Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site

Sorular: Tasavvuf — Sayfa 38

Sohbetlerden Derlenen Sorular

Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv

35.367Soru-Cevap
2.760.705Kelime
51Kategori
378Sayfa

Table of Contents

Tasavvuf(5877) — Sayfa 38/60

Tarikatların ticaret haline gelmesi ne anlama gelir?

Bugünkü tarikatlar ne yaktı ki dünyayı? İçlerine ticaret almışlar, para almışlar, şirketler almışlar. Dergi bastırıyorlar, paralar kol geziyor. Kitap bastırıyorlar, paralar kol geziyor. Hac ticareti var, umre ticareti var, masa ticareti var. Her türlü ticareti koymuşlar tekkenin içine — bu tarikattan değildir.

Kaynak: 168. Dergah Sohbeti — Hakiki Sevgi, Allah’ın İpine Sarılmak ve Tasavvufi Aşk

Dervişlerin birbirini şikayet etmesi ne anlama gelir?

Allah rahmet eylesin, Şeyh Efendi’nin zamanında yıkılan dervişlerin büyük çoğunluğu, derviş kardeşlerinin eksikliklerini ve noksanlıklarını yüzlerine vuranlar yıkıldılar. Nice hal dervişleri yıkıldı. Zakirlerin yıkıldığı yer, kendi yanlarındaki dervişlerin hatalarını ve kusurlarını dile getirmelerinden dolayıdır.

Kaynak: 168. Dergah Sohbeti — Hakiki Sevgi, Allah’ın İpine Sarılmak ve Tasavvufi Aşk

Sevgi ve ilahi aşk ne anlama gelir?

Allah kendisini seven kuluna diyor ki: "Ben de onu severim. Ben onu sevdim mi gören gözü, duyan kulağı, söyleyen dili, tutan eli, yürüyen ayağı olurum." (Buhari, Rikak 38) Bir kimse bir şeyi öylesine severse ona ulaşmaması mümkün değildir.

Kaynak: 168. Dergah Sohbeti — Hakiki Sevgi, Allah’ın İpine Sarılmak ve Tasavvufi Aşk

Nikah nedir?

İslam literatüründe "imam nikahı" diye bir nikah yoktur. Ayetle, hadisle sabit olmuş olan nikah vardır. Bunun adı imam nikahı değil. İmam olmazsa nikah olmaz düşüncesi Hristiyanlığa ait bir anlayıştır — papaz nikahı gibi. İslam’da iki erkek şahit, nikahlanacak olan kimse için yeterlidir.

Kaynak: 169. Dergah Sohbeti — Darül Harp, Nikah İbadeti ve Tasavvufta Firar Kavramı

Nikah bir ibadet midir?

Nikah ibadettir — bir namaz gibi, bir oruç gibi, bir zikir gibi. Bu ibadet İslam toplumunda önemini kaybetmiştir. Bu ibadetin ehemmiyetini yok ederlerse aileyi yok edecekler. Aileyi yok ederlerse çocuklarımız perperişan olacak; Avrupa gibi, Amerika gibi olacağız. Ahlakımız batacak, kimliğimiz batacak, erkekliğimiz batacak, kadınlığımız batacak.

Kaynak: 169. Dergah Sohbeti — Darül Harp, Nikah İbadeti ve Tasavvufta Firar Kavramı

Hz. Peygamber’in hayatının tamamı Rahmanidir mi?

Hayır! Onun uyuması da ibadet, yemek yemesi de ibadet, su içmesi de ibadet. Onun hayatının Rahmani olmayan hiçbir anı yok. Bir tarafını insani görenler, "insan hata yapar" noktasından yürüyerek peygamberimizin güya bir hatası varmış gibi getirecekler — hayır, o ne yaptıysa ayet-i kerime ile sabit Allah’ın emrini yerine getirdi.

Kaynak: 169. Dergah Sohbeti — Darül Harp, Nikah İbadeti ve Tasavvufta Firar Kavramı

Tasavvufta firar kavramı nedir?

Tasavvufta firar kavramı, bir kimse herhangi bir şeyden kaçmak anlamına gelir. Avamın firarı: O kimse karşıdaki insandan şer geldiğini düşünüyor ve ondan kaçıyor. Hasın firarı: O kimse sebeplere bakıyor, arkasında Allah’ın olduğunu biliyor ama "Allah’tan geliyor" diyemiyor. Has’ül-hasın firarı: O kimse bütün her şeyin Allah’tan olduğuna iman eder.

Kaynak: 169. Dergah Sohbeti — Darül Harp, Nikah İbadeti ve Tasavvufta Firar Kavramı

Tasavvuf ve şeriat arasında nasıl bir ilişki vardır?

Ehli tasavvuf zahiri noktada Kur’an ve Sünnete uymak zorundadır. Haramda hikmet olmaz, yanlışta hikmet olmaz, Kur’an ve Sünnetin dışında hikmet olmaz. "Şeriatta mekruh olan tasavvufta haramdır" diyenler olmuş — bu genel bir hüküm değil, kendi kendilerine mekruhları terk edip günahı kebair saymışlardır.

Kaynak: 169. Dergah Sohbeti — Darül Harp, Nikah İbadeti ve Tasavvufta Firar Kavramı

Mevlana’nın künyesi nedir?

Mevlana, "Allah’a koşan kimse" demektir. İnsanlar onun Allah’a koştuğunu görmüşler ve ona bu künyeyi vermişlerdir; kendi kendisine vermemiştir. Eski sufilerin hiçbirisi kendilerine künye vermezlerdi — bu adat ve edepti. Son dönemlerde herkes kendi kendine künye alıyor, isminin başına-sonuna yazdırıyor.

Kaynak: 169. Dergah Sohbeti — Darül Harp, Nikah İbadeti ve Tasavvufta Firar Kavramı

Neden tebliğ ederken tatlılıkla edilmelidir?

Eğer tebliğ edecekseniz tatlılıkla, güzellikle, yumuşaklıkla tebliğ edin. Din budur.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden meşrebimiz Kur’an ve Sünnettir?

Cemaat olarak meşrebimiz nedir? Kur’an ve Sünnettir. Tasavvufi noktada meşrebi arıyorsanız bizim tasavvufumuz da Kur’an ve Sünnete bağlıdır.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden Mevleviyim derken sadece Mevleviyim demek yeterlidir?

Bir kimse ‘Mevleviyim’ der, doğru. Ama alır getirirsin birisi daha Mevleviyim diyen sapıkça düşünceye gelir. Söyleyeyim mi Mevlevilerin kadınla erkeğin birlikte sema ettiğini?

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Melami nedir?

Melami, insanın kendisini halktan gizlemesidir; kendi halini ve iyiliklerini gizleyip kötülüklerini meydana çıkarmasıdır. Hayırını gizleyecek, şerrini meydana çıkaracak.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden teslimiyet Kur’an ve Sünnet noktasında olmalıdır?

Mürit mürşidine nasıl teslim olmalıdır? Kur’an ve Sünnet noktasında. Bizim yolumuzda teslimiyet, o kitaplarda yazılan ‘gassilin ölüye teslimiyeti gibi’ teslimiyet değil.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Nemmamlık nedir?

Nemmamlık: Nefisle Mücadele ve Tevazu. Nefisle mücadele etmek çok basittir: haramlardan uzak durmaktır. Dilini haramdan koru, gözünü haramdan koru, elini haramdan koru, ayağını haramdan koru, kalbini haramdan koru. Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem kolaylaştırınız buyurmuştur. Sünnet’te git kendini bir mağaraya kapat, dağda yaşa diye bir terbiye sistemi yoktur. Haramlar bellidir, haramlardan uzak tutmaya çalışmıştır ashabını.

Kaynak: 173. Dergah Sohbeti — Nemmamlık (Kovuculuk), İstikamet ve Nefisle Mücadele

İstikamet nedir?

Diye sorulduğunda cevap birdir: Kur’an ve sünnettir. Başka bir istikamet aramayın. Bizim dergahımızın istikameti, toplumumuzun istikameti Kur’an ve sünnettir. Kur’an, sünnet, imamların ictihadı; bu kadar. Üstadın sırt dayışı bunlara uygunsa uyulur, uygun değilse uyulmaz. İstikamet budur.

Kaynak: 173. Dergah Sohbeti — Nemmamlık (Kovuculuk), İstikamet ve Nefisle Mücadele

Nemmamlık (kovuculuk) nedir?

Nemmamlık yani dil ile söz dolaştırmak, bütün ehli sünnet ve cemaat ulemasının ittifakıyla kebair günahlardan sayılmıştır. Çünkü nemmamlık ayetle nehyedilmiş, ayetle kötülenmiş, ayetle haram kılınmıştır.

Kaynak: 173. Dergah Sohbeti — Nemmamlık (Kovuculuk), İstikamet ve Nefisle Mücadele

Nemmamlığın topluma zararı nedir?

Birisi size bir söz getiriyorsa, sizin de lafınızı o başkasına götürecektir; hatta söylemediğinizi bile söyledi diyecektir. Bir sözü alıp öbür tarafa nakleder: ‘Senin hakkında falanca böyle böyle dedi’ diye. Bu ümmetin büyük bir yarasıdır. Evler yıkılıyor, karı kocalar ayrılıyor, sülaleler birbirine giriyor, anneler çocuklarından ayrılıyor. Sebebi: söz gezdirmek.

Kaynak: 173. Dergah Sohbeti — Nemmamlık (Kovuculuk), İstikamet ve Nefisle Mücadele

Nemam (söz gezdiren) cennete giremez mi?

Hadis-i şerifte buyurulmuştur: ‘Nemam (söz gezdiren) cennete giremez.’ Nemam ile katat arasındaki fark: nemam beraber bulunduğu topluluğu dinler sonra gider haber verir; katat ise gizlice dinleyip öğrenir ve gider haber verir.

Kaynak: 173. Dergah Sohbeti — Nemmamlık (Kovuculuk), İstikamet ve Nefisle Mücadele

Nemamın akıbeti nedir?

Köle Hikayesi: Nemmamlığın Akıbeti. Geçmiş ümmetlerden bir kıssa: Bir çiftlik sahibi ucuza nemam bir köle satın almış. Nemam, kadına ‘kocan seni aldatacak’ demiş, sakalından ustura ile kıl kesmesini istemiş. Aynı gün kocaya da ‘karın seni öldürecek’ demiş. Kadın kocasının sakalından kıl keseceği sırada koca uyanık yakalamış, karısını öldürmüş. Nemam kadının akrabalarına koşmuş, onlar da kocayı öldürmüşler. Sonunda iki kabile birbirine girmiş, ikisi de yerle bir olmuş.

Kaynak: 173. Dergah Sohbeti — Nemmamlık (Kovuculuk), İstikamet ve Nefisle Mücadele

Ümmetin büyük hedefleri nelerdir?

Bu ümmet kaza geçirmiş, devrilmiş, yıkılmış, vurulmuş. Gelen vurmuş, giden vurmuş. Biz bunu temizleyip, toparlayıp, ayağa kaldırıp yürüteceğiz. Birisi vuracak; biz onu da tamir edeceğiz, yürüyeceğiz. Mahallelerde küçük şeylerle uğraşmayın. Hedefinizi büyük tutun. Eğer hedefinizi büyük tutamıyorsanız büyüyemezsiniz. Bu ümmet futbol fanatikleri kadar kendi dinine fanatik olamıyorsa nasıl ileri adımlar atacak? Boş durmak yok; Kur’an ve sünnetin yaşanması ve yaşatılması için tebliğe devam edeceğiz.

Kaynak: 173. Dergah Sohbeti — Nemmamlık (Kovuculuk), İstikamet ve Nefisle Mücadele

Tarikat üstadsız olmaz mı? Üstad seçme hakkı var mı?

Tarikat üstadsız olmaz; bir kimsenin tarikatta yol yürümesi için bir üstadı olması gerekir. Ancak hiçbir kimseye zorla bir üstadı kabul ettirmek yoktur. Hiçbir tarikatta böyle bir zorunluluk olmaz. Bir kimsenin üstad seçme hakkı vardır: istihare yapar, istişare yapar, sorar soruşturur, sonra karar verir.

Kaynak: 175. Dergah Sohbeti — İki Yüzlülük, Üstad Seçme Hakkı ve Kaza Namazı

Kadın semazenler meselesi nedir?

Kadınların kendi aralarında sema etmeleri yasaklanacak bir şey değildir. Kadınlar kendi aralarında zikrullah yapıyorlar, ilahi söylüyorlar; ilahi söylerken iki-üç bayan semazen sema etse bunun neresi haramdır, neresi tarikat adabına uygun değildir, neresi şeriata uygun değildir?

Kaynak: 175. Dergah Sohbeti — İki Yüzlülük, Üstad Seçme Hakkı ve Kaza Namazı

Üstadın dervişi imtihan etmesi meselesi nedir?

Üstad kalkıp da dervişine olmayacak bir şey söyleyip ‘ben seni imtihan ettim’ demenin tasavvufta yeri yoktur. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem de ashabını böyle şeylerle imtihan etmemiştir. İmtihan eden Allah’tır. Düşman geldi, yokluk geldi; bunlarla imtihan oldular. Derviş elbette imtihan olur: annesinden olur, babasından olur, ailesinden olur, işinden olur, dergahtan olur. Bir vazife verilir, o vazifede zorlanır. Vazifeyi yerine getirmezse imtihanı kaybeder. Ama bu üstadın kasıtlı olarak imtihan etmesi değil, normal hayatın gereğidir. Her vazifeyi yerine getiren derviş yol alır.

Kaynak: 176. Dergah Sohbeti — Deccal Meselesi, Arkadaş Seçimi ve Kibrin Tedavisi

Borsa, cami-dergah yaptırma ve müridlik adabı nedir?

Cami ve dergah yaptıracağız diye dere tepe hazine aramak boş iştir. Allah birine bir şey veriyorsa gerekli olan malzemeyi de verir. Sakın birbirinize gelip ‘şuraya cami yaptırıyoruz para verin’, ‘şuraya dergah yaptırıyorum bana para verin’ demeyin. Milleti böyle kandırdılar. Ben kiracıyım, kiracılığımdan memnunum; ne ev, ne han, ne hamam, ne dergah, hiçbir şey istemiyorum. Müridin Üstadını Dinlemesi. Mürid üstadını Kur’an ve sünnetin dışında bir şeyde dinlemez. Ama bir kimsenin üstadının sözünü yerine getirememesi, yapamaması, güç yetirememesi farklı; ‘ben bunu yapmam’ demesi farklıdır. Adam hiçbir engeli yokken, gücü yeterken ‘ben bunu yapmam’ diyorsa onun müridliği kalmamıştır. Kur’an ve sünnet dairesinde, dergahla, hizmetle alakalı bir şeyde ‘onu yapmıyorum’ diyen kimsenin dergahla hizmetle alakası yoktur.

Kaynak: 176. Dergah Sohbeti — Deccal Meselesi, Arkadaş Seçimi ve Kibrin Tedavisi

Borsa haram mıdır?

Borsaya direkt haram diyemeyiz. Darül İslam’da belki bugünkü mevcut borsa gibi olmayabilir, ona bir kapı açılabilir. Ama bugünkü mevcut borsa küçük yatırımcıları aldatmak için kurulmuştur. Türkiye’de ve dünyada uygulanan sistem deccaniyet sistemidir.

Kaynak: 177. Dergah Sohbeti — Borsa, Zikrullah Sevgisi ve Tasavvufta Üstada Bağlanmak

Müminler arası faiz olur mu?

Darül Harp’te müminin kafir karşısında faizi yoktur; bu Hanefi mezhebinin görüşüdür. Ama müminin müminle faiz muamelesi yapması caiz değildir.

Kaynak: 177. Dergah Sohbeti — Borsa, Zikrullah Sevgisi ve Tasavvufta Üstada Bağlanmak

Zikrullah sevgisi Allah sevgisiyle nasıl ilişkilidir?

Bir kimse zikrullahı sevmiyorsa Allah’ı sevmiyor demektir. Bir kimse zikrullaha karşıysa Allah’a karşıdır. Bir kimse Allah’ı zikretmiyorsa, Kur’an-ı Kerim’de ‘Onlar Allah’ı az zikrederler’ buyurularak münafık sıfatıyla anılmıştır.

Kaynak: 177. Dergah Sohbeti — Borsa, Zikrullah Sevgisi ve Tasavvufta Üstada Bağlanmak

Tasavvufta üstada bağlanmak neden şarttır?

Tasavvuf üstada bağlanmaktır. Üstada bağlanmak Kur’an ve sünnet çerçevesindedir. Biat etmek, intisap etmek, bağlanmak, el almak, el vermek, tövbe etmek; bunların değişik tabirleri vardır. Hepsi de bir üstada intisap etmektir.

Kaynak: 177. Dergah Sohbeti — Borsa, Zikrullah Sevgisi ve Tasavvufta Üstada Bağlanmak

Üstada muhabbetin şartı nedir?

Bir kimse bir üstada intisap ettiyse, bağlandıysa, o üstada muhabbet beslemesi o meselenin şartındandır. Bir kimse üstadına muhabbet beslemezse, üstadıyla arasında manevi bir bağ kurmaz ise, sudan çıkmış balık gibi olur veya yüzeysel kalır.

Kaynak: 177. Dergah Sohbeti — Borsa, Zikrullah Sevgisi ve Tasavvufta Üstada Bağlanmak

Münafıkların zikirdeki durumu nedir?

Onlar Allah’ı az zikrederler. Kur’an-ı Kerim’de ‘Onlar Allah’ı az zikrederler’ buyurularak münafık sıfatıyla anılmıştır. Allah’ı az zikretmeyene ve zikrullaha düşman olana ne denileceği açıktır.

Kaynak: 177. Dergah Sohbeti — Borsa, Zikrullah Sevgisi ve Tasavvufta Üstada Bağlanmak

Deccal ve Mehdi siyasi olarak mı yoksa insanların tahmin edemeyeceği şekilde mi çıkacak?

Din, toplumun içerisinde olduğu müddetçe toplumu idare etmekle de alakalıdır. Toplumun ihtiyaçlarını görmek, toplumun gidişatını Kur’an ve sünnet istikametinde tutmak da bir siyasettir. Bu noktada Deccal ve Mehdi siyasetin dışında düşünülemez.

Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs

Mehdi herhangi bir ülkeden çıkabilir mi?

Mehdi herhangi bir ülkeden çıkabilir. İngiltere’den çıkacak, Türkiye’den çıkacak diye bir kayıt yoktur. Ama önemli olan insanların ona Mekke’de biat edecek olmalarıdır. Biat Mekke’de olacaktır. Şu anda tespit edilmiş, mevcut çıkmış bir Mehdi yoktur. İnsanlar kendi şeyhlerini, kendi cemaat liderlerini Mehdi olarak ilan ediyorlar; bu doğru değildir.

Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs

Nefsin ve şeytanın tuzağından korunmak için ne yapılmalıdır?

Nefsin ve şeytanın hilesine düşmemek için hayatınızdaki haramları terk edeceksiniz. Haramla ilişkinizi keseceksiniz. Tasavvuf nedir? Nefsi terbiye etmektir. Tasavvufun birinci şartı, kişinin haramları terk etmesidir.

Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs

Nefsini muhafaza etmek için ne yapılmalıdır?

Nefsini muhafaza etmek istiyorsan haramı terk et. Şeytana uymak istemiyorsan haramı terk et. Dininden tat almak istiyorsan haramı terk et. İmanının kemale ermesini istiyorsan haramı terk et. ‘Ben imanımdan lezzet almıyorum’ diyorsan, haramı terk et, haramla irtibatını kes.

Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs

Tasavvufta rüya ile amel edilmez mi?

Hiçbir kimse rüya ile amel etmeyecektir. İbrahim aleyhisselam rüyasında gördüğü üzerine amel etmeye kalktı; ama o bir peygamberdi. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri rüya ile amel edilmeyeceğini söylemiştir.

Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs

Rüya ile amel edilmez neden?

Rüya, peygamberliğin kırk altı cüzünden biridir. Ahir zamanda salih rüyalar mübeşşirat kapısıdır, müjdecidir. İnsanları neşelendirir. Ama rüya ile amel edilmez. Bir kimse gördüğü rüyayı kendi kendine tevil ederse, kendi rüyasını kendisi yorumlamış olur. Bu doğru değildir.

Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs

İbrahim aleyhisselamın rüyası ne anlatmaktadır?

İbrahim aleyhisselamın rüyası: es-Saffat 37/102-107 — ‘Ey oğulcuğum!

Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs

Tasavvuf istikameti ne demektir?

Tasavvuf istikameti düzeltme işidir. Bin yıl rüya görmesem ben Allah yolunda bu dergahta koşacağım. Bin yıl halden hale geçsem yine aynı şekilde Allah yolunda koşacağım. Nice hal gören kardeşler gördükleri halden yıkıldı gitti. Nice rüya gören kardeşler gördükleri rüyadan yıkıldı gitti. Nice görmeyen kardeşler göremiyorum diye yıkıldı gitti. Ne görmek ölçüdür ne görmemek. Ölçü, Kur’an ve sünnet yolunda dimdik yürümektir.

Kaynak: 179. Dergah Sohbeti — Nefsi İslam’a Yöneltmek, Seferilik, Mehdi ve Tasavvufta İs

Tarikat yolunun uzunluğu ve devamlılığı nedir?

Tarikat yolu uzun bir yoldur. Üç yıllık, beş yıllık, on yıllık diye bakıyorsanız bakma. Bitmiyor on yılda. Niceleri gelmiş, geçmiş, yürümüş, yıkılmış, yan yatmış, ne haller yaşamış, neler olmuş. Önemli olan yolda devamlı olmaktır. Devamlı ol. Yolunuzu sıkı sıkıya tutun, devam edin. Tatmayın. Deyin ki: ‘Ben son nefese kadar bu dervişlik yolunda yürüyeceğim, bu tasavvuf yolunda yürüyeceğim. Bu tarikat ailesinin içerisinde olacağım. Burada vefat edeceğim ki hep dua ederlerken, her ders çekerlerken benim de ruhuma gelsin.’ Son nefesine kadar tarikat ailesinin içerisinde kalan bütün dervişlerin ruhaniyetlerine dua gidiyor. Her ders çekildiğinde, tur-i kainemiz okunduğunda o ruhaniyetlere ulaşıyor. Siz bunun kıymetini şu anda bilemezsiniz. Eskiler bunun kıymetini bildiklerinden dergahtan kapıdan kovsalar pencereden girerlermiş.

Kaynak: 180. Dergah Sohbeti — Kader, Kaza Namazı, Tarikat Yolunda Devamlılık ve Zikrulla

Dervişlerin adabı nedir?

Dervişler insanların eksiklikleriyle ve kusurlarıyla uğraşmazlar. Kim birisinin kusuruyla uğraşırsa kendi kusurunu görmemiş olur, kendi nefsini görmemiş olur, şeytanın vesvesesine düşmüş olur. Bir kimsenin eksikliğini, hatasını araştırmak, takip etmek, dillendirmek cehennemlik bir haldir. İnsanların takip edicisi ve yargılayıcısı Allah’tır.

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Ağız taşı sünneti nedir?

Ehl-i tasavvufun ziynetlerinden birisi ağız taşıdır. Hazreti Ebubekir efendimiz, mağarada yılanın zehri kendisini etkilemesin diye ağzına bir taş koymuştur. Bu taş sonra Hazreti Ömer’e, Osman’a, Ali’ye ve Hüseyin’e geçmiştir. Ağza taş koymak sünnettir; susuzluğu giderir, açlığı giderir, ağza alındığında kalbe Allah’ın zikri gelir.

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Dervişlerin kusurlarıyla uğraşmamak neden önemlidir?

Dervişler insanların eksiklikleriyle ve kusurlarıyla uğraşmazlar. Kim birisinin kusuruyla uğraşırsa kendi kusurunu görmemiş olur, kendi nefsini görmemiş olur, şeytanın vesvesesine düşmüş olur. Bir kimsenin eksikliğini, hatasını araştırmak, takip etmek, dillendirmek cehennemlik bir haldir. İnsanların takip edicisi ve yargılayıcısı Allah’tır.

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Ağız taşı sünnetinin faydası nedir?

Ehl-i tasavvufun ziynetlerinden birisi ağız taşıdır. Hazreti Ebubekir efendimiz, mağarada yılanın zehri kendisini etkilemesin diye ağzına bir taş koymuştur. Bu taş sonra Hazreti Ömer’e, Osman’a, Ali’ye ve Hüseyin’e geçmiştir. Ağza taş koymak sünnettir; susuzluğu giderir, açlığı giderir, ağza alındığında kalbe Allah’ın zikri gelir.

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Nübüvvet nedir?

Ruh ile can ayrımıdır. Ruh ile can aynı şey değildir. Eğer ruh ile can aynı olsaydı Cenab-ı Hak ana rahmine ruh yüklediğini ayrıca beyan etmezdi. Ana rahmindeki çocuğa 120 günlük olunca ruh yüklendiğini bildiren hadis-i şerif mevcuttur. Bu sebeple ruhla canı aynı noktada değerlendirmemiz doğru olmaz, ayırmakta fayda vardır. Bazı ulema ayırmamış olsa da ehl-i tasavvufun hemen hemen hepsi bu ayrımı yapmıştır. İşlev açısından hepsi ruh olarak değerlendirilebilir, ancak velayet tecelliyatı açısından farklılık gösterirler.

Kaynak: 184. Dergah Sohbeti – Dervişlik, İslam Sevgi Felsefesi ve Nübüvvet Yolu

Üstad-derviş ilişkisinde sevgi ve mahviyet nedir?

Bir görüşe göre üstad derviş bir adım atacak, üstadını sevecektir. Ancak Hazreti Mevlana der ki: ‘Üstad seni sevmedikçe sen üstadını sevemezsin.’ Burada müridin iradesi ortadan kalkar gibi görünür, ama aslında bu hal, o kimsenin kendi sevgisini görmemesi ve nefsine uymaması açısından güzel bir haldir. ‘Sen beni sevmeseydin ben seni sevemezdim’ demek, kendi sevgini de Allah’a bağlamaktır. Tasavvuf açısından nefsi yere vurmak için çok hoş bir yaklaşımdır. Hazreti Ali efendimizin dediği gibi: ‘Sen beni zikretmeseydin ben seni zikredemezdim.’ Burada mahviyet vardır — o kimse kendini yok görür, o hali yapmamış gibi görür.

Kaynak: 184. Dergah Sohbeti – Dervişlik, İslam Sevgi Felsefesi ve Nübüvvet Yolu

Gayret ve mahviyet dengesi nedir?

Cenab-ı Hak hadis-i kutside ‘Bana bir adım gelene ben on adım gelirim’ buyurmuştur. Bu bizi gayrete sürüklüyor. ‘Beni zikredin ki ben sizi zikredeyim’ — o zaman bir adım atacağız. Allah’ı da, Resulullah’ı da, üstadı da, müminleri de biz seveceğiz. Bir adım atacağız. Dervişin durması gereken yer şudur: Bir veçhesiyle gayret tecelli eder, bir adım atmaya çalışır. Öbür tarafında mahviyet tecelli eder, der ki: ‘Benim adımım sendendir, yürüyüşüm sendendir, istikametim sendendir. Sen olmasaydın ne yolumu bulabilirdim ne gidebilirdim.’ Bu ince çizgiyi takip edenler yollarında selametle giderler. Hazreti Mevlana ‘Benim dinim sensin, Allah’ım sensin, ayım Şems, gülüm Şems, hayatım Şems’ demiştir. Aslında bir veçhede yürüyen koşan kendisidir, ama mahviyet içerisinde bunu üstadına nisbet eder.

Kaynak: 184. Dergah Sohbeti – Dervişlik, İslam Sevgi Felsefesi ve Nübüvvet Yolu

Velayet ve nübüvvet yolu arasında temel fark nedir?

Velayet yolunda giden üstad aşkı vurdurabilir, sevdayı öne çıkarabilir. Ancak nübüvvet yolunda giden üstad çok ince, çok sıkı dokumak zorundadır. Kur’an ve Sünnet ölçüsüne çok dikkat etmesi, imamların içtihatları dairesinde hareket etmesi gerekir.

Kaynak: 184. Dergah Sohbeti – Dervişlik, İslam Sevgi Felsefesi ve Nübüvvet Yolu

Nübüvvet yolunda giden üstadın karar verme süreci nasıl olur?

Üstad hükmedecekse herkesi çağırır, herkesi dinler, herkesin huzurunda hükmeder. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin sünneti budur.

Kaynak: 184. Dergah Sohbeti – Dervişlik, İslam Sevgi Felsefesi ve Nübüvvet Yolu

Nübüvvet yolunda gidenler velayet yolunda gidenlerin üstündedir mi?

Nübüvvet yolunda gidenler velayet yolunda gidenlerin üstündedir. Çünkü onlar Sünnet-i Resulullah’ın yaşanması, Kur’an ve Sünnet’in tam olarak anlaşılması için mücadele ederler. Bir tarafları ilme dayanır, bir tarafları aşka dayanır — çift kanatlıdırlar. Velayette ise tek kanat ağırlıklıdır.

Kaynak: 184. Dergah Sohbeti – Dervişlik, İslam Sevgi Felsefesi ve Nübüvvet Yolu

Tarikatın olması gereken hali nedir?

Tarikat babadan oğula geçmez. Yetişirse, büyürse, çıksın meydana, meydan er meydanıdır. Rüyasında görsünler, bağlansınlar. Hiç kimse ‘bu adamın oğlu var, ona bağlanırız’ diye düşünmesin. O da koştursun, o da çile çeksin, sıfırdan kursun.

Kaynak: 184. Dergah Sohbeti – Dervişlik, İslam Sevgi Felsefesi ve Nübüvvet Yolu

Dervişler arasında bir araya gelip zikir yapmanın önemi nedir?

İnsanların manevi kuvveti üç şeydir: Zikrullahı, ahlakı ve sevdası. Bu üçü bir insanda oldu mu hiç kimse onu durduramaz. O yüzden Allah’ı bol bol zikredin, tehvide devam edin. Dilinizde, kalbinizde, yüreğinizde daima Allah’ın zikri olsun.

Kaynak: 184. Dergah Sohbeti – Dervişlik, İslam Sevgi Felsefesi ve Nübüvvet Yolu

Mürşide intisap etmenin gerekliliği neden vardır?

Hadis-i kudsîde buyurulmuştur: "Kul farzları yerine getirmekle Allah’ın emrini yerine getirmiş olur. Nafilelerle yaklaşır ve Allah’ı sever. Allah da onu sever. Allah onu sevince gören gözü, duyan kulağı, tutan eli olur." Farzlar ve nafileler bellidir; ancak o yolda yürürken muhakkak bir öğreticiye ihtiyaç vardır. Bu öğretici, Kur’an ve sünnet adresinde olup insanlara dini daha iyi yaşamayı, anlamayı ve algılamayı öğretecektir.

Kaynak: 186. Dergah Sohbeti – Mürşide İntisap, Kırk Veli Hadisi ve Evlilikte Haklar

Kırk Veli Hadisi ne anlama gelir?

Hadis-i şerifte Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri, ümmetin içerisinde kırk tane velinin var olacağını, yağmurun bunların yüzü suyu hürmetine yağdığını, hayvanların bunların yüzü suyu hür, yeryüzünün Kırk Velisi: Manevi Direkler

Kaynak: 186. Dergah Sohbeti – Mürşide İntisap, Kırk Veli Hadisi ve Evlilikte Haklar

Kırk velinin terkibi nedir?

Bu kırk velinin otuz tanesi İbrahim makamındadır. İmam Gazali’nin rivayetinde "Benim ümmetimin velileri Beni İsrail peygamberleri hesabındadır" buyurulmuştur. İbn Hacer bu hadise şerh yazarken reddetmemiştir. On tanesi ise kadınlardan olup Rabiatul Adeviyye gibi Allah’ın veli kullarıdır. Mürşid-i kâmil değillerdir ama dinin ayakta durmasına sebep ve vesilelerdir.

Kaynak: 186. Dergah Sohbeti – Mürşide İntisap, Kırk Veli Hadisi ve Evlilikte Haklar

Allah’ı sevmek neden ucuz bir şey değildir?

Tarih boyunca mürşid-i kâmiller ve büyük veliler sayılıdır; parmaklarla gösterilecek kadardır. Mevlana Celaleddin-i Rumi Hazretleri’nin dediği gibi onlar okyanustaki inci gibidir. Bir mürşid-i kâmile herkes bağlanabilir mi? Hayır. Herkes onunla buluşabilir mi? Hayır. Çünkü Allah’ı sevmek ucuz bir şey değildir.

Kaynak: 186. Dergah Sohbeti – Mürşide İntisap, Kırk Veli Hadisi ve Evlilikte Haklar

Üstadın vefatı sonrası ne yapılmalıdır?

Bir kimsenin mürşidi vefat ettiğinde "bana bir daha mürşid lazım değil" veya "bu zamanda mürşid mi kaldı" demesi nefsin oyunudur. Böyle söyleyen kimse bir perdede kalmıştır. Muhakkak gidip bir mürşide, bir üstada bağlanmalıdır. Bağlandığı mürşid eksik ve noksan olsa dahi, üstadından eksik görebilse dahi nefsini durdursun, gitsin bağlansın.

Kaynak: 186. Dergah Sohbeti – Mürşide İntisap, Kırk Veli Hadisi ve Evlilikte Haklar

Salih rüyaları neden gizlenmemelidir?

Herkes çok rüya görecek diye bir kaide yoktur. Ama bir cemaatin içerisinden muhakkak salih insanlar olup salih rüyalar görenler olacaktır. Bu rüyalar etraf için hüccet ve delildir. Salih bir rüya gördüyseniz bunu nefsinize paye çıkarmak için değil, ümmete işaret olarak arkadaşlarınızla paylaşın.

Kaynak: 186. Dergah Sohbeti – Mürşide İntisap, Kırk Veli Hadisi ve Evlilikte Haklar

Hz. Ömer’in tevhid anlayışı nedir?

Hazreti Ömer Efendimiz, Halid bin Velid’i savaştayken görevden almıştır. Sebebi, insanlar arasında "Halid’in bulunduğu savaşta galibiyet mutlaktır" inancının yayılmasıdır. Hazreti Ömer buyurmuştur: "Galibiyet Allah’ındır." Ümmeti gizli şirkten kurtarmak için bu kararı vermiştir.

Kaynak: 186. Dergah Sohbeti – Mürşide İntisap, Kırk Veli Hadisi ve Evlilikte Haklar

Allah’la ünsiyet nedir?

Allah’ın kişinin özüyle kalbi arasına girer. Allah en ince mahrem noktanızda dahi vardır. Allah’ın tecelli etmediği hiçbir nokta yoktur. Ama aradaki perde kulun kendisindendir; kulun meşguliyetinden, gafletindendir.

Kaynak: 187. Dergah Sohbeti – Allah’la Ünsiyet, Takdire Rıza, Zahire Göre Hükmetmemek

Allah’ı sevmek ve emirlerine itaat etmek ne demektir?

Allah’ı seven, onun emirlerine direkt riayet eder. Dost dostun sözünü geri çevirmez, kırmaz. Dosta tabi olur, itaat eder. Hem Allah’ı seviyorum deyip hem Kur’an’a itaat etmemek, hem Muhammed Mustafa’nın sünnetine uymamak, hem istediği haramı işlemek; böyle bir sevgi yoktur. Sevme yolundayız; Allah hepimizi o yolda eylesin.

Kaynak: 187. Dergah Sohbeti – Allah’la Ünsiyet, Takdire Rıza, Zahire Göre Hükmetmemek

Resulullah’ın sevgisi neden önemlidir?

Hazreti Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri buyurmuştur: "Beni de Allah sevdiği için sevin." Resulullah’a muhabbet beslemeden bu yoldan geçilebileceğine inanmayın. Resulullah’ı postacı gibi görenler Allah’ı asla sevmiyorlar. Dua: "Allah’ım, senin sevgini, seni sevenin sevgisini ve seni sevdirecek olanın sevgisini bana bahşeyle."

Kaynak: 187. Dergah Sohbeti – Allah’la Ünsiyet, Takdire Rıza, Zahire Göre Hükmetmemek

Allah’ın takdirini sevmek ve ümitsizliğe düşmemek neden önemlidir?

Bir kimse Allah’ı seviyorsa Allah’ın takdirini de sever. Bir işimiz olmadı, evlenemedik, istediğimiz gibi gitmedi; bunlar Allah’ın takdiridir, onu da severiz. Bir iş yapıyorsun, bir sonuç çıkıyor ortaya, o sonuçtan yıkılıyorsun. Allah’ı seviyorsan oradan kalkmasını bil; hayatın sonu değil. Sıçra oradan, yürü, mücadele et. Allah’ın alanı mı yok, insanı mı bitti, hazinesi mi tükendi ki sen tükendin? Madem ki tükenmeyen bir Allah var, neden şeytanın ümitsizlik girdabına dalıyoruz? Ölçü Kur’an ve sünnettir, ölçü harama dalmamaktır. Dün battın, bugün çıkarsın. Dün karanlıktaydın, bugün aydınlığa geçersin. Dün zelildin, bugün aziz eder seni.

Kaynak: 187. Dergah Sohbeti – Allah’la Ünsiyet, Takdire Rıza, Zahire Göre Hükmetmemek

Gariplerin hali ve anlaşılamamak neden önemlidir?

Mevlana’nın yoluna istinaden "Gitme, kendini kaptırma" diyenlere öfke duymayın. Onlar tanımıyorlar, bilmiyorlar. Hazreti Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri Taif’te taşlandığında "Ya Rabbi, onları affeyle, onlar bilmiyorlar" demiştir. Siz de öyle davranın, öfke duymayın. Avam size kızacak çünkü siz onlardan değilsiniz. Tarih boyunca bir tarafta avam, bir tarafta haslar, bir tarafta hassü’l-has olmuştur. Cenab-ı Hak ebrar halinde olanlara naim cennetleri süslemiştir. Sizler gariplerin topluluğusunuz; Allah’ı sevenler gariplerin topluluğudur. Karşıdaki kimse sizi dinliyormuş gibi yapar, dinlemez; onun kafasında sizin hakkınızda hüküm bellidir.

Kaynak: 187. Dergah Sohbeti – Allah’la Ünsiyet, Takdire Rıza, Zahire Göre Hükmetmemek

Zahire göre hükmetmemek neden önemlidir?

Bazı içki içenler, içki içmeyenlerden daha fazla Allah’ı ve Resulünü severler. Onların yanında Allah’a küfredemezsin, velilere laf söyleyemezsin. Ama sufiyim diyen bazı kimseler, mangalda kül bırakmayan bazı insanlar, yanlarında her şeyi söylersin de "Evet öyle" derler. Nice sarhoşlar vardır ki nice sufiyim diyenlerden daha fazla Allah’ı severler. Zahire göre hükmetmeyin, hiç kimseye "aşktan nasibi yok" demeyin.

Kaynak: 187. Dergah Sohbeti – Allah’la Ünsiyet, Takdire Rıza, Zahire Göre Hükmetmemek

Sıkıntıda suçun kendinde aranması neden önemlidir?

Başınıza bir sıkıntı, bir musibet geldi; bir işiniz yoluna gitmiyorsa muhakkak bilin ki Allah’la irtibatınızda bozukluk vardır. Etrafınızdaki insanlarla ilişkiniz bozulduysa muhakkak zikrullahınızı ihmal ettiniz, Allah’ı unuttunuz. Hemen zikrullaha, hemen tövbeye dönün. Başkasını suçlamayın. Hazreti Âdem aleyhisselam buyurmuştur: "Ya Rabbi! Ben nefsime zulmedenlerden oldum." Bu peygamberlerin duasıdır; hep peygamberler, hep veliler bu duayı yapmışlardır. Bir musibet, bir sıkıntı olduğunda "Suç benim, kabahat benim" deyip tövbe edin. Allah’la irtibatınızda bir problem vardır, araya bir perde girmiştir.

Kaynak: 187. Dergah Sohbeti – Allah’la Ünsiyet, Takdire Rıza, Zahire Göre Hükmetmemek

Dervişler arasında kıskançlık neden olur?

Bir dervişin başka bir derviş kardeşini üstadından kıskanması nefsindendir. Yarışmayı göze alamayanlar kıskanırlar. Yarışmaya gönül yetişemeyen, sevmeye kalbi yetişmeyen kıskanır.

Kaynak: 188. Dergah Sohbeti – Tövbe ve Ümit, Evlilikte Cüzi İrade, Öfke Kontrolü ve Saba

Dervişler arasında yarış nasıl olmalıdır?

Sufi düşüncesinde yarış vardır ama bu yarış kendi nefsiyledir. Bir başkasının hızlı gitmesini alkışlayalım, muhabbetini ve hizmetini takdir edelim. Biz de elimizden geldiği kadar koşturalım, sevmeye çalışalım.

Kaynak: 188. Dergah Sohbeti – Tövbe ve Ümit, Evlilikte Cüzi İrade, Öfke Kontrolü ve Saba

Sufilerin evi nasıl olmalıdır?

Sufilerin evi cennet bahçesi gibi olmalıdır. Bu hayal olmaktan öteye gitmeli, gerçek olarak yaşanmalıdır. Evlerde öfke, kin, kötü kelam çıkmamalıdır. Haklı olsanız dahi susun, sünnete uyun.

Kaynak: 188. Dergah Sohbeti – Tövbe ve Ümit, Evlilikte Cüzi İrade, Öfke Kontrolü ve Saba

Yakîn ehli olmanın şartları nelerdir?

Kur’an ve sünneti yaşayabiliyorsanız siz yakîn haldesinizdir. Haramlardan uzaksanız, nafilelerle Allah’a yaklaşıyorsanız siz yakîn ehlisinizdir. Bunu özel bir hale katmaya çalışıyorlar ama özel bir hali yoktur.

Kaynak: 189. Dergah Sohbeti – Eşlerin Mali Hakları, Darülharp’te Faiz ve Yakîn Ehli Olma

Hediye etmek sünnettir mi?

Yakîn: Hediyeyi Hediye Etmek Sünnettir. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri kendisine gelen hediyeleri tekrar hediye ederdi. Hazreti Ömer Efendimiz’in oğlu Abdullah’a bir şeyler hediye etmiş, Hazreti Abdullah ise "Benim ihtiyacım yok" demiştir. Bunun üzerine buyurmuştur: "Eğer sana kendiliğinden bir şey gelirse bu sana Allah’ın lütfudur, ikramıdır. İhtiyacın olanı alırsın, ihtiyacın olmayanı da bir başkasına hediye edersin."

Kaynak: 189. Dergah Sohbeti – Eşlerin Mali Hakları, Darülharp’te Faiz ve Yakîn Ehli Olma

Tarikat nedir?

Tarikat, "tarık" yani yol demektir; Allah’ın huzuruna kavuşturacak yolda yürümektir.

Kaynak: 190. Dergah Sohbeti – Zikrullahın Fazileti, Kalpteki Sevgi ve Tarikat Yolunda Se

Tarikat yoluyla tevhid nasıl sağlanır?

Bu yolda tevhid ile yürüyeceğiz. Bu dil daima Allah-u Azimüşşan’ı zikredecek. La ilahe illallah; yatarken, kalkarken, gezerken, çalışırken, otururken daima Rabbimizi zikredeceğiz.

Kaynak: 190. Dergah Sohbeti – Zikrullahın Fazileti, Kalpteki Sevgi ve Tarikat Yolunda Se

Kelime-i tevhidin zikri neden önemlidir?

Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri Ali Efendimiz’e buyurmuştur: "Ya Ali, kelime-i tevhidi idin inem rahmet; tarikayi zikredip tehdit etmedin."

Kaynak: 190. Dergah Sohbeti – Zikrullahın Fazileti, Kalpteki Sevgi ve Tarikat Yolunda Se

Tasavvuf açısından insanlara zarar veren bir şeyin alınıp satılması sakıncalı mıdır?

Tasavvuf açısından insanlara zarar veren bir şeyin alınıp satılması sakıncalıdır. Sigaranın insanlara zarar verdiği bellidir. Burada ‘Bu haram mıdır’ diye tartışmıyoruz; ama bir derviş kardeşin bakkal dükkanında sigara bulundurması tasavvuf açısından uygun değildir. Fıkıh başka bir mesele; ancak benim uygun görmeyeceğimi tahmin edersiniz.

Kaynak: 195. Dergah Sohbeti – Peygamberlerin Yanılmazlığı, Mümin Direnişçidir ve Duanın

Eğer dün söylediği sözü bugün aynıyla aktarıyorsa, o yerinde sayıyor demek midir?

Eğer dün söylediği sözü bugün aynıyla aktarıyorsa, o yerinde sayıyor demektir. Dünkü idrakini bugün de aynı şekilde bize aktarıyorsa zarar etmiştir. Dün ile bugün arasında zikrullah etmiş olsaydı, zikrullah onun kalbini açacaktı, ufkunu geliştirecekti, ruhunu yükseltecekti. İdraki değişecekti ve dünkü sözünü tekrarlamayacaktı.

Kaynak: 196. Dergah Sohbeti – İdrakin Gelişimi, Ehli Tasavvuf ile Ehli Tarikat Farkı ve

Kişi hikmetli söz ve davranışlardan nasıl istifade eder?

Her söz hikmetlidir. Allah hikmetsiz bir şey yapmaz, hikmetle yaratır. Biz onu kötü görebiliriz, eksik görebiliriz ama onda mutlaka hikmet vardır. Her sözden bir hikmet çıkarmak mümkündür. Ehli tasavvuf yaratılan her şeyden bir hikmet çıkarır.

Kaynak: 196. Dergah Sohbeti – İdrakin Gelişimi, Ehli Tasavvuf ile Ehli Tarikat Farkı ve

Nefis ve şeytanın hilelerini birbirinden ayırt etmek kolay değil midir?

Nefis ve şeytanın hilelerini birbirinden ayırt etmek kolay değildir. Bir padişah düşünün: kendi askerlerinin içinde sağlamını çürüğünü ayırt etmek için bir komutanına ‘Çık benim aleyhimde konuş’ der. O komutan fitne çıkarır, ‘Padişah akçelerimizi eksik veriyor, askerine düzgün bakmıyor’ der. Padişaha tam bağlı olmayan komutanlar ve askerler bu fitneye kapılır ve meydana çıkarlar. İşte nefis ve şeytan sizin fitneci başınızdır, başka bir şey değildir.

Kaynak: 196. Dergah Sohbeti – İdrakin Gelişimi, Ehli Tasavvuf ile Ehli Tarikat Farkı ve

Tarikatın özel giyinişi vardır, özel törenleri vardır, özel zikrullahları ve merasimleri var mıdır?

Tarikatın özel giyinişi vardır, özel törenleri vardır, özel zikrullahları ve merasimleri vardır. Karşıdan baktığınızda ‘Bu kimse Nakşibendi tarikatından’ veya ‘Bu Rufai tarikatından, hatta Nakşibendinin Halveti kolundan, Rufailinin Eşrefi kolundan’ dersiniz. Tarikatın kendi içerisinde bir yapılanması ve oluşumu vardır. Bir kimse bir ehli tarikata girer, biat ederse; malını mülkünü dahi teslim etmesi tarikatın adabındandır.

Kaynak: 196. Dergah Sohbeti – İdrakin Gelişimi, Ehli Tasavvuf ile Ehli Tarikat Farkı ve

Tasavvuf yolculuktur ama dışa değil, içe yolculuk mudur?

Tasavvuf yolculuktur ama dışa değil, içe yolculuktur. Ehli tasavvuf içe yolculuk yapar, dışa yolculuk yapmaz. Yürüdüğü yol içindedir, dışında değildir. Bizim yolculuğumuz elsiz ayaksız, gözsüz kulaksız, dilsiz dudaksızdır. Yolculuk olacaksa içeride olacaktır.

Kaynak: 196. Dergah Sohbeti – İdrakin Gelişimi, Ehli Tasavvuf ile Ehli Tarikat Farkı ve

Bir tarikata bağlı müntesibin başka bir tarikatın sohbetine katılması durumunda sevgisinin azalması veya bağlılığının zayıflaması söz konusu olabilir mi?

Tarikatlar belli eğitimleri ve metotları olan yapılardır; bir tarikat kendince böyle bir prensip koyabilir. Ancak ehli tasavvuf için böyle bir kısıtlama söz konusu değildir.

Kaynak: 196. Dergah Sohbeti – İdrakin Gelişimi, Ehli Tasavvuf ile Ehli Tarikat Farkı ve

Mevlana semayı ilk yapan kimse değil midir?

Sema aşkın tezahürüdür. Nasıl aşk dile gelince söz, şiir, hikâye oluyorsa; bedene gelince de sema olur. Hz. Mevlana semayı ilk yapan kimse değildir. Hz. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem, Cafer-i Tayyar gelince hem onun gelişine hem savaştan galip çıkılmasına sevinmiş, Cafer-i Tayyar hem Resulullah’ın etrafında hem kendi etrafında dönmüştür.

Kaynak: 196. Dergah Sohbeti – İdrakin Gelişimi, Ehli Tasavvuf ile Ehli Tarikat Farkı ve

Koreli misafirler ağlamaya başladılar mı?

Bir gün tekkede Korelilere Hz. İsa Aleyhisselam’ı anlattım. Hz. İsa’nın çektiği eziyetleri, onu yüce bir peygamber olarak kabul ettiğimizi, kıyafetini, şeklini anlattım. Tercüman İngilizce çeviri yapıyordu. Koreli misafirler ağlamaya başladılar. ‘Bu iyi bir adam’ dediler.

Kaynak: 196. Dergah Sohbeti – İdrakin Gelişimi, Ehli Tasavvuf ile Ehli Tarikat Farkı ve

Menfaatsiz hizmet ve ihlasın öne mi?

Hocam ile ilk tanıştığımız gün bana ilk sorusu şu oldu: ‘Bir menfaatiniz var mı?’ Ne menfaati? Yüreğime bastı bu soru. ‘Yok bir menfaatim, daha cebimden harcıyorum burada’ dedim. ‘O zaman sizinle konuşuruz’ dedi. İşte burada anladım ki menfaatsiz hizmet ne kadar önemli.

Kaynak: 196. Dergah Sohbeti – İdrakin Gelişimi, Ehli Tasavvuf ile Ehli Tarikat Farkı ve

İbadeti severek yapmak ne demektir?

İbadetleri zorunluluktan yapmayın, sevdiğinizden dolayı yapın. Namazı severek kılın, orucu severek tutun, zikrullahı severek yapın. Cennette de severek yapacaksınız zaten. Burada severek yaparsanız hayatınızı cennet hayatına benzeştirmiş olacaksınız.

Kaynak: 197. Dergah Sohbeti — Cennet Hayatı, İbadeti Severek Yapmak ve Büyüklere Hürmet

İbadetlerin yapılması sevgiden mi yoksa zorunluluktan mıdır?

Ehli tasavvuf bir nimete karşılık ibadet etmez. ‘Ben sana ibadet ediyorum, beni cennetine koy’ demek rüşvet gibidir. Kul Allah’ı sevdiği için bütün ibadetlerini yapar. Cenneti düşünmemekten değil; sevgiyi ön plana koyarak ibadet etmek asıl olandır.

Kaynak: 197. Dergah Sohbeti — Cennet Hayatı, İbadeti Severek Yapmak ve Büyüklere Hürmet

Hatemu’l-evliya iddiası nedir?

Hatemu’l-Evliya İddiası: Velayet Kapısı Kıyamete Kadar Açıktır

Kim derse ki ‘bizim üstadımızdan sonra mürşid-i kamil gelmeyecek’ yalan söylüyor, tecdid-i imana ihtiyacı var. Kim derse ki ‘bizim üstadımızdan sonra veli kapısı kapandı’ onun tecdid-i imana ihtiyacı var. Allah’ın El-Veli ismi şerifini rafa mı kaldırdı? Kur’an-ı Kerim’de ‘O Allah’ın velileri ki onlara korku yoktur, mahzunluk yoktur. Onlara dünyada da ahirette de müjdeler vardır’ buyuruluyor.

Kaynak: 199. Dergah Sohbeti — Takva, Gariplik, Velayet ve Sırra Erişmek

Mehdi, İsa’nın İnişi ve Sahte-Gerçek Ayrımı nedir?

Mehdi, İsa’nın İnişi ve Sahte-Gerçek Ayrımı

İsa aleyhisselamın yeryüzüne ineceğini ve Mehdi’nin geleceğini kabul ediyorum. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ne söylediyse sahibi sahih ise kabul edeceğiz. Benim için sadece Kur’an-ı Kerim değil, Sünnet de kaynaktır. Ama gün tayin edenlerden, kıyamete gün biçenlerden değilim. Bizim işimiz Kur’an ve Sünnet’i iyi anlayıp kulluk yapmaktır.

Kaynak: 199. Dergah Sohbeti — Takva, Gariplik, Velayet ve Sırra Erişmek

Gariplik ve Aykırılık nedir?

Gariplik ve Aykırılık: Müslümanlık Garip Başladı

Garipliğin Manası

Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu: ‘Müslümanlık garip olarak başladı, başladığı gibi garip olarak avdet edecektir. Ne mutlu gariplere.’ Garipler sayıları az olan salih kişilerdir. Gariplik bizim anladığımız gibi sefil yaşamak değildir. Ben garipliği aykırılığa bağlarım: Garip eşittir aykırıdır. Toplumun çizgisinde gitmeyen, inandığını yapan insanlardır.

Kaynak: 199. Dergah Sohbeti — Takva, Gariplik, Velayet ve Sırra Erişmek

İlim yoluyla sevmek nedir?

Bize burada bir sevme kapısı açılıyor ki bu sevme kapısı ilimdir, okumaktır. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerini anlatan kitapları dinlemek ve okumaktır. Tabiin’den birisi Hz. Hasan Efendimize demiş ki: ‘Bana Resulullah’ın cemalini anlat ki ben onu seveyim, ben onu düşüneyim.’ Demek ki işin bir de hayal boyutu var. Biz Resul,ullah’ın fizikini de hayal edip, düşünüp oraya doğru bir sevme kapısı açacağız. Ama ilk önce biz onu ilim olarak tanıyacağız: Ne yapmış, ne getirmiş, nasıl yaşamış, neyi nasıl emretmiş. Bunları öğrenerek onu en ileri derecede sevme noktasına getireceğiz.

Kaynak: 200. Dergah Sohbeti — Peygamber Sevgisi, Mezhep Farkları ve Zikrullahın Fazileti

Meşrep kavgasından kaçınmak ve hizmet anlayışı nedir?

Hiçbir Meşrebi Üstün Tutmayın. Sohbetlerinizde meşrebinizi önde tutmayın, Kur’an ve Sünnet’i önde tutun. Meşrepler Sünnet-i Resulullah’ı yaşamak içindir, anlatmak içindir, hayata geçirmek içindir. Hiçbir zaman meşrebiniz Kur’an ve Sünnet’in önüne geçmesin. Hiçbir zaman şeyhiniz Resulullah’ın önüne geçmesin. Bizim üstadımız Kur’an ve Sünnet’ten yüce değildir. Üstad Kur’an ve Sünnet’e hizmet ettiği müddetçe üstaddır.

Kaynak: 200. Dergah Sohbeti — Peygamber Sevgisi, Mezhep Farkları ve Zikrullahın Fazileti

Üstada hizmet, stratejiye hizmettir, Kur’an ve Sünnet’e hizmet midir?

Üstada hizmet, stratejiye hizmettir, Kur’an ve Sünnet’e hizmettir. Ben bir strateji çiziyorum: Buraya bir kişi daha getirelim, insanlara Kur’an ve Sünnet’i anlatalım, Resulullah’ı anlatalım. Bugün için strateji budur, yapılması gereken budur. Ben yol parası istemiyorum, benzin parası istemiyorum, araba istemiyorum, yatacak yer istemiyorum. Hizmet zamanı, şatafat zamanı değil.

Kaynak: 200. Dergah Sohbeti — Peygamber Sevgisi, Mezhep Farkları ve Zikrullahın Fazileti

Elest’teki soz ve ahde vefa nedir?

Biz otelerin otesinde, Kalu Bela’da soz vermistik: Degisik memleketlerde, degisik irklarda, degisik sülalelerdeolmamiza ragmen hicbirimizin birbirinden menfaati olmaksizin birbirimizi sevecegiz. Birbirimize ihanet etmeyecegiz, hainlik yapmayacagiz, yolunu celmelemeyecegiz, yüregini hancerlemeyecegiz. Tuglalar gibi siralanacagiz; birbirimizi kenetleyen manevi harc Allah sevgisi, Resulullah sevgisi, ustad sevgisi ve kardes sevgisi olacak.

Kaynak: 203. Dergah Sohbeti – Kardeslik Hukuku, Elest’teki Soz ve Zikrullah Halakasinin

Marifet nedir?

Marifet: Imanin Tadini Almak: Marifet Yolunun Temeli Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri hadis-i seriflerinde buyurmustur ki: Kim Allah’i yaratici olarak bildi, Muhammed Mustafa’yi peygamber olarak bildi ve iman ettiyse kalbinde imanin tadini ve lezzetini alir. Kalp Allah’in tecelliyatlarindan bir yerdir; ancak bu tecelliyatin olusmasi icin once Allah’i zat ve sifatlariyla birlikte taniyip iman etmek, ardindan Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretlerini peygamberliginin sifatlari, sunnetleri, hadisleri ve nuruyla bilmek gerekir.

Kaynak: 204. Dergah Sohbeti – Imanin Tadi, Marifet Yolunun Merhaleleri ve Kalbe Zikrulla

Marifet yolunun merhaleleri nelerdir?

Marifet Yolunun Merhaleleri: Seriat, Tarikat, Hakikat, Marifet Marifet yolunda yuruyecek insanlar zahiri olarak seriata simsiki baglanacak, Muhammed Mustafa’nin sunnetinin zahiri noktasinda saglam duracak, ic noktada ise onun edebiyle edeplenip hidayet yolunu tercih edeceklerdir. Muhakkak ki zahiri seriat cok onemlidir; bu kapilardan gecilerek hakikat noktasina ulasilir, hakikatten de marifete dogru yolculuk devam eder.

Kaynak: 204. Dergah Sohbeti – Imanin Tadi, Marifet Yolunun Merhaleleri ve Kalbe Zikrulla

Marifet yolu nasil ilerler?

Marifet yolu disaridan kitapla veya herhangi bir zatin eserini okuyarak ogrenilecek bir yol degildir. Bu yol edepla, ahlakla, yasantiyla, zikirle, Kur’an ve Muhammed Mustafa’nin gittigi yoldan yurumekle mumkundur. Muhakkak ki bir ustadin terbiyesinden gecmek ve Kur’an-Sunnet cizgisinde durmak sartir.

Kaynak: 204. Dergah Sohbeti – Imanin Tadi, Marifet Yolunun Merhaleleri ve Kalbe Zikrulla

Marifet yolunda gidenler neden deli olarak görülür?

Disaridan bakanlara deli gorunurler ve bu onlarin huccetidir. Allah hadis-i kudsisinde buyurmustur ki: ‘Allah’i oyle zikredin ki disaridan gorenler size deli desinler.’ Tarih boyunca marifet yolunda gidenlere hep deli demislerdir; ama bu onlarin delili olmustur.

Kaynak: 204. Dergah Sohbeti – Imanin Tadi, Marifet Yolunun Merhaleleri ve Kalbe Zikrulla

Her sey Allah’in takdiriyledir mi?

Her Sey Allah’in Takdiriyledir Marifet yolunda yuruyen kardesler uzerlerine bir iyilik isabet ettiginde bunu Allah’in lutfu, ikrami ve ihsani olarak gorecekler; nefislerini aradan cikaracaklar. Baslarına bir musibet isabet ettiginde ise bunu Allah’in takdiriyle bilecekler. Hastalik, olum, kaza — hepsi Allah’in takdirindedir.

Kaynak: 204. Dergah Sohbeti – Imanin Tadi, Marifet Yolunun Merhaleleri ve Kalbe Zikrulla

Kalbe Zikrullahın Yerlesmesi nedir?

Kalbe Zikrullahın Yerlesmesi: Marifet Kapisinin Calinmasi Kalbe Allah sevgisinin yerlesmesi marifet kapisinin calinmasidir. Kalbe Muhammed Mustafa sevgisinin yerlesmesi marif,et kapisinin calinmasidir. Kalbe Allah nidalarinin yukselmesi ve bu nidalarin akılla mantikla degil fitri hale gelmesi marifet kapisinin acilmasidir.

Kaynak: 204. Dergah Sohbeti – Imanin Tadi, Marifet Yolunun Merhaleleri ve Kalbe Zikrulla

Seytan kalbinizin penceresinde bekler mi?

Seytan kalbinizin penceresinde bekler. Ne zaman ki Allah’in zikri oradan cikti, seytan girer. Ne zaman ki Allah’in zikri oraya yerlesti, seytan orayi birakir gider. Kalp ya Allah’in nuruyla nurlanmistir ya seytanin atesiyle tutuşmustur; ikisinden biridir.

Kaynak: 204. Dergah Sohbeti – Imanin Tadi, Marifet Yolunun Merhaleleri ve Kalbe Zikrulla

← Sorular – Sohbetlerde Sorulan Sorular ve Cevapları