İsm-i Âzam Nedir?

Bütün hadîs-i şerîfler toplanmış, ism-i âzam duâda aranmıştır. Hadislerin hepsinde Cenâb-ı Allah’ın kendi isimleri vardır. O zaman ism-i âzam 99 isimden birisidir ama Allah onu saklamıştır. Sizin duânızın kabul olunduğu duâ ism-i âzamdır. En ihlâslı, en samîmî, en yürekten, en gönülden yapmış olduğunuz duâ ism-i âzamdır.

Bir hadîste “Yâ Hayyu Yâ Kayyûm,” bir hadîste İhlâs Sûresi’nin içinde, bir hadîste Âyetü’l-Kürsî’nin içinde denmiştir. Bunlardan birisidir ama hangisi olduğunu Allah kendisi gizlemiştir. Bu tür şeylere takılmayın. Allah’ın Lafzü’l-Celâli ism-i âzamdır — kim itiraz edebilir? La ilâhe illallah ism-i âzamdır — kim hayır diyebilir?

Vade Farkı ve Faiz

İmam-ı Âzam’a göre vadeli alışverişlerde fiyat farkı oluşması câizdir. Bir mal 5 lira peşin, vadeli 7 lira olabilir ve satılabilir. Ancak satış esnasında bir malda iki fiyat olmayacak — alıcı ya peşin ya vadeli fiyatı kabul edecek. Alışveriş yapıldıktan sonra ödeme yapılamayıp ek faiz eklenmesi ise faizdir.

Dolaylı faiz ise insanın kendi elinde olmayan şeylerdir: vergi dairesi, telefon borcu, elektrik, Bağkur, sigorta gecikme faizleri. Bunlar İslâm’ın hükmedilmediği bir yerde kaçınılmaz olarak oluşur. Ama bir esnafın çek kırması, borç para verirken fazla alması — bunlar Müslümanların arasında olmaması gereken şeylerdir.

Yerli Tüketim

Yabancı şirketlerin tüketim maddelerini kullanmayın. Kola içmeyin, Pepsi içmeyin — gidin süt için, yoğurt için, şerbet yapın, meyve suyu yapın. McDonald’s yemeyin, hamburger yemeyin — gidin lahmacun, pide, köfte ekmek yiyin. Kendi çiftçinizin peyniri, tereyağı, sütü varken yabancı ürün almayın.

Ama teknoloji farklıdır. Bilgisayar, araba, uçak — en üstün teknolojiyi kullanın. Gidin en iyisini alın. Tüketim maddeleriyle teknoloji ürünlerini ayırt edin.

Kalp Hastalığı ve Tedavisi

Kalp hastalığı, hastalıkların en ağırı ama tedavisi en kolay olanıdır. İnsanı perîşan eder, kâfir eder, müşrik eder, münâfık eder. İçerisinden kuşku verir, içini karıştırır, kapkara yapar. Yediğinden, içtiğinden, yaşadığından lezzet alamaz. Kendisiyle düşman eder, etrafıyla düşman eder, Allah’la düşman eder.

Namazla insanı düşman eder. Müslüman namaz kılmıyor, oruç tutmuyor, kelime-i tevhîd getirmiyor — kalp hastalığı. Allah denilinde gözü dolmuyor, kalbi kımıldamıyor — kalp hastalığı. Duymak istemez, işitmek istemez, anlamak istemez — kalp hastalığı.

Tedavisi: tevhîd, iman, zikrullah, muhabbet, aşk, ihlâs, samimiyet. Namaz, oruç, sâlih kimselerle beraber olmak. Gece namazı, seher vaktinde dua etmek, yolda giderken “Allah Allah” diye zikrederek yürümek. Harama karşı duvar örmek ve o duvarı kendimiz kaldırmamak. Tövbe ettikçe taşı yerine koymuş oluruz.

Kaynakça

Hadîs-i Şerîfler

• İsm-i Âzam hadisleri — Sünen-i Tirmizî, Kitâbu’d-Da’avât, Hadis No: 3478; Sünen-i Ebû Dâvûd, Kitâbu’s-Salât, Hadis No: 1493
• “Yâ Hayyu Yâ Kayyûm” ism-i âzam olarak — Ahmed bin Hanbel, Müsned; İbn Mâce, Kitâbu’d-Duâ
• Hazret-i Ali’nin Uhud’da zikir ile kılıç sallaması — Beyhakî, Delâilü’n-Nübüvve; İbn Hişâm, Sîre
• “Her sultanın bir sınırı var, Allah’ın sınırı haramlardır” — Sahîh-i Buhârî, Kitâbu’l-Îmân, Hadis No: 52

Fıkhî Kaynaklar

• Vadeli alışverişte fiyat farkı (Hanefî görüşü) — İmam-ı Âzam; el-Kâsânî, Bedâiu’s-Sanâi’, Kitâbu’l-Büyû’; İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr
• Faiz çeşitleri ve dolaylı faiz — İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, Bâbu’r-Ribâ

Tasavvufî Kaynaklar

• Kalp hastalığı ve tedavisi — İmam Gazâlî, İhyâu Ulûmi’d-Dîn, Kitâbu Şerhi Acâibi’l-Kalb
• İsm-i Âzam ve zikir — İbn Atâullah el-İskenderî, Miftâhu’l-Felâh; Kuşeyrî, er-Risâle, Bâbu’z-Zikr

Sohbetin Özeti

Bu sohbet, ism-i âzamın en ihlâslı duâ olduğu, vadeli alışverişte fiyat farkının câiz olduğu ama sonradan eklenen faizin haram olduğu, yerli tüketim maddelerinin tercih edilmesi gerektiği ve kalp hastalığının tedavisinin tevhîd, zikrullah, muhabbet ve haramlardan uzak durmak olduğu ele alınmıştır. Sohbetin temel mesajı: ism-i âzamı aramaya takılmayın ihlâsla duâ edin, haramlardan uzak durun ve kalp hastalığının tedavisi olan zikrullahı asla terk etmeyin.

Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Tevhîd, Kalb, Muhabbet, Aşk. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı