Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site

Sorular: Fıkıh — Sayfa 11

Sohbetlerden Derlenen Sorular

Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv

35.367Soru-Cevap
2.760.705Kelime
51Kategori
378Sayfa

Table of Contents

Fıkıh(1695) — Sayfa 11/23

İstihare ne zaman yapılır?

Hadis-i şerifte istihare tarif edilirken Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri şöyle buyurmuştur: Bir kimse bir meselede karar veremediğinde, şüpheye düştüğünde iki rekat namaz kılar. Bu iki rekat namaz kıldıktan sonra istihare duasını okur. Kalbe gelen ilk his ne ise ona tabi olunur.

Kaynak: 475. Dergah Sohbeti

Mezhep Tartışmaları ve Mezhepsizlik Tehlikesi nedir?

Bir kimse kendi mezhebinin içerisinde bir meseleyi çözemiyorsa, onunla alakalı bir hadis-i şerif var ise onu ölçü olarak getirebilir mi? Evet. Sünnet-i Resûlullah’ı işlemekten hiç kimsenin hiç kimseyi yasaklama hakkı olamaz. Ama bu son dönem mezhebin çizgisini terk etmeyi, mezhepsizliğe doğru yol almayı, mezhepleri reddetmeyi kendine övçe etmeye çalışan bir grup insanlar var. İki tane tefsir okuyan, birkaç tane fıkıh kitabı okuyanın kendi kendine mezhepleri yok görmesi, mezhepsizlik diye kulaç açması cehaletindendir.

Kaynak: 476. Dergah Sohbeti — Tevessül, Mezhep Tartışmaları, Evlilikte Küsme ve Zâkir Âd

Ticarette Haram olanlar Nelerdir?

Alışverişte haram olan şeyler bellidir: Tartıda, ölçüde, metrede, faizle alakalı meseleler bellidir. Öbür türlü ticarette şu ülkeye kota koymak, bu ülkeye kota koymak İslam hukukunda yoktur. Ama bir kimse kendince bunu bir mücadelenin içerisine koyup bazı markaları almama, bazı ticari ürünlerden vazgeçme, bazı ülkelerle ticareti yapmama gibi bir mücadele noktasında kendince bir ölçü çıkarabilir mi? Evet. Devletler arasında böyle bir ölçü çıkabilir mi? Evet. Bunlara uymak gerekir mi? Evet. Ama bunun dışında bu meseleye haram diyecek bir kimse yoktur.

Kaynak: 479. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Dereceleri, Allah’a Yaklaşmanın Üç Adımı ve Sü

Fıkıh öğrenme tavsiyesi nedir?

Fıkıh öğrenirken el-Hidâye’yi dört cilt alıp okuyun. el-Hidâye’de meseleyle alâkalı âyet-i kerîme, hangi hadîs-i şerîfleri ölçü aldıklarını Hanefîler belirlemişler. Şâfiîler böyle demiş, Mâlikîler böyle demiş, Hanbelîler böyle demiş; onlara da cevap verilmiş, tafsîlâtlı fıkıh öğrenmiş olursunuz.

Daha kısası olarak Ömer Nasûhî Bilmen’in veya talebesi Fikri Yavuz’un İlmihal’ini alabilirsiniz. Akâid noktasında İmâm Nesefî’nin Akâid kitabını okuyun; sapıkların söylediği sözlere karşı kendinizi korumuş olursunuz.

Kaynak: 481. Dergâh Sohbeti — Taksit ve Fâiz, Dârülharp, Yeni Doğan Sünnetleri, Mest Hük

Çalıştığımız iş yerinden tüm haklarımız verilerek çıkarıldığımızda tekrar mahkemeye başvurup tazminat davası açabilir miyiz?

Devletin vatandaşlarına vermiş olduğu bütün hakları kullanmalarında bir beis yoktur.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Kazanılan para helal midir?

İslâm hukuku geçerli değil kişi ile devlet arasında, kişi ile kurum arasında.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

İslâm hukuku olmayan beldelerde yaşayan Müslümanlar, iki şahıs — bireyler arası muamelelerinde güçlerinin yettiğince İslâm’a uygun yaşamaya çalışacaklar mı?

Arkadaşıyla, eşiyle, çocuklarıyla, anne-babasıyla, komşularıyla, mürşidiyle olan ilişkisi gibi.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

İş yeri, tüzel kişilik, devlet kurumu — orada İslâm hukuku aramayın, mevcut hukukunuzu iyi uygulayın mı?

Mevcut hukuk ne diyorsa kendinizi ona göre gardınızı alın; senet alın, tapu alın, çek alın.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

En büyük sıkıntıyı, darbeyi, kendini Müslüman gösterenlerden ve yakınlarımızdan yersiniz mi?

Uzaktaki bir kimse size bir şey yapamaz, ona karşı tedbir alırsınız. Yanınızdakine tedbir almazsanız, sıkıntıyı oradan yersiniz.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Türklerin devlet anlayışı nedir?

Anadolu Müslümanları — bu ırk önemli değil — devletleriyle çatışmazlar. Orta Asya’dan itibaren Türkler devletleriyle savaşmazlar; giderler köşede yeni bir devlet kurarlar.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Osmanlı devletine rağmen kurulmuş bir devlet var mı?

Türkiye Cumhuriyeti devleti, Osmanlı devletine rağmen kurulmuş bir devlettir. Daha henüz Osmanlı yıkılmamıştır; Osmanlı’yı yıkan Türkiye Cumhuriyeti devletidir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Sünnî İslâm ekolünde devletle çatışmak var mı?

Hadis-i şerifte buyurulmuştur: "Başınıza kulağı küpeli bir zenci de gelse ona itaat edin." Hanefîlere göre bir kimse kılıçla da gelse, seçimle de gelse caizdir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Kılıçla gelir de başarısız olursa, arkasındaki askerleriyle birlikte bâğî — isyancı hükmünde katledilir mi?

Ama kılıçla gelir de başarısız olursa, arkasındaki askerleriyle birlikte bâğî — isyancı hükmünde katledilir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Muhafazakâr Yapı ile Sol Yapılanma Farkı nedir?

İkisi de ortada bir hastalığa parmak basar. Ama Anadolu’daki muhafazakâr yapılanma, bunun zaman içerisinde tedavi edilip değişime ve dönüşüme uğramasını tavsiye eder; kaos çıkarmadan, devletle çatışmadan. Sol yapılanma ise silahlı mücadeleye dayalıdır; Marx’tan Lenin’den Engels’e, Mao’ya kadar bütün komünist ve sosyalist yapılanma sonuçta silahlı mücadeleye yöneliktir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Türkiye’deki herhangi bir yapı devletle ve halkla savaşıyorsa, o yapı bu toprakların yapısı mıdır?

Biz ise devletimize ve Lâ ilâhe illallah Muhammedün Rasûlullah diyen kimseye silah döndüremeyiz asla. Türkiye’deki herhangi bir yapı devletle ve halkla savaşıyorsa, o yapı bu toprakların yapısı değildir; onun başı dışarıda, kuyruğu buradadır.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Kuş, güvercin bakmak caiz midir?

Haberleşme için kullanılıyorsa caizdir. Haberleşme güvercinleri vardır ve bunun İslâm tarihinde yeri vardır.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Devletin her ile, hatta büyük ilçelere güvercinle haberleşme avı kurması lazımdır mı?

Devletin her ile, hatta büyük ilçelere güvercinle haberleşme avı kurması lazımdır — stratejik olarak.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Askeriyenin stratejik bölgelerde atlı birlikler kurması gerekir mi?

Askeriyenin stratejik bölgelerde atlı birlikler kurması, katırların ve beygirlerle taşınabilecek küçük çapta toplar, havan topları, roketler gibi silahlarla donatılmış birlikler oluşturması gerekir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Güvercin uçurmak amacıyla bakmak hoş karşılanmamıştır mı?

Güvercin uçurmak amacıyla bakmak ise hoş karşılanmamıştır; hadis-i şerifte bu kimselerin aklının kuş aklına döndüğü belirtilmiştir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Küçük çocukların evde kuş beslemesi caiz midir?

Küçük çocukların evde kuş beslemesi ise caizdir. Hazreti Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, küçük Enes’e "Enescik, kuş nasıl oldu?" diye sormuştur.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Buldırcın beslemek caiz midir?

Buldırcın beslemek de caizdir; etinden ve yumurtasından faydalanmak için tavuk gibi hükme girer.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

İlaç olarak sürülen jel ve kremlerin orucu bozan bir etkisi vardır mı?

İlaç olarak sürülen jel ve kremlerin orucu bozan bir etkisi vardır.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Hanefîler sadece göze krem sürülmesine veya göze damla damlatılmasına müsaade etmişlerdir mi?

Hanefîler sadece göze krem sürülmesine veya göze damla damlatılmasına müsaade etmişlerdir; çünkü bundan bir faydalanma yoktur demişlerdir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Ağrı kesici, tedavi edici jellerde ise pansuman gece yapılmalıdır mı?

Ağrı kesici, tedavi edici jellerde ise pansuman gece yapılmalıdır.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Şu anda askerî amaçlı kullanılan jeller ve kremler var mı?

Şu anda askerî amaçlı kullanılan jeller ve kremler var; bunlar açlık hissettirmiyor, vücuda aşırı derecede kuvvet ve direnç yüklüyor.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Allah, her çobanı — yani her sorumlu kimseyi — üzerine aldığı işten sorguya çekecektir mi?

Allah, her çobanı — yani her sorumlu kimseyi — üzerine aldığı işten sorguya çekecektir: onu korudu mu, yoksa ihmal mi etti?

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Hatta erkekleri aile fertlerinden dolayı sorguya çekecektir mi?

Hatta erkekleri aile fertlerinden dolayı sorguya çekecektir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Bir kimse bir işi üzerine alırsa Allah onu o işten sorumlu tutar mı?

Bir kimse bir işi üzerine alırsa Allah onu o işten sorumlu tutar.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Hepiniz birer çobansınız ve idareniz altındakilerden sorumlusunuz mu?

Hepiniz birer çobansınız ve idareniz altındakilerden sorumlusunuz.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Erkek kendi ailesi içinde bir çobandır ve idaresi altındakilerden sorumludur mu?

Erkek kendi ailesi içinde bir çobandır ve idaresi altındakilerden sorumludur.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Herkes kendi dairesinde bir idarecidir; en kötüsü kendisinin idarecisidir mi?

Herkes kendi dairesinde bir idarecidir; en kötüsü kendisinin idarecisidir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Hadis-i şerifte çocuğun ebeveynden üç hakkı belirtilmiştir mi?

Hadis-i şerifte çocuğun ebeveynden üç hakkı belirtilmiştir: Birincisi doğduğunda hayırlı bir isim konması, ikincisi dininin öğretilmesi, üçüncüsü ona bir sanat, ziraat veya ticaretten bir meslek öğretilmesidir.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Anne-babalar olarak çocuklarımızı yetiştirirken almadıkları ders ve kurs bırakmıyoruz ama dinlerini ve ahlâklarını öğretmekte sınıfta kalıyoruz mı?

Anne-babalar olarak çocuklarımızı yetiştirirken almadıkları ders ve kurs bırakmıyoruz ama dinlerini ve ahlâklarını öğretmekte sınıfta kalıyoruz.

Kaynak: 492. Dergâh Sohbeti — İş Hukuku, Devlet Anlayışı, Çobanlık Hadisi ve Sorumluluk

Fıkıh meselelerinde Norveç’te oruç vakitleri nasıl belirlenir?

Norveç gibi gece-gündüz dengesinin iyice bozulduğu yerlerde yaşayan Müslümanlar, Hanefî mezhebine göre coğrafî olarak en yakın normal gece-gündüz vakitlerine sahip yerin saatlerine uyarak ibadetlerini icra edeceklerdir.

Kaynak: 496. Dergâh Sohbeti — Rüya Tevili, Oruçta Krem Meselesi, Vesvese ve Beklemek

Ayakta yemek içmekle ilgili fıkıh konusunda ne söylenmektedir?

Ayakta yemek içmek haram değildir. Bir kimse ayakta yiyip içerek haram işlemiş olmaz, oturma sünnetini terk etmiş olur. Hazreti Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem zaman zaman ayakta içmiştir, bineğin üzerinde yiyip içtiği de görülmüştür. Zorunda kalırsa ayakta içebilir; o kimseyi kem gözle bakmayın.

Kaynak: 496. Dergâh Sohbeti — Rüya Tevili, Oruçta Krem Meselesi, Vesvese ve Beklemek

Adak (nezir) hük mü?

Adak (nezir) hükmü — Merğınânî, el-Hidâye, c. 2, Kitâbü’l-Eymân ve’n-Nüzûr

Kaynak: 499. Dergâh Sohbeti — Genç Dervişlerin Edebi, Din Tebliğinde Kolaylaştırma ve Ma

1, Nevâkızü’l-Vudû nedir?

Abdesti bozan ve bozmayan durumlar — Kâsânî, Bedâiu’s-Sanâi’, c. 1, Nevâkızü’l-Vudû

Kaynak: 499. Dergâh Sohbeti — Genç Dervişlerin Edebi, Din Tebliğinde Kolaylaştırma ve Ma

Eşek sütü haram mıdır?

Hanefîler ehlî eşek etini câiz görmezler. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri Hayber’in fethinde Yahudilerin şikâyeti üzerine ehlî eşek etini yasaklamıştır. O uzun hadîste ehlî eşek etiyle beraber bir kadının teyzesiyle ve halasıyla beraber aynı nikâh altında toplanılması da yasaklanmıştır. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri hadîsin sonunda buyurur ki: ‘Âhir zamanda bacak bacak üstüne atıp rahat koltuklarında oturan kimseler zuhur edecek. Bunlar diyecekler ki sizinle bizim aramızda Allah’ın kitabı vardır.’ Peygamber Efendimiz ‘Ben onlardan uzağım, onlar da benden uzaktır’ buyurmuştur. Bu hadîs-i şerife binaen Hanefîlerin büyük bir kısmı ehlî eşek etini ve sütünü câiz görmemişlerdir. Ehlî eşek eti câiz olmadığı gibi ehlî eşek sütü de câiz olmaz.

Kaynak: 500. Dergâh Sohbeti — Eşek Sütü Hükmü, Hadîs İnkârcıları ve Evlilik Fıkhı

Dedemin vakıf olarak bağışladığı araziyi belediye kamulaştırıp oraya bina ve dükkan yaptı ve pay sahiplerine ödeme yaptı. Bu parayı kullanmamız câiz mi?

Dârülislâm’da olsa pay sahipleri bu parayı kullanamazlar. Dârülislâm’da devlet, vakfiyeye muâdil bir yer tesis edip vakfiyeyi devam ettirmekle mükelleftir. Ama dârülislâm olmadığından dolayı vakfiyeyi yok ediyor. Geride kalan mirasçıların elinden gelen bir şey yoktur. Bu parayı götürüp başka bir yerde yatırmaları da mümkün değildir. Dârülharp hukukuna göre kullanılabilir.

Kaynak: 500. Dergâh Sohbeti — Eşek Sütü Hükmü, Hadîs İnkârcıları ve Evlilik Fıkhı

Hanefîye göre devletin belli bir narh uygulaması câiz değil midir?

Hanefîye göre yoktur. İstediğiniz kârda satabilirsiniz. Hanefîye göre devletin belli bir narh uygulaması câiz değildir. Bir kimse bir liraya alıp bin beş yüz liraya satabilir — öyle bir müşteri bulursa. Ama aldatmak yoktur. Bir bardak satarken ‘bu dikişte dikiyor’ derse aldatmak olur. Latife olarak kenâyesine söylerse mesele yok.

Kaynak: 500. Dergâh Sohbeti — Eşek Sütü Hükmü, Hadîs İnkârcıları ve Evlilik Fıkhı

İslâm’da miras hukuku nasıldır?

İslâm’ın miras hukuku şu anda geçerli değildir bu ülkede. Kendi kendinize bu zamanda İslâm’ın miras hukukunu uygulayacağız demeyin. Bilhassa erkekler kızlara karşı böyle yapıyorlar, mal vermek istemiyorlar. Bu bütüncül bir bütün içerisinde olması lazım; komple bu ülkenin İslâm’ın miras hukukunu kabul etmesi lazım ki haksızlık olmasın. Kişi mirasını kendi sağlığında yapacaksa yazılı yapacaktır.

Kaynak: 502. Dergâh Sohbeti — Hayırlı Eş, Türkçe İbadet, Akâid ve Aile Meseleleri

Çocuğa akîka kurbanı kaç yaşına kadar kesilir?

Yedi yaşına kadar kesilir. Oğlana iki, kıza bir kurban kesilir.

Kaynak: 502. Dergâh Sohbeti — Hayırlı Eş, Türkçe İbadet, Akâid ve Aile Meseleleri

Diyanet görevli imamların arkasında namaz kılma meselesi nasıl ele alınmaktadır?

‘Diyanetin görevli kıldığı hocaların arkasında namaz kılınmaz’ diyenler var. Biz Peygamber’in hadis-i şerifi mucibince; imam günahkâr, fâsık bir kimse de olsa onun imamlığı muteberdir, ona tâbi olunur. Hanefî ulemasından bazıları imam günahkâr da olsa onun arkasında namaza durulur fetvasını vermişlerdir. Biz bu fetvaya uyanlarız.

Kaynak: 507. Dergah Sohbeti — Zikir Adabı, Cami Birlikteliği, Ticaret Ahlakı ve Recm Tar

Ticaret ahliği ve komisyon meselesi nasıl ele alınmaktadır?

Bir müşteri getiricisi var, bana diyor ki: ‘Yüzdeliğimi isterim.’ Bana yüzdelik söylemedi, ben ne fiyatsa onu söylerim. Dedim ki müşteriye ayrı fiyat, sana ayrı fiyat yapmam. Yüzüne söylüyorum. Onlar da yabancı. O komisyon koparacak benden, ben komisyon vermeyeceğimi söyledim. Mevlid Kandili Anekdotu: Bir Mevlid Kandili günüydü, takım elbise giydim, yakama gül taktım. ‘Rezzâk olan Allah’ dedim, işlerime gittim. Yunanistan’dan bir müşteri geldi, masanın üzerine parasını saydı, mallarını sipariş etti. Fotoğraf çektirdik. Adam dedi ki: ‘Ben sultandan mal aldım diyeceğim.’ Bugün Mevlid Kandili olduğunu öğrenince ‘Hazreti Muhammed Mustafa’nın doğum günüdür, benim ona saygım vardır’ dedi. Ben o Mevlid Kandili’nin bereketine baktım ve dedim ki: ‘Allah’ım, bana doğruyu yaşattığın için sana hamd ediyorum.’ Eğer şu kadar veririm deyip aldatsaydım müşteri gitmişti. Doğruluğun kerametini gördüm. Sonra o çocuğa da hediye vereceğimi söyledim. Ama komisyon ayrı, hediye ayrıdır. Ben iki fiyat söylemem, aldatmam. Caiz olan odur ki: Eğer bir kimse önceden ‘ben her getirdiğin müşteriden yüzde bir alırım’ diye anlaşsa, bu caizdir. Ama gizli komisyon almak, müşteriye farklı fiyat söylemek caiz değildir.

Kaynak: 507. Dergah Sohbeti — Zikir Adabı, Cami Birlikteliği, Ticaret Ahlakı ve Recm Tar

507. Dergah Sohbeti — Zikir Adabı, Cami Birlikteliği, Ticaret Ahlakı ve Recm Tartışması konusunu ele alan metnin ana teması nedir?

507. Dergah Sohbeti — Zikir Adabı, Cami Birlikteliği, Ticaret Ahlakı ve Recm Tartışması konusunu ele alan metnin ana teması, İslam’da zikir adabı, cami birlikteliği, ticaret ahlakı ve recm tartışması gibi konuların ele alınmasıdır. Metin, bu konularla ilgili fikirler, tartışmalar ve uygulamalar hakkında detaylı bilgiler sunar.

Kaynak: 507. Dergah Sohbeti — Zikir Adabı, Cami Birlikteliği, Ticaret Ahlakı ve Recm Tar

Recm tartışması nedir?

Recm tartışması, zina edenlerin cezası olarak verilen recm (yüz değnek) cezasının uygulanması ve uygulanmaması konusunda yapılan tartışmaları ifade eder. Bu tartışmalar, Kur’an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde yer alan farklı yorumlar ve ulema arasında içtihat farklılıkları üzerine kurulmuştur.

Kaynak: 507. Dergah Sohbeti — Zikir Adabı, Cami Birlikteliği, Ticaret Ahlakı ve Recm Tar

Kur’an-ı Kerim’de zina edene yüz değnek cezası açıkça bildirilmiştir mi?

Kur’an-ı Kerim’de zina edene yüz değnek cezası açıkça bildirilmiştir. Ancak hadis-i şeriflerde evli bir kimsenin zinasına farklı bir ceza öngörülmüştür. Bu konuda ulema arasında içtihat farklılıkları vardır.

Kaynak: 507. Dergah Sohbeti — Zikir Adabı, Cami Birlikteliği, Ticaret Ahlakı ve Recm Tar

Hadis-i şeriflerde evli bir kimsenin zinasına farklı bir ceza öngörülmüştür mi?

Hadis-i şeriflerde evli bir kimsenin zinasına farklı bir ceza öngörülmüştür. Bu konuda ulema arasında içtihat farklılıkları vardır. Bu hadisler Buhârî, Müslim, Tirmizî, İbn Mâce, Ebû Dâvûd ve Nesâî’nin hepsinde mevcuttur.

Kaynak: 507. Dergah Sohbeti — Zikir Adabı, Cami Birlikteliği, Ticaret Ahlakı ve Recm Tar

509. Dergah Sohbeti — Muhacir Hadisi: Asıl Hicret, Türkiye’nin Sınavı ve Çocuk Mahremiyeti?

Asıl: Giriş ve Selamlama

Selamun aleyküm. Allah gecenizi hayırla eylesin. Gündüzünüz hayırlı olsun. Ayınız, yılınız, ömrünüz hayırlı eylesin inşallah.

Kısa Soru-Cevaplar

Miras Arsasını Üçüncü Kişi Üzerinden Alma

Amcalarla ortak bir miras meselesi var, arsa satılacak. Biz almak istiyoruz ama onların bilmesini istemiyoruz. Tanıdığımız birini aldırıp sonra ondan biz alsak uygunsuz bir şey olur mu? Ticareten caizdir. Allah alımı satımı serbest, faizi haram kılmıştır.

Kaza Namazlarında Zamm-ı Sure

Kaza namazlarında zamm-ı sure okunur mu? Kaza namazları da normal farzlar gibidir. Ne yapılması gerekiyorsa yapılır.

Çocuklara Zikri Öğretme

Çocuklara zikri anlatmaktansa yanında oturup zikir yaparsanız, çocuklar zikrullahı fiili olarak görürler. Yaşayarak öğrenirler.

Türkiye’nin Siyasi Durumu ve Dış Müdahaleler

Bazı medyada ABD’nin Türkiye’ye fiili bir girişimi ve iklim silahı hakkında konuşulmaktadır. Bu yapılan saldırılar ve işgal söylemlerinin amacı Türk halkını korkutup sindirip hükümete baskı yapılmasını hedeflemektedir. Geri tepti. Eğer böyle sindirmek için yapmışlarsa Türk milletini tanımıyorlarmış.

Açıktan müdahale etmeye çalışıyorlar. Yaklaşık on yıldan beri müdahale etmeye çalışıyorlar. Bunun son beş yılı açıktan müdahaledir. Son darbe girişimi, DAİŞ ile PKK ile PYD ile saldırmalar; bunların hepsi komple tasarlanmış, ayarlanmış, ölçülmüş davranış biçimleridir.

15 Temmuz’da hiç umulmadık bir cevap verildi. O cevabın uzantıları var. Bunu burada bırakmak istemeyecekler. Ama Türkiye daha enteresan bir şey yaptı: En güzel savunma saldırmaktır deyip hiç umulmadık bir noktada, umulmadık bir zamanda karşı hamle yaptı. Herkesi gafil duruma düşürdü. Bu son Suriye hamlesi muhteşem bir hamle oldu.

Ortadoğu’daki Büyük Oyun

Suriye, Irak, İran, Türkiye’den belli bir bölgeyi alıp o bölgeye Yahudi-Kürt devleti kurmak istiyorlar. Nasıl Yahudi İsrail Devletini kurmak için Osmanlı’yı zayıf düşürüp parçaladılarsa, şimdi de aynı şeyi yapıyorlar. Suriye’nin bir kısmı şu anda İsrail tarafından işgal altındadır.

Türkiye’nin bu noktada burada yükselen bir değer olması ve artık laf dinlemez hale gelmesi rahatsız ediyor. Batılıları dinlemiyor, ABD’yi dinlemiyor. Başkan yardımcısı gelecek, ona gözünün içine baka baka ‘Terörist başını orada elinizde tutuyorsunuz, vermeniz lazım. Teröristlerle ortak iş tutuyorsunuz’ deniyor.

FETÖ Meselesi ve İç Temizlik

PKK Güneydoğu’da ağır bir yenilgi aldı. Kurulduğu günden beri en ağır yenilgiyi aldı. Bundan sonra daha da şiddetli bir şekilde ağır yenilgi alacak.

İçeride son kırk yılın tabiri caizse devletin kılcal damarını sarmış olan, adı cemaat olan ama sonradan silahlı terör örgütü haline gelen FETÖ terör örgütünden temizlenmeye çalışılıyor. Ama ipin ucunu takip ettiklerinde bir bakıyorlar ki yanı başındaki kimse çıkıyor. Belediye reisi çıkıyor, milletvekiline dayanıyor, eski bakan, eski milletvekili, eski MKYK üyesine dayanıyor.

Şu anda bürokrasinin önemli yerlerinde hâlâ bu terör örgütüne müntesip kimseler durmaktadır. Partinin önemli merkezlerinde, bürokratik olarak önemli mevkilerde elemanları hâlâ durmaktadır. Eğer bunları gerçekten tam anlamıyla titizlikle temizlemezlerse fazla değil, on yıl sonra gene türer bunlar.

Rahat ve açık konuşmamızın sebebi şudur: Bizim devletten bir beklentimiz yok. Belediyelerden bürokratik bir makam beklediğimiz yok, mevki beklediğimiz yok. Peşkeş çekilmesini istediğimiz ihale yok. O yüzden doğru gördüğümüzü konuşmaya çalışıyoruz.

Türkiye’nin Varlık Problemi

Türkiye varlık problemiyle karşı karşıyadır. Ya bu cendereden çıkacak varlığını devam ettirecek ya da bu cenderenin içinde boğulacak. Eğer 15-16 Temmuz’da darbe başarılı olmuş olsaydı bizim nereye sürükleneceğimiz belli değildi.

İşin fikri boyutu var: İnsanların Kur’an ve Sünnete sımsıkı yapışmasını istemiyorlar. Siyasi boyutu var: Siyasetçileri satın alarak içine giriyorlar. Askeri boyutu var: Hem askerinin içine giriyorlar hem terör faaliyetleriyle götürüyorlar. Ekonomik boyutu var: Türkiye’ye ekonomik olarak cenderenin altına sokmaya çalışıyorlar.

Çocuklara Dokunma ve Öpme Meselesi

Başkalarının çocuklarına karşı çok fazla yakın ve sınırı aşanlar hakkında sorulmaktadır. Çocuklar istememesine rağmen hâlâ öpmeye, sevmeye çalışanlar var.

Çocukta vücudunun kendine ait olma algısının yerleşmesi lazımdır. O çocuk yarın öbür gün bir sapıkla karşılaştığında, eğer herkes onu öpüyorsa, onu da öpen bir adamın normal olduğunu sanacaktır. Ama hiçbir yabancı adam onu öpmüyorsa, o çocuk ‘Demek ki adamlar beni öpmemeli’ diye düşünecektir.

Çocuk küçük yaştan itibaren ailenin dışında bir kimsenin öpmesinin uygun olmadığını, ailenin dışında bir kimsenin okşamasının uygun olmadığını, ailenin dışında bir kimsenin kucağına almasının uygun olmadığını öğrenmelidir.

Anneler çocuklarının bakımını kendisi yapacak. Çocuğa annesinden başka altına bakan, banyo yaptıran olmayacak. Kız erkek fark etmez. Çocuk muhafaza edildiğini, korunduğunu anlayacak. Ona edep öğretilecek.

İmam Azam hazretleri kendisine talebe gelen İmam Muhammed’e, İmam Yusuf’a uzun müddet bakmamıştır. İslam’da parlak oğlana bakmak da caiz değildir. Erkeğin genç bir parlak oğlana bakması caiz değildir.

Bidat Nedir?

Kur’an ve Sünnetin, imamların içtihatlarının dışındaki her şey bidattır.

Eşe Namaz Kılması İçin Nasihat

Eşine namaz kılması için nasihat eden ama eşinin ‘Çok üstüme geliyorsun’ dediği kardeşimize: Nasihata devam edin. Güzel bir şekilde, sevgiyle, sabırla devam edin.

Tekkeye Para Yardımı Meselesi

Dergahımızda parasal bir durum olmadığı söylenmişti ama banka hesabı olduğu duyulmuş. Tekkenin vazifeli kardeşi cevap veriyor: Bağış yapılacaksa makbuz karşılığı alınmıştır. Maksimum 500 lira alınmıştır. Önce reddediyoruz, isteme taraftarı olmadığımızı belirtiyoruz.

Muhacir Hadisi: Asıl Hicret

İkinci hadisimiz: ‘Muhacir Allah’ın nehyettiği şeylerden uzaklaşan kimsedir.’ Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri Medine’ye hicret ettikten sonra hicretin son bulduğunu, bundan sonra hicretin olmayacağını söylemiştir. Bundan sonraki hicretin Allah’ın haramlarından kaçınmak, Cenab-ı Hakk’ın nehyettiklerinden uzak durmak olduğunu bildirmiştir. (Buhari, Sahih, Kitabü’l-İman; Ebu Davud, Sünen, Kitabü’l-Cihad)

Sufiler bir şeyin zahirine önem verdikleri gibi batınına da önem verirler. Hz. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri Mekke’den Medine’ye hicretinden sonra zahiri hicretin son bulduğunu, asıl hicretin manevi olduğunu, manevi hicretin de Allah’ın nehyettiklerinden haramlarından helallerine doğru yürümek olduğunu söylemiştir.

Önemli olan bir kimsenin fiziki hicreti değildir. Önemli olan kalbi hicreti, manevi hicretidir. Asıl hicret bir kimsenin haramdan helale doğru yürümesi, namazsızlıktan namaza, içki içmekten içki içmemeye, kumar oynamaktan kumar oynamamaya, uyuşturucu kullanmaktan uyuşturucudan çıkmaya, Kur’an ve Sünnetin dışındaki yaşantıdan Kur’an ve Sünnete bağlı bir hayata hicret etmesidir.

Yemin ediyorum göçmek kolaydır. Asıl zor olan haramı terk etmektir. Asıl zor olan iyi ahlaklı olmaktır. Asıl zor olan zikrullahını yapmak, derse gitmektir. Asıl zor olan kötü ahlaktan iyi ahlaka kendimizi döndürmemizdir. Asıl zor olan nefsimizin almadığı, kaldırmadığı bir şeyle karşı karşıya kaldığımızda ona sabretmektir.

Karabasan Meselesi

Karabasan hakkında tıbbi açıklama: Uyku felci olarak bilinen bu durumda beyin uyanır ama kasların üzerindeki baskı henüz kalkmamıştır. Kişi hareket edemez hale gelir. Bu fizyolojik bir durumdur. Psikolojik problemleri olan kişilerde de rüya-gerçek-hayal çizgisi karışabilir.

Manevi çözüm olarak sevdiğin üstadın ismini anmak fayda verebilir. Ama bu gerçekten üstadı seven biri için geçerlidir.

Kaynakça

Hadisler

Buhari, Sahih, Kitabü’l-İman; Ebu Davud, Sünen, Kitabü’l-Cihad — ‘Muhacir Allah’ın nehyettiği şeylerden uzaklaşan kimsedir.’

Buhari, Sahih, Kitabü’l-Büyu — ‘Allah alımı satımı helal, faizi haram kılmıştır.’

Fıkhi Kaynaklar

Hanefi Fıkhı — Kaza namazları aynen farz namazlar gibi kılınır, zamm-ı sure okunur

Hanefi Fıkhı — Üçüncü kişi üzerinden miras arsası satın alma: ticareten caiz

Hanefi Fıkhı — Bidat tanımı: Kur’an, Sünnet ve imamların içtihatlarının dışındaki her şey

Hanefi Fıkhı — Çocuğun mahremiyeti: aile dışından kimsenin dokunmasının uygun olmaması

İmam Azam Ebu Hanife (ö. 150/767) — Genç talebelere bakma konusundaki hassasiyeti, İmam Muhammed ve İmam Yusuf ile ilgili rivayet

Tarihsel ve Siyasi Referanslar

Kıbrıs Barış Harekâtı (1974) — Türkiye’nin birinci sınır ötesi operasyonu

Suriye Fırat Kalkanı Harekâtı — İkinci büyük sınır ötesi operasyon

15-16 Temmuz 2016 Darbe Girişimi — FETÖ terör örgütünün başarısız darbe teşebbüsü

Akabe Biatları, Osmanlı’nın parçalanması, İsrail’in kuruluşu — Ortadoğu’daki tarihsel süreç

Tasavvufi Kavramlar

Zahiri hicret — Bir beldeden bir beldeye fiziki göç

Manevi hicret — Haramlardan helallere, kötü ahlaktan iyi ahlaka, nefsani hallerden rabbani hallere yöneliş

Muhyiddin İbn Arabi (ö. 638/1240) — Vahdet-i vücud düşüncesi; küfrüne fetva vermek yerine ilmi reddiye yazılması tavsiye edilir

Hoca Ahmed Yesevi (ö.

Kaynak: 509. Dergah Sohbeti — Muhacir Hadisi: Asıl Hicret, Türkiye’nin Sınavı ve Çocuk M

Organ bağışı meselesinde dini ve hukuki açıdan hangi sorunlar ele alınmaktadır?

Organ bağışı meselesinde şu noktada sıkıntı vardır: Ölmeden önce alıyorlar organları. Son nefesini alıp verirken, kalbi çalışırken bir kimsenin öldüğüne kim hükmedecek? Dinen kim hükmedecek? Mevcut hukuk açısından kim hükmedecek?

Kaynak: 510. Dergah Sohbeti — Ölülere Kur’an Okunması, Organ Bağışı, Karabasan ve Kurban

Kurban bayramında nisap miktarı parası olan kişiye kurban kesmek hangi durumda vacip olur?

Kurban bayramı birinci gün veya son gün eline nisap miktarından fazla para geçen, borcu olmayan kişinin kurban kesmesi vacip mi, yoksa bir yıl beklemesi mi gerek? Hanefi mezhebine göre bir kimsenin nisap miktarı parası varsa ona vacip olur. Ama para eline geçer geçmez nasıl zekat ona farz olmuyorsa, paranın bir yıl elinde beklemesi gerekiyorsa, kurban da aynıdır. Para eline geçer geçmez nasıl zekatını verebilirse, kurbanını da kesebilir.

Kaynak: 510. Dergah Sohbeti — Ölülere Kur’an Okunması, Organ Bağışı, Karabasan ve Kurban

Organ bağışı meselesinde dini ve hukuki açıdan ölüm anının tespiti problemi nedir?

Organ bağışı meselesi — Dini ve hukuki açıdan ölüm anının tespiti problemi

Kaynak: 510. Dergah Sohbeti — Ölülere Kur’an Okunması, Organ Bağışı, Karabasan ve Kurban

Bir kimse gitse çok basit bir İslam ilmihali alsa, orada abdesti bozan şeyler okusa mesele bitecek mi?

Ama bitimiyor; neden? Çünkü filanca hazretleri böyle fetva verdi deniyor ve işin içinden çıkmak mümkün olmuyor.

Kaynak: 511. Dergah Sohbeti — Vesvese ve İman, Tövbe Ahlakı, Güzel Ahlak ve Allah’a Muht

Hacdan dönerken uçakta verilen fetva nedir?

Uçağın tuvaletinde abdest almayın, üzerinizde muhakkak tozlar vardır, üzerinizdeki toza teyemmüm edip namaz kılın; eve gidince de namazı iade edin denilmiş.

Kaynak: 511. Dergah Sohbeti — Vesvese ve İman, Tövbe Ahlakı, Güzel Ahlak ve Allah’a Muht

Hanefi mezhebine göre teyemmümün farzı nedir?

Teyemmümün farzı ikidir: Birincisi niyet etmek, ikincisi toprak ve toprak cinsi bir şeye darb etmektir. Toprak cinsi: kiremit, taş, alçı, fayans olabilir. Kişinin üzerindeki kıyafete darb etmek teyemmüm sayılmaz.

Kaynak: 511. Dergah Sohbeti — Vesvese ve İman, Tövbe Ahlakı, Güzel Ahlak ve Allah’a Muht

İslam ilmihali okumak neden önemlidir?

İslam ilmihali okumak çok önemlidir. Basit bir İslam ilmihali; Kuduri’nin Muhtasarı tek ciltlik, iki ciltlik el-İhtiyar, dört ciltlik el-Hidaye gibi eserler mevcuttur. Bir takım elbiseye altı-yedi yüz lira verilirken bir fıkıh kitabı almaya niçin yanaşılmıyor?

Kaynak: 511. Dergah Sohbeti — Vesvese ve İman, Tövbe Ahlakı, Güzel Ahlak ve Allah’a Muht

Hanefi Fıkhı — Teyemmümün farzı nedir?

Hanefi Fıkhı — Teyemm,ümün farzı ikidir: Birincisi niyet etmek, ikincisi toprak ve toprak cinsi bir şeye darb etmektir. Toprak cinsi: kiremit, taş, alçı, fayans olabilir. Kişinin üzerindeki kıyafete darb etmek teyemmüm sayılmaz.

Kaynak: 511. Dergah Sohbeti — Vesvese ve İman, Tövbe Ahlakı, Güzel Ahlak ve Allah’a Muht

El-İhtiyar li Ta’lili’l-Muhtar nedir?

428/1037), tek ciltlik Hanefi ilmihali el-İhtiyar li Ta’lili’l-Muhtar — Abdullah bin Mahmud el-Mevsıli (ö. 683/1284), iki ciltlik el-Hidaye — Burhaneddin el-Merginani (ö.

Kaynak: 511. Dergah Sohbeti — Vesvese ve İman, Tövbe Ahlakı, Güzel Ahlak ve Allah’a Muht

Bir suçtan iki ceza olmaz mı?

Çeşitli Sorular ve Cevaplar Bir Suçtan İki Ceza Olmaz

Kaynak: 516. Dergah Sohbeti — Yakînlik Mertebeleri, Sûfîlik Anlayışı ve Sünnete Bağlılık

Akîka kurbanının hükmü ne anlama gelir?

Sünen-i Ebû Dâvûd, Kitâbü’l-Edâhî, Hadis No: 21 — Akîka kurbanının hükmü

Kaynak: 516. Dergah Sohbeti — Yakînlik Mertebeleri, Sûfîlik Anlayışı ve Sünnete Bağlılık

Şeyh Efendi’nin son vasiyeti nedir?

Şeyh Efendi, hastalığının son döneminde şöyle buyurmuştur: ‘Mustafa Efendi oğlum, konuşmayın, susun. Burada söylüyorum, burada konuşmayın. Mustafa Efendi hakkında da konuşmayın. Kapının önüne gidiyorlar, başlıyorlar konuşmaya.’

Kaynak: 517. Dergah Sohbeti — Zekât Hesaplama, Peygamber Filmleri, Âile Hayatı ve Müşâhe

Hadîs İnkârcıları ve Fikrî Terör Nedir?

Hz. Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri Kur’ân’ın ete kemiğe bürünmüş, fiiliyete bürünmüş hâliydi. Muhammed’siz bir Kur’ân’ı anlamak, yorumlamak, uygulamak, onu yaşamak mümkün değildir. Hadîsleri olmadan, fiilî sünnetleri olmadan Kur’ân’dan hüküm çıkarmak mümkün değildir. Her kim Hz. Muhammed Mustafa’nın hadîslerini inkâr ediyorsa, sünnetlerini inkâr ediyorsa, onu hafif alıyorsa, küçümsüyorsa o küfür ehlidir; adı, makamı, şanı, rütbesi ne olursa olsun.

Kaynak: 524. Dergâh Sohbeti — Orucun Mahşerdeki Fazîleti, Kul Hakkı ve Sûfî Sorumluluğu

Toplu Zikir ve Günlük Vird Perşembe zikrine katıldığımız günlerde günlük virdimizi çekmediğimizden sorumlu olur muyuz?

Hayır. Allah rahmet eylesin, Şeyh Efendi Hazretleri söylerdi: toplu zikir yapılırsa o kimsenin günlük virdi sâkıt olur onun üzerinden. Ama yaparsa nûrun alâ nûr. Esirlik ve İntihar Can, mal ve din güvenliği hakkında çok önemli bilgilere sahip bir kimse esir düşse, bu bilgileri vermemek için intihar edebilir mi? Hayır. Hanefîlerce bu câiz değildir. Bir kimse esir düşse sonuna kadar mücadele eder; hiçbir şey konuşmamak için her türlü işkenceye göğüs gerer. İşkence altında ölürse şehit olur, yaralanır hastalanırsa gazi olur. Ama asla bir kimsenin kendi kendini öldürmesi söz konusu değildir. Hiçbir şekilde intihar câiz değildir. Orucu Bozan ve Bozmayan Durumlar Akıl hastası Ramazan ayının bir kısmında aklî melekesine kavuşursa geçen günleri kaza eder. Ama komple aklı gidip bir daha gelmezse mükellef değildir. Kadın âdet gördüğünde oruç tutmaz, daha sonra kaza eder. Muâyen günlerinde namaz kılmaz, Beytullah’ı tavaf etmez, camilerin içerisine gitmez, Kur’ân-ı Kerim’i çıplak eline alıp okumaz. Ancak İmâm Mâlik Hazretleri’nin fetvâsına göre öğretmen ve öğrenen kızlar muâyen günlerinde öğrenmeye ve öğretmeye devam ederler. Fecrin doğmadığını sanarak sahur yaptıktan sonra fecrin doğduğu anlaşılsa veya güneşin battığını düşünerek orucunu açtıktan sonra güneşin henüz batmadığı anlaşılsa; o günü kaza eder ama kefaret gerekmez. Bayram Hilâli ve Cemaatten Ayrılmama Bayram hilâlini tek başına gören kimse orucu terk etmez. Toplum orucu devam ediyor, oruca devam edecek o da. Cemaatten ayrılmak yok. Bulunduğunuz yere tâbi olun; burada herkes orucunu bozuyorsa biz de bozarız, herkesle beraber başlarız, herkesle beraber bozarız, herkesle beraber bayram yaparız. Hilâlin görülmesi konusunda ancak iki erkeğin veya bir erkek iki kadının şahitliği kabul edilir. Bir kimsenin tek başına hilâli gördüm demesi kabul değil. Ayrıca o şahitlerin doğru sözlü olması da aranır.

Kaynak: 525. Dergâh Sohbeti — Eşe Saygı, Oruç Hükümleri ve Dervişlik Ahlâkı

"Sizden birinin savaşta korunduğu kalkan gibi oruç da cehennemden korur mu?

"Sizden birinin savaşta korunduğu kalkan gibi oruç da cehennemden korur. Her ayda üç gün oruç tutmak güzeldir." Ayın on dördü, on beşi, on altısı veya ayın başında, ortasında, sonunda tutulabilir. Muâz bin Cebel radıyallahu anh hazretlerine Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri: "Sana hayır kapılarını haber vereyim mi?" buyurdu. "Evet yâ Resulallah" dedi. "Oruç kalkandır. Suyun ateşi söndürdüğü gibi sadaka günahları yok eder" buyurdu. O yüzden mümkün olduğunca oruçluyken sadaka verin; az da olsa günlük sadaka verin. Zekât vermeye muktedir olanlar Ramazan’da zekâtlarını versinler. Böylece hem orucun kalkanlığından hem de sadakanın cehennem ateşine engel olmasından, günahların affından hepimiz faydalanalım inşallah.

Kaynak: 525. Dergâh Sohbeti — Eşe Saygı, Oruç Hükümleri ve Dervişlik Ahlâkı

Bunu câiz demek mümkün değil mi?

Kurşun döktürmekle alakalı herhangi bir hadîs yok, imamların bu konuda bir ictihâdı da yok. O yüzden bunu câiz demek mümkün değil.

Kaynak: 526. Dergâh Sohbeti — İtikâf Âdâbı, Oruç Hükümleri ve Dergâhta Ölçü

Ümrede itikâf yapılır mı?

Her zaman her yerde itikâf yapılır. Erkekler cuma kılınan mescitlerde, kadınlar evlerinde itikâfa girerler. Ümreye giden bayanlar günübirlik mescitten çıkıncaya kadar itikâfa niyetlenebilirler, itikâfa girebilirler.

Kaynak: 526. Dergâh Sohbeti — İtikâf Âdâbı, Oruç Hükümleri ve Dergâhta Ölçü

Son on gün itikâfa niyet etmiş bir bayanın on gün bitmeden âdetinin başlaması durumunda itikâftan çıkması gerekir mi?

Muâyene günü geldiğinde itikâftan çıkmış olur. O yüzden geri kalanı, eğer on güne niyetlendiyse, sonra iade eder.

Kaynak: 526. Dergâh Sohbeti — İtikâf Âdâbı, Oruç Hükümleri ve Dergâhta Ölçü

İtikâf oruçlu olarak ve itikâf niyetiyle mescitte beklemek midir?

İtikâf oruçlu olarak ve itikâf niyetiyle mescitte beklemektir. İtikâf yapan kişiler cinsel ilişkiye giremez. İtikâftaki erkeklerin eşlerini öpmeleri dahi câiz değildir, dokunmaları dahi câiz değildir. Zarûrî olmadıkça caminin en dış sınırları, bahçe sınırının dışına çıkamaz. İtikâfta olan kişi hayırlı olan şeylerden başka bir şey konuşmaz. Gece ve gündüz cinsel ilişkide bulunulursa itikâf geçersiz hale gelir. Birkaç gün itikâf yapmaya adak olarak adayan kimsenin o günleri geceleriyle birlikte itikâflı geçirmesi gerekir.

Kaynak: 526. Dergâh Sohbeti — İtikâf Âdâbı, Oruç Hükümleri ve Dergâhta Ölçü

Oruç Kefareti: Hanefî ve Şâfiî Farkı Hanefîlerde bir kimse kasten bir şey yiyerek midir?

Oruç Kefareti: Hanefî ve Şâfiî Farkı Hanefîlerde bir kimse kasten bir şey yiyerek, içerek veya cinsel ilişkiye girerek orucunu bozarsa kefareti altmış bir gündür. Şâfiîlerde ise durum farklıdır: Şâfiîlerde bir kimse Ramazan orucunu kasten yese, bir güne bir gün kaza eder; altmış bir gün yoktur. Ancak bir kimse, Şâfiî de olsa Hanefî de olsa, cinsel ilişkiye girerse altmış bir gün kefaret gerekir.

Kaynak: 526. Dergâh Sohbeti — İtikâf Âdâbı, Oruç Hükümleri ve Dergâhta Ölçü

Dişe iğne yapılırsa bir ağrı kesici hükmünde fayda olduğundan dolayı orucu bozar mı?

Dişe iğne yapılırsa bir ağrı kesici hükmünde fayda olduğundan dolayı orucu bozar. Ama bir kimse dişe dolgu yaptırsa, kanal tedavisi uygulasa bu orucu bozmaz. Çünkü dolgu maddesi yiyecek, içecek değildir; bir kimsenin gayriihtiyârî taş yutması gibi değerlendirilir.

Kaynak: 526. Dergâh Sohbeti — İtikâf Âdâbı, Oruç Hükümleri ve Dergâhta Ölçü

Oruçlu olan bir kadın iftardan önce âdet olursa iftarı beklemeli, oruçluymuş gibi davranmalı mıdır?

Oruçlu olan bir kadın iftardan önce âdet olursa iftarı beklemeli, oruçluymuş gibi davranmalıdır. O gün orucu gitmiştir ama oruçluymuş gibi davranacak.

Kaynak: 526. Dergâh Sohbeti — İtikâf Âdâbı, Oruç Hükümleri ve Dergâhta Ölçü

Banka Kredisi ve Faiz — Dârülharp Hük mü?

İş yeri açmak için banka kredisi çekmek sorusu geldi. Hanefîye göre Dârülharp’te harbî ile müminin arasında faiz yoktur. Harbî kim? Gayrimüslim olan taraf. Banka — Türkiye Cumhuriyeti Devleti İslâm devleti mi? Hayır. İslâm hukuku mu var? Hayır. O zaman buradaki bankacılık sistemi İslâm hukukuna uygun değildir; harbî olmuş oluyor.

Ama burada şerh düşüyorum: Mümkün olduğunca uzak durun! Çünkü serçe parmağınızı kaptırırsanız eliniz kolunuz gidebilir. Faiz ve faizciler böyledir. Bir kimse faizi normal görür, helâl görürse o İslâm değildir — bu kim olursa olsun.

Kaynak: 529. Dergâh Sohbeti — Güzel Ahlâk, Vicdan Azabı, Evlilik ve Zikrullah Dostluğu

Banka faizi ve fon kazancı hükmü nedir?

Bankadaki paranın fona yatırılmasından gelen kazancın hükmü faiz kazancının hükmüyle aynı mıdır? Bankadan gelen her ne parası olursa olsun üç aşağı beş yukarı arasındaki bir hüküm farklılığı yok. Türkiye İslâm hukuku ile yönetilmediğinden dolayı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin hangi kurumu olursa olsun laik sistemle yönetildiğinden dolayı çıkan faizlerden bizler sorumlu değiliz. Diyanetteki imamın kazancı ne kadar helâl ise, maliyedeki memurun kazancı da o kadar helâldir. Müftünün kazancı ne kadar helâl ise, ticaret erbabının da kazancı o kadar helâldir.

Kaynak: 534. Dergâh Sohbeti — Antidepresan Bağımlılığı, İstigâse Tartışması ve Sûfîlerin

535. Dergâh Sohbeti — İslâm Hukuku Mücadelesi, Kaos Analizi ve Vatanın Savunması nedir?

Kaos: Giriş ve Selamlama

Faiz Gelirinin Hükmü

Allah’ın Hükmüyle Hükmetmeyenler — Mâide 44 ve Dârülharp Meselesi

Habeşistan’a Hicret Örneği

Bu Devlet Bizim

Silahlanma Meselesine Kesin Tavır

Görümce Problemi ve Aile Ziyareti Adabı

Eşcinsellik — Tövbe ve Geri Dönüş Yolu

Zandan Sakınma ve Kardeşlik Hukuku

Kaos ve Savaş Zaten İçimizde

Avrupalılaşma Eleştirisi

Yatırım ve Ekonomi

Türkiye’nin Savunma Stratejisi

Kaynakça

Kaynak: 535. Dergâh Sohbeti — İslâm Hukuku Mücadelesi, Kaos Analizi ve Vatanın Savunması

Faiz gelirinin hükmü nedir?

Otuz yaşında bir oğlum var, hiç evlenmemiş. Bankada yüz otuz TL vadeli param var. Bundan gelen faizi oğluma verebilir miyim yoksa başka fakire mi vermeliyim? Başka bir fakire ver. Ondan da sevap bekleme.

Kaynak: 535. Dergâh Sohbeti — İslâm Hukuku Mücadelesi, Kaos Analizi ve Vatanın Savunması

Allah’ın hükmüyle hükmetmeyenler kimlerdir?

"Allah’ın indirdiğiyle hükmetmeyenler kâfirlerin ta kendileridir." "Allah’ın hükmüyle hükmetmeyenler zâlimlerin ta kendileridir." "Allah’ın hükmüyle hükmetmeyenler fâsıkların ta kendileridir" diye âyet-i kerîmeler var.

Kaynak: 535. Dergâh Sohbeti — İslâm Hukuku Mücadelesi, Kaos Analizi ve Vatanın Savunması

Müslümanlar İslâm’ın hukukunun icrâ edilmesi için mücadele etmekle yükümlü müdür?

Bir Müslüman, bir mümin bulunduğu yerde İslâm’ın yaşanması ve yaşatılması için mücadele etmekle yükümlüdür. Bu mücadelesini oranın konumuna, durumuna, hâline, ahvâline göre strateji belirler. Sloganik bir yapılanma değil bizim yapılanmamız. Slogan atmak kolay.

Kaynak: 535. Dergâh Sohbeti — İslâm Hukuku Mücadelesi, Kaos Analizi ve Vatanın Savunması

Silahlanma meselesine ne tavır savunulmaktadır?

Tekrar söylüyorum: Çakı bıçağı dahi edinmeyin kendinize. Dışarıda üstünüzde çakıyla bile dolaşmayın. Bizler kendi din kardeşlerine silah çekebilecek, kurşun atabilecek kimseler değiliz. Kapınıza polis gelince polise kurşun mu sıkacaksınız? Asker gelince askere kurşun mu sıkacaksınız? O zaman DHKP-C’den bir farkınız mı kalacak? PKK’dan bir farkınız mı kalacak?

Kaynak: 535. Dergâh Sohbeti — İslâm Hukuku Mücadelesi, Kaos Analizi ve Vatanın Savunması

Zandan sakınma ve kardeşlik hukuku nedir?

"Zandan sakının, zîra zan sözlerin en yalanıdır. Birbirinizin ayıplarını araştırmayın. Rekabet etmeyin. Birbirinize sırt çevirmeyin. Hasetleşmeyin. Birbirinize buğzetmeyin. Ey Allah’ın kulları, Allah’ın emrettiği şekilde kardeş olun." Buradaki "rekabet etmeyin" kötü bir rekabettir — birbirini aşağılamak, birbirini kötülemek. Ticarette rekabet caizdir. Hüsn-ü zan beslemek de haram değildir.

Kaynak: 535. Dergâh Sohbeti — İslâm Hukuku Mücadelesi, Kaos Analizi ve Vatanın Savunması

Dârülislâm’da İslâm hukukunun askıya alınması hâlinde cihadın durumu nedir?

İmâm-ı Şâfiî, el-Ümm — Dârülislâm’da İslâm hukukunun askıya alınması hâlinde cihadın farz-ı ayn olması

Kaynak: 536. Dergâh Sohbeti — Dergâhların Tarihî Seyri, Atatürk Tartışmaları ve Zikir Me

Bir beldede İslâm hukuku yoksa oranın durumu nedir?

İmâm Muhammed eş-Şeybânî — Bir beldede İslâm hukuku yoksa oranın dârülharp sayılması hükmü

Kaynak: 536. Dergâh Sohbeti — Dergâhların Tarihî Seyri, Atatürk Tartışmaları ve Zikir Me

İslâm’da Evlat Edinme Hükmü nedir?

Evlat edinmenin hükmü nedir, caiz mi, haram mı? İslâm’da evlat edinme diye bir şey yok. Ancak süt annesi olabilir. Bir kadının evladı yoksa, yeni doğmuş bir çocuğa süt emzirirse, ona sütü gelirse süt annesi olur. Süt annesi olursa o çocuk erkek de olsa kadına haram olmaz, kız olursa kocasına haram olmaz.

Kaynak: 537. Dergâh Sohbeti — Aile Sorumluluğu, Rüya Adabı ve Hatme Erkânı

Üç Talak Boşanma Hükümleri nedir?

Resmî ve dînî nikâh olarak boşanılan kadından, kadın başka biriyle evlenmeden aynı kadınla tekrar nikâh kıyılır mı? Hanefî’ye göre bir erkek bir kadını üç talak üzerine boşar ise, resmîsini karıştırmayın. Resm, dînî bir ibadet değildir. Resmîsinin dînî bir hükmü yoktur. Bizim evlilik, boşanma, bu tip işler İsviçre medenî kanunundan alınmadır. Almışlar İsviçre medenî kanununda ne varsa hepsini de alıp getirmişler, buraya koymuşlar, bu kadar. Yani bu bizim toplumun örfe, âdet, gelenek, göreneğe, inançlarına uyar mı, uymaz mı bakmamışlar. Bunu yaparlarken de böylece çağdaşlaşacaklarını, böyle batılılaşacaklarını, batıya benzeyeceklerini düşünmüşler, almışlar getirmişler. O yüzden resmî evlenme aktidir o, nikâh değildir. Türkiye laik demokratik sosyal hukuk devleti olduğunda dînî terminolojileri aslında kullanması uygun değildir, laikliğe aykırıdır. O yüzden resmî evlenme akti, dînî evlenme nikâhı değildir.

Kaynak: 538. Dergâh Sohbeti — Mürşid-Mürid İlişkisi, Üç Talak Boşanma Hükümleri ve Ümmet

Üç Talak Boşanma Hükümleri nasıl uygulanır?

Bir kimse dînî olarak bir kadını üç talak boşar ise, dîni bilen bir kimse ise üç talakı birden verirse üç talak da geçerli olmuş olur. Cahil, dinden, diyanetten uzak, öğrenmemiş, öğretilmemiş bir kimse ise — çünkü Türkiye İslâmî bir eğitim alınan bir ülke değil — dînî bir eğitim olmadığından insanlar din cahili. Din cahili olan insanlar o kızgınlıkla böyle "ben seni üç talak da boşadım" dese, cehaletinden dolayı bir talak sayılır yine. Çünkü aşere-i mübeşşereden ve ashâb-ı Resûlullah’tan büyük bir kısmı, bir seferde üç talakın verilmeyeceğini, kızgınlıkla o "üç talak" da dese bir talak sayılacağına dair fetva vermiştir. Hz. Abbas da bunların içerisinde, İbn Abdullah da bunların içerisinde. O yüzden bu tip İslâm’ın öğretilmediği, yaşanmadığı yerlerde bilmeyenler bu fetva üzerinden evliliklerini kurtarma açısından uygulanabilir. Ama öbür türlü dîni biliyorsa bir kimse, üçünü de bir talakta verirse uygun boşama değildir, Sünnet’e uygun boşama değildir. Ama bir kısım sahâbeler bunun da Sünnet’e uygun olduğunu, üç talakı birden verip sonra iddetlerini beklettikleri olan da var. Sonuçta dîni bilen bir kimse üç talak verirse mesele hallolmuş oluyor.

Kaynak: 538. Dergâh Sohbeti — Mürşid-Mürid İlişkisi, Üç Talak Boşanma Hükümleri ve Ümmet

Bankalardaki altın hesabı caiz midir?

Bunu defalarca söyledim, yine söyleyeceğim. Yaşadığınız bir ülke var. Bu ülkenin mevcut ceza hukuku, ticaret hukuku; eşler arasındaki evlilik hukuku gibi, ekonominin durduğu ticaret hukuku gibi hepsi de Kur’ân ve Sünnet’e, Kur’ân ve Sünmezden çıkarılan kaidelere, kurallara uygun değilse veya o devlet kendisini Kur’ân ve Sünnet’e bağlamadıysa orada bireyin kendi şahsî dîni kalır. O birey dinini kendi şahsında yaşamak zorunda kalır.

Kaynak: 543. Dergâh Sohbeti – Faiz ve Dârülharp, Mevlânâ Sözleri, Nefis Terbiyesi ve Zik

Bireyler arası faiz ve Dârülharp hukuku nedir?

Bireyin kendi hukuku vardır. Örneğin ben birinden elli bin lira borç para alırım, aylık beş bin lira faiz alacağım derim. Bu faiz olur. Bu, annesiyle Kâbe duvarının dibinde zinâ etmiş gibi o kimse günaha girer. İki mü’minin arasında faiz caiz değildir. Ama mü’min ile mü’min olmayanın arasında faiz yoktur. Bu hadiste sabittir. Bankaları mü’min diyebilir misiniz? Diyemezsiniz. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni mü’min diyebilir misiniz? Diyemezsiniz. Dârülharp hukuluğa göre bir Müslümanın bankayla olan alışverişinde faiz olmaz.

Kaynak: 543. Dergâh Sohbeti – Faiz ve Dârülharp, Mevlânâ Sözleri, Nefis Terbiyesi ve Zik

Yemin ve lânetleşme fıkhı nedir?

Bir insan bir sefer yemin eder, biter. Karşıdaki kimse o yeminden sonra hâlâ inanmıyorsa onun üzerine gitmenin bir anlamı yok. Yeminin arkasından gelecek olan şey lânetleşme. Bu tavsiye edilmemiş çok. Bir kimse "Vallahi de billahi de tallahi de ben böyle bir şey yapmadım" dedi. Öbürü "Yaptın" diyor. O zaman yeminine inanılmayan kimse yalancı hükmüne çıktı. O kimse de yalan yere yemin etmiş oldu fıkıh açısından. Bunun bir çıt üstü lânetleşmek: "Allah’ın, meleklerin, lânetecilerin bütün lâneti üzerim olsun, üzerine olsun." Fakat bu lânetleşme olduktan sonra bir kimse yalan yere lânetleşirse o kimse imansız öleceğine dair hadis-i şerif var. Geriye dönüşü yok.

Kaynak: 543. Dergâh Sohbeti – Faiz ve Dârülharp, Mevlânâ Sözleri, Nefis Terbiyesi ve Zik

Unutulduğunu düşündüğümüz, uyguladığımız birkaç sünnet söyler misiniz?

Normalde umumun unuttuğu diye bir şey yoktur. Sen kendi unuttuklarına bak. Bir kimse günlük hayatını yaşarken, sabahtan kalkıp tekrar gece yatıncaya kadar kendi hayatını sünnet-i Resulullah’a bağlasın. Herkesin günlük hayatı farklı. İnsanlar kendi hayatlarına göre sünnetleri yaşayacaklar.

Kaynak: 544. Dergâh Sohbeti – Seyr-i Sülûk, Emaneti Ehline Vermek, Mehdi Beklentisi ve E

Kur’ân ve Sünnet’in sınırları nedir?

Hz. Ayşe annemiz diyor ki: "Biz her gece soyunur, Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Hazretlerinin yatağına öyle yatardık. Tenimiz onun tenine değerdi." Demek ki ikisinin de üzerinde elbise yok. Açın Buhârî’den okuyun. Cinsel ilişkide yasaklanan: Bir erkeğin eşini arkadan kullanması haram, ayhalinde veya nifasta iken önden kullanması haram. Bu noktada yasak olan bunlar. Bunun hâricinde bir kimsenin haram koyma hakkı yok.

Kaynak: 544. Dergâh Sohbeti – Seyr-i Sülûk, Emaneti Ehline Vermek, Mehdi Beklentisi ve E

Fıkıh Kitaplarının Asıl Hük mü?

Eski bütün fıkıh eserlerinin hepsinde bir kimse zina ettiğini itiraf ederse, evli bir kimsenin recmedilmesi — Hanefî’ye göre öldürülme — cezası sabit. Ama o kimse itiraf etmediğinde İslâm’ın hükmetmesi için elde ya bir itiraf ya da dört erkek şahit olması gerekir.

Kaynak: 548. Dergah Sohbeti — Zina ve Nikâh, Üveysîlik Eleştirisi ve Günâh-ı Kebâirlerin

Sanal para ve Çiftlik Bank sistemi hakkında neler söylenebilir?

Selamun aleyküm. Allah gecenizi, gündüzünüzü, ayınızı, yılınızı, ömrünüzü hayırlı eylesin inşaAllah. Çiftlik Bank sistemi hakkında ve sanal paranın caiz olup olmadığına dair sorular geliyor. "La ilahe illallah Muhammedun Resulullah" dedik; hem de kapitalist sistemin önümüze koyduğu şeylerle uğraşacağız öyle mi? Oturduğunuz yerden internetten para kazanacaksınız öyle mi?

Kaynak: 549. Dergah Sohbeti — Sanal Para Meselesi, Allah Sevgisi ve Sûfîlikte Gönüllülük

Alışverişin Fıkih Esasları nelerdir?

Bir mal varsa ortada, malı alıp satmak Kur’ân ve Sünnet dairesinde caizdir. Bir malı üretmek, ürettiğin malı satmak caizdir. Üretilmiş bir malı alıp satmak caizdir. Nakit parayı nakit olarak alıp satmak caizdir; ancak doları aldığında canlı, nakden alıp satman lâzım. Bir gün vadeli dolar alışverişi — hiç değişmese dahi — faiz olur.

Kaynak: 549. Dergah Sohbeti — Sanal Para Meselesi, Allah Sevgisi ve Sûfîlikte Gönüllülük

Müslümanların ticaret yapması ve üretmesi neden önemlidir?

Paramız varsa ticaret yapalım. Yirmi liramız varsa yirmi lirayla çorap alalım, çorap satalım. On liramız varsa on lirayla alıp satalım. Hiçbir şey bilmiyorsak gidip birisinin yanında çıraklık yapalım; yaşımız kaç olursa olsun o mesleğin çıraklığını yapalım. Müslüman çalışacak, didinecek, çabalayacak, gayret edecek, koşturacak.

Kaynak: 549. Dergah Sohbeti — Sanal Para Meselesi, Allah Sevgisi ve Sûfîlikte Gönüllülük

Biat Etmek Farz mıdır?

Hadis-i şerif: İslam halifesine biat etmeyen kimse, cahiliye döneminde ölmüş gibi olur. Hazreti Ali radıyallahu anh hazretleri, Hazreti Ebû Bekir efendimize altı ay biat etmedi — siyasî çalkantıya sebep olmamak için. Sonra altı ay bitince gidip biat etti.

Kaynak: 558. Dergah Sohbeti — Hilâfet Meselesi, Sahâbe Sevgisi, Şeyh Sonrası Ölçü, Üveys

Fakîh Olmak Ne Demektir?

Fakîh, fıkhını bilen, hukuku bilen kimse demektir. Dinde fakîh olmak; o kimsenin haramı, helâli, şüphelileri, nerede ne yapacağını bilen kimse demektir — âyet ve hadisler çerçevesinde. Bu umumî bir noktadır. Bir de bir kimsenin günlük hayatını idame ettireceği kadar fıkıh bilgisine sahip olması vardır. Bir de sûfîlerin fakîh olanı vardır: Kalbine bir şeyin eksikliği, yanlışlığı ilham olunan kimse. Asıl fakî, kalbine ‘bunu yapma, bunu yeme, böyle söyleme’ diye haramdan, şüphelilerden uzaklaştırıcı bir ilham geliyorsa, kalbinde Cenab-ı Hakk’ın nuru oluştuysa, böyle bir ferâset onda oluştuysa — asıl fakîh olan odur.

Kaynak: 561. Dergah Sohbeti — Fakîh Olmak, İbadet Kavramı, Kalbe Gelen İlham, Riyâ Hadis

İbadet Nedir? Din Sadece İbadetten mi İbarettir?

İbadet, Kur’an ve Sünnet ile sabitlenmiş olan bütün her şeydir. Yapılması öngörülen, uzaklaşılması emredilen her şey ibadet kavramının içerisindedir. Yolda yürürken insanların ayağını çelmeyecek bir taşı kenara koymak bile bu manada ibadettir. Salih ameller de ibadetin içerisindedir; insanlara faydalı olmak da ibadetin içerisindedir. İslam dünyasında ibadet denilince sadece namaz, abdest, oruç algılanıyor; burası sıkıntılı. Oysa din baştan sona ibadettir. O kimse her ne yapıyorsa Sünnet-i Resûlullah’a uygun bir şekilde yapıyorsa, Kur’an ve Sünnet’in emrettiği noktada yapıyorsa, o kimsenin nefes alması dahi ibadettir. Abdest aldı, oturdu, nefes alıp veriyor — ibadettir onun nefes alışverişi dahi; abdestli çünkü.

Kaynak: 561. Dergah Sohbeti — Fakîh Olmak, İbadet Kavramı, Kalbe Gelen İlham, Riyâ Hadis

Sağ eli verirken sol elinin haberinin olmaması gerekirken, yaptığını herkese duyuranlar mı?

İmam Ahmed, Müslim, Nesâî ve Hâkim rivayet etmiştir: ‘Kıyamet günü hesap anında üç kişi helâk olacaktır: Cömertler, kahramanlar ve âlimler.’ Cömertler Kendilerine cömert desinler diye cömertlik yapanlar. Sağ eli verirken sol elinin haberinin olmaması gerekirken, yaptığını herkese duyuranlar. Cömertliği göstermek ancak peygamberlere, âlimlere, velîlere, hakimlere ve amirlere müsaade edilmiştir — halkı cömertliğe teşvik etmek için, örnek olmak için. Kahramanlar ‘Vay ne kadar kahraman’ desinler diye savaş meydanında cihad eden, kahramanlık taslayan kimseler. Âlimler İlmi gösteriş için elde edenler. ‘Vay ne kadar çok hadis biliyor, ayaklı kütüphane gibidir’ desinler diye ilim taslayan kimseler. Gösteriş için kelimeler ve cümleler kuruyorsa — Allah muhafaza eylesin — o da helâk olanlardan olur.

Kaynak: 561. Dergah Sohbeti — Fakîh Olmak, İbadet Kavramı, Kalbe Gelen İlham, Riyâ Hadis

Fakîh: Muttakîler Kimlerdir?

Benim dostlarım ancak muttakîlerdir’ diye bir hadis soruldu. Böyle bir hadise denk gelmedim; takım yaprağında yazıyormuş. Mana olarak evet, muttakî bir kimseyi insan kendine dost edebilir. Muttakî, Allah’a iman etmiş ve o imanını yerli yerince yaşamaya çalışan kimsedir. Dinde Fakîh Olmak Ne Demektir? Fakîh, fıkhını bilen, hukuku bilen kimse demektir. Dinde fakîh olmak; o kimsenin haramı, helâli, şüphelileri, nerede ne yapacağını bilen kimse demektir — âyet ve hadisler çerçevesinde. Bu umumî bir noktadır. Bir de bir kimsenin günlük hayatını idame ettireceği kadar fıkıh bilgisine sahip olması vardır. Bir de sûfîlerin fakîh olanı vardır: Kalbine bir şeyin eksikliği, yanlışlığı ilham olunan kimse. Asıl fakîh odur. Kalbine ‘bunu yapma, bunu yeme, böyle söyleme’ diye haramdan, şüphelilerden uzaklaştırıcı bir ilham geliyorsa, kalbinde Cenab-ı Hakk’ın nuru oluştuysa, böyle bir ferâset onda oluştuysa — asıl fakîh olan odur. Takvâ ve Şüphelilerden Uzak Durma Haramlar bellidir, helâller de bellidir. Arasında şüpheli olanlar vardır; siz onlardan mümkün olduğunca uzaklaşın, kaçının. Takvânın şeriat noktasındaki tecelliyatı, o kimsenin şüphelilerden uzak durmasıdır. O kimsenin kalbinde böyle bir ferâset varsa, Cenab-ı Hak onun kalbine ilham ediyorsa, o da şüphelilerden uzak durur. Bu takvâdır; bu muttakî olmaktır. Bu o kimseyi kurtuluşa erdirir, Allah’a yakîn eder. İbadet Nedir? Din Sadece İbadetten mi İbarettir? İbadet, Kur’an ve Sünnet ile sabitlenmiş olan bütün her şeydir. Yapılması öngörülen, uzaklaşılması emredilen her şey ibadet kavramının içerisindedir. Yolda yürürken insanların ayağını çelmeyecek bir taşı kenara koymak bile bu manada ibadettir. Salih ameller de ibadetin içerisindedir; insanlara faydalı olmak da ibadetin içerisindedir. İslam dünyasında ibadet denilince sadece namaz, abdest, oruç algılanıyor; burası sıkıntılı. Oysa din baştan sona ibadettir. O kimse her ne yapıyorsa Sünnet-i Resûlullah’a uygun bir şekilde yapıyorsa, Kur’an ve Sünnet’in emrettiği noktada yapıyorsa, o kimsenin nefes alması dahi ibadettir. Abdest aldı, oturdu, nefes alıp veriyor — ibadettir onun nefes alışverişi dahi; abdestli çünkü. Bir kimse haram işlemeye muktedir olduğu halde haramı işlemiyorsa dahi o kimse ibadet etmiştir. Kalbe Gelen Düşünceler ve İlham Kalbe gelen düşünceler eğer Kur’an ve Sünnet’e uygun ise, olumlu ise hayırdır. Kur’an ve Sünnet’e uygun değilse şerdir. Bunları tanımlayabilmesi için bir kimsenin ya zâhirî fıkıh bilgisi olacak, ya da kalbine ilham gelmiş olacak. Kalbin harekete geçmesi; bir kimsenin haramlardan uzak durup nâfilelerle Allah’a yaklaşıp Allah’ı zikretmesiyle mümkün. Kalbe gelen şey seni muhafaza edecek, seni koruyacak; seni harama, yanlışlığa, eksikliğe düşmekten koruyacak. Eğer kalbe gelen şey seni korumuyorsa, arkadaşlarını, çevreni, eşini, dostunu korumuyorsa, ümmet-i Muhammed’in hayrına değilse — o kalbe gelen şey bil ki şeytanın hile ve destesidir. Süslü Laflar ve Gerçek Sûfîlik İnternette dolaşan ‘sen seni tanırsan ben beni tanırım’, ‘ben sen oldum, sen ben oldun’ gibi süslü laflar boş felsefedir. Bunları genelde Melâmîler, Arabî meşrepliler, Nûru’l-Arabî meşrepliler çok iyi becerirler. Kelime üretirler, laf üretirler veya üretilmiş bir lafı alırlar, dillerine pelesenk ederler. Hazreti Mevlânâ Celâleddîn Rûmî hazretleri ‘lanet olsun o maymunlaşmış kimseye’ diyor — taklit eder. Bir kimse bir hal ile hallenmediyse, bir makam ile makamlanmadıysa söylemiş olduğu sözlerin hepsi de papağan vari olur. Gerçek Sûfîlik süslü kelimelerle konuşmak, süslü cümleler kurup insanların ‘vay ne konuştu’ demesi değildir. Sûfîlik hal ehli olmaktır, makam ehli olmaktır. Süslü kelimeleri bırakın, süslü kelimelerden uzak durun, kelimenin süsü sizi aldatmasın. Şeyhte Fânî Olmanın Şartları Bir derviş kardeşinizin sıkıntısını, problemini rüyanızda görmüyorsanız, görmüyorsanız; görup de onu çözmüyorsanız hiç ‘şeyhte fânî olacağız’ diye düşünmeyin. Bir derviş kardeşinizin kalbini kırdıysanız, incittiyseniz, kalbi size burkulduysa — fenâ fi’ş-şeyh olacağız diye uğraşmayın. Şeyhinizin size husûsî söylediği bir şeyi yerine getirmediyseniz, direkt veya endirekt şeyhinize muhalefet ettiyseniz — şeyhte fânî olacağım diye hiç beklemeyin. Riyâ Hadisleri — Kıyamet Günü Helâk Olacak Üç Kişi Imam Ahmed, Müslim, Nesâî ve Hâkim rivayet etmiştir: ‘Kıyamet günü hesap anında üç kişi helâk olacaktır: Cömertler, kahramanlar ve âlimler.’ Cömertler Kendilerine cömert desinler diye cömertlik yapanlar. Sağ eli verirken sol elinin haberinin olmaması gerekirken, yaptığını herkese duyuranlar. Cömertliği göstermek ancak peygamberlere, âlimlere, velîlere, hakimlere ve amirlere müsaade edilmiştir — halkı cömertliğe teşvik etmek için, örnek olmak için. Kahramanlar ‘Vay ne kadar kahraman’ desinler diye savaş meydanında cihad eden, kahramanlık taslayan kimseler. Âlimler İlmi gösteriş için elde edenler. ‘Vay ne kadar çok hadis biliyor, ayaklı kütüphane gibidir’ desinler diye ilim taslayan kimseler. Gösteriş için kelimeler ve cümleler kuruyorsa — Allah muhafaza eylesin — o da helâk olanlardan olur. Amelinde Allah’tan Başkasını Ortak Eden Allah-u Teâlâ kıyamet gününde bir münâdî çağırtır: ‘Amelinde Allah’tan başkasını ortak eden, sevabını Allah’tan başkasından istesin. Allah, ortakların ortaklıktan en müstağnî olanıdır.’ O zaman kim ameline neyi ortak ettiyse, amelinin karşılığını ondan isteyecek. Mahşer gününde böyle bir şey mümkün mü? Değil. O yüzden amellerimizi bir başkasına ortak etmeyeceğiz; bir başkası görsün, bilsin, tanısın, sevsin, metheysin diye yapmayacağız. Amellerimizi Allah için yapacağız.

Kaynak: 561. Dergah Sohbeti — Fakîh Olmak, İbadet Kavramı, Kalbe Gelen İlham, Riyâ Hadis

Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem: ‘Cehennemde bir vadi midir?

Hüzün Kuyusu Hadisi: ‘Hüzün kuyusundan Allah’a sığının.’ Ashâb: ‘Yâ Resûlallah, hüzün kuyusu nedir?’ dediler. Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem: ‘Cehennemde bir vadidir. Cehennem bile günde yüz defa bundan Allah’a sığınır’ buyurdu. ‘Buraya amelleriyle gösteriş yapan okuyucular girecektir’ dedi. Kâfirlere Gösteriş Yapmak Caizdir: Amele gösteriş katmak, bir tek savaşta caizdir; bir tek kâfirlere caizdir. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri Beytullah’ı tavaf ederlerken müşrikler dediler ki: ‘Ne kadar zayıflamışlar, deri kemik kalmışlar.’ Cebrâil aleyhisselâm hemen geldi; Hazreti Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerine remel yapmasını söyledi. İhramın omuzunu açıyorsun, remel yapıyorsun, kuvvetli gösteriyorsun kendini. Sünnet budur. İlk üç şavtta kuvvetli, güçlü gitmek — müşriklere karşı gösteriş. Müşriklere, münafıklara, kâfirlere güçlü görünmek, onlara gösteriş yapmak, şatahat yapmak caizdir. Ama mü’mine yapamazsın; bu riyâ olur.

Kaynak: 563. Dergah Sohbeti — Büyük Günahlar ve Hukuk, Çocuk Yetiştirme, Riyâ Hadisleri

Şeker hastası bir kişi oruç tutabilir mi?

Şeker hastası bir kişi sıcaklarda uzun yaz günlerinde oruç tutamazsa, günlerin kısa olduğu kış aylarında oruç tutmasında bir sakınca yoktur. Şeker hastasına oruç tutması zaten doktorların çoğu ‘tutmayın’ diyor. Tutabiliyorsa tutacak; tutamıyorsa varsa malî durumu fidyesini verecek. Kışın tutabiliyorsa kışın tutmaya gayret edecek; onu da tutamıyorsa varsa malî durumu fidyesini verecek.

Kaynak: 564. Dergah Sohbeti — Riyâ ve Gösteriş Meselesi, Vaktin Çocuğu Olmak, Anne-Babay

← Sorular – Sohbetlerde Sorulan Sorular ve Cevapları