Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site

Sorular: İman ve İtikad — Sayfa 22

Sohbetlerden Derlenen Sorular

Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv

35.367Soru-Cevap
2.760.705Kelime
51Kategori
378Sayfa

Table of Contents

İman ve İtikad(2302) — Sayfa 22/28

Dört anasırı erbaa, varlığın nasıl oluştuğunu nasıl açıklar?

O yüzden eskilerin hepsi de bütün varlığın bu anasırı erbaadan oluştuğunu söylerler.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 838-839. Beyitler Şerhi

Rüzgar, toprak, su ve ateş neden Allah’ın emrinindedir?

Bu manasa Hz.Pir de rüzgar, toprak, su, ve ateş kölelerdir, diyerekten onların hepsinin Allah’ın emrinde olduğunu, Allah emanetince, bir yerde cem olup insan olur, bir yerde cem olup hayvan olur, bir yerde cem olup ağaç olur, bir yer, cem olur denizler oluşur, dağlar oluşur, deryalar oluşur, yıldızlar oluşur, gezegenler oluşur. Hepsi de sonuçta bu dört anasırı erbaadan oluşur ve bunların hepsi de bütün varlık Allah’ın emrinde olduğu gibi bunlar da Allah’ın emrindedir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 838-839. Beyitler Şerhi

Tövbe etmek ve istiğfar etmek ne demektir?

Kuvvetli sünnet, hem farz. ‘Allah tövbe edenleri sever.’ Ayeti kerime, ‘Allah tövbe edip af dileyenleri affeder’, ayeti kerime ama Hz. Peygamber diyor ki ‘Allah’tan en fazla korkanınız benim, günde ben yüz kez Allah’a tövbe ederim.’ Günlük tövbenizi terk etmeyeceksiniz. Sufiler en az günde yüz sefer tövbe ederler. Allah’a yakınlık peyda etmek için çünkü Cenabı Hak onu yakinine alır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 831-837. Beyitler Şerhi

Tabiatın değişmesi mümkün mü?

Yaradılıştan gelen asli bir yapıdır bu. Siz güneşin yörüngesini değiştiremezsiniz. Dünyanın yörüngesini değiştiremezsiniz. Siz gezegenlerin yörüngesini değiştiremezsiniz. Siz yıldızların yörüngesini değiştiremezsiniz, değiştiremezsiniz. Siz, suyun akışını değiştiremezsiniz ama bir Allah’ın dostu suyun akışını değiştirir. Bu neyle? Allah’ın verdiği harikulade bir hal ile. Hani meşhurdur ya, her sene Nil, bir müddet kan akarmış, kırmızı görünürmüş. Mısır fetholunca mektup yazmışlar Hz. Ömer efendimize. Burda tuhaf bir durum var. Ey Emire’l Müminin, burda belirli zamanlarda kıptilerin bayramı var, dini ibadetleri var. Nil o gün kırmızı akıyormuş. Allah Allah! Mektup gelir Hz. Ömer efendimize. Yazar mektuba karşılık. Ey Nil! Ey Nil! Ya kendi fıtratında akarsın ya da ebediyen kurursun. Altına imza, Hz. Ömer. Ulağa der ki ne gün işte filanca ayda kırmızı akıyor. O kırmızı akacağı gün diyor bu mektubu Nil’e at, Nil’e at bu mektubu. Bütün Kıptiler toplanıyorlar. O gün onların dini ibadetleri günü ve Nil o gün kırmızı akacak. Kırmızı akarken o sahabe Bismillahirrahmanirrahim, Ey Nil Bu sana Hz. Emirel mü’minin olan Ömer’in mektubudur. Tak atıyor Nil’e. Nil dosdoğru kendi renginde akmaya başlıyor. Ondan sonra Kıptiler, Müslüman oluyor bir kısmı. Allah’ın tabiatında değişiklik yoktur ama bir veli, Cenabı Hak, ona müsaade ederse, o fıtratına döndürür veyahut da fıtratının üzerinde tabiatüstü bir şey olur mu? Evet. Olur mu, evet ama normal şartlarda olmaz. Allah bizi muhafaza eylesin.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 823-830. Beyitler Şerhi

Allah’ın sevdiği kimsenin özellikleri nedir?

Allah’ın sevdiği kimsenin özelliklerini: Allah’ın sevdiği fiilleri üzerinde bulunduran kimse de Allah’ın sevdiği kimsedir. Allah namaz kılanları sever. Allah oruç tutanları sever. Allah zekat verenleri sever. Allah zikredenleri sever. Allah kendi yolunda cihad edenleri sever. Allah iyi ahlaklıları sever. Allah yumuşak huyluları sever. Allah cömertleri sever. Allah yetimleri koruyup kollayanları sever. Allah dul ve yetimlerin ihtiyaçlarını görenleri sever.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 815. Beyit Şerhi

Tövbe etmenin ne anlama gelir?

Neden alaya alıyorsun rüya tevilini. Madem çok biliyordun, anlatma rüyanı veyahut da bir kimse bir şey oluyor diyorum tövbe et kardeşim ya ben günlük tövbemi ediyorum. Ya günlük tövbeni ediyorsun yetmemiş. Sen dosdoğru tövbe etmemişsin. Neden burun kıvırıyorsun veyahut da bir kimseye diyorsun ki kelime-i şahadet getir, eşhedü enla ilahe illallah ve eşhedü anne Muhammeden abduhu ve Resuluhu de. Ben onu diyorum ama her zaman, ya bir daha de. Neden hafife alıyorsun veyahut da işte bir kimsenin bir rahatsızlığı oluyor, kelime-i şehadete devam et, tevhide devam et, lailahe illallah devam et, ya ben onu çekiyorum ama. Ya demek ki düzgün çekmemişsin sen. Düzgün çekmiş olsan tevhid şifadır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 811-814. Beyitler Şerhi

Din lezzetinin ne olduğu?

Din lezzetinin haricindeki bütün lezzetler, azaptan ibarettir. Din lezzeti, bu dünyada acı gelir ama cennet lezzetidir. Bunu normalde sufi gönlü, sufi kalbi iman etti de imanını yaşamaya başladığında ona zor gelmez.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 800-810. Beyitler Şerhi

Din, zor ve baskı kullanılacak bir nesne midir?

Din, zor ve baskı kullanılacak bir nesne değil. Öğüt verip de anlatılacak şey. Öğüt verip anlatılacak şey.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 800-810. Beyitler Şerhi

Allah’ın boyasıyla boyanmak ne anlama gelir?

Allah’ın boyasıyla boyanmak, Allah’ın ahlakıyla ahlaklanmak, Sıbgatullah, Allah’ın boyası. Bu Allah’ın boyası. Cenabı Hakk’ın direkt ahlakı ile alakalı, direkt onun sünnetullahına tabi olmakla alakalı. O yüzden bu normal ahlakın üstünde bir ahlak. Biz buna ince ahlak diyebiliriz. Mesela bir kimse zekatını verirse, ona sadaka vermek için zorlayamazsınız. Zekatın üzerine sadaka vermek, Hz. Peygamber sallallahü ve sellem hazretlerinin sünnetidir, insanlara tavsiye ettiği ama Hz. Muhammed i Mustafa sallallahu ve sellem hazretleri, Allah’ın boyasıyla boyanmıştır. Öyle olunca Hz. Muhammed i Mustafa’nın sallallahü ve sellem hazretlerinin evinde veya elinde ertesi güne hiçbir şey kalmaz. Bundan, Müslümanlar bundan zorunlu değillerdir. Siz bir müslümana din olarak bunu anlatamazsınız. Bu, Allah’ın boyasıyla boyanmaktır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 766-768. Beyitler Şerhi

Hz. Muhammed i Mustafa’nın sallallahü ve sellem ahlakı neye dayanır?

Hz. Muhammed i Mustafa’nın sallallahü ve sellem hazretlerinin kendi nefsinin üzerinde uyguladığı şey, hakkel yakin noktası, ertesi güne hiçbir şey bırakmamak. ilmel yakin noktasını ne? Bu da normalde o kimsenin sadaka vermesi. Hani sahabeden bir kimse ölümüne yakın dedi ki, Ya Resulallah, ben malımın tamamını tasadduk etmek istiyorum, ölümüne yakın. Ona dedi ki, sen eşinin, çoluğunun, çocuğunun, arkadan dua etmesini istemez misin, isterim Ya Resulallah, o zaman onlara bir şey bırak, dedi. O sahabe dedi ki, o zaman ben malımın yarısını tasadduk edeyim, yine ona dedi ki sen eşinin ve çocuklarının senin arkadan dua etmesini istemez misin, isterim Ya Resulallah dedi. En sonunda malının dörtte birini, bazı rivayetlerde üçte biri deniyor. Üçte biri diyelim, üçte birini bıraktı. Üçte ikisini ne yaptı, üçte birini tasadduk etti? Üçte ikisini bıraktı. Bu da ne? Bu da sünnetullah. Hz. Muhammed i Mustafa’nın sallallahü ve sellem hazretlerinin sünneti. Bu ne? Bu, aynel yakin. ilmel yakin ne? Bir kimse farz olan zekatını verdi, vazifesini yerine getirdi. Bu da ne? Bu da ilmel yakin ama o kimse Allah’ın boyası ile boyanacaksa, o zaman o iyilikte önde koşacak. iyilikte önde koşmak, tasadduk etmek, yardım etmek, sadece o değil, Allah yolunda koşmak, iyiliği icra etmek, yerine getirmek. En önemlisi Cenabı Hakkın ahlakıyla ahlaklanmak.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 766-768. Beyitler Şerhi

Allah’ın boyasıyla boyanmanın tabii bir ilmel yakin noktası var mı?

Allah’ın boyasıyla boyanmanın da tabii bir ilmel yakin noktası var, bir aynel yakin noktası var, bir de hakke’l yakin noktası var.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 766-768. Beyitler Şerhi

Hz. Muhammed i Mustafa’nın sallallahü ve sellem hazretlerinin kendi nefsinin üzerinde uyguladığı şey nedir?

Hz. Muhammed i Mustafa’nın sallallahü ve sellem hazretlerinin kendi nefsinin üzerinde uyguladığı şey, hakkel yakin noktası, ertesi güne hiçbir şey bırakmamak.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 766-768. Beyitler Şerhi

Hz. Muhammed i Mustafa’nın sallallahü ve sellem hazretlerinin sünneti nedir?

Hz. Muhammed i Mustafa’nın sallallahü ve sellem hazretlerinin sünneti, malının dörtte birini, bazı rivayetlerde üçte biri deniyor. Üçte biri diyelim, üçte birini bıraktı. Üçte ikisini ne yaptı, üçte birini tasadduk etti? Üçte ikisini bıraktı. Bu da ne? Bu da sünnetullah. Hz. Muhammed i Mustafa’nın sallallahü ve sellem hazretlerinin sünneti. Bu ne? Bu, aynel yakin.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 766-768. Beyitler Şerhi

Dini bilgi edinmenin yolu nedir?

Siz birisine gitseniz, ben kendi kendime bütün tıp kitaplarını okudum, doktor oldum kardeşim, gel bana tedavi ol, gel bana ameliyat olsa dese, kim burda ameliyat olur? Kimse olmaz. Kim tedavi olur? Kimse olmaz. Hatta klasik otla çöple tedavi edeceğiz diye uğraşanlara da yükleniyorlar. Siz gitmeyin, onlara yapmayın, etmeyin, oto çöpe gitmeyin… Ya, bu deccalilerin kurduğu bu hapları yutun boyna. Neden? Onlar bu işin ilminde değil. Ala!Ya tıp olunca ilmine gideceksin, okuyacaksın. iktisat olunca okuluna gideceksin, okuyacaksın, ne bileyim işte herhangi bir meslek sahibi olunca, gideceksin bir yerde okuyacaksın ya da gideceksin bir yerde çalışacaksın, çıraklık yapacaksın, öğreneceksin, bütün dünya ilimleri için bütün bilimler için bu geçerli. Bir tek islam dini için geçerli değil! Kitabını oku sen evde. Öğrenirsin evde, oku Kur’an’ını evde! Ha sen Kur’an alimi olursun! Elif’ten haberi yok benim gibi ‘be’den haberi yok, bir tane meal alacak arkadaş eve, dini öğrenecek.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 755-756. Beyitler Şerhi

Sufilik ve Allah’ın rızasını kazanma arasında nasıl bir ilişki vardır?

Biz Allah’ın rızasını kazanmaya çalışırız. Biz Allah’ın rızasını kazanmaya çalışırız. Başka bir derdimiz olmaz.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 750-754. Beyitler Şerhi

İman ne demektir?

Allah’a Allah’ın varlığına, Allah’ın birliğine iman etmek, inanmak, görmediği Allah’ın var olduğuna inanmak, onun yine görmediği meleklerinin varlığına iman etmek ve o meleklerin bir peygambere peygamberlik tebliğ ettiğine iman etmek.O peygamber, Adem’den Muhammed-i Mustafa’ya kadar bütün peygamberlerin, sallallahü ve sellem ‘e kadar, bütün peygamberlerin peygamberliklerine iman etmek ve Müslümanız, Hazreti Muhammed i Mustafa’nın, Cenabı Hakk’ın peygamberi olduğuna, nebisi olduğuna iman etmek. indirilen Kur’ana iman etmek ve Adem’den itibaren hangi peygambere ne emir ve kitap indirildi ise hepsine de iman etmek, hepsine de! Peygamberin peygamberliğine iman ettin, Adem’den itibaren aynı zamanda bütün gönderilmiş ismini bildiğin bilmediğinn bütün peygamberlere iman ettin. Kuran’ın ilahi bir kitap olduğuna iman ettin, Adem’den itibaren Peygamberlere indirilen bütün kitaplara da iman ettin.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 746-749. Beyitler Şerhi

Neden günah ı kebairleri işleyen insanlar, imansız hükmünde hadisi şerifler gereğince?

Bir kimse iman üzerine hırsızlık yapamaz, bir kimse iman üzerine içki içemez, bir kimse iman üzerine zina edemez, bir kimse iman üzerine kumar oynayamaz. Bakın bunların hepsi de hadis i şerif, günahı kebairleri sıralıyor Hz. Peygamber sallallahü ve sellem hazretleri. Sen bundan bütün günahı kebairleri kıyas et. Namazı kıyas ediyorsun, orucu kıyas ediyorsun, yeme içme olunca kıyas ediyorsun, haramları neden kıyas etmiyorsun? Haramı da kıyas et.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 745. Beyit Şerhi

İman ortaklığı nedir?

Onlara karşı hukuki sorumlulukları yerine getirilir ama gönül dostu olarak benimsenmezler.’ Tövbe, ayet 20 ve Mücadele, ayet 22. iman ortaklığı. iyiliği emretmek, kötülüğü nehyetmek ortaklığı. Namaz ortaklığı, zekat ortaklığı, Allah ve Resulüne itaat ortaklığı. Bu ortaklık manevi şirket. Bu ortaklıklarda varsak, eyvallah! Biz onu gönüldeş addettik.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 725-726. Beyitler Şerhi

İman ve itikat konusunda neler söylendi?

Yılmak yok. Evrilmek yok. Yıkılmak yok. Sen Allah diyorsan, başına gelecek senin. Sen gerçekten La ilahe illallah Muhammeden Resulullah diyorsan, senin başına gelecek kardeşim ya. Bu işin karşı, reel sağlaması bu. Bakın sağlaması bu, reel sağlaması. Sen gerçekten La ilahe illallah Muhammeden Rasulullah diyorsan, sen bela gelecek, müsibet gelecek, sıkıntı gelecek, gelecek. imtihanın olacak senin. Olacak, olmaması sıkıntılı. Ya sizde hep sıkıntı var. Var kardeş, hep bizde var sıkıntı. Gelmeyin diyoruz, boşuna mı diyoruz. Bize derviş olmayın, buraya gelmeyin. Neden? Sıkıntı var burda.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 723-724. Beyitler Şerhi

Allah’ın rahmetinden ümit kesmek ne anlama gelir?

Kim Allah’ın rahmetinden ümit kesermiş? Sadece kafirler Allah bizi küfürden muhafaza eylesin. Melekler dediler ki Peygambere, geçmiş peygamberlere ‘seni gerçekle müjdeliyoruz. Sakın Allah’ın rahmetinden ümidini kesenlerden olma. Kime söyledi? Çocuğu olmayan yaşlı bir şekilde çocuğu oldu ya. Zekeriya mıydı, hangisiydi, yaşlandığında çocuğu olan? Zekeriyaydı. Allah bizi ümitsizliğe düşmekten korusun, muhafaza eylesin. Karanlıklardan korkanlardan eylemesin inşallah. Karanlıklarla mücadele eden, efe yürekli yiğit insanlardan eylemesin inşallah. Haklarınızı helal edin. Bizden yana da helal olsun. Geceniz hayır olsun. Selamünaleyküm.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 723-724. Beyitler Şerhi

İnsanların din olgusundan dışarı çıkarılmaya çalışıldığı?

Bunlar bunu biliyorlar. Bunlar bunu bilince ne yapıyorlar? Komple islam dinine saldırıyorlar. Komple, her şeyleriyle islam dinine saldırıyorlar. islam dinine saldıraraktan, islamiyeti dejenere etmek, temiz islam inancını dejenere etmek istiyorlar. Dejenere ederlerse çünkü karşılarında felsefik olarak başka bir güç kalmayacak. O zaman dünyayı istedikleri gibi sömürecekler. istedikleri yöne çevirecekler. Dinsizliği, şeytaniyeti ilan edecekler.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 722-723. Beyitler Şerhi

Cenab ı Hak insanoğlunu maymundan üretmediği?

Şu anda dinsizliği, şeytaniyeti ilan edemiyorlar. işte, Cenab ı Hak insanoğlunu maymundan üretmedi. Bir kısım müslümanmış gibi görünen din adamları da ne yazık ki böyle bir şey de olabilir noktasındalar. Hatta Mustafa islamoğlu Adem’e baba buldu ya, bir ara hatta internete düşmüştü, balçıktan yaratılmaktansa, maymundan yaratılmayı yeğlerim dediydi. Bu tip, böyle bizim içimizden, bizdenmiş gibi görünen kimseler de çıkıyor.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 722-723. Beyitler Şerhi

İnsanların maymundan geldiğini inkar edenlerin durumu nedir?

Ben bunlara hayır demiyorum. Evet, Cenab ı Hak kur’anında beyan ediyor. Bir kısım bazı inkarcı kavimleri, Cenab ı Hak maymuna çevirdi. O yüzden, biz maymundan geldik, diyenlere doğrudur diyorum. Siz maymundan gelmiş olabilirsiniz. Hatta timsahtan da gelmiş olabilirsiniz, kertenkeleden de. Neden? Bir kısım kavmi de kertenkeleye çevirdi. Bunların soyunda sopuna kertenkelelik olabilir. Bunların soyunda sopunda maymunluk olabilir. Olabilir, bunların soyunda hayvandan daha aşağı bir mahluk olabilir mi? El cevap olabilir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 722-723. Beyitler Şerhi

Her şeyin bir sureti ve bir manası vardır. Bu ifadeyi nedir?

Cenab ı Hakkın da bir zahiri, batıni olduğu gibi. insanların da bir görünüşü, sureti bir de manası, iç alemi olduğu gibi. Dinin de bir şeriatı vardır, bir de kendi içerisinde manası vardır. Her şey bir kabukla muhafaza olunur, korunur. Cevizin bir dışı vardır bir de içi vardır. Cevizin bir de daha önce yeşil tarafı vardır. Yeşil tarafı o muhafaza eden şey geçersiniz içine daha sert bir yer vardır, orayı da geçersiniz, ardından cevizi bulursunuz ama cevizin dışında da ince bir kabuk vardır. Onu da çözdükten sonra, çıkardıktan sonra, cevizin iç hakikatine varırsınız. Bu da şeriat, tarikat, hakikat, marifet gibidir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 710-714. Beyitler Şerhi

Münafıkların durumu ve Allah’ın onlara yaklaşımı nedir?

E öbür türlü? Kardeş! Sen geliver Ayvazım, gidiver Din gozum olacaksın! Peygamber sallallahü ve sellem hazretlerinin de yanına gelen münafıklar vardı, onun yanına geldiklerinde, iman ettik diyorlardı. Allah Resulü biliyordu sallallahü vesselam münafıkları. Huzeyfetül Yamane’ye söyledi. Üçyüz küsür tane münafık. Listesini verdi. Koca Ömer oturup hüngür hüngür ağlardı, o listede ben de var mıyım ya Huzeyfe diye! Onun kendisini paralarcasına ağladığına dayanamadı artık Huzeyfetül Yamane. En son da dedi ki yeter ya Emir el mü’minin, kendini perişan ediyorsun. Dedi ki vallahi o listede senin ismin yok. Düşünün! Koca Ömer. Herkes gelir dergaha, tekkeye ama o hal ile hallenecek o kimse. Adam daha tekkeden, daha dergahtan, zikrullahtan çıkıyor, kaldırıyor telefonu ana avrat diş tırnak… Eşine! Dur ya! Daha zikirden yeni çıktın ya, yeni çıktın daha ya, destur, bismillah! Daha bir adım attın dışarıya ya! Allah muhafaza eylesin ‘ve onlar bir kötülük yaptıkları ya da nefislerine zulmettikleri zaman Allah’ı zikrederek hemen günahlarının bağışlanmasını dilerler’ Ali imran, 135.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 710-714. Beyitler Şerhi

İman kemale ermek için ne gereklidir?

Siz beni annenizden, babanızdan, eşinizden, çocuklarınızdan, mallarınızdan ve canlarınızdan daha fazla sevmedikçe imanınız kemale ermez noktasına kendisini getirir ve bu noktada da artık şeyhinin direktifini

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 644-653. Beyitler Şerhi

İnsan fiiliyatında cebir ne anlama gelir?

İnsan fiiliyatında cebir, bir fiiliyatın yaratılmasında Allah’a ait olan kuvveti ifade eder. Allah, fiiliyatları yaratır ve bu yaratma gücü cebir olarak adlandırılır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 630-640. Beyitler Şerhi

İnsan fiiliyatında Allah’ın rolü nedir?

İnsan fiiliyatında Allah, fiiliyatların yaratıcısıdır. Allah, fiiliyatları yaratır ve bu yaratma gücü cebir olarak adlandırılır. Allah, fiiliyatların yaratılmasında kudret ve ilim gibi sıfatları da tecelli eder.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 630-640. Beyitler Şerhi

İnsan fiiliyatında cüzzi irade ve cebir arasındaki fark nedir?

İnsan fiiliyatında cüzzi irade, insana ait olan kuvveti ifade ederken, cebir Allah’a ait olan kuvveti ifade eder. Cüzzi irade, fiiliyatın yaratılmasında insana ait olan kısımı ifade ederken, cebir Allah’ın emriyle fiiliyatın gerçekleşmesini sağlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 630-640. Beyitler Şerhi

İnsan fiiliyatında Allah’ın yaratma gücü nedir?

İnsan fiiliyatında Allah’ın yaratma gücü, fiiliyatların yaratılmasında kudret, ilim ve kuvvet gibi sıfatları içerir. Allah, bir şeyi yaratırken binlerce sıfatını tecelli eder.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 630-640. Beyitler Şerhi

İnsan fiiliyatında Allah’ın yaratma gücü nasıl açıklanır?

İnsan fiiliyatında Allah’ın yaratma gücü, fiiliyatların yaratılmasında kudret, ilim ve kuvvet gibi sıfatları içerir. Allah, bir şeyi yaratırken binlerce sıfatını tecelli eder. Bu yaratma gücü, Allah’ın emriyle gerçekleşir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 630-640. Beyitler Şerhi

İnsan fiiliyatında Allah’ın yaratma gücüne örnek verir misiniz?

İnsan fiiliyatında Allah’ın yaratma gücüne örnek olarak ok atma fiiliyatı verilir. Ok atma fiiliyatı, cüzzi irade ile yaratılır. Ancak bu fiiliyatın gerçekleşmesi, Allah’ın emriyle olur. Oku normalde atma, yaratan Allah.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 630-640. Beyitler Şerhi

Cenab ı Hak cebir noktasında ne düşünmektedir?

Burada Cenab ı Hak cebir noktasında, hani cebriyeciler gibi düşünmüyor. Cebriyeciler ne düşünüyorlardı? Kulun kendisinin cüzzi iradesi yok. Cenab ı Hak, onun üzerinde ne emrettiyse o onu yaşayacak. Burda kulun otomatikman cüzzi iradesini kaldırmıştı. işte Hz.Pir burda cebriyecilere cevap veriyor. O bir avuç toprak attı. Fiiliyat, toprak atmak. Kime ait? Hz. Muhammed i Mustafa (s.a.v) ‘a ait. O bir avuç fiiliyatı, o Hz. Muhammed i Mustafa (s.a.v) , ilahi vahiy yoluyla bir avuç toprağı aldı attı ama bir avuç toprağı Cenab ı Hakk’ın cabbar ism i şerifi ile tanka, topa, tüfeye dönüştürdü.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 620-629. Beyitler Şerhi

Cenab ı Hak cebbarlığını nasıl tecelli ettirmiştir?

Cenab ı Hak bir avuç toprak ile cabbarlığını tecelli ettirmiştir. Bir avuç toprakla, düşmanın içerisini hallaç pamuğu gibi atmıştır. O çünkü cabbar olan Allah’tır. Burada Cenab ı Hak cebir noktasında, hani cebriyeciler gibi düşünmüyor. Cebriyeciler ne düşünüyorlardı? Kulun kendisinin cüzzi iradesi yok. Cenab ı Hak, onun üzerinde ne emrettiyse o onu yaşayacak. Burda kulun otomatikman cüzzi iradesini kaldırmıştı. işte Hz.Pir burda cebriyecilere cevap veriyor. O bir avuç toprak attı. Fiiliyat, toprak atmak. Kime ait? Hz. Muhammed i Mustafa (s.a.v) ‘a ait. O bir avuç fiiliyatı, o Hz. Muhammed i Mustafa (s.a.v) , ilahi vahiy yoluyla bir avuç toprağı aldı attı ama bir avuç toprağı Cenab ı Hakk’ın cabbar ism i şerifi ile tanka, topa, tüfeye dönüştürdü.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 620-629. Beyitler Şerhi

Cenab ı Hak cebbarlığı nasıl bir kavramdır?

Cenab ı Hak cabbardır. Bu cebir değildir. Cenab ı Hak bir avuç toprak ile cabbarlığını tecelli ettirmiştir. Bir avuç toprakla, düşmanın içerisini hallaç pamuğu gibi atmıştır. O çünkü cabbar olan Allah’tır. Burada Cenab ı Hak cebir noktasında, hani cebriyeciler gibi düşünmüyor. Cebriyeciler ne düşünüyorlardı? Kulun kendisinin cüzzi iradesi yok. Cenab ı Hak, onun üzerinde ne emrettiyse o onu yaşayacak. Burda kulun otomatikman cüzzi iradesini kaldırmıştı. işte Hz.Pir burda cebriyecilere cevap veriyor. O bir avuç toprak attı. Fiiliyat, toprak atmak. Kime ait? Hz. Muhammed i Mustafa (s.a.v) ‘a ait. O bir avuç fiiliyatı, o Hz. Muhammed i Mustafa (s.a.v) , ilahi vahiy yoluyla bir avuç toprağı aldı attı ama bir avuç toprağı Cenab ı Hakk’ın cabbar ism i şerifi ile tanka, topa, tüfeye dönüştürdü.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 620-629. Beyitler Şerhi

Yaradılış fıtratında bir kimse bir söz söyleyebildi mi?

Cenab ı Hak, onu yaratırken, kendisini yaratırken, insan diyebilir mi ki şuramı şöyle yarat, buramı böyle yarat. Adem diyebildimi ki beni böyle yarat diye! Adem diyebildi mi gözüm tepemde olsun. Adem diyebildi miki ağzım göğsümde olsun, ben burdan yemeği atayım içine, diyemedi. Anne karnında çocuk, söz söyleyebiliyor mu?

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 610-619. Beyitler Şerhi

Bütün yaratıklar Allah gücüne karşı iğne önündeki gergef gibi acizdir. Bu ifadeyi nedir?

Bütün yaratıklar Allah gücüne karşı iğne önündeki gergef gibi acizdir. Bütün varlık alemi, bütün varolanlar, bütün yaratılanlar, Cenab ı Hakkın elindedir. Gergefin, ne diyor, iğne önündeki gergef gibi acizdir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 610-619. Beyitler Şerhi

Varlık, Allah’ın elinde midir?

Bütün varlık alemi, bütün varolanlar, bütün yaratılanlar, Cenab ı Hakkın elindedir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 610-619. Beyitler Şerhi

Allah, varlığı nasıl yaratmıştır?

O nasıl iğneyi elinde tutan, kanaviçe işleyen, evlenecek olan kız, oraya istediği motifi çiziyorsa, iğne ile o motifleri işliyorsa, Allah da bütün varlığı böyle işlemiştir. Hiç kimsenin bu noktada hiçbir şeyin katılımı ve katkısı söz konusu değildir. Cenab ı Hak bütün varlığı kanaviçe işler gibi işlemiştir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 610-619. Beyitler Şerhi

İnsanın fıtratını değiştirmesi mümkün mü?

Fıtratlarını değiştirmeye güçleri yoktur bu noktada. O yüzden Hz. Peygamber sallallahü ve sellem , hazretleri der ki dağların yerinden oynayacağını inanın fıtratın değişeceğine inanmayın.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 610-619. Beyitler Şerhi

Varlık, bir hayal üzerine yürür mü?

Cenab ı Hak kendi ruhundan ve nurundan yarattı ve Hazreti Mevlana Celaleddin Rumi hazretlerinin deyimiyle sen onu Bir Hayal üzerine yürür gör.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 610-619. Beyitler Şerhi

Varlık zemini, bir hayal üzerine yürür mü?

Biz o gergefi o hayal olarak nitelendirirsek, onun bu noktada bir itirazı olması mümkün değil ki. Onun üzerine hangi motif işlenirse, o kabul edecek. O zaman bütünüyle, biz varlığın üzerine tecelli edecek olan, yaratılacak olan, varlık suretlerinin üzerine, o varlık suretlerinin yaratılacağı varlık zemininin bu noktada herhangi bir itirazının olması mümkün değil.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 610-619. Beyitler Şerhi

Cenab-ı Hakk’ın varlığı nasıl açıklanmaktadır?

Cenab ı Hak da varlığı Muhammed i Mustafa(s.a.v.)’in üzerinden üfler. Biz ney gibiyiz. Bizdeki ses sendendir. Biz geldik, biz müridiz. Senin önüne oturduk. O güne kadar bildiklerimiz ne varsa unuttuk. O güne kadar yaptığımız, ettiğimiz, her ne var ise hepsinden vazgeçtik, geldik. Biz sana ney misali teslim olduk. Sen bizim neremizi düzelteceksen düzelt. Neremizi yakıp yandıracaksan, yakıp yandır ve ardından duyacak olduğun ses senindir. Senin maharetin. Biz dağ gibiyiz. Bizdeki yankı sendendir. Hani çıkarsınız ya bir boşluğa bağırırsınız. Biz önceden, küçükken çok yapardık. Zeytin ağaçlarının dibine dağa çıkar, dağda böyle bir dere yatakları vardı. Zeytinler vardı. Oraya bağırırdık biz, işte geçmiş gün alloooooof diye bağırırdık, karşıdan alloooooooof diye ses gelirdi, yankılanırdı. Bir vadiye gittiğinizde, bir dağ başına gittiğinizde sesin geriye döneceği bir yere gittiğinizde, bağırdığınızda, ses yine size döner. Bu alemde siz ne yaparsanız, size döner her şey. iyilik yapanın, iyilik görmesi bu sebeptendir. Kötülük yapanın da o kötülükle karşı karşıya kalmasının sebebi budur. Aksiseda dedikleri. Müritler diyor ki biz dağ gibiyiz. Sen bize seslendiğinde kendi sesini duyarsın. Kazanıp mat olmada satranç gibiyiz biz. Biz kazandığımız halde mat oluruz. Satranç gibi. Bizim senin karşında bizim kazanmamız mümkün değil. Biz kazandığımız an, senin önünde mat olmuşuz demektir. Bir müridin, mürşidinin önünde haklılığı söz konusu değildir. Bir müridin, mürşidinin önünde kazanması söz konusu değildir. Kazandım dediği anda mat olmuştur. Ya? Mürid mürşidin önünde hep kayıpdadır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 602-609. Beyitler Şerhi

Hz. Muhammed i Mustafa(s.a.v.)’in tecelli ettiği sıfatlar neden hoştur?

Hz. Muhammed i Mustafa(s.a.v.)’in tecelli ettiği sıfatlar, Allah’ın sıfatlarının tecelliyatında en yüksek derecede olanıdır. Bu nedenle, Hz. Muhammed’in üzerinden tecelli eden her şey hoştur. Bu, onun Allah’ın tecelliyatının bir parçası olduğunu ve onunla birlikte Allah’ın sıfatlarının tecelli ettiğini gösterir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 602-609. Beyitler Şerhi

Dünyaya doğru yaklaşırsan dünya olursun. Eğer sen Hakka doğru yaklaşırsan bu noktada Hakkın tecelli ettiği, hakkın üzerinde zuhur ettiği mânâ olursun. Bu sözün anlamı nedir?

Neye yaklaştığının önemli. Dünyaya doğru yaklaşırsan dünya olursun. Eğer sen Hakka doğru yaklaşırsan bu noktada Hakkın tecelli ettiği, hakkın üzerinde zuhur ettiği mânâ olursun. Dünyaya yaklaşan dünya olur ve dünyaya yaklaştı ise o kimse onun yanına gittiğinizde hep dünyayı dinlersiniz. Çünkü ona yaklaşmış kaç tane tezgah almış tezgahlar kaç metre kumaş veriyormuş da o sene kaç milyon metre kumaş yapmışlar da ne kadar boyamışlar da seneye bunlar bunu yapacaklarmış da…Onun işi bu. O çünkü dünyaya yaklaştıkça yaklaşmış. Yaklaştıkça yaklaşmış. O tezgahının kaç tane mekik attığını hesaplıyor gece yattığında. Kaç tezgah, kaç tane kumaş üretir, kaç tane kumaş dokur onu hesaplıyor yattığı yerde. Yattığı yerde Allah adı, Allah onun aklına gelmiyor. Eğer bir de Allah adı, Allah geliyorsa onun aklına, harika o zaman. Dünya ile ahireti dengeledi. E o zaman o kimse dünyaya yaklaşınca dünyayı anlatacak. Sen neyi seversen onu anlatırsın. Neye yaklaşırsan, yaklaştığın şeyin nitelikleri ve nicelikleri senin üzerinde tecelli etmeye başlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 589-595. Beyitler Şerhi

Neden bir kimse yanlış yapmamalı?

Bu yaptığın yanlış. Benim yanımda içki içme. Benimle beraberken sen alkol kullanma. Benimle beraberken sen küfür etme. Ben küfür edilmesinden hoşlanmam. Benimle beraberken namazını dosdoğru kıl. Benimle beraberken namaz kılmayacaksan, yolculuğumuz uzun sürmez.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 589-595. Beyitler Şerhi

Neden bir kimse yanlış yaparsa arkadaşlığı uzun sürmez?

Bunu birdaha yaparsan seninle arkadaşlığımız uzun sürmez.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 589-595. Beyitler Şerhi

Neden bir kimse yanlış yaparsa yolculuk uzun sürmez?

Benimle beraberken sen işte örneğin etrafla kavga etme, güzel ahlaklı ol. Sen neden kavga ediyorsun, hır gür çıkarıyorsun iki tarafta. Bakın, bir kimse normalde bir doğruyu, iyiyi, güzeli etrafında söylemeye başladığında etrafındaki kimseler ya pozitif noktada etkilenecekler ondan ya da diyecekler ki bu adamdan sıkıldık veya bu bayandan sıkıldık veya bunun arkadaşlığından sıkıldık. Neden? Bize ikide bir de kur’an ve sünneti söylüyor. Çocuğunuz dahi sıkılabilir sizden. Çocuğunuzun haramını yapma yavrum, bu haram dediğinizde, çocuğunuz sıkılabilir. Zaten çocuğunuz sıkılmıyorsa, bilin çocuğunuzun haramlarına göz yumuyorsunuz. Arkadaşlarınız sizden sıkılmıyorlarsa yani böyle arkadaşlarımızın haramı var da siz onlara tebliğ etmiyorsanız, siz o zaman onun haramına göz yumduğunuz, ona seslenmediniz, teb. etmediniz, ona nasihat etmediniz, nasihat etmiş olsanız öyle yürümeyecek hiçbir şey. Aynı bunun gibi neye yaklaşırsan ona benzersin. Ateşe yaklaşan, ateşten nasibini alır. Hz. Peygamber sallallahü ve sellem hazretleri, demirci dükkanına giden dedi is kokar, demirci dükkanına gidersen sen ordan demirden bir kıvılcım sıçrayacak sana. Senin elbiseni yakacak. Senin yüzünü yakacak. Sana bir zarar verecek. Itırcı dükkanına gidersen ıtır kokarsın. Itırcı dükkanına gittin, kokucu dükkanına gittin, oranın kokusu sana sinecek. Sen nereye gidiyorsan, eğer taş değil isen, hani Yunus’un bir de o sözü var ya sen kara bir taşsın diyor. Denizin içine düşsen de su almazsın ki! Allah bizi o gönüllülerden muhafaza eylesin. Asla kalbimizi taş katlplilerden eylemesin çünkü insanlar öyle bir yanlışlık yaparlar, öyle bir eksiklik yaparlar, Cenab ı Hak onların kalplerini o tarafa çeviriverir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 589-595. Beyitler Şerhi

Müslümanı, mü’mini büyüten şey, o sıkıntılara göğüs germek, o mücadelenin içerisinde, o çileyi bir şekilde çileden kaçmadan, o mücadeleye devam etmekt midir?

Müslümanı, mü’mini büyüten şey, o sıkıntılara göğüs germek, o mücadelenin içerisinde, o çileyi bir şekilde çileden kaçmadan, o mücadeleye devam etmektir. Mü’mini büyüten, mü’mini pişiren şey bela ve musibetlere ve sıkıntılara karşı metin durmaktır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 550-552. Beyitler Şerhi

Onun sebep yakıcılığından sevdalara düşmüşüm?

O hale gelir ki o kimse, Cenab ı Hak ortadan sebepleri kaldırır. Avam sebepler dairesinde yürür. Sebebe bakae avam. Avamın imanını da islamı da avamın hakikati de sebebe dayalıdır ama hasın imanı sebebe dayalı değildir. Orta yerde sebep olmasa da Allah’ın onu yapacağına inanır. Sebepsiz Cenab ı Hakkın rızıklandıracağını, sebepsiz Cenab ı Hakkın hidayet edeceğini, sebepsiz Cenab ı Hakkın koruma altına alacağını, sebepsiz Cenab ı Hakkın istediğini istediği gibi yapacağını bilir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 550-552. Beyitler Şerhi

Neden zeki olmak, kurnaz olmak Allah’a yol bulmaya yeterli değildir?

Sizin çok zeki olmanız, çok kurnaz olmanız, sizin Allah’a yol bulmanızı sağlamaz.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 535-543. Beyitler Şerhi

Neden zulüm, haksızlık kendi içinde boğulur?

Kim kurnazlık yaparsa kendi kurnazlığında boğulur gider. Kim haksızlık yaparsa kendi haksızlığın da boğulur gider. Kim zulmederse kendi zulmünde boğulur gider. Kim asilik yaparsa kendi isyanında boğulur gider. Kim günah ı kebairlere devam ederse, kendi büyük günahlarında boğulur gider o.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 535-543. Beyitler Şerhi

Allah ne şekilde kalbimizi korur?

Senin kalbine onu ilham edecek olan, senin kalbine onu yazacak olan, sana onu unutturmayacak olan Allah’tır.’ Onu koruyacak olan Allah. Sen dedi bu konuda kendi kendine hırs yapma, telaş etme. Ya? Senin kalbine onu biz yazacağız. Senin kalbine onu otutturacağız, yerleştireceğiz. Sen onu unutuculardan olmayacaksın. Biz onu sana unutturmayacağız. O kur’an’ı koruyacak olan da biziz, biz! Allah!

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 530-534. Beyitler Şerhi

İnancı reddedenlerin Allah’la savaştığı?

Bir kimse hak olan dini kabul etmezse, gerçekte Allah’la savaşa tutuşmuştur. Bir kimse hak olan dinin herhangi bir emrini reddederse, inkar ederse, yine Allah’la hiçbir zaman galip gelemeyeceği bir savaşa tutuşmuştur. insanlar dönem dönem kendilerini peygamberlerle savaştıklarını zannederler. Dönem dönem insanlar velilerle savaştıklarını, dervişlerle, müminlerle savaştıklarını zannederler. insanlar kendilerince Allah’ı zikreden bir kimseyi zikrettiğinden dolayı hor hakir görür, onunla savaştığını zanneder. Oysa hak ve hakikat noktasındaki bütün tecelliyat, Allah’ındır. Bir peygamber, kendi nefsinden peygamberim diye çıkmaz. Ona peygamberlik elbisesi giydiren Allah’tır. Ona peygyamberlik hukukunu anlatan, ona ilahi kitabı ilham eden, onun nasıl davranıp nasıl hareket etmesini öğreten Cenabı Hak’tır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 525-529. Beyitler Şerhi

İlkbahar Allah fermanını getirmedikçe, toprak gizli şeyleri meydana çıkarmaz. Bu durumun nedeni nedir?

Bir cömerttir, bir vericidir ki bu haberleri, bu eminliği, bu doğruluğu, cansız bir varlık olan yeryüzüne vermiştir. Cansız bir varlığı lütfu, her şeyden haberdar etmiştir de kahrı akılları kör etmiş gitmiştir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 515-524. Beyitler Şerhi

Cenab ı Hak varlığa kainata nasıl bir sistem oluşturmuştur?

Cenab ı Hak varlığa kainata öyle bir sistem oluşturmuş ve o varlık, Cenab ı Hakkın oluşturmuş olduğu sistemle bir düzen içerisinde gidiyor.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 515-524. Beyitler Şerhi

Haşır risalesinde bahar gelince topraktan her şey yeniden neşv ü neva olur. Bu durumun nedeni nedir?

Cenab ı Hak o ölü olan bütün her şeye yeniden can verir, hayat verir. Yine kış gelir. Tabiata baktığınızda, kış bütün meyvelerin ve bitkilerin yapraklarını döker. Otu çöpü hiçbir şeysi kalmaz. Hiçbir şey kalmayınca, toprağın içerisinde gizlenir kalır ama her bahar geldiğinde Cenab ı Hak bütün bahar deymiş bütün topraklara, yeniden bir hayat verir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 515-524. Beyitler Şerhi

Allah’ın cömertliği ve vericiliği nasıl açıklanmaktadır?

Bir isteyene vermek vardır. Asıl cömertlik neye ne ihtiyaç varsa istenmeden vermektir. Bu tabir i caizse cud ehli olmaktır. Cud ehli olmak, bir kimsenin ve bir şeyin neye ihtiyacının olduğunu tespit edip onun ihtiyacı olan şeyi o istemeden bahşetmektir. Bu, Allah’ın ahlakıdır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 515-524. Beyitler Şerhi

Cenab ı Hak bahar geldiğinde ne gibi bir lütfu gösterir?

Cenab ı Hak bahar geldiğinde hiç istenmeden bütün yeşilliği, otu çöpü, bütün güzellikleri bahşeder, lütfeder. Cud ehlidir o.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 515-524. Beyitler Şerhi

Cenab ı Hak anne karnında bir çocuğa nasıl bir lütfu gösterir?

Annesinin memesinden onu rızıklandırır. Cenab ı Hak anne karnında onu rızıklandırdığı gibi onun rızıklandırması eşsizdir. O verir. O vericiliğinde hesap kitap etmez hiç. Saymaz da. insanoğlu sayar, o saymaz. insanoğlu tartar, o tartmaz. O hesapsız kitapsız verir. Öylesine vericidir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 515-524. Beyitler Şerhi

Toprağa eminlik veren kimdir ve neden?

Cenab ı Hak toprağa eminliği vermiş. Toprak tevazunun misalidir. Kim tevazu ehli olursa, o emin insan olur. insanlara sempatik gelir. insanlara tatlı gelir. insanların geçinmesi, onunla kolay gelir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 515-524. Beyitler Şerhi

← Sorular – Sohbetlerde Sorulan Sorular ve Cevapları