Sohbetlerden Derlenen Sorular
Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv
Kadere İman(309) — Sayfa 2/4
Kazayla pençeleşmek ne demektir?
Kazayla pençeleşmek ne? yolda giderken başına bir tuğla düştü. Kazayla pençeleşme. Keşke o yoldan gitmeseydin. Ya gidecek kazâ gelecek ona. Ve hatta bir hastalık oldu. Keşke şöyle yapmasaydı bu hastalık onda olmazdı. Canım kardeşim olacak ya. Ne alakası var? Kazayla pençeleşme. Sen onu böyle kalkıp da farklı algılama. Gelmiş bir şey. Sen onu sabırla onunla nasıl mücadele edilecekse mücadele et. Ama isyan etme. Sen ona kalkıp da herhangi bir şekilde bir şey söyleme. Senin cüzi iradenin dışında çünkü bu. Senin cüzi iradenin senin elinin ürünü değil bu. Ya bu dışarıdan geldi. Sabah kalkıp da sen bilgisayarda kodlamadın onu. Başına senin yıldırım düşsün diye. Sabah sen kodlamadın onu.
Kaynak: 2020 Soru-Cevap Sohbet — Mesnevî Şerhi (921-922. Beyit)
Kader ve kazâ ile pençeleşmek ne sonuçlar doğurur?
Sakın kaderle pençeleşme. Sakın kazâ ile pençeleşme. Kaza ve kaderle pençeleşenler hep mağlup olurlar. Bunu unutma hiçbir zaman. Bakın hiçbir zaman bunu unutma. Sakın fıtratınla pençeleşme. Sakın ha! Sakın başına gelen bir şeyle pençeleşme. Sen böyle ondan şikayetçi olma, ondan şekvacı olma. Allah muhafaza eylesin. Ve sana gelenlere sabretmezsen eğer Allah muhafaza eylesin, Hadisi Kutsi’de başka Rab arasınlar. Başka Rab bulamayacağına göre küfre düşersin. Allah muhafaza eylesin. O yüzden kaderiyle pençeleşenler, kaderiyle pençeleşmek ne demek? Keşke kadın olsaydım. Keşke erkek olsaydım. Keşke boyum uzun olsaydı. Keşke boyum kısa olsaydı. Keşke cüce olsaydım. Keşke iki metre olsaydım. Keşke şunu olmasaydım. Ya bunlar senin elinde değil. Kaderle pençeleşme. Keşke benim annem babam bunlar olmasaydı. Ya pençeleşme. Annene babanın senin kaderin. Senin kaderin. Keşke benim babam böyle olmasaydı. Ya senin kaderin. Sen bununla pençeleşme. Gün içerisinde insanların küfre düştüğü yerler bunlar. Gün içinde küfre düşüyor. Benim, keşke benim boyum uzun olsaydı.
Kaynak: 2020 Soru-Cevap Sohbet — Mesnevî Şerhi (921-922. Beyit)
Kadın bir sufi için Allah’ın cemaat sıfatının tecelli ettiği yerdir mi?
Perdeden perdeye geçer. O yüzden kadın bir sufi için Allah’ın cemaat sıfatının tecelli ettiği yerdir. Allah’ın cemaat sıfatının tecelli ettiği yeri olduğu için bir sufi için kadın önemli bir sıfatsal boyuttur. Öyle olunca erkek cinsel ilişki esnasında halden hale boyuttan boyuta geçmesi lazım metafizik olarak ki artık onun için kadın farklı bir dünya olursun. Aynı şekilde kadın için de yeterlidir.
Kaynak: Tasavvuf Vakfı Mustafa Özbağ Sohbetleri — 11 Haziran 2020 Soru-Cevap
Kader, şeytan ve vesvese kavramları neden eleştirilir?
Kader, şeytan ve vesvese kavramları, bazı kişilerin İslam’ın temel ilkelerini yanlış yorumlayarak veya bu kavramları kullanarak münafıklık ve sapkınlık göstermeye çalıştıkları için eleştirilir. Metinde, bu kavramlarla ilgili bazı kişilerin, İslam’ın temel ilkelerini yanlış yorumlayarak veya bu kavramları kullanarak münafıklık ve sapkınlık göstermeye çalıştıkları eleştirilir. Ayrıca, bu kavramlarla ilgili bazı kişilerin, İslam’ın temel ilkelerini yanlış yorumlayarak veya bu kavramları kullanarak münafıklık ve sapkınlık göstermeye çalıştıkları eleştirilir. Metinde, bu kavramlarla ilgili bazı kişilerin, İslam’ın temel ilkelerini yanlış yorumlayarak veya bu kavramları kullanarak münafıklık ve sapkınlık göstermeye çalıştıkları eleştirilir.
Kaynak: Mesnevî Şerîf Şerhi (1066-1075. Beyit) — 2020 Soru-Cevap
Kadere iman etmeyi taca çıkaranlar neler yaparlar?
Kadere iman etmeyi taca çıkarıyor. Kabir azabını taca çıkarıyorlar. Mahşerde yeniden dirilmeyi orasını burasını kırpıp oynatıp taca çıkarmaya çalışıyorlar. Bunlar dini reformist düşüncelerle güncelleyeceğiz diye uğraşan ahmaklar grubu. Bunlar akılları beş para etmez aptallar grubu.
Kaynak: 70. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: İyiler ve Kötüler—İki Denizin Karışmayı
Kadere iman etmeyenlerin etkisi nedir?
O yüzden bir televizyonda birisi çıkarıyor kaderi inkar ediyor, birisi başka televizyonda çıkarıyor, kabir azamını inkar ediyor, birisi başka bir televizyonda çıkıyor, mahşeri inkar ediyor, birisi başka bir televizyonda çıkıyor, hesabı kitabı başka türlü anlatmaya çalışıyor, kırpmaya çalışıyor. Bunlar böyle mısır patlaması gibi oradan buradan çıkıyor. İnsanlar ne tarafa döneceğine şaşkın zaten. Şaşırmış vaziyette insanlar.
Kaynak: 70. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: İyiler ve Kötüler—İki Denizin Karışmayı
Yıldız İlminin Haramlığı nedir?
İnsanların üzerinde sihir yapmaya, büyü yapmaya çalışıyorlar. Kimisi bu yıldızların üzerinden kendince sihirleri, büyüleri bozmaya çalışıyor. Ta ki bu aslında Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri tarafından yasaklanmış. Ama ne yazık ki bunun üzerinde insanlar köhür noktasında da olsa bunlara devam ediyor.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Kahinlik, Büyü ve Sufinin Rüya İlmesi nedir?
İbn Abbas naklediyor. Resulullah aleyhisselatü vesselam buyurdular ki kim Allah’ın zikrettiğinin gayrısı için yıldızlar ilminle bir bab iktibas ederse sihirden bir şube iktib, Müneccim kahindir. Kahin de sihirbazdır. Sihirbaz da kafirdir. Demek ki sihirbazlık mehsiyeni yerine getirenler sihir yapanlar sihirbazlar hadîs-i şerîf mucibince kafirdir. Yine hadîs-i şerîf Ebu Davud’dan kim yıldızlarla ilgili bir ilim iktibas etmişse sihirden bir şube iktibas etmiş demektir.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Yıldız ilmi ve sihir ilmi arasında nasıl bir ilişki vardır?
Yıldız ilmi artıkça sihir ilmi de artar. Allah’a yemin olsun bu da hadîs-i şerîf Allah hiç kimsenin ne yaşamasını, ne ölmesini ne de rızkını herhangi bir yıldıza bağlanmıştır. Bunu söyleyenler Allah hakkında yalan düzüyorlar ve kendilerine bahaneler uydurup avunuyorlar.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Yıldıznameye bakmak, yıldızlardan hisse çıkarmak, yıldızlardan büyü yapmak, yıldızlardan sihir yapmak bunların hepsi nedir?
Bunların hepsi de küfür. Kim böyle bir sihir ve büyü, böyle bir sihir, böyle bir yıldız ilminden insanların üzerinde gelecekle alakalı bir şeyler söyler kahinlik yaparsa küfre düşmüş olur. Nikahı düşer. Tecd-i iman tecd-i nikah gerekli.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Sufilerin yıldızlarla, yıldız namelerle, kahinlerle, sihirbazlarla işi olmaz mı?
Evet, demek ki bizim sufilerin böyle yıldızlarla, yıldız namelerle, kahinlerle, sihirbazlarla, büyücülerle işi olmaz. Sufiler ertesi günü rüyalarında görebilirler. Bir yıl sonra, üç yıl sonra, beş yıl sonra, on yıl sonra rüyalarında görebilirler. Bu ayrı bir ilimdir. Veya o esnada birisinde, biriyle alakalı bir rüya görebilir. Bu ayrı bir ilimdir.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Rüyaların yıldıznameyle, kahinlikle, özel dualarla, özel kürlerle alakalı mıdır?
Bu o kimsenin dervişliğiyle alakalıdır. O kimsenin sufiliyle alakalıdır. Ölçüde değildir bu. Ölçüde değildir bu. Görmeyebilir de, iyi derviştir, görmüyordur, görmez. Kiminin açılır, görür. O kimse de susar. Konuşmaz. Konuşmamalı. Rüyamda gördüm, sen yarın kaza yapacaksın. Bu konuşulmaz. Bu ancak üstada aittir burası. Sen rüyanda görmüş olabilirsin, sıkıntı olur. Müstahidini ararsın, dersin ki ya, böyle böyle ben bir rüya gördüm. Bu kadar. Bir kardeşinin hakkında görebilirsin. Eyvallah. Bu kadar. Bu konuşulmaz. Başkasına da anlatılmaz.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Mutmain makamına gelmek ne demek?
Sufilik göz göre göre ölüme gitmektir. Bırak kaza razı olacaksın ya raziyet makamı var. Ne diyor? Mutbeyin olan nefis sen Rabbinden razı bak birinci derecede kul razı oluyor. Sen Rabbinden razı Rabbin de senden razı olarak salih kullarımın içinde cennetime gir. Nefis mutmain olacak. Mutmain makamına gelecek. Şek-i şüphesi yok. Kalbi berraklaşmış onun. Kalbi ilham alıyor artık onun. Bir çıt üstüne sen Rabbinden razı.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Ayet-i Keriminin bir çıt üstü Ayet-i Kerimin de razı ediyor ya sonra marzi ediyor mu?
Ayet-i Keriminin bir çıt üstü Ayet-i Kerimin de razı ediyor ya sonra marzi ediyor. Sen Rabbinden razı başına gelecek olan gelecek. Susacaksın. Razısın çünkü. Razısın. Biz sabah çıktık yola. Bana verdi anahtarı abi al dedi. Ben bir müddet kullandım. Sonra verdim bunu. Dedim Allah’a cabi devam et. Allah rahmet eylesin. Bir müddet götürdü. Geliyoruz ben kaza yapacağımız yere doğru geliyoruz biz şimdi. Durdurdu arabayı. Abi al dedi. Götürseydin biraz daha dedim ben. Ya kabıyı al dedi sen götür.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Böyle olunca Güneş her daim aleme rahmet saçar mı?
Sufi literatüründe Güneş hakikati Muhammediyedir. Bu bir başkası başka bir şey ifade edebilir bunu. Burada Hz. İpir Güneşi hakikati Muhammediye evi de mümin kimsenin kalbi olarak tahayyül ettiğine inanıyorum. Böyle olunca Güneş her daim aleme rahmet saçar. Aleme mana olarak rahmet saçan da Hz. Muhammed Mustafa’dır. Enbiyâ ayet 107 seni ancak alemlere rahmet olarak gönderdik. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri alemlere rahmet olarak gönderilmiş peygamberdir.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Zâhir, batın, fiili veya kavli her ne var ise her şey hakikati Muhammediye’den doğar gelir Sufi’ye midir?
Sufi yolunda her merhalede hakikati Muhammediye’nin tecelliyatı vardır. Çünkü zâhir, batın, fiili veya kavli her ne var ise her şey hakikati Muhammediye’den doğar gelir Sufi’ye. Hakikati Muhammediye’den doğar.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Ahzab Suresi ayet 21 ve Galîmran ayet 31 hakkında ne söylenmektedir?
O zaman Allah’ı zikredenler için Sufiler için her merhalede her nefis meratiminde her kalbi seyrü sulukun perdesinde ister emmare levâme mülhüme mutmeynne râdiye mardiyye safiye makamlarından geçerken ister kalbi tecelliyatlarda inmel yakîn, aynel yakîn hakkel yakîn noktalarında Sufiler için Hz. Muhammed Mustafa’dan Sallallâhu aleyhi ve sellem Hazretlerinden ilim ve örnekler vardır. Sufi ister kalbi tecelliyatlarda ister nefis mertebelerinde nerede olursa olsun onun batmayan güneşi bu noktada Hz. Muhammed Mustafa’dır Sallallâhu aleyhi ve sellem Hazretleridir.
Kaynak: 67. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Yıldız İlminin Haramlığı, Mesnevî 750.
Nefis meratibi, mutlak kader ve cüzdi irade meselesi nedir?
Yunus Emre nefis meratibi şiiri ele alınır. Mutlak kader ile cüzdi irade meselesi, kalem kurumuş ve cızırtı devam eden durumlarla açıklanır. Kalem kurumuş ve cızırtı devam eden durumlarla açıklanır.
Kaynak: 64. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: İstitrac-Keramet, Rüya İlmi, Mevlevîhân
Kaderin varlığı nedir?
Kaderin varlığına iman ederiz. Ümmet-i Muhammed kadere iman eder. Kaderin varlığına iman eder. Bu güneş sisteminin dönmesi dahi bir kaderdir. Onun hesabı kitabı vardır. O hesabı kitabı yapan Allah’tır. Biz ona iman ederiz. Her şeyin bir kaderi vardır kendi içerisinde. Biz onun var olduğuna iman ederiz. Şimdi bu iman şartları belli oldu. Bu imanın şartlarından birisini bir kimse kabul etmezse, o kimse iman etmemiş olur. Ama o iman etmediği halde Müslümanlarının arasında bulunduğu için, biz ona Müslüman olarak hitap ederiz. Biz onun iç dünyasını bilmeyiz. Ama o gerçekte münafıktır. Çünkü o iman etmediği halde iman etmiş gibi görslerdi.
Kaynak: 61. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Mesnevi, Mü’min-Münafık, Kader ve Dinin
Kaza ve kaderin önüne ne durabilir?
Kaza ve kaderin önüne ancak dua durabilir; ömrü ancak iyilik yapmak arttırır.
Kaynak: 61. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Mesnevi, Mü’min-Münafık, Kader ve Dinin
Kadere inanmak ne demektir?
Kaza ve kaderin önüne ancak dua durabilir; ömrü ancak iyilik yapmak arttırır.
Kaynak: 61. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti: Mesnevi, Mü’min-Münafık, Kader ve Dinin
Kadere iman etmemek ne ifade eder?
Kadere iman etmemek küfürdür çünkü. Şimdi birileri var ya Türkiye’de kader yoktur diye. Kadere iman vardır, farzdır.
Kaynak: 43. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti — Garanik Hadisesi, Aşkın Mahiyeti, Hall
En büyük günah-i kebali nedir?
En büyük günah-i kebali normalde yedi olarak sıralanmış ya hadis-i şeriflerde. Bazı yerlerde farklı günahlar söylenmiş. Mekki bunları 23’e 24’e toplamış eserinde geçer. Ama hadis-i şerifte en büyük günah-i kebali birincisi Allah’a şirk koşmaktır. İkincisi anne babaya asi olmaktır.
Kaynak: 37. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti — Salavat Hikmeti, Sahte Şeyhler, Bid’at
Dua kader değiştirir mi?
B Soru-Cevap: Kader, Dua ve Sadakanın Belâları Defetmesi iz biliyoruz ki kadere ve kazaya iman etmediğimiz sürece tam bir iman etmiş olmuyoruz Müslüman olmuyoruz. Dua kader değiştirir mi? Hadisi var. Ve belirli bir yerden sonra insan kendi kaderini kendimi çizer ve bize hadi canım geç bunları kader kader diyorsun da insan belirli bir yerden sonra kaderini biraz da kendi çizer kendi belirler dedikleri zaman biz o insanlara karşı nasıl bir tavır almamız gerekiyor? Biz kaderin ne olduğunu bilmiyoruz. Kaderin ne olduğunu bilmeden kader olgusuna iman ediyoruz. Bu işin en kolay yolu bu. Kader imani bir meseledir. Biz Allah’ın ne olduğunu biliyor muyuz? Hayır. Ama Allah’ın varlığına iman ediyoruz. O Allah’ın varlığına iman ettiğimiz Allah bize diyor ki kadere de iman edeceksiniz. Biz kaderin varlığına da iman ediyoruz. Kader var ama kaderi bilmiyoruz.
Kaynak: 32. Karabaş-ı Velî Tekkesi 2018 Sohbeti — Gelibolu Mevlevîhane S. Cevap: Dil, Me
Kaderin sırrı nedir?
Kader ve Cüz’î İrâde : Ehl-i sünnet kelâmında doğum-ölüm-rızk kat’î kader, diğer her şey cüz’î irâde; duânın ibâdet ve zikir olması.
Kaynak: 20. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Evlilik Hukuku, Kaderin Sırrı, "Cemâlu
Müslümanların kapitalizm-lüks-şatâfatın esiri hâline gelişini neden açıklar?
Efendi hazretleri kapitalizmin Müslümanları nasıl boğduğunu yine vurgular: "Dünyâ üzerindeki bu vahşi kapitalist sistem insanlara bütün soruları sormaya müsâade etmez. Almanya’da Hans da bunu soramaz, Amerika’daki George da soramaz, Müslüman dünyâsındaki Ahmet de soramaz. Sebep? Hepinizi de boğazından yakalamış. Yemekten, içmekten, seks yapmaktan, giyinmekten, modadan yakalamış sizi."
Kaynak: 6. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Aramakla Bulunmaz Lâkin Bulanlar Araya
Halk etmenin evveli olup olmadığı?
Halk etmenin evveli yoktur. Yaratılmışları bir sayıvermek, ‘bu kadar yaratılmıştır’ demek mümkün değildir. Bunu saymak da mümkün değildir. O yüzden yaratma işlemi sonsuzdur. Halk etme sonsuzdur.
Kaynak: 20. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — Cehennem Ateşi Temizleyicidir: Rahman Sûret
Big Bang’in sûfî tasavvufu açısından nasıl değerlendirilir?
Cenâb-ı Hakk’ın bütün sıfatları ezelî ve ebedîdir. Sonradan bir sıfat var olmuş veya yok olmuş değildir. Bu mânâda o zaman Cenâb-ı Hakk’ın halk etmesinin başlangıcı yok. Öyle kendi kendinizi, bin yıllık, beş bin yıllık, on bin yıllık, elli bin yıllık, yüz bin yıllık, bir milyar yıllık, bir trilyon, bir katrilyon yıllık veya bir kentilyon yıllık bir şey — çocuk oyuncağı.
Kaynak: 20. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — Cehennem Ateşi Temizleyicidir: Rahman Sûret
Kâfirler tek millettir mi?
Efendi’nin çok net bir kanâati vardır: "Kâfirler tek millettir. Zâlimdirler, hâindirler. Aslâ insanların iyiliğini düşünmezler. Bu kadar. Onlar kendi insanlarına insancıldır. Geri kalanını katleder, bombalar, zehirler, sömürür. Rusya da aynıdır, Amerika da aynıdır, Avrupa Birliği de aynıdır."
Kaynak: 17. Karabaş-i Velî Tekkesi Sohbeti — 15 Temmuz Darbesi, Yezîdî Zihniyeti ve Hz.
Hz. Peygamberin tevekkülünü nasıl açıklar?
İkincisi: “Hz. Peygamber ertesi gününe bir hurma ayırmamıştır.” Bu cümle, Resû-lüllâh’ın tevekkülünün ne kadar kamil olduğunun işaretidir. Bir gününde gelen rızkını, ertesi güne saklamaz, muhtaç komşusuna, yoksula, fıkıra verirdi. Kendisi aç uyurdu. “Yarınki rşzkını, bugünkü rızkından ayırma, her günü kendi rızkıyla geçir” öğretisi bütün bir îsâr âdaletinin kalbidir. Efendi Hazretleri bu iki misali bir arada sunarak, Hz. Peygamber’in günlük hayatında tahiret, tevekkül ve îsâr’ın bir arada nasıl cem olunduğunu gösterir.
Kaynak: Karabaş-ı Veli Tekkesi Sohbeti — 26 Ocak 2013 | İlahi Enstrümanı, Kader ve İmanı
Müslümanlar için üç mübarek mekân nelerdir?
Müslümanlar için üç mübarek mekân vardır: Beytullah, Medîne-i Münevvere ve Mescid-i Aksâ.
Kaynak: 16. Dergâh Sohbeti — Duâ, Üç Mübarek Mekân ve Allah’tan İstemek
Üç mübarek mekâna seyahat sevap mıdır?
Bu üç mekâna seyahat sevaptır. Bunun dışında bir camiye gitmek için yapılan yolculuk dînî olarak sevap hükmünde değildir — Süleymâniye’ye namaz kılmaya gitmek için yapılan yolculuk sevap olarak yazılmaz; namaz ayrı meseledir.
Kaynak: 16. Dergâh Sohbeti — Duâ, Üç Mübarek Mekân ve Allah’tan İstemek
"Yâ Rabbî" demiş — balıklar ona altından iğne getirmişler?
İbrâhim Edhem Hazretleri sandalda yırtığını yamalıyormuş. Bir rüzgâr eserken iğnesi denize düşmüş. "Yâ Rabbî" demiş — balıklar ona altından iğne getirmişler. Sen kimden istediğini bilirsen düşen bakırın altın olarak geri döner. Allah’tan istemekten çekinme.
Kaynak: 16. Dergâh Sohbeti — Duâ, Üç Mübarek Mekân ve Allah’tan İstemek
Kader, cebr ve mucahede meselesi nasil anlatilir?
"Yolumuzda mucahede edenlere yolumuzu acariz" (Ankebut 69) ayeti, insanin iradesinin aktif oldugunu gosterir. Eger her sey onceden kesinlesmis olsaydi, Allah "Ben istedigimi cennetlik, istedigimi cehennemlik yaptim, siz ne yaparsaniz yapin" derdi. Ama oyle dememis, mucahede edene yol acilacagini soylememistir. Bu noktada hem cebriyeye dusenlerin hem de bazi sufilerin "sana ne takdir edildiyse o" diye ellerini birakanlarin hatası aciga cikar. Allah’in "Beni zikredin ki ben de sizi zikredeyim" emri bosuna midir? "Munafiklarin Allah’i az zikretmeleri" uyarisi bosuna midir? Madem cennetlikler ve cehennemlikler belliyse, bu emirlerin ne anlami kalir? Dolayisiyla kul, iradesini kullanarak mucahede etmeli, zikretmeli, yolunda yurumelidir.
Allah’a karşı edebin ölçüsü nedir?
Efendi Hazretleri sert bir muhasebe yapar: Bir kimse gunah-i kebairlerin haram oldugunu bile bile isliyor, yalan soyluyor, giybet ediyor, hirsizlik ediyorsa — Allah’a olan edebinin nerede olduguna kendiniz bakin. Allah bes vakit namazi farz kilmis, bir kimse Allah’in gozunun icine baka baka terk ediyorsa; Ramazan orucunu farz kilmis, bir kimse hicbir mazereti olmaksizin orucu terk ediyorsa — o kimsenin Allah’a olan edebini sormaya bile gerek yok.
Kader ve irade arasindaki fark nedir?
Dogum takdirdir, kulun bunda iradesi yoktur. Olum (ecel) takdirdir, kulun bunda iradesi yoktur. Rizik bir vechiyle takdirdir, bir vechiyle degildir — rizkin yeryuzunde elde edilisi cebri degildir. Olum cebridir, geciktirilemez; ama nasil olunecegi kulun kendi iradesine baglidir. "Nasil yasarsaniz oyle olursunuz, nasil olurseniz oyle dirilirsiniz" hadis-i serifi bu hakikati ozetler. Efendi Hazretleri’nin sufi anlayisi, kulun aklinin ve iradesinin var oldugunu, bu akil ve iradeyle dogruyu-yanlisi, guzeli-cirkini, eksiyi-fazlayi ayirt edebilecegini kabul eder. Insan, iradesinin sonucundan sorumludur.
Bu sohbet, günlük hayatın fıkhî meselelerinden mânevî derinliklere uzanan geniş bir yelpazede ele alınmıştır?
Suları kirletmemenin 1400 yıllık peygamber emri olduğu, Kur’ân’ı anlamasan da okumanın bereketli olduğu, kaderin mutlak ve cüz’î boyutları, nefis mertebelerinde tevhîd yolunun selâmeti, haramlarla ilişkiyi kesmenin dervişliğin temeli olduğu vurgulanmıştır. Banka kredisinden uzak durmak, azla yetinmek, tembellikten kaçınmak gibi pratik nasihatlerle birlikte tövbenin, duânın ve zikrullahın insanın rûhunu prangalardan kurtaracak güce sahip olduğu anlatılmıştır. Sohbetin temel mesajı: haramlarla ilişkiyi kesin, tövbeye devam edin, kalbinizi temiz tutun — çünkü kalbin hâli bütün vücuda ve çevreye yansır.
Kaynak: 62. Dergâh Sohbeti — Kader, Haramlarla İlişkiyi Kesmek, Tövbe ve Zikrullah
İçki içmek kader mi?
"İçki içtim, bu kaderimdi" demek Cebriyye mezhebi anlayışıdır ve küfürdür. Cennetlik olanlar cennetlik amel işlerler, cehennemlik olanlar cehennemlik amel işlerler. Bir kimse cehenneme boşuna gitmez; cehennemlik amel yaparak gider — içki içer, kumar oynar, zinâ eder, gıybet eder, anne-babaya âsî olur.
Kaynak: 62. Dergâh Sohbeti — Kader, Haramlarla İlişkiyi Kesmek, Tövbe ve Zikrullah
Kader ve insan irâdesi arasında nasıl bir ilişki vardır?
Kulun irâdesinin dışında olan kader vardır: Erkek ya da kadın olarak doğmak, güneşin doğması ve batması gibi. Bunu değiştirecek güç yoktur. Ama bir kimsenin iyiyi, doğruyu, güzeli seçmesi veya yanlışlıkla ısrâr etmesi kendi irâdesinin sonucudur. İnsanlar değiştireceklerse kendi üzerlerinde haram kapılarını kapatacaklardır. Her haram kapının kapanması, bir helâl kapının açılmasıdır. Bundan sorumluyuz.
Kaynak: Karabaş-ı Velî Tekkesi Sohbeti (22 Ocak 2011) — Mutluluk, Edep ve Tövbe
Kader meselesi nedir?
Kader karanlık ve esrarlı bir odadır; üzerinde konuşan sapıtmıştır. Doğum ve ölüm küllî irâde, günlük hayat cüz’î irâbedir. “Kaderimde varmış, gittik” anlayışı yanlıştır; meseleye tersinden bakmak gerekir.
Kaynak: 91. Dergah Sohbeti — Tevekkül, Kader ve Eşleri Tehdit Etmemek
Kadere rızâ nedir?
Müslümanların bugün için en büyük problemlerinden biri kadere iman ettik demek ama kendi kaderine razı olmamaktır. Başına bir şey geldiğinde "Neden benim başıma geldi?" demek kadere iman etmemek demektir. Hastalık gelecek, yokluk gelecek, darlık gelecek, imtihan gelecek. Bunlar kaçınılmaz gerçeklerdir.
Bazı şeyhler "Gel bizden ders al, bütün işlerin düzelir, iflâstan kurtulursun, eşin olur, çocuğun olur" diye insanları kandırmaktadır. Oysa Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri buyurmuştur: "Belânın, musibetin, sıkıntının en ağırı peygamberlere gelir. Ondan sonra velîlere, ondan sonra velîlerin etrafındakilere." Eğer bir kimse Allah’a dost ise onda sıkıntı eksik olmaz, dert eksik olmaz, problem eksik olmaz. Eksilse hesapta yanlışlık var demektir.
Kaynak: 105. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Delilleri, Nefis Engeli ve Kadere Rızâ
Ganimete göz dikmenin tehlikesi neden vardır?
Uhud Savaşı’nda Müslümanlar galipmiş gibi olduğunda hemen ganimetlere koştular; ve o anda basılıp mağlup oldular. Şunu unutmayın: manevi hayatınızda da ganimetler olur; ne zaman ganimete koştunuz yenilirsiniz. İş hayatınızda, aile hayatınızda — ganimete gözünüzü dikerseniz yenilirsiniz.
Kaynak: 127. Dergah Sohbeti — Ganimet Tehlikesi, Enel Hak ve Kibir
Ganimetler neden cemaati dağıtabilir?
Bir cemaat ganimete gözünü dikti mi dağılıp parçalanmaya mahkûmdur. Bir şahıs gözünü dikti mi kendi kendine dağılır. Bu ganimet ister para olsun, ister yemek, ister rahat, ister makam olsun.
Kaynak: 127. Dergah Sohbeti — Ganimet Tehlikesi, Enel Hak ve Kibir
28 Şubat’ta neden herkes kenara çekildi?
28 Şubat’ta herkes kenara çekildi, ganimete gözlerini diktiler — eşlerinden, çocuklarından, paralarından, rahatlklarından taviz veremediler; derslerini iptal ettiler, çekildiler. Hem şahıs hem cemaat olarak dağıldılar.
Kaynak: 127. Dergah Sohbeti — Ganimet Tehlikesi, Enel Hak ve Kibir
Kader Meselesi: Hayır ve Şer nedir?
Kul, hayrıyla şerriyle kadere inanmadıkça, kendisine isabet edecek şeyi atlatamayacağını ve kaçacak olan şeyi de yakalayamayacağını bilmedikçe iman etmiş olmaz. Bize ne isabet ettiyse kaderdir; ister hayır ister şer olsun. Ancak Allah kullarının akıllarıyla hayırı talep edip şerden kaçmalarını emreder. Biz aklımızla hayırı talep ederiz, bu bizim kendi fiiliyatımızdır.
Kaynak: 214. Dergah Sohbeti – Kader Meselesi, Kıyamet Alametleri, Üstada Adab ve Aile İl
Kader ve irade meselesi nedir?
Kader ve İrade Meselesi ‘Kalem kurumuştur’ hadîsi (Tirmizî, Kıyâmet, 60), fıtrat ve değişmez hükümler için geçerlidir: gözlerin gözlüklerde olması, iki el iki ayak, burnun iki deliği — kalem kurudu. Haramın haram olması, helâlin helâl olması — kalem kurudu. Din olarak İslam’ı seçmesi — kalem kurudu. Bunu kimse değiştiremez. Ama bunu cebriyeciler gibi günlük davranışlara uygulamak yanlıştır. Sarhoş ‘Kaderime yazmış’ diyemez, katil ‘Suçum ne’ diyemez. Allah insana cüz’î irade vermiştir: yapıp yapmama düşüncesi, içip içmeme irâdesi insana aittir. Biz ne Allah’ın elinde bir makineyiz ne de rüzgârın önünde savrulan kuru yaprak. İnsan kaderini kendi iradesiyle şekillendirir.
Kaynak: 231. Dergah Sohbeti — Suretten Sirete, Nefisle Cihat ve Kader Meselesi
İnsanlar nasıl örtünmeli?
Çarşaf ve Örtünme Meselesi Örtünmek farzdır; ancak çarşafla örtünmek farz değildir. İnsanlar neyle örtüneceklerini kendi örf, âdet, gelenek ve göreneklerine göre karar verirler. Bir erkek ‘Çarşaflı eş istemiyorum’ diyebilir; hiçbir sorumluluğu yoktur. Hanefîler cilbâbı farklı yorumlamışlardır. Din bize kadınların ve erkeklerin örtünmesini farz kılmıştır; örtünme biçiminin şeklini değil.
Kaynak: 231. Dergah Sohbeti — Suretten Sirete, Nefisle Cihat ve Kader Meselesi
Kıyâmetin ne zaman kopacağı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Kıyâmet Allah’ın indindedir. Kıyâmetin ne zaman kopacağı Allah’ın indindedir. Onu bilen Allah’tır. Onun vaktini, saatini, dakikasını tayin edecek olan Allah’tır. Değişik felsefe ve inançlarda değişik tarihler, öngörüler vardır. Bunların hiçbirisine katılmam. Birileri peşine düşebilir, bunların üzerinde yorum yapar, konuşurlar; bunlar benim nazarımda boş şeylerdir, hevâ ve hevesdir. Kur’ân ve sünnete sıkı sıkıya sarılırız.
Kaynak: 241. Dergâh Sohbeti — Cehennemde Ebedî Kalma, Belâ ve Musîbet Hikmeti, Fedâkârlı
Kader, Cüz’i İrade ve İnsanın Sorumluluğu nedir?
Kader meselesi doğru anlaşılmalıdır. Mutlak kader; insanın ölümü, güneşin doğması-batması, dünyanın dönüşü gibi hususlardır. Bu dahi Allah için değiştirmesi kolaydır; Allah istediğini istediği anda değiştirir. Ancak bu değiştirme, insanın kendi durduğu noktayı değiştirme arzusuyla alakalıdır.
Cebriyecilik ve Kaderiyecilik Arasında
Ehl-i Sünnet inancında ne cebriyecilik ne kaderiyecilik vardır. Cebriyecilik: ‘Zorla günah işletildi’ demektir. Kaderiyecilik: ‘Kaderimde varmış’ deyip sorumluluktan kaçmaktır. Cenab-ı Hak bize cüz’i irade vermiştir; biz bu irademizle hayrı, iyiyi, doğruyu, güzeli seçmeye çalışırız. Kötülüğü de iyiliği de yaratan Allah’tır, ama seçim bizimdir.
Kaynak: 272. Dergah Sohbeti – Zulme Karşı Mücadele, Kader, İstihare-İstişare ve Dervişli
Kader ve mukadderat nedir?
Akbaba ve Kartal Hikâyesi: Kader ve Mukadderat
Kartal kuşu ile akbaba sohbet ediyormuş; hangisinin gözü daha keskin diye ovaya bakmışlar. Akbaba bir buğday tanesi görmüş, pike yapmış; tam buğdayı alırken tuzağa düşmüş. Kartal demiş: ‘Sen buğdayı gördün ama tuzağı göremedin!’ Akbaba demiş: ‘Mukadderat gözümü kapattı, yoksa tuzağı da görürdüm.’
İnsanın pençesi her şeye vurur, kadere vuramaz. Kaderin pençesi ise her şeye vurur. Rızık pazunun kuvvetinde değildir, bir takdirdir. Çok akıllı insanların rızkı çok olmayabilir, akılsız görünenin rızkı da az olmayabilir. Ama sebepler dairesinde çalışacağız; sebepleri terk etmek dervişlik değildir.
Kaynak: 278. Dergah Sohbeti: Fitne ve Fesat Kavramları, Dervişlikte Rızık Ahlakı
Niyet nedir?
Niyet: Kader Meselesi: Basralılar ve Hz. Abdullah bin Ömer
Tabiinden Basralılardan iki üç kişi, Basra’da çıkan kader tartışmalarından rahatsız oluyorlar. Basralılar diyorlar ki: ‘Kader yoktur. Allah’ın önceden belirlediği böyle bir kader yoktur. İnsanlar günlük ne yaşıyorlarsa kendi iradeleriyle o yazılır.’ Bu mesele Hz. Ömer Efendimizin oğlu Abdullah’ın sağlığında yaşanmaktadır.
Kaynak: 284. Dergah Sohbeti: İhlas, Samimiyet, İyi Niyet ve Cibril Hadisi
Kadere İman ve Cüzi İrade nedir?
İman ederken Allah’ın kaderine de iman ederiz. Bu noktada kader gayiptir. Kader yarındır, bir saat sonrasıdır, on dakika sonrasıdır, bir göz açıp kapama sonrasıdır. Bu gayiptir ve biz gayba iman etmişizdir. Mümin bu tavrıyla kadere teslim olmuştur. Fakat kadere teslim olmak, anı yaşamamak demek değildir.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
Mutlak Kader ve Mukayyet Kader nedir?
Hanefîler kaderi ikiye ayırmışlardır: Mutlak kader ve mukayyet (değişen) kader. Mutlak kader bir kimsenin doğumu, eceli, kadın veya erkek olması, rızkı ve evlenmesidir. Bunun dışındaki kader mutlak değildir; yani cebrî değildir. Geri kalan kader insanın kendi cüzi iradesiyle alakalıdır.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
Kaderiyecilerin ve Sapık Tasavvuf Anlayışının Eleştirisi nedir?
Bir kısım kaderiyeciler veya ehl-i tasavvufum diyen bazı sapıklar, kendi kendilerine yapması gereken vazifeleri terk edip ‘Kader bunu böyle istemiş’ deyip harama devam etmekte, Kur’an ve sünnet dışındaki yaşantıya devam etmektedirler. Bu din adına, müminlik adına, tarih adına işlenebilecek en önemli cinayetlerden birisidir.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
İrade ve Murat arasındaki ilişki nedir?
Dinimizi yaşamak için çaba sarf edeceğiz, gayret göstereceğiz. Önce irade gelir, sonra murat gelir. Murat önce gelmez. Ama ne yazık ki muradı öne koydu ehl-i tasavvuf. Hayır! Önce biz bir şeyi isteriz, önce biz bir şeyi yapmak için niyet ederiz, önce bir yere gitmek için adım atarız.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
Hz. Âdem Aleyhisselam Örneği nedir?
Eğer kader cebrî olarak algılanacak olsaydı Hz. Âdem aleyhisselam ‘Rabbena zalemna enfüsena — Ya Rabbi, biz nefsimize zulmedenlerden olduk’ diye dua etmezdi. Derdi ki: ‘Sen benim kaderime bu elmayı yemeyi yazmışsın, ben senin yazdığını uyguladım, beni neden cennetinden atıyorsun?’ Ama hayır; Allah ona ‘Bu ağaca yaklaşmayın’ dedi, onlar şeytanın vesvesesine kapılıp gittiler, yediler ve cennetten uzaklaştılar.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
Muhyiddin Arabî Hazretlerinin Kıssası: Mağaradaki Derviş nedir?
Muhyiddin Arabî hazretleri bir kıssa anlatır. Dervişin birisi bakmış, dolaşırken demiş ki: ‘Allah rızka kefil değil mi?’ Gitmiş bir mağaraya kendisini kapatmış. Bir gün geçer gelen giden yok, iki gün geçer yok, üç gün, dört gün… Derken dışarıda bir çıtırtı var; bir kervan geçiyor. Derviş açlıktan bayılmak üzere. Kendisinin orada olduğunu belli etmek ister, öksürür: ‘Ehe!’ Kervandan duyan olmaz. Biraz daha sesini yükseltir, yine duyan olmaz. Üçüncüsünde duyarlar.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
Rüya ile Amel Edilmez nedir?
Dervişin öyle halleri olur ki ertesi günkü olacak olan hadiseleri rüyasında görür. Bir ay, bir yıl, on yıl, yirmi yıl sonra olacak bir olayı rüyasında görür. Ve dervişlik hayatı boyunca tespit ettiğin bir şey vardır: Kim bu rüyalara göre amel etti, kim bu rüyalara göre kendisini konumlandırdı, o kimseler hep battı. Neden? Rüya ile amel edilmez. Anını yaşayacaksın.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
Kötülükle Mücadele Farziyeti nedir?
Bugün bir adım atman gerekiyorsa bugün bir adım at, yarın on adım atman gerekiyorsa yarın on adım at. Sakın bazı ehl-i tasavvufun düştüğü hataya düşüp tembellik yapma; o neme lazımcılığı gösterme. Gayret et, çünkü Allah’ın Resulü dedi ki: ‘Hepiniz sorumlusunuz; emrinizin altında bulunanlardan.’ Sen hanımından sorumlusun, çocuklarından, yanında çalışanlardan, etrafındakilerden sorumlusun. Sorumluluğunu icra et; hanımına, çocuğuna, etrafındakilere Kur’an ve sünneti anlat.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
Müslümanın Uyuşukluğu nedir?
Her gün her an dinimize hakaret ediliyor; Türkiye’den ses yok. Uyuşturulmuşuz, uyuşmuşuz. Ona rağmen o uyuşukluktan kurtulmak için mücadele etmiyoruz. Bir başıboşluk almış götürmüş bizi, bir kadercilik almış götürmüş bizi. Arabesk olmuşuz hepimiz: Gitmiş adamı vurmuş — ‘Ben kader kurbanıyım!’ Sana kim dedi adamı haksız yere vur diye? Hepimiz kader kurbanı olmuşuz.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
Tüketim Boykotu ve Müslümanların Direniş Sorumluluğu nedir?
Yıllardan beri diyorum: Avrupa’dan gelen tüketim maddelerini almayı bırakın. Adamın peyniri, kıyafetleri hep Avrupa’dan olacak; alma kardeşim! Adam senin dinine sövüp duruyor. Alma; almasan ölmezsin. O kolayı içme, ölmezsin. O peyniri yemeyiver, ölmezsin. Git iki milyonluk bir kumaş al, diktir bir gömlek, gel; ölmezsin.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
İmam Hatip Mezunlarına Yapılan Ayrımcılık nedir?
Ben diyorum kardeşim, o kariyer fırsatı açılırken bana söylediler: ‘İmam hatip mezunları müracaat etmesin.’ Bir tane imam hatip mezununun elinde bomba mı patladı? Bankaları soyanların hangisi imam hatip mezunu? Teröristlerin hangisi imam hatip mezunu? Bir tane PKK’lı terörist mi var imam hatip mezunu? Bu devletin, bu milletin mallarının altına bomba koyan, arabaları yakan, yollardaki taşları söken, mağazaları yağmalayan, camları indirenlerin hangisi imam hatip mezunu? Adamın korkusu yok, çekinmesi yok, saygısı da yok.
Kaynak: 286. Dergah Sohbeti: Kadere İman, Cüzi İrade ve Müslümanın Mücadele Sorumluluğu
Ayın suya hükmedip hükmetmediği sorusuna cevap nedir?
Hüküm Allah’ındır. Hiçbir şey hiçbir şeye hükmedemez. Etkileşim vardır ama bu etkileşim o varlıkların kendi varlık katmanlarındaki birbirleriyle olan iletişimiyle alakalıdır. Allah bir şeye müsaade etmedikçe hiçbir şey hiçbir şeyi etkilemez. Ayın dünya üzerinde fiziksel olarak etkileşimleri mümkündür ama bunu ayın hükmetmesi gibi görmek mümkün değildir.
Kaynak: 308. Dergah Sohbeti — Sufi Çalışma Ahlakı, Kader Meselesi ve Allah’ı Tanıma
Kader meselesinde ‘Madem kaderimiz belli, neden ibadet ediyoruz?’ sorusuna cevap nedir?
‘Madem kaderimiz belli, neden ibadet ediyoruz?’ sorusuna cevap şudur: Bilen siz değilsiniz. Birisi biliyor diye sizin de bilmeniz gerekmez. Allah bir şeyi biliyorsa Allah’ın bildiğini kulların bilmesi diye bir şart yoktur. Cenab-ı Hak bildiği sırlarını bazı kullarıyla paylaşmıştır ama o sırrı ifşa etmesine izin verilmemiştir. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri ümmetinin herhangi birisine ‘Sen cehennemliksin’ dememiştir.
Kaynak: 308. Dergah Sohbeti — Sufi Çalışma Ahlakı, Kader Meselesi ve Allah’ı Tanıma
Yaratılışın gayesi nedir?
Said-i Nursi der ki: Kalbi harekete geçmemiş ise, bir nurcu ile bağlı değilse de, onun bugünkü zındıkanın karşısında kendisini muhafaza etmesi müşkülleşmiştir. Ya kalbiniz harekete geçecek, yani kalbinize ilham gelecek, ya da bir üstadınız olacak. Üstadınız yok ise, kalbiniz de harekete geçmemiş ise, bir elinizi şeytana bir elinizi nefsinize vermişsiniz gidiyorsunuz.
Kaynak: 310. Dergah Sohbeti — Yaratılışın Gayesi, Hediyeleşme Adabı ve İstihare
Kader ve İrade konusunda ne söylenmektedir?
‘Sizden biriniz cennetliklerin amelini işler, hatta kendisiyle cennet arasında bir kulaç mesafe kalır. Bu sırada meleğin ana karnında yazdığı yazı gelir de o kimse cehennemliklerin işini işlemeye başlar, cehenneme girer.’ Bu hadis-i şerifin doğru anlaşılması çok önemlidir.
Kaynak: 331. Dergâh Sohbeti — Kader ve İrade, Rüyanın Hakikati, Mürşid-i Kâmil ve Müçteh
Allah’ın kulunu cehennemlik amel işleyeceğini bildiği için cehennemlik olarak yazdığını muhabbet eder mi?
Allah o kimsenin cehennemlik yazdığı için o amel işlemez; bildiği için yazar. Eğer Allah yazdığı için kul öyle yaşasaydı bu cebrî olurdu ve kul ‘Sen benim hakkımda küfrü takdir etmişsin, senin takdirinin önüne geçmek mümkün müydü? O zaman beni niçin cezalandırıyorsun?’ deme hakkına sahip olurdu.
Kaynak: 331. Dergâh Sohbeti — Kader ve İrade, Rüyanın Hakikati, Mürşid-i Kâmil ve Müçteh
Kasım ismini koymak caiz midir?
Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri ‘İsmimi koyun fakat künyemi kendinize kullanmayın’ buyurmuştur. Kasım künyedir; bu noktada koymamak tavsiye edilir.
Kaynak: 334. Dergâh Sohbeti — Ruhların Buluşması, Hal Görme ve Mürşide İhtiyaç
Bela, Musibet ve Nefsin Rolü nedir?
Bizden sudur ediyorsa kötülükler, bizim nefsimizdendir. Bize bir sıkıntı isabet ederse, sıkıntının isabetinde bizim kendi nefsimizin sorumluluğu olabilir. Çok yemek yersek rahatsızlanırız, bunun sebebi bizimdir. Yalandan, gıybetten dolayı bir sıkıntı bize sudur ederse bunun sebebi bizizdir.
Kaynak: 372. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzî İrade, Günlük Virdin Hükmü ve Vehimden Kurtu
Kendi dairemizde birinin başına bela, musibet gelirse onun üzerinde hüsnüzan besleriz?
‘O muhakkak velilerden, ariflerdendir ki başına büyük bela ve musibet gelmiştir’ deriz. Kendi üzerimizdeyse: ‘Bu muhakkak bizim nefsimizdendir’ deriz. Başımıza gelen bela, musibet, sıkıntılar nefsimizden dolayı gelmiştir.
Kaynak: 372. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzî İrade, Günlük Virdin Hükmü ve Vehimden Kurtu
Kadınların örtünmesiyle ilgili âyet-i kerimeleri sulandırmaya çalışanlar neden olur?
Kadınların örtünmesiyle ilgili âyet-i kerimeleri sulandırmaya çalışanlar, bu yüzyıldaki hastalık, kadınlarla ilgili âyet ve hadisleri sulandırmaktır. Dini bağlılığı olan kadın, piyasa şartlarına uymayacaktır; onlar bunu istemezler.
Kaynak: 379. Dergâh Sohbeti — Cibrîl Hadisi, Deizm Eleştirisi ve Nefis Muhâsebesi
Kader değişir mi?
Kader değişir. Nasıl olmanı istiyorsan öyle yap, değiştir kendini. Ben olmak istediğim hayatı yaşıyorum, istemedim sevmedim bir hayat yaşamıyorum. Ben mutluyum, bir sıkıntım yok. Bir mutsuzluk yaşıyorsam, istemediğim bir şeyse değiştiririm. Bu kadar basit. İradeye bağlıdır; cüz’i iradeye inanan bir insanım.
Kaynak: 422. Dergah Sohbeti — Kader, Fıtrat, Haramların Hikmeti ve Sufi Yaklaşımı
Hz. Âdem’in çocuklarının evlenmesi nedir?
Hz. Âdem’in hukuku kendine özeldi. Havva annemiz altı ayda bir doğum yapardı. Bazı alimler çaprazlama evlenme anlatırlar: birinci batındaki erkekle ikinci batındaki kız, birinci batındaki kızla ikinci batındaki erkek evlendirildi. Kendi batınında doğan kızı almak o günkü hukukta caiz değildi.
Kaynak: 451. Dergah Sohbeti — Evlilik, Serkeşlik Tefsiri, Kader ve Volant Kayışını Atmak
Unuttuklarından Sorumlu Değilsiniz: Adem (as) Kıssası hakkında ne söylendi?
Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri buyurdu ki: ‘Unuttuğunuzdan, uykuda yaptıklarınızdan ve aklı dengesi bozulduğunda yapılanlardan sorumlu değilsiniz.’ Bu hadis-i şerif, Adem aleyhisselamın yasak olan şeyi unuttuktan sonra yapması bağlamında da değerlendirilmelidir.
Kaynak: 464. Dergah Sohbeti — Emanet, Tecelliyat, Sevgi Mertebeleri ve İslam Hukuku
Kader değişebilir mi?
Kader bizim doğumumuz ve ölümümüzdür. Doğumumuz cebridir, irademizde değildir. Ölümümüz de cebridir, o da irademizde değildir. İkisinin arasındaki akıl baliğ olduktan sonra biz yaptıklarımızdan ve yapmadıklarımızdan sorumluyuz. İmam-ı Azam güzel söylemiş: “Karanlık yoldadır” demiş kader için. Üzerinde çok düşünmeye gerek yok. Kalkın vazifelerinizi yerine getirin.
Kaynak: 465. Dergah Sohbeti
Kader: Kader Meselesi: Değişebilir mi?
Kader değişebilir mi diye soruyorlar. Biliyorsanız değiştirin. Sanki burada bir pano var, panodan okudunuz. Biliyor musunuz sanki? Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri doğum, ölüm ve rızık demiş. Kader bizim doğumumuz ve ölümümüzdür.
Kaynak: 465. Dergah Sohbeti
Kader iman etmemiz gereken bir olgudur. Hayme Ahmed Hazretleri’nin dediği gibi kader meselesi karanlık bir oda gibidir—kim yol bulmaya çalışırsa yolunu şaşırır. Bu durumda kaderin ne anlama gelir?
Kader iman etmemiz gereken bir olgudur. Hayme Ahmed Hazretleri’nin dediği gibi kader meselesi karanlık bir oda gibidir—kim yol bulmaya çalışırsa yolunu şaşırır. Bunun üzerine çok düşünmek, çok konuşmak, çok fikir yürütmek bizim işimiz değildir. Üzerimize düşen vazifeleri yerine getirelim: farzları eda edelim, nafilelerle Allah’a yaklaşalım.
Kaynak: 470. Dergah Sohbeti
İçinizden kim onları dost edinirse, işte onlar zâlimlerin ta kendileridir.’ (Tevbe, 9/23) mıdır?
‘Ey iman edenler! Eğer küfrü imana tercih ederlerse babalarınızı ve kardeşlerinizi bile dost edinmeyin. İçinizden kim onları dost edinirse, işte onlar zâlimlerin ta kendileridir.’ (Tevbe, 9/23)
Kaynak: 479. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Dereceleri, Allah’a Yaklaşmanın Üç Adımı ve Sü
Kader ve cüzi irade nedir?
Allah ruhları yarattığında, cennete ya da cehenneme gideceğimizi biliyordu. Madem dünyadan önce bunlar belliyse, dünyada kendi irademizle yaptığımız iyi ya da kötü ameller sonuçları değiştirebilir mi? Bu soruya cevap verirken geriye doğru bakmak gerekir. Siz ileriye doğru baktığınızda ilerisi sizin için gayptır. Ama geriye doğru baktığınızda gerisi sizin için gayp değildir. O zaman sizi yaratan, sizin son nefesinizden geriye doğru baktığında, varoluşunuzdan son nefesinize kadar bütününü görüyor: ne yapacağınızı biliyor. Ne yapacağınızı biliyor olması, o kimsenin cehennemlik ameller işleyeceğini gördüğü için onu cehennemlik yazdığı anlamına gelir. Veya bütününe baktığında cennetlik ameller işleyeceğinizi, son nefesinde "Lâ ilâhe illallah Muhammedün Rasûlullah" diyerek son nefesini vereceğini de biliyor. O yüzden onu öyle yazdı. Öyle yazdığı için öyle yaşamıyoruz. Eğer öyle yazdığı için öyle yaşasak Cebriye mezhebine girmiş oluruz. Öyle yaşayacağımızı bildiği için sonucunu yazdı. Biz O’nun emirlerini bu noktada cebri olarak uygulamıyoruz. Allah hiç kimsenin yazısını kötü yazmaz. Bu noktada cüzi irademiz mevcuttur.
Kaynak: 497. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzi İrade, Başkanlık Sistemi, Dava Ehli İnsanlar
Cebriye meselesi nedir?
Cebriye, kulun iradesinin olmadığını, her şeyin zorunlu olarak Allah tarafından belirlendiğini savunan bâtıl bir mezheptir. Ehl-i Sünnet itikadına göre kul, cüzi irade sahibidir. Allah’ın ilmi ezelîdir; kulun ne yapacağını bilmesi, kulun o fiili işlemeye zorlandığı anlamına gelmez. Allah’ın bilmesi ayrı, kulun fiilî olarak yapması ayrıdır.
Kaynak: 497. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzi İrade, Başkanlık Sistemi, Dava Ehli İnsanlar
Müslümanların yorgunluğu nedir?
Bugünkü dünyada samimi dava ehli insanlar çok az, siyasetin içerisinde yok denecek kadar az. Müslümanlarda üç yüz yıllık bir yorgunluk var. Bu yorgunluk ümitsizliğe doğru götürüyor. Sebebi hep aldatılmaktır. Bilhassa Anadolu Müslümanları iki yüz yıldan beri yorgun. Dava diye yola çıkan insanlar bir müddet sonra milletveili, belediye başkanı, amir-memur olmuş ve kendisini oraya peşkeş çekmiş, savunduğu bütün her şeyi kaybetmiş.
Kaynak: 497. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzi İrade, Başkanlık Sistemi, Dava Ehli İnsanlar
Umre organizasyonu hakkında ne düşünüyorsunuz?
Umre ile alakalı son demeye gelmeye başladık. Listeler üç aşağı beş yukarı hazır veya hazırlanacak. Oturum düzeni ikili, üçlü ve dörtlü odalar şeklinde ayarlanıyor. İptal edenler çıkıyor, yedeklerden alınanlar oluyor; bu yüzden oda düzenleri değişebiliyor. Kafamdaki hayal şu: herkes binecek olduğu otobüs numarasını, koltuk numarasını, oda numarasını, kaçıncı katta kalacağını ve oda arkadaşlarını daha yola çıkmadan bilecek. Hatta şirkete kabul ettirebilirsem dört-beş eleman alıp valizleri taşıtacağım; millet gitsin tavaf etsin, valizle uğraşmasın. Umre ücretleri konusunda en düşük fiyat belli. Siz başlayın parayı getirin; üçlüde mi dörtlüde mi kalacağım diye düşünmeyin. Eksik olanı istenecek, ödeyen ödeyecek. Dolar aldı başını gidiyor ama yapacak bir şey yok, biz umreye niyet ediyoruz; dua edin dört bin liraya çıkmasın.
Kaynak: 497. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzi İrade, Başkanlık Sistemi, Dava Ehli İnsanlar
Felek kavramı nedir?
Halk içinde geçen ‘felek’ tâbiri bir yerde kader gibi algılanır. Adı varsa kendisi de vardır; feleğin bir şeyleri yazıp bozduğu gibi anlaşılır.
Kaynak: 513. Dergah Sohbeti — Biatlaşma, İhsân Hedefi ve Helâl Ticâret
Kader meselesi ve saîd-şakî hadîsi nedir?
Abdullâh ibn Mes’ûd radıyallâhü anh şöyle naklediyor: Resûlullâh aleyhissalâtü vesselâm insanın yaratılması hakkında buyurdu ki: ‘Sizin her birinizin yaratılması başlangıcında ana-baba suyunun maddeleri kırk gün anasının karnında toplanır, sonra kırk gün içinde katı bir kan pıhtısı hâlini alır, sonra yine o kadar zaman içinde bir çiğnem et olur. Sonra Allah bir melek gönderir ve o çocuğun işini, rızkını, ecelini, şakî yahut saîd olduğunu yazması emrolunur. Sonra ona ruh üflenir.’
Hadîste devam ediyor: ‘Sizden bir kişi iyilik yapar, nihâyet cennete bir zirâ kalır; o sırada yazısı önüne geçer, cehennemliklerin işini yapmaya başlar. Sizden bir kişi de kötülük yapar, nih’yet cehenneme bir kulaç kalır; yazısı önüne geçer, cennet ehlinin amelini yapar.’ (Buhârî, Ebû Dâvûd, Ahmed b. Hanbel)
Kaynak: 567. Dergâh Sohbeti — İslâm’da Helâl Kazanç, Borsa Meselesi ve Üretime Dayalı Ek
Eğer Allah’ın yazdığını cebrî bir şekilde yaşıyorsak, o zaman neden bizi hesâba çeksin?
Kadere îmân ederiz; kaderin ne olduğu üzerinde hükmümüz yoktur. Neden bizi sorumlu kılsın? Yok; eğer ne yaşayacağımızı biliyorsa, bu onun ilmiyle, ilminin sonsuzluğuyla alakalıdır. İmâm-ı Âzam Hazretleri kaderle alakalı "o karanlık bir odadır" diyor. Diğer âlimler de "dilimizi Allah korusun, onun hakkında konuşmaktan" demişlerdir. Biz kaderin varlığına îmân ettik, bir kader var, onun ne olduğunu bilmiyoruz. Benim sorumluluğum ne? Îmân edip sâlih ameller işlemek. Haramlardan uzak durmak, Allah’a yakınlık peydâ etmeye çalışmak, nefisle mücadele etmek. Ben yarın ne yaşayacağımı merak etmiyorum. Allah’a îmân ettim, ona güvendim, ona yaslandım, ona dayandım. Önüme ne getirecekse getirecek; ama önüme gelen şeyleri "o getirdi" diye de bakmam, derim ki benim nefsimin ürünü, ben hata yaptım. Peygamberlere, büyük velîlere büyük imtihanlar verilir. Eyüp gibi hastalıklara, İbrâhim gibi ateşe atılmaya, Yûsuf gibi kuyulara düşmeye gücümüz yetmez. Bir kimse "imtihanın büyüğü bize gelir" diyorsa, ene ve benliğe düştüğünü gösterir. Allah muhâfaza eylesin.
Kaynak: 574. Dergâh Sohbeti — Seri Sülûk, Dervişliği Ranta Çevirmek, Kader ve Mehdî Mese
Kaderin Üstünde Kader nedir?
"Kaderin üstünde bir kader vardır" sözü mutlak kader manasındadır. Kaderin üstündeki kader mutlak kaderdir. Mutlak kaderin ne olduğunu da kendisi — Cenâb-ı Hak — bilir.
Kaynak: 599. Dergâh Sohbeti — Vazifeli Hiyerarşisi, Nüşûz Âyeti, Sosyal Medya Fitnesi, H
Kader ve cüz’î irade meselesi nedir?
Kaderden kadere geçiş var mıdır? Biz bir şeyin kader olduğuna iman ederiz ama kaderin ne olduğunu bilmeyiz. Tecelli edince deriz ki "takdir buymuş." Bunda kendi cüz’î irademizi ilgilendiren meseleler vardır: farzı işlememiz gerekiyor, biz o farzı işlemeye gayret ederiz; derse gelmemiz gerekiyor, biz derse gelmeye gayret ederiz.
Kaynak: 611. Dergâh Sohbeti – İtikâf Adabı, Şeyh Vefatında Yapılacaklar ve Oruç Gayreti
Kalbin Allah’ın zikrine karşı katılaşması ne anlama gelir?
İkinci grup ise Allah’ın zikrine karşı kalbi katılaşanlardır. Bunlar dalâlet üzerinde, sırat-ı müstakimden sapmış, Allah’tan uzak kimselerdir. Zikrullaha ve zikrullah yapanlara düşmanlık besleyenlerin kalpleri kararır ve katılaşır. Bu karanlık katmerlendikçe artar, oradan geri dönüş zorlaşır ve nihayetinde Cenâb-ı Hak onların kalplerini mühürler.
Kaynak: 668. Dergah Sohbeti — Zümer 22: Kalbin Katılaşması, Zikrullaha Düşmanlık ve Kalp
Kalp katılığının ilacı nedir?
Ra’d Sûresi 28’de Cenâb-ı Hak buyuruyor: "Onlar iman edenler ve kalpleri Allah’ı zikretmekle mutmain olanlardır. Dikkat edin, kalpler yalnızca Allah’ı zikretmekle mutmain olur." Kalp katılığından, kararmasından kurtulmanın tek ilacı Allah’ı zikretmektir. Allah’la aranda perde oluştuğunu düşünüyorsan otur Allah’ı zikret. Eşinle, çocuklarınla ilişkilerinde problem yaşıyorsan otur Allah’ı zikret.
Kaynak: 668. Dergah Sohbeti — Zümer 22: Kalbin Katılaşması, Zikrullaha Düşmanlık ve Kalp
Kalbinizin katılaştığını hissettiğinizde ne yapmak gerekir?
Taberânî’de geçen hadîs-i şerîfte Hz. Peygamber (s.a.v.) buyuruyor: "Kalbinizin katılaştığını hissettiğinizde Allah’ı çokça zikredin. Zira kalp Allah’ı zikretmekle yumuşar." Allah’ı zikredeni Allah sever, Cebrail sever, gök halkı sever, müminler sever, hatta etrafındaki bütün varlık sever. Zikrullahı terk eden ise bu sevgiden mahrum kalır.
Kaynak: 668. Dergah Sohbeti — Zümer 22: Kalbin Katılaşması, Zikrullaha Düşmanlık ve Kalp
Kader insana ne hikmetle bildirildi?
Biz kaderin varlığına iman ederiz; ne olduğunu bilemeyiz. Olmuş bir şey kaderdir — dersini al ve yürü. Olmayan bir şey ise senin cüzi iradenin alanındadır. Yarın henüz gelmedi; o yüzden bugünden cüzi iradenle ne yapacağını planla.
Kaynak: 685. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzi İrade, Mümin Psikolojisi, Sufi Uyanıklığı
Çözüm gayet açık ve net midir?
Sosyal medyayı terk et. Okulda rahatsız ediliyorsan savcılığa şikâyet et. Çözüm gayet açık ve nettir. Evet, insan sürekli ilim almaya muhtaçtır. İlim almayan cahildir. Hadis-i şerifte "İlim Çin’de de olsa gidiniz alınız" buyurulmuştur. İlim Müslümanın yitik malıdır. Bir kimse hem zâhirî hem bâtınî ilimden uzak duruyorsa, her daim cehâlet çamuruna saplanmış bir vaziyette hayat yaşar. Biz kaderin varlığını bilmenin faydası psikolojik olarak rahatlatır insanı. "Olmuş, kaderimiz böyleymiş" der, çıkarsın işin içinden. Aksi hâlde "Neden böyle oldu, niçin böyle oldu, şöyle olsaydı böyle olurdu" düşünceleri psikolojiyi bozar. İnsanların psikolojilerinin bozulmasının bir sebebi budur — olmuş hadisenin üzerine bina yapıyorlar, 3 yıl, 5 yıl, 10 yıl düşünüp kendi kendilerini helâk ediyorlar. Mümin, Allah’a teslim olan insandır. Allah’a iman etmiş bir kimsenin psikolojisi bozulmaz. Bir dervişin, bir sûfinin psikolojisi bozulmaz — çünkü Allah’a teslimdir. Başına ne geldiyse geldi. Bir tek senin başına mı geldi? İflas ettiysen — Allah’ın kapısı kapalı mı? Yürü, koş, çalış, Allah senin önünü açar. Eşin seni terk ettiyse — eş mi yok dünyada? Sen doğruysan, iyiysin; yürü. Psikolojini sağlam tut. Yenilme. Hayat seni yenmesin — sen hayatı yen. Okyanustasın tek başına; dalgalar vuracak, fırtına bir taraftan vuracak. Sen gemini sağlam tut, yürü. İman etmişsin — okyanusun dalgası da vız gelir tırıs gider. Fırtına senin tozunu silkeler sadece; sen de "Elhamdülillah, tozum silkelendi, temizlendim" dersin. Yürü. Sufi’nin psikolojisi dirençlidir, sağlamdır. Bozulmaz öyle. Yürür; problemse problem, Allah’ın iddialarıyla yürür. Yanlış yaptıysa gider, "Kardeş hakkını helâl et, ben bunu yaptım, yanlış yaptım" der. Pısırıklık yok. Rüya ve Sufi Uyanıklığı: Hiç sakınca yok. Sûfiler için normal şeylerdir bunlar. Hatta gece rüya görüp ertesa gün yaşamak daha işin başıdır. Asıl olan yürürken göreceksin rüyayı — uyanıkken göreceksin. Hitap gelirse "buradan gitme, buradan git" derlerse oradan gidersin. Sufilik uyanıkken rüya görmektir. Zikrullahta hâl görür insan — bu uyanıkken rüya görmektir, rüyadır ama uyanıkken görmektir. Anne sütü kanser hastası için verilmesinde bir sakınca yoktur. Belli bir yaştan sonra zaten anne sütü alan kimse süt kardeş de olmuyor, o yüzden sıkıntı olmaz. Ama anne sütü satılmaz — bir karşılık olarak satılmaz, verilmez. Zikrullah temposu ve ilahi ritmi uymadığında dikkatimiz dağılıyor. Uzun zamandır ciddi bir tempo düşüklüğü yaşamıyoruz. İlahici kardeşlerle dilsiz dudaksız anlaşırız — ben darbeye geçince onlar da anlar, "Bu ilahi uymamış buraya" derler ve hemen repertuarı değiştirirler. Ben güldür güldür zikrullahı severim. Zikrullah canlı, heyecanlı olacak; ilahiler canlı, heyecanlı olacak. Semâda da aynı — ağır ilahi istemem. Başlangıcı yavaş, sonradan dembedem hızlanarak giden giderler. En sonunda en zirveye bayrağı dikeriz Allah’ın izniyle.
Kaynak: 685. Dergâh Sohbeti — Kader ve Cüzi İrade, Mümin Psikolojisi, Sufi Uyanıklığı
Zaman öyle bir şey midir?
Kader ve zaman sel gibidir, önüne geleni alır götürür Hakkında Debisi yüksek bir nehir kenarına güldür güldür koşar ya. Zaman öyle bir şeydir. Şelale akıyor ya boyna. Zaman öyle bir şeydir. Dünya hayatı öyle bir şeydir. Böyle akar gider debisi yüksek bir nehir gibi. O yüzden o böyle kendi akışında gidecektir. Siz normal şartlarda bir sele yön çizemezsiniz. Siz onu yönlendiremezsiniz. Siz aya istikamet koyamazsınız. Önüne geleni yıkıp gidecektir. Önü,ne geleni çerçöp toparlayıp götürecektir.
Kaynak: Kader ve zaman sel gibidir, önüne geleni alır götürür
Zaman ne tür bir şeydir?
Zaman öyle bir şeydir. Şelale akıyor ya boyna. Zaman öyle bir şeydir. Dünya hayatı öyle bir şeydir. Böyle akar gider debisi yüksek bir nehir gibi.
Kaynak: Kader ve zaman sel gibidir, önüne geleni alır götürür
Kaderin ne gibi bir etkisi vardır?
Önüne geleni yıkıp gidecektir. Önüne geleni çerçöp toparlayıp götürecektir. Arabaları, katları, yatları hani televizyonlarda var ya görüyoruz ya. Bir bakıyorsun koca araba, koça otobüs, koca kamyon almış götürmüş, gemiyi almış götürmüş, evi alıp götürüyor. Bir mahalleyi alıp götürüyor. Kader, kader ve zaman sel gibidir.
Kaynak: Kader ve zaman sel gibidir, önüne geleni alır götürür
Levh-i mahfuz (kader) nedir?
Levh-i mahfuz, Allah’ın yarattığı her şeyin önceden belirlenmiş bir kaderi olduğu kavramıdır. Levh-i mahfuz üzerinde, her şeyin ne yapacağı önceden yazılmıştır. Bu kaderin yazıldığı kişi, Allah’tır. Ancak, kendi günahımızdan, kendi kusurumuzdan, kendi hatamızdan biz sorumluyuz.
Kaderin içini bilmiyoruz, bu durumun ne anlama gelir?
Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri "Ümmetimin ahmakları kaderin üzerine tartışırlar." demiş. Burayı dikkatli dinleyin! Kaderin bizle alakalı olan kısmı şu olabilir: Kün, var olduğumuzdan tekrar var olduğumuz yere dönüşümüze kadar olan hayat akışımızın Allah tarafından bilinmesi olarak görebilirsiniz. Bilinmesi. Allah’ın bunu bilmesi. Çünkü değişik hadiselerde insan hayatının -sonuçta kaderi böyle denecekmiş- bunu halk arasında söylersiniz. Burada önemli olan şey şu: Ben burada sohbeti ederken bu sohbeti Allah daha önceden yaratıp dizayn ettiği şekliyle mi sohbet ediyorum, yoksa ben kendi irademle mi bu sohbeti dizayn ediyorum? Fiiliyat. Bir şeyin oluşması. Benim kol hareketim. Bu, fiiliyat. Bu fiiliyatın üzerinde iki tane kuvvet var, kuvve. Geçen hafta bunu tam açıklayamadık. Allah’a ait yaratma, kula ait isteme.
Kaynak: Nefes III — 5 Ocak 2013 Sohbeti
İbn Hümam’ın görüşü nedir?
Yazgı gerçek değildir. Evet, yazgı gerçektir. Bir kimsenin kün lafzından tekrar Allah’a döndürülünceye kadar olan hayat gerçektir, yazgısı. Fakat bu Allah’ın bilgisidir, cebrisi değildir. Allah bizim irademizi nerde, ne yapacağımızı bildiğinden bildiğini yazmıştır. Bu kendi kullanmaktan sonra devam eder. Biz irademizi ne zaman kullandık? Akıl baliğ oluncaya kadar. İnsanoğlunun sorumluluğunun akıl baliğ olmasından başlangıcının sebebi idrakinde, düşüncesinde hür olmasıdır. Yoksa eğer öyle olmamış olmasaydı 3 yaşındaki çocuk da sorumlu olacaktı, 5 yaşındaki çocuk da sorumlu olacaktı, 7 yaşındaki çocuk da sorumlu olacaktı, yoksa deli dediğimiz akli dengesini kaybetmiş olan kimse de sorumlu olacaktı. Yoksa birisinin kafasına silah dayandı, zorla o kimseye bir şey yaptırıldı ölüm korkusuyla, o da sorumlu olacaktı. Bakın Hanefiler – ehli sünnet- bunların üzerinden bütün sorumlulukları kaldırmışlar. Siz uykuda da yaptıklarınızdan, dediklerinizden sorumlu olacaktınız; siz unuttuklarınızdan da sorumlu olacaktınız eğer düşünce hürriyeti olmamış olsaydı.
Kaynak: Nefes III — 5 Ocak 2013 Sohbeti
Kaderin ne anlama geldiği?
Yazgı insanın idare özgürlüğünü ortadan kaldırır. Eğer bu dediğim şey, cebri olursa irade özgürlüğünü ortadan kaldırır. Bu cebri olmazsa o zaman o kimsenin irade özgürlüğü ortan kalkmamış olur. "Bizim düşünce hürriyetimiz var, biz bu hürriyeti kullanarak 3.kata çıktık. 3.kattan aşağı şimdi atlayacağız. Bu hürriyet bizde var ama akıbetinde bu mutlak kader dersek öleceğiz ya da yaşayacağız, bunu da biliyoruz. Yere çarptığımız anki durum mutlak kader mi oluyor?" Yere çarptığın an, o fiiliyatın birbirinin içerisine eklenmiş olan sonucu. "Ölüm mutlak kader mi orda?" Hayır, ölüm değil orda; düşmesi bir kimsenin. Yüksek bir yerden atladığı zaman yer çekimi kuvvetiyle o kimse düşecek. Kader. "Düştün, öldün." Ölmek değil, düşme orda yerçekimi fiiliyatı. "Sonucunda ölüm gelirse?" Sonuç ölümse ölüm. Ölüm mutlak kader, evet. "Yaşarsak o da mutlak kader olmuyor mu?" Bakın, o bütün kaderin içerisinde. Bizim doğmamız mutlak kader, bu dünyadan göçmemiz mutlak kader. Bizim onun üzerinde bir irademiz yoktu.
Kaynak: Nefes III — 5 Ocak 2013 Sohbeti
Kulun dilemesinin sınırı vardır. Bu sınırı nedir?
Kul o kendi kudret sınırının içerisinde bir şeyi ister ama o noktada kulun fiiliyatı Allah’a aittir o manada. Kul belki de bu kalemi sana atmayı ister ama bunu yaratacak olan Allah’tır. Sen diledin ama atmayı, Allah’ın da bunu dilemesi lazım, yaratması lazım ki kalem sana atılsın. O yüzden Allah bunu yaratmadıkça sen bunu atamazsın, senin istemen yetmez. Düşünüyorsun ama O yaratmadıktan sonra bir anlamı kalmıyor.
Kaynak: Nefes III — 5 Ocak 2013 Sohbeti