Sohbetlerden Derlenen Sorular
Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv
Ahlâk ve Edep(1903) — Sayfa 2/20
Dervişin namusunu, şerefini korumak ne ifade eder?
Mümin kardeşinin arkasından namusunu, şerefini koruyanın Allâh da onun namusunu, şerefini korur.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Q&A: Nisâ 4/86 Selâm Verme Âdâbı, Dervişin Sünnet’i ve Silsileye
Dervişin namusunu, şerefini gıyabında korumak ne ifade eder?
Derviş kardeşinin namusunu, şerefini gıyabında koruyacaksın. Derviş kardeşinin namusunu, şerefini, haysiyetini senin yanında, sen korumuyorsan, susuyorsan, sen de dilçi şeytansın.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Q&A: Nisâ 4/86 Selâm Verme Âdâbı, Dervişin Sünnet’i ve Silsileye
Kedi beslemek neden önemlidir?
Dînimize göre hânemizde kedi beslemenin yeri nedir? Kısaca cevaplarsanız çok memnun olurum. Evinizde fare, sinek, sivri sinek, hamam böceği, tahta kurusu, fil gibi küçük hayvan var ise kedi besleyin.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Perşembe Halaka-i Zikrullah, Hadîs-i Şerîfler ve Mahşerde Mahcûb
Kedi ve köpek beslemek neden yaygın bir uygulamadır?
Ne kadar da çok meraklı insanlar evlerinde kedi köpek beslemeye. İllaki bir kedi besleyecekler, illaki bir köpek besleyecekler. Böyle bir saplantı hâline geldi insanlar. Saplantı hâlinde bu. Böyle yeni nesil çocuklara da bunu alıştırıyorlar şimdi. Yeni nesil çocuklar da bunu alıştı.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Perşembe Halaka-i Zikrullah, Hadîs-i Şerîfler ve Mahşerde Mahcûb
Açlık neden insanın kalbi yumuşar?
Aç kalan erkeğin veya kadının şehveti artınca da bu sefer taraflar birbirlerine şüpheyle bakarlar. Ve hatta açlığa doğru yürüyen bir kimsenin herkes zanneder ki şehveti bunun körelecek değil. Harama karşı körelir. Bakın harama karşı körelir. Harama karşı körelmez. O yüzden normalde devamlı toklukla hemhal olan, devamlı habire gırtlak yiyen bir kimse nefsine hakim olamaz. Nefsine hakim olamayacağı için oraya buraya gözü kaşık oynar.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Açlık neden insanın kalbi harekete geçer?
Aç kalan erkeğin veya kadının şehveti artınca da bu sefer taraflar birbirlerine şüpheyle bakarlar. Ve hatta açlığa doğru yürüyen bir kimsenin herkes zanneder ki şehveti bunun körelecek değil. Harama karşı körelir. Bakın harama karşı körelir. Harama karşı körelmez. O yüzden normalde devamlı toklukla hemhal olan, devamlı habire gırtlak yiyen bir kimse nefsine hakim olamaz. Nefsine hakim olamayacağı için oraya buraya gözü kaşık oynar.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Açlık neden insanın harama karşı körelir?
Aç kalan erkeğin veya kadının şehveti artınca da bu sefer taraflar birbirlerine şüpheyle bakarlar. Ve hatta açlığa doğru yürüyen bir kimsenin herkes zanneder ki şehveti bunun körelecek değil. Harama karşı körelir. Bakın harama karşı körelir. Harama karşı körelmez. O yüzden normalde devamlı toklukla hemhal olan, devamlı habire gırtlak yiyen bir kimse nefsine hakim olamaz. Nefsine hakim olamayacağı için oraya buraya gözü kaşık oynar.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Açlık neden insanın nefsine hakim olamaz?
Aç kalan erkeğin veya kadının şehveti artınca da bu sefer taraflar birbirlerine şüpheyle bakarlar. Ve hatta açlığa doğru yürüyen bir kimsenin herkes zanneder ki şehveti bunun körelecek değil. Harama karşı körelir. Bakın harama karşı körelir. Harama karşı körelmez. O yüzden normalde devamlı toklukla hemhal olan, devamlı habire gırtl, yiyen bir kimse nefsine hakim olamaz. Nefsine hakim olamayacağı için oraya buraya gözü kaşık oynar.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Açlık neden insanın kalbi kararıyor?
Açlık, uykuyu keser. O kimse çok uyumaz. Aç olduğundan çok uyumaz. Aç olarak yatın. Yalnız gece ben aç yattım deyip de dolabı temizlemeyin. Kendinizi alıştırın. Aç olarak yatın. Bakın uykunuz da hafif olacak. Çok uykudan kurtulmuş olacaksınız. Çok uykudan. Öbür türlü ne yapıyor? Çok uyuyor. Çok uyuyor. Çok uyuyunca kalbi de kararıyor. Çok uyuyunca o kimsenin böyle tâbiri câizse mehmenetsiz bir hal oluyor.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Açlık neden insanın mehmenetsiz bir hal olur?
Açlık, uykuyu keser. O kimse çok uyumaz. Aç olduğundan çok uyumaz. Aç olarak yatın. Yalnız gece ben aç yattım deyip de dolabı temizlemeyin. Kendinizi alıştırın. Aç olarak yatın. Bakın uykunuz da hafif olacak. Çok uykudan kurtulmuş olacaksınız. Çok uykudan. Öbür türlü ne yapıyor? Çok uyuyor. Çok uyuyor. Çok uyuyunca kalbi de kararıyor. Çok uyuyunca o kimsenin böyle tâbiri câizse mehmenetsiz bir hal oluyor.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Neden nankörlerdensin?
Oysa senin kıymetinin olmadığını görmen gerekiyordu. Sen o altın halakaya halakaya layık değilsin. Neden? Gaflete düştün, heva hevese düştün. O halakayı sen kendi nefsinden dolayı bıraktın. O yüzden nankörlerdensin. O yüzden vefasızlardansın.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Neden vefasızlardansın?
O altın halakaya vefasızlık ettin. O altın halakaya sırtını döndün gittin. O altın halakaya defans yaptın. O altın halakanın dediklerini de yerine getirmedin. Şunu şöyle yap dediler, es geçtin. Bunu böyle yap dediler, es geçtin.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Neden kendi kendine dedin ki, nankörlük onu getirir çünkü?
Sen çok biliyorsun ya her şeyi. Sen allamesin ya. Senden daha iyi bilen yok ya. Ne yaptın? Vefasızlardan oldun. Sonra da kendi kendine dedin ki, nankörlük onu getirir çünkü.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Neden dinlememekte nankörlük?
Her akşam anlattık sana. Sen neden kulağını dayayıp daha dinlemedin? Dinlememekte nankörlük. Dinlediğin halde uymamakta nankörlük.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
Neden uymadın?
Aa yok. Allâh bizi affetsin. İnsan suresi âyet 3. Biz ona doğru yolu da, eğri yolu da gösterdik. Artık isterse şükreder doğru yolda gider. İsterse nankörlük edip eğri yollara sapar.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arife Günü ve Kurban Bayramı: İlâhî Feyzin Kesilmesi, Sûfî Disipl
«Fitne Sensin» hadisindeki mes’ûliyet nedir?
«Fitne Sensin» hadisindeki mes’ûliyet, bireysel olarak fitneyi önlemekle ilgilidir. Bu, her mü’minin kendi hâlini ve davranışlarını kontrol etmesiyle mümkündür.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Q&A: Zekât Hesabı, «Fitne Sensin» Hadîsi ve Mü’minin Mücâdele Mes
Mü’minlerin sosyal bilinç nedir?
Mü’minlerin sosyal bilinç, mü’min davranışlarının başkalarına etkisini ifade eder. Bu, bir mü’minin diğer mü’minlerle uyum içinde hareket etmesi ve toplumda örnek olmaya çalışmasıdır.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Q&A: Zekât Hesabı, «Fitne Sensin» Hadîsi ve Mü’minin Mücâdele Mes
Mü’minlerin çeşitliliği nedir?
Mü’minlerin çeşitliliği, her insanın farklı hâl ve davranışlarının olduğunu ifade eder. Bu, mü’minlerin farklı anlatım sınırlarına sahip olmalarını ve birbirlerine göre farklılık göstermelerini sağlar.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Q&A: Zekât Hesabı, «Fitne Sensin» Hadîsi ve Mü’minin Mücâdele Mes
İnsanlık neden bu manevi çöküntüyü ve hayvanileşmeyi düzeltebilir mi?
Bu mevcut nesiller bu ne yazık ki hapı yuttu. Bu dünya yevileşme, bu sekülerizmi aldı yuttu. Bu ahlak dejenerasyonunu aldı yuttu.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1975. Beyt: Mîrâc Zirvesi, Modern Dejenerasyon ve Ümmet-i
Modern toplumsal dejenerasyon ne demektir?
Modern Toplumsal Dejenerasyon — «Bir Generasyonu Aldı Yuttu». Ben bunu normalde artık dejenerasyon bozulma olarak görmüyorum. Resmen ahlaksızlık var. Bunu artık satın aldı. Bu insanlık bunu satın aldı. Böyle olunca bu topluluğun içerisinde bir kimsenin gerçekten seyri sülük etmesi o yüzden büyük cihâd diyorum.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1975. Beyt: Mîrâc Zirvesi, Modern Dejenerasyon ve Ümmet-i
İnsanlık neden bu ahlaksızlığın içerisinde kendini bu büyük haramlardan koruyup da bir dergaha gidip intisâb edip orada yürüyorlarsa büyük cihâd mıdır?
Bu kolay bir şey değil. Çünkü nefsani ve hayvani ruh galebe çalmış vaziyette bir toplulukta. Şöyle düşünün. firavunlaşmış bir toplulukta Musa gibi. Bunu böyle göremiyor olabilirler. Böyle ben belki de ağır bir noktada konuşuyor olabilirim. Benim gördüğüm bu. bugün bir kimse gerçekten iman edip namazını kılıp bir de bir dergaha gittiyse o kimse firavunlaşmış bir toplumda Musa gibi.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1975. Beyt: Mîrâc Zirvesi, Modern Dejenerasyon ve Ümmet-i
İnsanlık neden Hud kavmine doğru gidiyor?
Şu anda insanlık, insanlık o helak olan hud kavmine doğru gidiyor. Ve evlerin içerisinde hizmetçiler çıplak. Evlerin içerisinde fuuşlar yapılıyor, herkes çıplak dolaşıyor villaların içerisinde. Hud kavmini anlatıyorum size. Sokaklarda çıplak dolaşıyorlar. Çıpl, bildiniz, çıplak dolaşıyorlar sokaklarda. Ve canı isteyen canı istediği kadını villasına atıyor. Aynen böyle. Zenginlik, şatafat ayrı bir şey.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1975. Beyt: Mîrâc Zirvesi, Modern Dejenerasyon ve Ümmet-i
İnsanlar nasıl kendini disiplin edebilir?
Dünyavı olarak ne iş yapıyorsan o işinle alakalı kendini disiplin et. Dini olarak da kendini disiplin et. Normalde hem dini olarak disiplinini kaybetme, hem dünyevi olarak disiplinini kaybetme. Hem dini olarak koşuşturmanın gayretini bu mânâda sıcak tut, yüksek tut hem de dünya olarak da gayretini sıcak tut.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Q&A: Kur’ân-Sünnet’i Yaşamanın Gayreti, Şehâdet ve «Sevdiğinden S
İnsanlar nasıl bir hayatın iyi olduğunu anlayabilir?
Eğer sen hayatı doğru yaşıyorsan, hayatı iyi yaşıyorsundur. İyilerle beraber sen hayatı iyilerle beraber yaşadığın için iyi yaşıyorsundur. Kaliteli yaşayın hayatınızı. Hayatınızı kaliteli yaşayın. Kaliteli yaşamak demek, Kuran Sünnet adabına, erkanına uymak demek. İyi insanlarla oturup kalkmak demek. Allâh bizi onlardan eylesin. Âmîn.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Q&A: Kur’ân-Sünnet’i Yaşamanın Gayreti, Şehâdet ve «Sevdiğinden S
İnsanlar bilmedikleri, anlamadıkları veya yabancı oldukları şeye nasıl bir tavır takınır?
İnsanlar genel olarak bilmedikleri, anlamadıkları veya yabancı oldukları şeye ön yargılı ve düşmanca bir tavır takınırlar. Hem ön yargılılardır hem de düşmanca bir tavır takınırlar. Ve bunu bu fakir çok yaşamıştır sizler de yaşarsınız. Adam şimdi normalde sufilik dersin, şeh dersin, öyle değil mi dergah dersin, tarikat dersin. Dakka bir söyleyeceği şey şudur. Siz de para topluyorsunuzdur. Sen anlatırsın parayla işimiz yok diye. Yok, inanmaz. Bakın inanmaz. Anlatırsın defalarca yine inanmaz. Ön yargısı var çünkü. Hatta daha ileri gider, sana düşmanca tavırlar takınır.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 1980. Beyt: Şeker-Tat Mecâzı, Aşk Düğümü ve Kibirin Allâh
İyilik etmek farz mudur?
Bir âyet-i kerimeye göre iyilik etmek farz mudur? İyilik farzdır. Bu konuda şek-şüphe yok. Bir iyilik yapma fırsatın varken yapmamak veya elinden geleni yapmamak, imkanın varken ne mi lazımcı olmak, bana ne demek caiz midir? Caiz değildir.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Veysel Karânî Hadîsi: «Üveysî’yi Gören Gözü Ziyâret Edin» ve Cumh
İyilik yapma imkanı varken yapmamak caiz midir?
Caiz değildir. Haram mıdır? O duruma göre değişir. Ailemizde bir şey yapamaz. Ailene bakmakla yükümlüsün. Sırayla annene, babana, yakın akrabana, uzak akrabana, yakın komşuna, uzak komşuna iyilik etmekle yükümlüsün. Denilebilir mi? Evet.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Veysel Karânî Hadîsi: «Üveysî’yi Gören Gözü Ziyâret Edin» ve Cumh
Mürşidin Hapis Cezâsı Menkıbesi ne anlama gelir?
Allâh için en önemlisi takvâ insanları ve Allâh için bizim kalbimizde bakıyor. Bizim ustumuzu ne giydik bakmıyor, hangi araba biniyoruz, hangi araba kullanıyoruz bakmıyor. O bizim kalbimizle bizim takvaya bakıyor. Bizim takvayız, bizim takvayız. Bizim dünyanın en önemli ve en önemli bir ilişki ve en önemli bir ilişki ve en önemli bir ilişki ile ilişkimizin en güzel ilişkisi, bizim insanların insanlığı ile ilişkimizin en güzel ilişkisi, takvayla biz Allâh’a yaklaşıyoruz ve ahirette için dünyadaki takvalık çok önemlidir. Takvalık Allâh’a gösteriyoruz, Allâh’ın insanlara, dünyadaki insanlara saygıyla bakıyoruz.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Bosnalı Kardeşler Ziyâreti, Aşk Meydanı ve Mürşidin Hapis Cezâsı
Mü’minin uykuda uyanık olması nedir?
Hz. Peygamber’in uyurken bile huzûrlu hâli — Buhârî, Tahaccüd 16 (1146); Müslim, Müsâfirîn 125 (738); «kalbim uyanıktır, gözlerim uyur» — Buhârî, Menâkıb 24; Tirmizî, Şemâil 33; «aşk ve cân gizliliği» — Mevlânâ, Mesnevî ; Hücvîrî, Keşfü’l-Mahcûb , bâbu’l-mahabbe; «mü’minin gizli ahlâkı» — İbn Atâullah, el-Hikem .
Kaynak: 2024 Sohbeti — «Ey Bilâl, Gönlüne Nefhet Deyim O Nefhadan» — Aşk ve Cân’ın Gizli
İnsanların ayıbını yüzüne söylemek neden haramdır?
Bir insanın ayıbını yüzüne söylemek de haram. Günah-ı kebâri. Açın Heytem’inin kitabından okuyun. Okuyun. Bir kimsenin ayıbını yüzü nadir vurmak da günah-ı kebâri. Yüzüne söylemek günah-ı kebâri. o delikanlılık değil. Ben onun yüzüne de söylemem. Sen onun yüzüne de söyle. O da sana küfür etsin bir güzel. Sonra sen nasıl küfredersin? Bana de sen ona bir tokat vur. O da sana sen bana nasıl bir tokat vurursun desin. Sana bir bıçak kaktırsın. Sonra bunu yedireme. Git evinden silah al. Onu vuracağım diye uğraş. Bak nereden nereye geldi olay.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî: «Aşk ve Cân» Beyitleri, El Öpme Devleti ve Allâh Yolunda
İslam’da başkalarının ayıbını araştırmak ve ifşa etmek neden haramdır?
İslam aslında gerçek manada din, başkalarının ayıblarını araştırmayı, bunu ifşa etmeyi, bunu insanların içerisinde yaymayı haram kılmış. Bunu hoş görmemiş. Bunun yerine kusurları örtün, hataları örtün. Yanlışlıkları, eksiklikleri örtün demiş. Ve Ayet-i Kerimelerde ve Hadîs-i Şerîflerde bunu bize öğütlemiş, nasihat etmiş.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî: «Aşk ve Cân» Beyitleri, El Öpme Devleti ve Allâh Yolunda
Mü’minlerin tarihi mes’ûliyeti nedir?
Biz anne ve babalarımızdan tarikat, şeriat, marifet, hakikat görmedik. Biz kendi şahsım adına konuşacak olursak biz babamdan Hazreti Ali sevgisi, Hazreti Hüseyin sevgisini bulduk. Kitapları vardı. Hazreti Ali efendimizle alakalı ve Hazreti Hüseyin efendimizle alakalı. Bizim temelimiz onunla atılmış. Bizim hamurumuz onunla yoğunmuş.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Arif Nihat Asya Fetih Marşı, Emirler Sülâlesi ve Mü’minlerin Tarî
Dinini yaşamayanlar neden gavurlaşmış sayılır?
Dinini yaşamayan, dininin farzlarını, vaciplerini yerine getirmeyen, haram, helal kaçınmayan, ne diyeceğiz şimdi o İstanbul’daki o satanist veya da dinsiz ateist neyse? Oraya katılanlara gavurlaştı desek ne olacak o zaman? Yazıyor bana. Siz insanları araplaştırıyorsunuz. Ben de yazıyorum. Karşılığı ne? Siz de gavurlaştırıyor musunuz diyorum. Ses yok. E normalde onların çünkü din kokusu almak istemiyorlar. Kur’ân sünnet kokusu almak istemiyorlar. Böyle bir hayat standartı istemiyorlar. Gavurlaşmak istiyorlar. Seni de gavurlaştırmak istiyorlar.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 2020 Civârı: Kış-Bahâr Diriliş, «La Fâ’ile İllâ Allâh» ve
Kalbin iki farzı nedir?
Kalp odur ki daim Allâh’ı zikreder. Kalp odur ki Allâh aşkıyla yanar tutuşur. Allâh’ı sever. Bu kalbi ibadetlerin en önemli ayağıdır. En önemli farzıdır. Kalbin farzıdır bu. Kalbin farzıdır. O kalp Allâh’ı zikretmeli. O kalp Allâh’ı her şeyden fazla sevmeli. O kalp sevgiyle yoğrulmalı. Sevgiyle.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 2044. Beyt: Kuru Ağaç-Bahâr Rüzgârı ve Her Âyetin Zâhiri-
İffetli davranmak ne anlama gelir?
Kim iffetli davranır istemezse Allah onu iffetli kılar. Kim iffetli davranır istemezse. Bir şey istemiyorsun sen. Hâlini birisine açmıyorsun, arz etmiyorsun. Söylemiyorsun durumunu kimseye. Şenli Allâh demiyorsun. Cenâb-ı Hak seni iffetli kılıyor. Kim istina gösterirse Allâh da onu gani kılar. Kim sabırlı davranırsa Allâh ona sabır verir. Hiç kimseye sabırdan daha hayırlı ve daha geniş bir ihsanda bulunulmamıştır.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Ahzâb 35: «31. Nasîhat» On Esas ve Hadîs-i Kudsî «Kulumun Zannı G
Münafıklar Allâh’ı zikretmiyor mu?
Münafıklar Allâh’ı zikretmez. Bakın başka bir âyet-i kerimede az zikretmeyi münafıklık olarak görüyor Cenâb-ı Hak. Diyor o münafıklar var ya, evet onlar Allâh’ı az zikrederler.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Nâsihat 33: Nisâ 103 Zikrullah-ı Dâimî ve Halaka Edebi
Müslümanlar neden akıllarını terk ettiler?
Bu cihadı terk ettiklerinden dolayı, artık Müslümanlar akıllarını terk ettiler. Akıllı değiller. Müslümanlar heva ve heveslerine uydular. Müslümanlar heva ve heveslerini ilahlaştırdılar. Müslümanlar kendi nefislerinin derdine düştü. Dünyalık derdine düştü.
Kaynak: 2024 Sohbeti — Mesnevî 2066: Gaflet Âlemin Direği, Akıllılık Sudur
Kalbin diri olması neden önemlidir?
Kalp ölüyse her şey öldü. Kalbi ölü olan bir kimseyi kendine dost ettin. O kalbi ölülü, eğer kuvvetliyse senin de kalbini öldürdü. Bana arkadaşını söyle, senin dinini söyleyeyim. O zaman kalbi ölüyle bir arkadaşlık ettin. Senin de kalbin öldü. O dedi ki gel bu akşam gidelim nereye? Lüks bir alışveriş merkezi. Ne o? Mudanya yolundaki? KORU Park. Gidelim KORU Park’a burnumuzu dayaya dayaya vitrin seyredelim. Gidelim orada kafede bir çay içelim. Orada bir yemek yiyelim. Günümüzü gün edelim. Ya bugün ama Cumartesi ders var. Ya ne yapalım ama Cumartesi’nin oğulları kalabalık oluyor. Gidelim biz de boy gösterelim. Kalbi ölü, kalbi heva hevese gitmiş onun. Kalbi heva hevese gittiğinden dolayı seni de heva hevese çekiyor.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Şöhretten Kaçınma ve Melâmetin Zirvesi
Kalbin Kime Isındığını nasıl anlayabiliriz?
Tahkîki — Vücudunun Nerede Olduğuna Bakma, Kalbinin Isındığı Yere Aitsin; «Sen Siyasetçilere de, Ekonomistlere de, Felsefecilere de Bak — Kalbin Kime Isındı?»; «Sen Allah Düşmanlarına mı, Allah Dostlarına mı Kalbin Isındı?»; «Sen Burada Olabilirsin Ama Kalbindeki Sevgi-Muhabbet-Dostluk Önemli»
Çocuğa Kur’an-Sünnet öğretmemenin mes’uliyeti nedir?
Çocuğa Kur’an-Sünnet öğretmemenin mes’uliyeti, kendinizi ve ailenizi ateşten korumamaktır. Bu, Allah’ın emri ve tebliğidir. Bir baba çocuğuna güzel ahlâktan daha üstün bir hediye veremez.
Sofrada fukara yoksa ne demektir?
Sofrada fukara yoksa Allah Resûlü Sevmez. Hazret-i Peygamber’in sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin hiç sevmediği sofradır. Eğer o sofrada bir fukara yoksa, bakın bir sofrada eğer fukara yoksa Allâh Resûlü sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin hiç sevmediği sofradır orası. Sofrada fukara yok ise o bollukta ne yaptılar? O insanlar azdılar, saptılar, israfa gösterişe gittiler. En fukaranın yediğini yemedi. En fukaranın giydiğini giymedi.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D
Nimete nankörlük nedir?
Nimete Nankörlük, Üfürükçülük Sapması — «Asgarî Ücret Yeni 8 Milyar Oldu, Sen Bir Yemekte 2 Milyon Bıraktın»; Yanındaki Çalışan O Yemeği Yiyebilir mi?
Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D
Nimete nankör olmak nedir?
Nimete nankör. bu bollukta zaten nimete nankör oluyor. Nankör. Darlık varsa adam şey yapamaz.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D
Sofrada fukara yoksa ne olur?
Sofrada fukara yoksa Allah Resûlü Sevmez. Buhârî Et‘ime 28; Müslim Eşribe 175: «Sofranın en hayırlısı fakirlerin de oturduğu sofradır» ; Beyhakî Şu’abu’l-Îmân : «Allah Resûlü hiçbir zaman karnını tam doldurarak yememiş, evinde bir-iki gün ekmek pişmemiş» . Sufiyye’de «sofra-i fukarâ» edebi.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D
Sofrada fukara yoksa Allah Resûlü Sevmez mi?
Sofrada fukara yoksa Allah Resûlü Sevmez. Buhârî Et‘ime 28; Müslim Eşribe 175: «Sofranın en hayırlısı fakirlerin de oturduğu sofradır» ; Beyhakî Şu’abu’l-Îmân : «Allah Resûlü hiçbir zaman karnını tam doldurarak yememiş, evinde bir-iki gün ekmek pişmemiş» . Sufiyye’de «sofra-i fukarâ» edebi.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D
Mü’minin israf ölçüsü nedir?
Mü’minin israf ölçüsü: «Yiyiniz, içiniz, israf etmeyiniz, çünkü Allah israf edenleri sevmez» (A’râf 7/31).
Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D
«Sen Münâfık mısın? Helâl Etmeyen Varsa Söylesin» nedir?
«Sen Münâfık mısın? Helâl Etmeyen Varsa Söylesin» — Yûnus el-Hakkakî Edebu’s-Sûfiyye ; Hâris el-Muhâsibî er-Ri‘âyetu li-Hukûkillâh : «Sufî yolunda iki yüzlülük yoktur, kalbinde aksini taşırsa münâfıklık başlar»; «Helâl etmeyenin diliyle helâl etmesi sahîh değildir, kalbiyle helâl etmesi gerekir». Mustafa Efendi’nin sohbet sonu münâfıklığı reddetme ısrârının zemini.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Berat Kandili: Deprem-ABD Donanması Bağlamında Birlik-Beraberlik
Henüz Namaz-Oruç-Abdest-Zikr Bilmeyene Şeyh Sevgisi Anlatmak Yasağı nedir?
Böyle derviş sufi kardeşlerinde böyle şeyleri vardır ya, daha bir topluluğa gidersin, orada bir iki tane derviş vardır onlar çok iyi biliyordur. Efendim bir şey nasıl sevilmeli? Bu insanlar daha zikri bilmiyor, namazı bilmiyor, orucu bilmiyor, abdesti bilmiyor. Ya bırak şimdi onlara şeyh sevgisi lazım değil. Onlara bu lazım değil şu anda. Onlara din anlatacaksın önce. Ama yok, o çok seviyor ya, çok aşık o. Veyahut da o gidiyor daha yeni birkaç kişi olmuşlar orada. Onlara öyle bir şeyh sevgisi anlatıyor ki onlar kalıyorlar böyle. böyle bir sevgiye ulaşamazlar. Halbuki o kendisi de ulaşmış değil. Ulaşsa fena fi şeyh olacak. Fena fi şeyh olsa, rabıta ise böyle bir sohbetin orada olmaması gerektiğini idrak edecek. O da yok. Ama o manasız gereksiz sohbeti yapacak. Kendini farklı bir yere koyacak. Veyahut da bir kimse henüz daha kabir halini bilmiyor, öbür kü biliyor çok. Vay kabir halini gördüm de sen de yakında göreceksin. Senin de mani vatın açılacak bak sen de açılacaksın bak. Ya daha o, dur, daha o günlük yüz de evi çekmiyor ya. Ya ona namaz böylesi söyledin, namaz böylededin. Veyahut da bir yere gitmiş bir arkadaş ders anlatacak oradakilerin böyle bir sert davranışları, sert sözleri. Dur ya, dur sakin ol. Sen ne bu ya? Sufilik bu değil. Ama bu sözler, bu davranışlar ortalığı analiz edemediğinden. Ve konuşmacıların büyük bir çoğunluğu, büyük bir çoğunluğu kendi nefsine konuşuyorlar. nefislerini yüceltmek istiyorlar. öyle bir sohbet etmeli ki oradakiler hiçbir şey anlamamalı.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1586. Beyit: Tâcir-Hindistan Dudusu, «Cisimleri İki Canla
Zâlim Onlardır Ki Gözlerini Kapamışlar, Söyledikleri Sözlerle Bütün Âlemi Yakmışlar nedir?
Zalim onlardır ki gözlerini kapamışlar. Söyledikleri sözlerle bütün alemi yakmışlar. o kimsenin gözünü kapatmış karşısındaki ve etrafındaki insanları analiz etmekten, hallerini anlamaktan uzak. Onlar o kimsenin kafası karışık, kalbi kararık, dili bulanık ve ortalığı ne yapıyor? Ateşe veriyor. Onun işi çarpaşık. Böyle o tip insanların işleri de çarpaşık olur. Allâh muhâfaza eylesin. Onların böyle kendilerine hakim değildir. Kendilerinin üzerinde doğruyu ve düzgünlüğü oluşturamazlar. Ama onlar normalde ortalığı ateşe verirler. en yakınındaki Sufi kardeşlerini dilleriyle rencide ederler. Konuşmalarıyla kırarlar, konuşmalarıyla incitirler. Eşlerini, çocuklarını dilleriyle konuşmalarıyla incitirler. Kırarlar ortalığı. Onlar zalimdir. Bir kimse diliyle eşini, çocuklarını, karısını, kocasını, annesini, babasını, derviş kardeşlerini, etrafı kırıyorsa, fatıyorsa, onları bu noktada eziyorsa, üzüyorsa zalimdir o. Bakın zalimdir. Ve onlar karşısındakini görmez. Gözünü kapatmış. O söylediği sözlerle ailesini, derviş kardeşlerini, toplumu ifsat ediyor. Bu ailenin içerisinde eşler olabilir, çocuklar olabilir, derv, dervişlerin birbirlerine karşı davranışları olabilir. Ateşe veriyor ortalığı. Ortalığı kırıp döküyorlar.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1586. Beyit: Tâcir-Hindistan Dudusu, «Cisimleri İki Canla
Siyâsetçilerin Zâlim Dili nedir?
Bunlar günümüzde siyasetçi olabilir. O siyasetçiler dillerine sahip değiller. Ortalığı kırıyorlar, ortalığı talan ediyorlar. Bir bakıyorsunuz Kur’ân ve Sünnet’e aykırı sözler söylüyorlar. Bir bakıyorsunuz Müslümanları rencide edecek, kıracak, dökcek sözler söylüyorlar. Bir bakıyorsunuz dilleriyle terörü destekleyen, Mehmetçik katillerini destekleyen sözler söylüyorlar. Bir bakıyorsunuz Mehmetçik katiliyle kol kola girmişler. Bir bakıyorsunuz vatanı bölmek, parçalamak isteyenlerle kol kola girmişler. Mustafa Özbağ da bunları dile getirince Mustafa Özbağ siyaset yapmış oluyor. Canım kardeşlerim, ben bu ülkede yaşayan, bu topraklarda yaşayan, dinimi de yaşamaya çalışan bir kimseyim. Evet ben parti siyaseti yapmam ama Kur’ân, Sünnet, Vatan, Millet dairesinde doğru bildiğimi anlatırım.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1586. Beyit: Tâcir-Hindistan Dudusu, «Cisimleri İki Canla
Sufi ahlakında 80 km sefer istismârını reddetmek neden önemlidir?
Nereye gidiyor arkadaş? Bozuyu’ya gidiyor. 80 km’den fazla orucu bozuyor. Yemiyor. Seferim var. Nereye gideceksin? Kütahya’ya gidecek veya Bozuyu’ya gidecek Bursa’da. 80 km ileri. Ulan altında son model araba. Harika. Ondan sonra oturuyorsun yayla gibi. Eee Kütahya’da işim var. Orucu tutma. Ben nasıl olsa seferim. Yapma. Azameti tercih et. Daha sevap. Nefsini rahata alıştırma. Nefsini kaçkınlığa alıştırma. Nefsin kaçkınlığa alışması bu. Bir şeyi yapabilirliği var ama yapmıyor. kaçırıyor nefsi onu oradan. Aman diyor. Ya nasıl olsa ruhsat var. Benim ruhsatım var mı? Var. şeker hastasıyım. Yıllardan beri doktorlar diyorlar. Allâh razı olsun hepsinden. Hepsi de tanıdığımız diyorlar ki. yani tutma veya tutmayabilirsin. Bak durumuna göre hareket et.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 184: Oruç Ruhsatları (Hasta-Sefer-Hamile-Emzikli), Cinsel
Dünya sevgisi ne şekilde kör edebilir?
Senin kalbini etkilemesin. Senin kalbini evirip çevirmesin. Senin kalbini Kur’ân ve Sünnetten uzaklaştırmasın. Dünya sevgisi ağır basıp, senin kalbini Allâh sevgisinden, Resûlullâh sevgisinden, Mürşid-i Kamil sevgisinden ayırmasın. Buna dikkat et. geçmiş ümmetlerden, Davud’dan geldi ya dua. Neydi? Ya Rabbi, senin sevgini, seni sevenin sevgisini ve seni sevdirecek olanın sevgisini çölde süsuz kalmış bir kimseye soğuk şerbeti sevgili kıldığın gibi bana da sevgili kıl. Âmîn. Bu üç sevgiden seni uzaklaştırmasın, dünya sevgisi ve dünyanın içindekiler. O yüzden haris olma. Bir şeye haris olmak. Hele herhangi bir şeye neye haris olursan ol, o seni körleştirir. Dünya sevgisi seni körleştirir. Seni Allâh sevgisi de körleştirir. Seni Peygamber sevgisi de körleştirir. Seni Mürşid-i Kamil sevgisi de körleştirir. Seni Allâh sevgisi de körleştirir. Ama seni dünya sevgisi de körleştirir. Kadın sevgisi de seni körleştirir. Haram kadın. Makam sevgisi de seni körleştirir. Mevki sevgisi de seni körleştirir. Çünkü neyi çok seversen kör olursun. Ondan başka bir şey görmezsin. Peygamber’in Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri, senin bir şeye aşırı olan sevgin, gözünü kör eder kulağını sağırlaştırır. Sen neyi aşırı olarak seviyorsan, onun haricinde hiçbir şey görmezsin, duymazsın. Gözün kör olur, kulağın sağır olur. Sen mesela makam sevdasına düşersen, makamdan başka bir şey düşünmezsin. Müdür olmak için ne yapılması gerekiyorsa yaparsın. Harammış, helalmış bakmazsın. Dünya sevgisi seni körleştirir. Dünya sevgisi senin kalbine oturur, yerleşir. Senden ne gittiğini görmezsin. Her şeyi bırakır, her şeyden geçer, o dünyayı elde etmek için koşarsın.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P
İşte haris olmanın şartları nelerdir?
Bir sufi işinde haris olmalıdır. İşinde disiplinli olmalıdır. İşini düzgün yapmalıdır. Sufi ahlakıdır bu. Her sufi işinde maharetli olmalı. Her sufi işini en düzgün şekilde yapmalı. Nerede olursanız olun. Benim hakkımı verdiydi, vermediydi, az aldıydım, çok aldıydım, yok. İşinde haris ol, disiplinli ol. Sabah dükkanın kaçta açılması lazım? Sekiz buçukta. Sen sekizde aç. İşinde haris ol. Müşteriyi iyi karşılay. Kimseyi kırma. Kimseyi üzme. Kimseye tepeden bakma. Her gelen müşteriye hakkın gönderdiğini anla. Hakkı hakkın gönderdiğini anlarsan, onu aldatmazsın, onu incitmezsin, onu kırmazsın, onu üzmezsin. Ona tepeden bakmazsın, onu iteklemeksin, onu ötelemezsin. Kapına gelen her ne ise, hak göndermiştir sana.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P
Dünya hırsı ne şekilde zararlı olur?
Dünya hırsı sende ağır bastı. Veya hatta kadın namuslu, evli, barklı, o kadını asılmaya kalktın, o kadını yoldan çıkarmaya kalktın. Haram! Veya o kadının zafiyetini kullanmaya kalktın. Haram! Yok seni işe kaçacağız, yok sana fabrikaya kaçacağım, yok seni belediyeye alacağım, yok seni bir şirkette iş bulacağım dedin, o kadına seni haram bir şekilde yaklaştın, haram kadına yaklaşmaya çalıştın, haris oldun, bu seni batırdı, buradan dön, tövbe et.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P
Haram kadına yaklaşmanın helâkı var mı?
Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden tövbe ederse de o kimseler Allâh tövbeni kabul eder senin. Allâh muhâfaza eylesin. O kalbin, senin kalbin Allâh’ın muhabbetullahının yerleşeceği yer. Allâh kalbi bunun için yarattı. Dünya sevgisini doldurasın diye değil. Şeytaniyeti, hayvaniyeti, nefsaniyeti doldurasın diye değil. Sen oraya Allâh’ı, Resûlullâh’ı, Allâh’ın veli kullarının sevgisiyle dolduracaksın. O kalp bu yüzden selam verildi. Dünyayı hırsların için değil. Allâh muhâfaza eylesin. Bu helvayı yeme. Bu helvayı yeme dediğinde helva tatlıdır.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P
Geçmiş zamanlarda helvanın kıymeti nasıl idi?
Öyle değil mi? Şimdi bu helva tatlıdır. Öyle değil mi? Şimdi geçmiş zamanlarda Hz. Piri’nin zamanına giderseniz böyle helva kıymetlidir. Mesela bir kimse ölenin arkasından kıymetli bir şey dağıtır, helva dağıtır. Bu şimdi size ters gelir. ölenin arkasından helvasını yiyeceğiz. Çünkü helva her zaman yapılacak bir yiyecek değil. Özel bir tatlı, özel bir yiyecek. O yüzden de o düğünlerde oluyor, ne bileyim törenlerde oluyor. öyle şimdiki sizin gibi evde yarım kilo irmik varsa, yarım kilo süt, yarım kilo da şeker karıştır, kavur. İçine biraz da varsa zenginlik, çam fıstığı koy içine, biraz ondan kavur. Üzerine tarçın at, bir de böyle fındık fıstık üzerine dök. Ondan sonra İsmail’in elini kolunu tut, salma yakasını, tencereyi bitirir.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P
Yeni nesil helva türleri nelerdir?
Şimdi yeni nesil, bunlar bilmiyor zaten yukarı bakmıyorum, içi İsmail sana bakıyor zaten. Şimdi yeni nesil alışmış filanca marka baklava yiyecek.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P
Mal ve evâd sevgisi neden zikrın önüne geçmemeli?
Münâfîkûn 63/9 — «Yâ eyyuhellezîne âmenû lâ tulhikum emvâluküm ve lâ evlâduküm an zikrillâh…» . Mal ve evâd sevgisinin zikrın önüne geçmemesi. Ayrıca Teğâbün 64/14-15 («mallarınız ve evlâtlarınız ancak bir imtihândır»).
Kaynak: 2023 Sohbeti — Nasîhat/1: Haşr 18-19 ve Gafletten Uyanmak — Üç Yakîn Mertebesind
Rızık için ne yapmak gerekir?
Rızık için ne yapacağız biz arayanlardan olacağız çalışanlardan olacağız ve helal rızık peşinde koşacağız helal duanın kabul edilmesini istiyorsan helalini ara az helal çok haramdan evladır.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1628. Beyit: «Söze Kulak Verme Yolundan Gir, Evlere Kapıl
Neden Müslümanlar cahil kalmışlar?
Bakın Allâh’ın lanetlediği bütün fiiliyatlar ülkemizde kol geziyor İslam dünyasında kol geziyor Allâh’ın lanetlediği ne var ise Bu insanlar bizim insanımız gün geçtikçe dinsizleşiyor Dindarlar da dini kaedelerini bozuyorlar Dün kapıya başörtüsüz çıkmayan bacımız bugün dışarıda kendisini sergiliyor Dün kapıların arkasında mantosunu örtüsünü eksik etmeyen zil çaldığında Olak ki birisi benim saçımın bir tek teli görünür diye Tril titreyen bacımız şimdi artık göstermediği bir yeri yok Dün dar pantolon giymeyecek herkes bol pantolon giyecek Dar bir pantolon gördüğünde askıda bırakan derviş şimdi daracık streç pantolon giyiyor Bu bizim içimize yerleşti. Şimdi darac,ık streç gömlek giyiyor Daracık streç pantolon giyiyor Erkekler giyiyor bunu Bakıyorsun erkeğin önü arkası meydanda kadınlara laf söylemezden önce önce erkeklere laf söylememiz lazım Bizi perperişan ediyorlar Düne kadar kafe bilmeyen gencimiz şimdi kafe biliyor Düne kadar papçı rapçı bilmem neci bilmeyen örtülü kızımız artık rapçı papçı popçu Örtüsüyle gidiyor.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1630. Beyit: Allah Yarattığını Eşsiz, Örneksiz Yaratır
Muridin is adabı nedir?
Cebinde cehennem topu yaşatıyorsun, cebinde cehennem topu taşıyorsun. Sen o malın zekatını bir tamam hesaplayıp vermiyorsan, vermiyorsan ve o maldan yiyorsan, sen cehennem ateşi yiyorsun, farkında değilsin. Kor yiyorsun, cehennem koru yiyorsun. Allâh sana o malı verdi, Allâh yolunda harcayasın diye. Zekatını bir tamam veresin, fakir fukaranın hakkını ayırasın, fakir fukaranın hakkını dağıtasın diye.
Neden birisi dervişe kıymet vermeyebilir?
Sen aramadın. Veya bugünkü ümmet-i Muhammed’in topyekün dini ucuz bulması gibi. Yaşadıkları vatan topraklarını ucuz bulması gibi. Evini, eşini, çoluğunu, çocuğunu ucuz bulması gibi. böyle basit evlenir bir kimse. bir kadın hiçbir şey istemez, mehir istemez, çeyiz istemez. Adamın aptalı. Adamın aptalı. Adamın ahma o kadını kadına kıymet vermez.
Dergâh İçi Kardeşlik Hukuku nedir?
Dergâh İçi Kardeşlik Hukuku: Buğzdan Uzak, Aynı Halaka Edebine Sabır. Var mı başka cesaretle olan söyleyecek olan? En düşük içecek elleri dedi. İçmek için değil öylesine sordun. Sen kağıt topluyorsun orada çünkü. Allâh iyi etsin inşâallâh. En düşük içecek çay o zaman. Ya da su mu yoksa 50 lira? Tabii ya Allâh Allâh. Olabilir. Çayı 50 lira vermezler çünkü. En düşük içecek sudur o. O yüzden sanılır. Her neyse. Sonuç itibariyle insanlar nefisleriyle mücâdele etmiyorlar. Riyâzat ne o zaman? Bugün kanınamda riyâzat senin lüksden, israftan uzak durman. Bugün kanınamda riyâzat farzlardan yerine getirmen. Bugün kanınamda riyâzat senin haramlardan uzak durman. Ve nefsini Kur’ân ve Sünnetin önünde haklı görmemen. Nefsini Sûfîlik yolunda kendini haklı görmemen. Kendini haklı görmemen.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Yûsuf 12/53 «Ben Nefsimi Temize Çıkarmam»: Cihâd-ı Ekber ve Asıl
Nefsini temizlemek için ne yapılmalıdır?
Nefsini terbiye etmen. Güzel ahlakla ahlaklanman. Bugünün riyâzatı o. Şimdi bazen sohbetlerde soruyorlar. pekmez yememiş, bal yememiş. Yok çörek istemiş canı. 20 yıl çörek yememiş. Ben diyorum ya yesin. Helalun da yesin. Sıkıntı yok bunda. Ama harama bulaşmasın. Haramla iştigal etmesin. Harama kaymasın. Ne yazık ki ümmet-i Muhammed buradan imtihanı kaybediyor. Farzlardan imtihanı kaybediyor. Ve haramlara bulaşmaktan imtihanı kaybediyor. Sûfîler için de dergâh içerisinde birbirlerinin kardeşliklerine itibar etmiyorlar. Oradan kaybediyorlar. Burada kardeşsiniz. Birbirlerinizle kim olursa olsun sen ona muhabbet besleyeceksin, ona selam vereceksin, onunla kardeşliğini tesis edeceksin. Aynı Zikrullâh halakasındasın. Aynı şeyh’e intisâb etmişsin. Senin ona karşı içinde bir buğzun, bir bühtanın olmayacak. Oliyorsa sen yol yürüyemezsin. Riyâzat yap. Hiç kimseye karşı içinde buğzun olmasın. Hiç kimseye karşı içinde bir set olmasın. Olmaz. Dervişlik bu değil. O derviş kardeşin senin canını acıtsa dahi sen ona set çekme. Sen ona set çekiyorsan bakın dikkat edin. Sen yol yürüyemezsin. Yol yürüyemezsin. Set çekme. Senin normalde etini lime lime etseler dahi sus. Etini lime lime etseler dahi. başındaki bir kimse benim tabirim ne? Seni satsa dahi sen sus. Allâh’ı zikrediyor. Aynı halakadasın. Ona sabret. Dışarıdan bir kimseye sabredemiyorsun. Sabrediyorsun ya. Bir müşterine sabrediyorsun.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Yûsuf 12/53 «Ben Nefsimi Temize Çıkarmam»: Cihâd-ı Ekber ve Asıl
Dünya nimeti nedir?
Bu üçü dünya nimeti. nimet verdiklerinden evet dünya nimeti bu üçü ve bu üçüne sahip olan bir kimse dünya olarak yeterli olur. Allâh hamd etsin o kimse.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Ayağını Sâbit Et, Aile ve Siyonist Tehdid
Manevi olarak yaşamak neden zor?
Neden? Onu hali olarak yaşamadın çünkü. Onu manevi olarak yaşamadın. Kitaptan oku istediğin kadar. Manevi olarak yaşamadın. Ben anlattım, istediğim kadar anlatayım ben bunu. Yaşamadın. Sadece öğrendin. Sözün meclisten dışarı.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Ayağını Sâbit Et, Aile ve Siyonist Tehdid
Manevi olarak yaşamak için ne gerekiyor?
Aynel yakîn hayreti yaşasın herkes bir. Zikullâh da öyle bir hâl yaşasın diyelim ki aynel yakîni yaşadı adam. Aynel yakîni yaşayabilmesi için o kimsenin fena fi şeyh olması lazım. Fena fi şeyh olursa yaşayacak. Fena fi şeyh olmazsa yaşamayacak. Ya da gerçekten o kimse taberi caizse tepeden inmedir. Eyvallâh, yaşar. O meclis dışı zaten, sözümüz meclisten dışarı.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Ayağını Sâbit Et, Aile ve Siyonist Tehdid
Nefse tebliğ etmek neden önemlidir?
Nefse tebliğ etmek, kendi iç dünyamızı ve davranışlarımızı kontrol etmek, Allah’a uygun bir hayat sürmek için önemlidir. Metinde, nefse tebliğ etmenin, kendi nefsini batıldan kurtarmak ve hak ve hakikat yolunda yürümek anlamına geldiğine dikkat çekilmektedir. Ayrıca, bu konu, İslam’da kıyametin ayakta kalması için hak erlerinin mücadelesine bağlı olduğuna işaret etmektedir.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Nasîhat/10: Mason Örgütleri, Tecâvüz Gündemi ve Sarsılmaz Hak
İnsanlara karşı zahid olmanın nedeni nedir?
Seni ahiret işlerinden uzaklaştırmasın. Senin manevi işlerinden uzaklaştırmasın. Seni namazdan, zikirden, sohbetten uzaklaştırmasın. Seni dergahından, tarikatından, şeyhinden uzaklaştırmasın. Sen dünya sarhoşu olma. İnşallah.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Nasîhat/11: Topluluk Vücûdu ve Dergâh Pazarı Tenkîdi
İnsanlara karşı zahid olmanın yolu nedir?
İnsanlara karşı zahid ol. insanların parasına, puluna, malına, mülküne, katına, yatına, arabasına evine, barkına, gözüne dikme. Aman gel buraya kefil oluver deme. Aman gel buraya imzaatı ver deme. Yapma derviş kardeşlerine. Ve insanlara karşı zahid olmanın yolunu bul. dervişlere karşı zahid olmanın yolunu bul.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Nasîhat/11: Topluluk Vücûdu ve Dergâh Pazarı Tenkîdi
Hakka olan bağlılık nasıl ifade edilir?
Bu gönül zalimi sevmez. Bu gönül haini sevmez. Bu gönül heva hevese dönmez. Bu gönül şeytana yürümez. Bu gönül nefse paye vermez. Bu gönül zalimin önünde eğilmez. Ona el pençe durmaz. Siz altı yüz polis değil, bin altı yüz pol, getirseniz de o diyeceğinden vazgeçmez. O yolundan da geri dönmez. Siz dava üstüne dava açsanız da hakkın nefesi olmaya devam ederiz. Hakkın sesi olmaya, hakkın gür sedası olmaya devam ederiz.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mevlânâ 750. Şeb-i Arûs Bursa Semâ Coşkusu
Şehir ve Sevgi — «Sevgisi Olmayan Yıkılır» nedir?
Şehir ve Sevgi — «Sevgisi Olmayan Yıkılır»: Medeniyetin temelinde muhabbet olması — Âl-i İmrân 3/103; Enfâl 8/63 («Yeryüzündeki her şeyi sarf etseydin onların kalplerini birleştiremezdin. Ancak Allâh onları birleştirdi»); Necip Fâzıl, Çile ; Cemîl Meri-ç, Bu Ülke ; Sezâî Karakoç, Diriliş Neslinin Âmentüsü ; İbn-i Haldûn, Muk-addime , bâbü’l-asabiyye ve şehirlerin kuruluşu; Turgut Cansever, İslâm’da Şehir ve Mîmârî ; sevgisiz binâların yıkımı — Rum 30/21 («Huzûr bulmanız için eşler yarattı, aranıza muhabbet koydu»); İmâm-ı Gazzâlî, İhyâ , Kitâbü Âdâbi’s-Sohbe.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mevlânâ 750. Şeb-i Arûs Bursa Semâ Coşkusu
Makul yaşamak neden zordur?
Asıl zor makul yaşamaktır. Rabbim cümlemizi bize onlardan ayırasın. Ahmet senin elin kalktıydı. Rasulullah Efendimiz insanı, yaratılışını tarif ederken iki tane kırk günden bahsediyor. İlk kırk günde anne rahmine yerleşir, ikinci kırk günde murga olarak rahime yapışır. Ve o esnada diyor bir melek gelir. Cenâb-ı Hak ona diyor, dört şeyi ruhu üflediğinde dört şeyi tespit eder. bunlardan bir tanesi rızkıdır diyor, bir tanesi ömrüdür. Bir şey daha vardı ama onu tam hatırlayamadığım için söylemek istemiyorum. Cinsiyeti dedi sanki ama o hatırımda kalmamış tam. Bir de saitlerden veya şakilerden olacağıdır.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Kulluk, Aynâ’l-Yakîn ve Kader Meseleleri
İbadet etmek ve haramlardan uzak durmak neden önemlidir?
İbadet edelim. Haramlardan uzak duralım. Emri bil maruhupalım. Ne yapalım? Hayır anlatalım. İyiliği anlatalım. İnsanları kötülüklerden men edelim. Önce kendi nefsimizi.
Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1825. Beyit: Ölü Dûdû ve Ölmeden Önce Ölmek
Ruhun tam olarak ne olduğunu bilmiyoruz?
Bizim kendi hayat yolumuzla kendi yaptıklarımızla alakalıdır. Bunun neticesinde bir olumsuzlukla karşılaşabiliriz.
İslâm dünyası fâizin içerisinde dolaşıyor mu?
İslâm dünyası fâizin içerisinde dolaşıyor. Fuhuş yasaklanmış. İslâm dünyası fuhşun içinde yaşıyor. Sarhoş edici her şey yasaklanmış. İslâm dünyası sarhoş. Bakıyorsunuz Allâh’ın harâm ettiği ne var ise İslâm dünyasında elini kolunu sallaya sallaya dolaşıyor. Allâh’ın harâm ettiği ne var ise. Ve İslâm dünyası bir kısım harâmları artık harâm görmüyor. Bakın İslâm dünyası artık bazı harâmları harâmdan saymıyor. Tabiri caizse kendilerince onu helâlleştirmişler. çok affedersiniz o pisliği yiyecek o, pisliği helâlleştiriyor. Pislik pisliktir, necis necistir. Necisi helâlleştirerek da yemeye çalışıyor. Kendini aldatıyor. İslâm dünyasının durduğu en büyük handikap bu.
Vatana sahip çıkmak ve harâmlarla mücâdele neden önemlidir?
Kimsenin kimseye faydası yok. O yüzden memleketinize, ülkenize sahip çıkın. Evinize sahip çıkın. İşinize sahip çıkın. Ciddiyim bu konuda. İşlerinize sahip çıkın. Boşlamayın işlerinizi. Evlerinize sahip çıkın. Evinize sahip, Evinize sahip çıkın. Evinize sahip çıkın. Evinize sahip çıkın. Boşlamayın işlerinizi. Evlerinize sahip çıkın. Çoluğunuza, çocuğunuza sahip çıkın. Nerede çalışıyorsan çalış. İşine sahip çık. Dostlu işini yap. İster memur ol, ister amir ol. İster kendi işini yap, ister işçi ol. Hiç önemli değil. Sen işine sahip çık. Tembellik yapma. Sen evine sahip çık. Eşine, çoluğuna, çocuğuna sahip çık. Senin sahip çıkmadığına bir başkası gelir sahip çıkar. Sen çocuğuna sahip çıkmazsan, başkası senin çocuğuna sahip çıkar.
Kibir insanda fıtrî bir şey midir?
Evet. Sonradan oluşan bir hastalık mıdır? Artması sonradan hastalıktır.
Mü’minler birbirlerine kibirleniyorlar mı?
Mü’minler birbirlerine kibirleniyorlar. Müslümanlar, mü’minler birbirlerine kibirlenmeleri.
Ahlâk ve Edep nedir?
Ahlâk ve Edep, Allah’ın her şeyi yaratmış, yaratmış olduğu her şeyi kaderlemiş ve kaderlediği her şeyi meydana getirmiş olduğuna inanmaktır.
Aldatmanın binbir türü nedir?
Aldatmanın binbir türü vardır. Bu türler arasında ticarette aldatma, tartıda ölçüde yanlışlık yapma, malın iyisini üstte koyup altına kötüsünü koyma, kumaş satarken ölçüde aldatma, kiloluk diye alıyorsun 950 gram geliyor gibi durumlar yer almaktadır. Ayrıca, eşi aldatmanın da binbir türü vardır. Örneğin, bir erkeğin bir kadına bin liralık mantı alacağım dedi 500 liralık aldı aldattı gibi durumlar da aldatmanın türlerinden sayılabilir.
İyi iş yaptığını sananlar ve fetvâ sorma hastalığı nedir?
İyi iş yaptığını sananlar, kendilerine ait olmayan şeyleri iyi işler olarak düşünerek, Kur’ân ve Sünnet’in dışında davranışlar sergileyen kişilerdir. Bu kişiler, kendilerine ait olmayan şeyleri iyi işler olarak düşünerek, Kur’ân ve Sünnet’in dışında davranışlar sergileyebilirler. Fetvâ sorma hastalığı ise, bilmediklerini bilmediğini de bilmediği için, her konuda Kur’ân ve Sünnet’e dayanarak soru sormaya devam etmektedir. Bu durum, bilgi eksikliği ve yanlış bilgiye dayalı kararlar almayı içerir.
Vatan Mefhûmuna Âyet Kesmek ne demektir?
Biz toprağımızın bir karışını işgâl ettirmeyiz. Âmîn. O yüzden bizim ben ııı aynı zamanda toprağa bağlı bir insanım. Âyet keserim. Ben vatan duygusuna düşüncesine âyet keserim. Bayrak duygusuna düşüncesine âyet keserim. Benim bir vatan mefhûmum vardır. O yüzden o vatan mefhûmunu ben kaybetmek istemem. Sınırları var mıdır efendim? Var. Vatanın sınırları var. Benim vatanımın sınırrları var. Bütün arz. Eyvallah. Bu benim geldiğim her iki gelenek olarak, her iki kol olarak da bütün dünyayı arz olarak vatan olarak kabul ediyorum.
Türk Elleri ve İbrâhîm Soyu arasında ne tür bir ilişki vardır?
Soyu İbrâhîm’e dayananlar. Soyu İbrâhîm’e dayananlar. peygamber soyu. Kim nerelisiniz? Böyle inanmakta hürrüm yâ. Kim onlar? Türk elleri, Türkiye. Türk. Neyle emrolunmuşlar? Tanrı dünyayı onlara bahşetmiş ve emretmiş ve vazife vermiş. Demiş ki siz bütün dünyaya adâlet götüreceksiniz. Ve bütün dünyayı adâletle yönetip adâletle dolduracaksınız. Bizim damarımızdaki kan bu. Adâlet. Adâlet adâlet. Hangi suçu isterse işlesin, ne yaparsa yapsın bu damar adâlet damarıdır.
İyi insanın nasıl davranması gerekir?
İyi insan, iyi insan. Evde de iyidir, iş yerinde de iyidir, sokakta da iyidir, dergâhta da iyidir, tekke de iyidir, her yerde iyidir. O iyi insandır. İnsan iyi değil ise bir bakmışsın dergâhta iyi. Oh burada zaten herkes iyi. Kim burada kötülük yapacak şimdi gözümün içine baka baka? Herkes edepli burada. Herkes iki dizinin üzerine oturuyor, sohbet dinliyor.
Kaynak: 2021 Mesnevî — Yüzün Bildiriciliği ve Ölümle Yüzleşme
İnsanın mizaçı, karakteri ve meşrebine göre amel işlemesi nasıl anlamalıyız?
Herkes yaratılışına göre hareket eder ve Rabbiniz kimin yol bakımından daha doğru olduğunu en iyi bilenler evet burada o farklı alınmış bu mesele evet evet evet evet evet herkes burada yaratılışına göre hareket ederiz o kimsenin kendi ahlâkı kendi fikri düşüncesi tarzı tavrına göre hareket eder bilgisine göre hareket eder ben öyle anladım
Kaynak: 2021 Mesnevî — Yüzün Bildiriciliği ve Ölümle Yüzleşme
Ders yaptıranların mes’ûliyeti nedir?
Ders yaptıran zâkir, çavuş ve nakîblerin mes’ûliyeti, Buhârî, Cum’a 11 hadisinde “Her biriniz çobanıdır” ifadesiyle açıklanmaktadır. Bu, toplumun ruhuna ve ahlakına etki eden davranışların sorumluluğunu vurgulamaktadır.
Adâletin ne kadar önemli olduğunu anlatan bir cümle var mı?
Namazdan önemlidir adâlet, oruçtan önemlidir adâlet. Bütün ibadetlerden önemlidir adâlet.
Kendini güçlü hissederek zayıflara zulmetmek ne anlama gelir?
Kendini güçlü görüp Müslümanları, müminleri zayıf görme. Kendini güçlü görüp zayıfları ezmeye kalkma. Kendini güçlü görüp Sufileri, zikredenleri ezmeye kalkma.
Zulüm kuyusunu kendine kazanmak ne anlama gelir?
Ey zulümle bir kuyu kazan. Sen kendin için tuzak hazırlıyorsun. O zaman sen bu zulmeden sana geçici bir kuvvet verilmiş. Geçici bir kuvvet verilmiş. Senin kuvvetin, kudretin, şanın, şöhretin, şatafatın geçici.
Zayıfları ezmemek neden önemlidir?
Sakın zayıfları, kimsesizleri, dulları, yetimleri, toplumun içerisinde zayıf olanları ezmeye çalışma. Zayıf olanları ezmeye çalışma. Zayıf olanları ütmeye çalışma. Zayıf olanları hor ve hakîr görme.
Kırlangıçların taşı, ümitsizlik yasağı nedir?
Sen fil gibi olsan, bu kadar güçlü olsan ve sen zayıf insanları ezmeye kalkarsan sana küçücük toprak tanesi yeter. Seni helâk eder. Sen güçsüzleri ezmeye kalkma. Sen kimsesizleri ezmeye kalkma. Sen fakîr-i fukarayı ezmeye kalkma. Sen makamı olmayan insanlara, tepeden bakma, ezmeye kalkma. Fil suresini oku. O Ebrehe’nin’in ordularının nasıl battığını, nasıl helâk olduğunu oku. Ders al ondan ve o Kâbe’yi yıkmaya gelen, o Mekke’yi yıkmaya gelen o Hristiyanların ne hale geldiğini öğren. Bize Ebrehe’nin’in Hıristiyan olduğunu söylemezler. Bizde çünkü Hıristiyan sevicileri var. Ebrehe ve orduları fil ordusu ve ordularının başındakiler ve kralı komutanı askerleri Hıristiyan’dır. Hıristiyan, bu Hristiyanların Kâbe düşmanlığı, bu Hristiyanların İslâm düşmanlığı yeni değildir. Hala da düşmandır. Cenâb-ı Hak o yüzden Âyet-i Kerime’de siz Yahudileri ve Hristiyanları kendinize dost tutmayınız, dost görmeyiniz der. Bunların düşmanlıkları kadimdir. Bunların düşmanlıkları bitmez. Aldanma, kanma. Onlarla dost olacağım diye uğraşma. Onlar ancak kılıçtan anlar. Onlar ancak savaştan anlar. Onları ancak kılıçla, ancak savaştan durdurabilirsin. Başka türlü durduramazsın. Onlar sana saldırınca sen de onlara saldırmakla mükellebsin. Başka türlü gelirler senin yurdunu işgal ederler. Gelirler seni sömürürler. Gelirler senin ahlakını, dinini, imanını, her şeyini ne yaparlar? Perişan ederler. Bu batılı olacağız diyen soytarılara kanma. Bu batının satın aldığı, batının çilbirini elinden tuttuğu din adamlarına, batının çilbirinden tuttuğu alimlere, batının çilbirinden tuttuğu şeyhlere, batının çilbirinden tuttuğu cemaatlere, partilere, siyasilere, bürokrasilere kanma. Bunlar satılmış beyin, bunlar satılmış kalp. Bunlar kendilerini satmışlar batıya. İslâm dünyasının içerisinde 200 yıldan beri bunlar çöreklenmiş. Şeyhiyle, alimiyle, dervişiyle, bürokratıyla, paşasıyla, puşasıyla, valisiyle, kaymakamıyla, 200 yıldan beri, 200 yıldan beri tüccarıyla, dönmesiyle, Ermenisiyle, Yahudiyle, Hristiyanıyla çökmüşler. Çökmüşler Anadolu’nun Karabağrı’na, çökmüşler İslâm dünyasının üzerine, sömürüyorlar boyuna. Böldüler, parçaladılar, bir daha böldüler, bir daha parçaladılar. Şimdi bir daha bölüp bir daha parçalamayı düşünüyorlar. Yutacaklar, doymuyorlar bunlar. Ebrehe nasıl doymadıysa, bunlar Ebrehe’nin torunları. Bunlar doymaz. Bunlar doymaz. Bunları doyacak diye düşünmeyin.
Merhamet, nefsle yüzleşme, kapanış nedir?
Merhamet et canım kardeşim. Zayıflara merhamet et. Fukaralara merhamet et. Kimsesizlere merhamet et. Senden yardım isteyenlere merhamet et. Sûfî kardeşlerine merhamet et. Etrafına merhamet et. Annene babana merhametli davran. Eşine merhametli davran. Çocuklarına merhametli davran. Arkadaşlarına merhametli davran. Kimseye tepeden bakma. Merhametli davran. Ancak o zaman merhamete layık olursun. Merhametli davranmazsan merhamete layık olmazsın. Şimdi gözünün önünden geçir. Kimlere merhametsiz davrandın. Şimdi gözünün önünden geçir. Kimlere zulmettin. Şimdi gözünün önünden geçir. Kimlere haksızlık yaptın. Şimdi gözünün önünden geçir. Annene ne yaptın? Babana ne yaptın? Kardeşine ne yaptın? Eşine ne yaptın? Çocuklarına ne yaptın? Arkadaşlarına ne yaptın? Çavuşuna ne yaptın? Zakirine ne yaptın? Şeyhine ne yaptın? Sana ilim öğretene ne yaptın? Sana bir harf öğretene ne yaptın? Sana bir iş öğretene ne yaptın? Sana bir meslek öğretene ne yaptın? Onlara nerede vefasızlık ettin? Nerede haksızlık ettin? Nerede zulmettin? Nerede sırtını döndün gittin? Nerede hançerledin? Nerede parasını yok ettin? Nerede pulunu yok ettin? Nerede onun namusunu yok ettin? Nerede şerefini yok ettin? Nerede onu sattın? Kime sattın? Kaç paraya sattın? Kaça sırtını döndün? Şimdi bak! Bak ve kendine yüzleş. Sen merhamete layık mısın değil misin? Bunların hepsi de benim nefsim olsun. Size olmasın. Evet şimdi bak! Kimseyi suçlama. Şimdi kendine bak! İnsanlara merhamet etmeyene Allah da merhamet etmez. O zaman Allah’ı suçlama. Sen Allah’ı suçlama. Şimdi bizim insanımızın karşılığı yer. Allah hazır suçlanacak orada. Haşa. Mahkeme görülmüş suçu sabit olmuş. Allah’ı atmış kodese. Cezalandırmış Allah. Kendi merhametsizini görmüyor. Kendi zulmünü görmüyor. Kendi yaptıklarını görmüyor. Başına gelenden dolayı Allah’ı suçluyor. Canım kardeşim kendi yaptığına baksana. Kendine hesabı çeksene. Sen ne yaptın? Bir baksana ya. Yok Allâh muhâfaza eylesin. Kendi yaptığına bakmıyor. Allah’ı suçlama. Şimdi kendine bak. Kendi zulmünü görmüyor. Kendi yaptığına bak. Kendi yaptığına bak. Kendi yaptığına bak. Cehennemlik yani. Cehennemlik. Merhamet ancak şakik kimsenin kalbinden kaldırılır. Bir kimse merhametsiz katısa o cehennemliktir. O merhamet etmiyorsa merhameti yoksa o cehennemliktir. Allâh muhâfaza eylesin. Ancak diyor onun kalbinden kaldırılır. Hadîs-i şerifte. Rabbim muhâfaza eylesin. O yüzden sen birisini dişleyeceğim diye uğraşma. Zulmetme kimseye. Allâh muhâfaza eylesin. Aslan kuyuda kendini görünce hiddetinden o anda kendini düşmanından ayırt edemedi. Kendi aksini kendi düşmanı sandı. Hülasa kendisine kılıç çekti. Aslan neydi? Nefse emmâriydi. Nefse emmâri olunca karşısındakinin de bir nefs-i emmâre olduğunu görmedi. Anlamadı ve nefse emmârideki kimse cahildir. Nefse emmârideki kimse zalimdir. Nefse emmârideki kimse kördür. Nefse emmârideki kimse cehenneme layıktır.
Yiğitçe yaşamaya nasıl öğretildiği?
Ben 50 yıldan beri, 45 yıldan beri yiğitçe yaşamaya öğretiyorum insanlara. Öğretebildiğim yere kadar. Yiğitçe olun, delikanlıca olun. Yedin yedin, içtin içtin, söyledin söyledin. Önemli değil çokluk azlık benim için. Ben çokluya koşanlardan değilim. Çok cemaat olsun. Böyle bir derdim yok benim hiç olmadı. Hiç beklemesin. Parasını kaybederim diye düşünüyorsa, malını, mülkünü kaybederim diye düşünüyorsa, makamını, mevkisini kaybederim diye düşünüyorsa kendince vay ben akrabalarının arasında şöyleyim, iş çevresinde böyleyim. Yok orada görülürsem benim iş çevrem böyle olur. Yok akrabalarım böyle olur.
Hediye iadesi ve kibir nedir?
Hediye iadesi ve kibir konusuna dair açıklamalar, hediye iadesinin ahlâkî ve dini yasalarla nasıl değerlendirildiğini, kibirin Allâh’a kibir olduğu, hediye iadesiyle kibirin ilişkisi, hediye iadesiyle kibirin nasıl değerlendirildiği ve bu konulara dair hadislerle açıklanmıştır. Örneğin, “Hediyesini geri isteyen kusmuğunu yalayan köpek gibidir” hadisi ve “Allâh rızâsı için yapılan amelin karşılığını kuldan bekleyen Allah’tan istememiş olur” hadisi bu konuya dair örneklerdir.
Nasihate açık olmak ne demektir?
O yüzden, mü’min müminin aynasıdır, o zaman nasihate açık olacağız. Eleştiri değil, nasihate açık olacağız. Birbirlerimize nasîhat edeceğiz, birbirlerimizin üzerindeki hakkı. Doğruyu birbirimize tebliğ edeceğiz, yaşadığımızı, birbirimizin hakkı. Allah muhafaza eylesin.
Gıybet etmeyi neden terk etmeliyiz?
Gıybet etmeyin de yanınızda da ettirmeyin. Kardeş etmeyelim gıybet. Bu kadar. Allah muhafaza eylesin.