Güzel: Dini Yaşamak İçin Gayret ve Mücadele
İnsanlar iyilikten niye geri kalırlar? Cehaletlerinden. Bir kimse dinini yaşamak için mücadele etmez, dinini var etmek için mücadele etmezse dinini yaşamaktan ve anlamaktan geri kalır. Bir şeyde gayret olmazsa, mücadele olmazsa onda başarı asla olmaz. Hayatın bütün alanlarında, bütün katmanlarında bu haleti hallemeniz lazımdır.
Katılım Bankaları ve Araç Kredisi
“Araç almak için katılım bankalarına başvurmak caiz midir?” sorusuna: Bu noktada dinin caiz gördüğünü, Hanefilerin caiz gördüğünü caiz görürüz. Katılım bankaları dediğiniz Faisal türündeki kuruluşlardır; isim değişti “katılım” oldu. Yalnız onlarla diğer bankaların arasında çok bir fark görmüyorum, kandırmacadan ibaret.
Kadınların Özel Günlerinde Ayet Ezberlemesi
Dini eğitim alan öğrencilerin sınav döneminde ayet ezberleme zorunluluğu hakkında: İmam-ı Malik hazretlerinin fetvası vardır. Kur’an-ı Kerim ve dini eğitim alan öğrencilerin ve öğretmenlerin, kadınların muayyen günlerinde öğretmenlikle alakalı ayet ezberlemeleri veya ayet okumalarının bir mahsuru ve sakıncası olmadığına dair fetva vermiştir. Bu fetvayı bir çıkış noktası olarak alabilirsiniz. (İmam Malik, Muvatta)
Düğün Merasimleri ve Sünnet
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri: “Def çalarak nikahı ilan ediniz” buyurmuştur. O yüzden düğünlerde, nişanlarda veya kınada def çalınmasının, bir eğlentinin olmasının mahsuru yoktur. Erkeklerin halk oyunları oynamasında, kadınların kendi aralarında eğlenmesinde — Hanefi mezhebine göre — sakınca yoktur. Hepsinin de zemininde hadis-i şerif vardır.
Saz ekibinin güne uygun türküler söylemesinde beis yoktur. Ancak gelinle damadı herkesin içinde oynatmak uygun değildir. Takı merasiminde erkekler damada, bayanlar geline takar; erkeklerin geline bir şeyler takıp öpmeye çalışması caiz değildir.
Manevi Nurun Rengi ve Sema Tenuresi
Kişinin gördüğü nurun rengi değişir mi? Evet, o kimsenin manevi haline göre değişir. Bir kimse rüyasında farklı renkte nurlar görüyorsa, Beytullah’ı farklı renkte görüyorsa, Hz. Resulullah’ı farklı renkte görüyorsa bunların hepsinin manaları vardır. Ancak semazen tenurelerinin renginin hiçbir manevi anlamı yoktur; tenure renginden bir şey çıkarmaya çalışmak kolaycılıktır.
Ahir Zamanda Kendini Muhafaza Etmek
Bediüzzaman Said Nursi hazretleri, Mektubat 29. Mektup 9. Kısım’da der ki: “Böyle bir zamanda bir kimse bu hakikati bırak da olsa kalbi harekete geçmemişse ve bir mürşid-i kamilden, bir üstaddan, bir veliden ders almadıysa, bugünkü zındıkanın karşısında kendisini muhafaza etmesi müşkülleşmiştir. Ama adi samimi bir ehli tarikat, silsile-i meşayihe duyduğu muhabbet cihetiyle asla ümidini kesmez, ümidini kesmezse de asla zındıkaya düşmez. Kebair ve fasık olur en fazla ama asla zındıkaya düşmez.”
Silsile-i Meşayih Şartı
Burada önemli bir nokta vardır: silsile-i meşayih olması lazımdır. Yani şeyhinin şeyhi var, şeyhinin şeyhi var, Hz. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerine kadar gidecek. Beş-on kitap okumuş çıkıp “ben şeyhim” diyen, şeyhi olmayan kimselere dikkat edin.
Abdülkadir Geylani hazretlerinin: “Şeyhi olmayanın şeyhi şeytandır” sözü meşhurdur. Bediüzzaman hazretleri de Kadiri dervişidir ve bu sözü risalelerinde anar. Ya velilerin, sıddıkların, şehitlerin yolundasın ya da şeytanın yolundasın; başka bir yerde değilsin, ortası yok.
Velilerin Tasarrufu ve Keramet
“Allah’a yakın kullar, veliler, evliyalar dualarıyla büyük tasarrufa sahipler, neden bazı konularda sessiz kalırlar?” sorusuna: Bir kimsenin nefsi olursa olsun kaderin önüne geçemez. Bu hale gelen insanlar müdahaleci olmazlar; “her şeyin hayırlısı” derler, çekilirler kenara. Bu teslimiyettir. Allah bir dua düşürecekse onun diline düşürür, gönlüne bir şey verecekse verir, o da söyler. Aklın olduğu yerde aşıklık olmaz; aşık maşıkın işine çomak sokmaz.
Belli bir noktaya gelen insanların üzerinden keramet zuhur edebilir; o geçicidir. Kimisi orada kalır ve kendinin zannetmeye başlar — bu yolun vartasıdır, orası geçilecek bir duraktır. Nice kimseler o durakta helak oldular. Allah’tan keramet dilemeyin, Allah’tan müdahale etmek dilemeyin. Yapan Allah’tır, gösteren Allah’tır, tutan Allah’tır, söyleten Allah’tır.
Ruhlar Alemi ve Dünya Buluşması
Hadis-i şerifte: “Ruhlar grup grup askerlerdir. Onlardan ruhlar aleminde tanışanlar dünyada anlaşırlar, tanışmayanlar ise ihtilafa düşerler.” (Sahih-i Buhari, Kitabu’l-Enbiya; Sahih-i Müslim, Kitabu’l-Birr) Zahiren insanlar akraba olarak buluşurlar; batınen ise ehli tarikat olarak buluşurlar. Aynı durumdan olanlar aşktan birbirlerini tanırlar: saz aşıkları sazhanede, söz aşıkları sözhanede, hal aşıkları halhanede — yani zikirhanelerde — buluşurlar.
Sufilik Nedir, Nafilelerin Başı Nedir?
Sufi en güzel ahlaklı kimsedir. Sufilik güzel ahlak sahibi olmaktır. Sufilik ile dervişlik aynı şeydir. “Derviş” denince insanlar biraz kötü nazarla bakıyorlar; televizyonlardaki kötü medya görüntülerinden dolayı “sufi” kelimesini kullanıyoruz.
“Nafileleri açabilir misiniz?” sorusuna: Nafilenin başı güzel ahlaktır. Ahlakımızı güzelleştireceğiz. Namaz, oruç gibi nafile ibadetler önemlidir ama hepsinin temeli güzel ahlaktır.
Allah’ı Zikret, Havas İlmiyle Uğraşma
Hadis-i kutside: “Kim beni zikretmekten dolayı kendi nefsi için bir şey istemeye zaman bulamazsa, ona lazım olan her şeyi meccanen veririm.” Sen onu zikretmekten dolayı kendine bir şey isteyemiyorsun; sana ne lazımsa verecek, vaat etmiş. Bir kadın lazımsa sıralayacak on tane, bir ekmek lazımsa sıralayacak on tane. Günde on bin “la ilahe illallah” çeken kimse dışarıda projektör gibi yanar; etrafındaki herkes ona döner bakar.
Havas ilmi diyerek oturup büyücülük yapanlar, “bilmem kaç bin besmele çekersen sevdiğin sana gelir” diyenler sünnete uygun hal ve davranışlar sergilemiyorlar. Bu insanları dinden uzaklaştıran saçmalıklardır. Allah’ı talep edin, Allah’ı isteyin, Allah’a dost olmaya çalışın, onu zikredin, tövbe edin. Allah’ın boyasıyla (sıbğatullah) boyanın, kafirlerin boyasıyla değil.
Sabır, Tövbe ve Gönül Temizliği
“Sabır toprak gibi her şeyi kabul etmek midir?” sorusuna: Hayır. Sabır, bir kimsenin başına gelen bela ve sıkıntıları bertaraf etmek için mücadele etmesidir; onu kabullenip kenarda durmak değildir. Ara sıra taş olmak da gerekir sabırda.
“Hakiki manada gönül nasıl temizlenir?” sorusuna: Kalplerin pası ancak tevhid ile temizlenir. La ilahe illallah.
Kaynakça
- Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat, 29. Mektup, 9. Kısım — Ahir zamanda kendini muhafazanın yolu: tarikata intisap ve silsile-i meşayih
- Abdülkadir Geylani Hazretleri — “Şeyhi olmayanın şeyhi şeytandır” sözü; Bediüzzaman’ın risalelerinde de referans verilmiştir
- İmam Malik, Muvatta — Kadınların muayyen günlerinde dini eğitim amaçlı ayet ezberleyebileceğine dair fetva
- Sahih-i Buhari, Kitabu’l-Enbiya; Sahih-i Müslim, Kitabu’l-Birr — “Ruhlar grup grup askerlerdir” hadisi
- Hadis-i Kutsi — “Kim beni zikretmekten dolayı nefsi için bir şey istemeye vakit bulamazsa ona her şeyi meccanen veririm”
- Sahih-i Buhari, Kitabu’n-Nikah — “Def çalarak nikahı ilan ediniz” hadisi; düğünlerde def ve eğlenti
- Sünen-i Tirmizi, Kitabu’n-Nikah — Düğün merasimi adabı ve kadın-erkek ayrılığı
- Bakara Suresi (2:138) — “Sıbğatullah (Allah’ın boyası)” — Allah’ın rengiyle boyanmak
- Hanefi Fıkhı — Katılım bankalarıyla muamele ve araç kredisi hakkında fetva tartışması
- İmam Gazali, İhyau Ulumi’d-Din, Kitabu’t-Tevhid — Kalplerin pası ancak tevhid ile temizlenir
Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi
İlgili Sözlük Terimleri: Mürşid, Tevhîd, Nefs, Kalb, Sünnet, Şeyh, Silsile, Muhabbet. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı