Giriş

Bu sohbette tevekkülün gerçek anlamı, kader meselesi, maddi-manevi hastalıkların sebepleri ve eşlere yapılan tehdidin yanlışlığı ele alınmaktadır.

Tevekkül Nedir — Tembellik Değil

Tevekkül; Allah’a dayanmak, yaslanmak ve güvenmektir. Deve hadisinde belirtildiği gibi: “Deveni sağlam kazığa bağla, sonra tevekkül et.” Sebepler dairesinde kalıp Allah’a güvenmek, Kur’ân ve sünnet dairesinde yaşamaktır.

Kader Meselesi

Kader karanlık ve esrarlı bir odadır; üzerinde konuşan sapıtmıştır. Doğum ve ölüm küllî irâde, günlük hayat cüz’î irâde ile yürür. “Kaderimde varmış, gittik” anlayışı yanlıştır; meseleye tersinden bakmak gerekir.

Tevekkül Adına Tembellik Yasak

Tembellik, aymazlık, boş vermişlik ve mücadele etmemek tevekkül değildir. Tıp ilmi tevekkülle öğrenilmez; Peygamber Efendimiz’in Yahudi doktorları tutması bunun açık delilidir.

Maddî ve Mânevî Hastalıkların Üç Sebebi

Çok yemek, çok uyumak ve çok konuşmak maddî-mânevî hastalıkların başlıca üç sebebidir. Dilini muhafaza edemeyen dinini muhafaza edemez.

Allah’a Güvenmek — Kâinatın Hesabı

Uzayın büyüklüğü, samanyolları, ışık yılları düşünüldüğünde Allah’ın hesabında sapma olmaz. Kromozom sapması iddiası yanlıştır; homoseksüellik doğuştan değildir.

Eşleri ve Çocukları Tehdit Etmek — Câhillik

Erkeklerin “seni sokağa atarım” tehdidi, kadınların hatasından ikinci eş tehdidi son derece yanlıştır. Mü’min tehdit etmez. Sûfî’nin nişânı güzel ahlâktır.

Semerci Hâfız Efendi Kıssası

Allah rahmet eylesin. Hanımı sürekli bağırıyor, Hâfız Efendi hiç cevap vermiyor; zikir hâlinde. Kaşını kaldırsa kadın perç olur ama sabır ve hilm gösteriyor. “İmtihan her şey bu dünyada.”

Kaynakça

Hadisler: Deve hadisi (Tirmizî), tevekkül âyeti (Talâk 65/3), üç hastalık sebebi, dili muhafaza hadisi.
Âyetler: Talâk 65/3 — “Kim Allah’a tevekkül ederse O ona yeter.” Ra’d 13/11 — kader âyeti.
Tasavvufî kaynaklar: Sûfî ahlâkı, sabır ve hilm örnekleri.

Sonuç

Tevekkül tembellik değil, sebepler dairesinde çalışıp Allah’a güvenmektir. Kader meselesinde sorumluluktan kaçılmaz. Eşleri ve çocukları tehdit etmek dervlişliğe ve İslâm ahlâkına tamamen aykırıdır.

Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi

İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Sünnet, Tevekkül, Sabır, Dergâh. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı