki îtikâflarda tasavvuf âdâbına uygun olarak herkes oruç tutmaya gayret etse de tutmayan kişiye bir şey lâzım gelmez.

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (4 Şubat 2012) — Fiiliyâtın Allah’a Aidiyeti, Vah

Asr Sûresi’nin beş temel ilkesi nedir?

(1) Zamanın planlanması, (2) Güvenlik (îmân), (3) Sâlih amel (model iş), (4) Hakkın tavsiyesi ve savunması, (5) Sabrın tavsiyesi ve savunması. Bu beş ilke bir medeniyetin temel yapı taşlarıdır. Müslüman çağdaş değil, "çağ başı"dır — çağın ötesinde, çağın önünde olmak zorundadır.

Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (27 Şubat 2011) — Tîn Sûresi Tefsîri, Îmân ve Güv

İslâm dini yasakları nasıl eleştirir?

İslâm dini yasakları çoğaltan değil azaltan bir dindir. Doğduğu toplumda o kadar çok doğmatik yasak, ritüel, bâtıl inanç vardı ki İslâm bunların hepsini reddetti, yasakları aşağı indirdi, Kur’ân ve sünnette sabitledi. Artmasınlar diye Allah kendi üzerine bağladı.

Kaynak: 54. Dergâh Sohbeti — Nasihat Önce Kendine, Gıybet ve Ahlâkta Işık Olmak

Nafile İbâdetlerin Kazâsı nedir?

Bir kimse zorunluluktan dolayı nafile hükmündeki ibâdetleri (tesbihât, tevhîd gibi) zamanında yapamadıysa sonradan kazâ etmesi mümkündür. Nafile söz verilince vâcip hükmüne geçer.

Kaynak: 54. Dergâh Sohbeti — Nasihat Önce Kendine, Gıybet ve Ahlâkta Işık Olmak

Hamilelikte ilişki olabilir mi?

Eşi hamileyken ilişkide bulunulabilir. Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri’nin bu konuda hadîs-i şerîfi vardır. Herhangi bir sağlık problemi yoksa bunda bir beis yoktur.

Kaynak: 54. Dergâh Sohbeti — Nasihat Önce Kendine, Gıybet ve Ahlâkta Işık Olmak

Akıka kurbanı nedir?

Akîka kurbanının ölçüsü normal kurbanla aynıdır. Adı "kurban" oldu mu vasıfları değişmez — kurban ibâdettir, İslâm kurban ibâdetinin hangi hayvanlarda nasıl olması gerektiğini belirlemiştir.

Kaynak: 54. Dergâh Sohbeti — Nasihat Önce Kendine, Gıybet ve Ahlâkta Işık Olmak

Hayızlı kadınlar bebek ziyareti yapabilir mi?

Hayızlı kadınların bebek ziyaretine gelememesi dînî bir yasak değildir. Fıkıh kitaplarında hayızlı, nifaslı kadınların yapamayacakları şeyler çok az ve özdür. İslâm yasakları azaltan bir dindir; insanların hevâ ve hevesinden çıkardığı bâtıl inançlar dîne mal edilmemelidir.

Kaynak: 54. Dergâh Sohbeti — Nasihat Önce Kendine, Gıybet ve Ahlâkta Işık Olmak

İş yerinde kan akıyorsa namaz kılınabilir mi?

İş yerinde eli kesilen, kanı durmayan kimse son vakte kadar bekleyecek. Kan hâlâ devam ediyorsa bir sargıyla durdurmaya çalışacak, durduramazsa abdestini alıp namazını kılacak.

Kaynak: 54. Dergâh Sohbeti — Nasihat Önce Kendine, Gıybet ve Ahlâkta Işık Olmak

Defîne hükmü nedir?

Tapulu arazi içinde değilse, umuma açık bir yerdeki defîneyi kim bulursa onundur.

Kaynak: 57. Dergâh Sohbeti — Saygı, Cömertlik, Sıla-i Rahim ve Gelin-Kaynana

Hadis inkârı ne tehlikeleri vardır?

Hadis ilmine vâkıf bir kimse, râvîleri hakkında şüphesi varsa bir hadisi kabul etmeyebilir. Ancak hadis ilmini bilmeyen bir kimse meşhur bir hadisi reddederse, Hanefî âlimlerinin bir kısmı bunu küfür saymıştır. "Böyle hadis yoktur" demek yerine "Bu hadisin kaynağını göster" veya "Bu hadisi okumadım, bir şey diyecek durumda değilim" demek daha doğrudur.

Kaynak: 58. Dergâh Sohbeti — İyiliğe Çığır Açmak, Nazar, Dervişlikte Edep

Düğün salonu kiralamak hukuki olarak câiz midir?

Düğün salonu yapıp kiraya vermek Dârü’l-Harp hukukçularına göre câizdir. Kiralayan kişi karşıdaki kimsenin nasıl düğün yapacağını bilmez. Helâl ticarete haram damgası vurmak uygun değildir. Ancak kadın-erkek oynaşmanın, fahşiyata yol açan düğünlerin kendisi câiz değildir.

Kaynak: 58. Dergâh Sohbeti — İyiliğe Çığır Açmak, Nazar, Dervişlikte Edep

Haram kazançlı kişinin ikramı nedir?

Haramla iştigal eden bir yerden bile bile geçinmek şüpheli haramdır. Orada çalışmamakta fayda vardır.

Kaynak: 59. Dergâh Sohbeti — Kader, Nüfus Planlaması, Câhillik ve Velîlik Sınırları

Kazâ Namazları ve İlâhî Af nedir?

Allah hesaba sondan başa doğru gider. Bir kimse hayatının sonunda kendini düzeltir, kazâ namazlarını kılmaya başlar, tövbe eder ama ömrü vefâ etmez — Cenâb-ı Hak onu affeder. Sondan düzeltme niyetiyle başlayıp yetiştiremeyeni Allah bağışlar.

Kaynak: 60. Dergâh Sohbeti — İman, Aldatan Bizden Değildir ve Dergâh Âdâbı

Cenaze Namazında Kadın-Erkek Safı nedir?

Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri zamanında kadınlar erkek cemaatin arkasında durmuşlardır. Ancak cenaze namazı dua niteliğindedir; normal namaz gibi değildir. Kadın-erkek aynı safta durulsa bir şey gerekmez. Ama ideal olan kadınların arkada durmasıdır.

Kaynak: 60. Dergâh Sohbeti — İman, Aldatan Bizden Değildir ve Dergâh Âdâbı

Abdestli Zikir ile Abdestsiz Zikir arasında fark var mı?

Abdestli yapılan zikir ile abdestsiz yapılan zikir arasında fark vardır; abdestli olan daha fazîletlidir. Ancak abdestsiz de zikir yapılabilir.

Kaynak: 60. Dergâh Sohbeti — İman, Aldatan Bizden Değildir ve Dergâh Âdâbı

Kazancı Haram Olan Kişinin İkramı nedir?

Kazancı haram olan kimsenin ikramı yenilir, içilir; hediyesi kabul edilir. Günahı ona aittir.

Kaynak: 60. Dergâh Sohbeti — İman, Aldatan Bizden Değildir ve Dergâh Âdâbı

Kurbanbayramında Oruç tutulur mu?

Kurban bayramının birinci, ikinci ve üçüncü günü oruç tutulmaz.

Kaynak: 60. Dergâh Sohbeti — İman, Aldatan Bizden Değildir ve Dergâh Âdâbı

Kızına Zekât verilebilir mi?

Adam kendi kızına zekât veremez; ancak damadına verebilir.

Kaynak: 60. Dergâh Sohbeti — İman, Aldatan Bizden Değildir ve Dergâh Âdâbı

Fabrikada gizli namaz kılınması câiz midir?

Namaz kılınmasına izin verilmeyen fabrikada gizli, saklı, kaçak olarak namaz kılınabilir. Namaz için gizlilik câizdir.

Kaynak: 65. Dergâh Sohbeti — Ortadoğu, Deccâliyet, Tarikat ve Uyanış

Modern felsefeler ve din düşmanlığı nedir?

Dünya üzerinde Allah düşüncesini, din düşüncesini reddeden felsefeler yaygınlaştı. Bunlar Hristiyanı da Yahudiyi de hamur gibi yoğurdukları gibi Müslümanları da yoğurmak istiyorlar. Önce Müslümanı dînî noktada câhil bıraktılar, sonra değişik felsefelerle hücum ettiler.

Kaynak: 66. Dergâh Sohbeti — İman, Kâfirlere Benzemek, Aşk ile Namaz ve Edep

Sakal hükmü ve Dârü’l-İslâm ile Dârü’l-Harp ayrımı nedir?

Hanefîler, Dârü’l-Harp’te sakalın kesilebileceğine fetvâ vermişlerdir. Dârü’l-İslâm’da ise bir kimse sakalını bir tutamdan sünnet miktarından aşağı keserse haram işlemiş olur; hatta onu kesen berberin kazancı da haram olur. Ancak Dârü’l-Harp’te bu konuda ruhsat vardır; bir kimse sakalını bırakabilir de kesebilir de. Bu noktada karar kişinin kendisine kalmıştır.

Kaynak: 66. Dergâh Sohbeti — İman, Kâfirlere Benzemek, Aşk ile Namaz ve Edep

← Sorular – Sohbetlerde Sorulan Sorular ve Cevapları