Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site

Sorular: Tasavvuf — Sayfa 12

Sohbetlerden Derlenen Sorular

Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv

35.367Soru-Cevap
2.760.705Kelime
51Kategori
378Sayfa

Table of Contents

Tasavvuf(5877) — Sayfa 12/60

Kötülüğe nasıl mukabele edilmelidir?

Sen kötülüğe kötülükle mukabele etme. Sen kötülüğe iyilikle mukabele edensin.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Tâcir ve Dudu Kuşu

Senden gelen kötülük neden zevkli?

Fakat hiddette şiddette senden gelen kötülük semadan, çengin namelerinden daha zevkli, daha neşeli. Ama senden gelen hiddette şiddette senden gelen her şey sana olan aşkımın muhabbetinin büyüklüğünden dolayı her şey bana daha tatlı, daha güzel bir şey.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Tâcir ve Dudu Kuşu

Aşkın ne şekilde zevk verir?

Bana daha güzel bir şey geliyor, daha neşeli geliyor, bana büyük bir mutluluk veriyor. Değil mi ki senden geliyor, dert senin, deva senin. Değil mi ki senden geliyor, çile senin, kurtuluş senin. Ey cefası devletten daha güzel, intikamı candan daha sevimli Dilber.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Tâcir ve Dudu Kuşu

Cevrinde neden öyle tatlılıklar vardır?

Cevrinde öyle tatlılıklar var ki, malik olduğun letafet yüzünden kimse seni hakkıyla anlayamaz. Senin cevrinde öyle tatlılıklar var ki, o tatlılıktan, o letafetten dolayı hiç kimse seni anlamakta akıl erdiremiyor.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Tâcir ve Dudu Kuşu

Zâtî Aşk nedir?

Burayı gelecek nesiller iyi anlasınlar. gelecek nesillere bir nasihat gibi. Bu sıfatlı aşıkta kalanlara aşık ayrı bir perde olur onda. Aşıklık ayrı bir perde olur. Şimdi diyeceksiniz ki aşıklık insana perde olur mu? Evet. Aşıklığa perde yine aşığa aşıklıktır. Aşk ona perde koymaz. Onun aşıklığı ona perdedir. Çünkü bu böyle anlaşılması güç bir şeydir. ancak yaşanması lazım. O aşığın önünde aşıklık nerede perde olur diye.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Bu bülbül değil, bu dışarıdan bülbül gibi görünür mü?

Adam oftay demeyecek. Bu öyle bir şey değil. Bu kendi iç aleminde her şeyin onun eseri olduğunu, her şeyin ondan geldiğini ve her şeyin o olduğunu idrak edecek. Allâh bizi onlardan eylesin. Bu bülbül değil, ateş canavarı. Onun aşkıyla bütün kötü şeyler kendisine hoş gelmekte. Bu bülbül değil, bu dışarıdan bülbül gibi görünür. Ama o bülbül değil. Bu aşka erişenler dışarıdan bakıldığında bülbül gibi gelir. Hayır onlar bülbül değildir. Onlar ateş canavarı gibidirler. Çünkü onlar normalde onun aşkıyla ne kadar kötü, ne kadar zor, ne kadar ızdıraplı bir şey var ise onun gönlüne hoş gelir o. Bir başkasına ateş görünen onun gönlünde şerbettir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Burası sır bir perde midir?

Onlar öyle teslim olmuşlardır ki ondan gelen her şeye kendi iç alemlerinde boyun mükellersi. Dışarı bir şey hissettirmezler ki dışarıdakiler bu mevzuyu anlamasınlar diye. Burası sır bir perdedir. O yüzden hasta olsan herkes gibi doktora gideceksin, sırrı ifşa etmeyeceksin. Karnın acıktı mı dediklerinde acıktı diyeceksin, ifşa etmeyeceksin. Onların yemeleri, içmeleri, sağa dönmeleri, sola dönmeleri hepsi de onunla alakalıdır. O yüzden onu normal insan gibi görsen dahi o normal insan değildir. Allâh bizi cümlemizi onlardan eylesin. Âmîn.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

O aşk deryasına dalmış aşk deryasında güle âşıkmış gibi görünüyor mu?

O aşk deryasına dalmış aşk deryasında güle âşıkmış gibi görünüyor. Ama o esasen zât çünkü, zât kendisine âşık. Kendisine âşık olduğu için sevdiği de kendisi. Sevdiği de kendisi olduğu için o kendisinden başka bir şey görmüyor. Kızılkan oldu tüm kainat kalbimde. Yeşil, mavi, siyah, beyaz anlamsızlaştı. İyilik, kötülük, güzellik, çirkinlik kayboldu. Deryalar, ormanlar, gökler, arş dahi. Kızılkan. Ben benlikten çıktım, ben de kızılkan oldum. Harfler karışmış, kızılkana dönmüş sözler. Tek anlam aşk. Aşk aşkı anlatmada yine kızılkan. Âşık, maşuk kalktı her şey. Aşktan kızılkan. Bunu anlayan bildik galemde her ne var ise hep aşk imiş desin, çıksın işin içinden.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Edebiyatta güzel bunlar, öyle değil mi?

Bakın edebiyat yok. Edebiyatta güzel bunlar, öyle değil. Adam oftay demeyecek. Bu öyle bir şey değil. Bu kendi iç aleminde her şeyin onun eseri olduğunu, her şeyin ondan geldiğini ve her şeyin o olduğunu idrak edecek. Allâh bizi onlardan eylesin. Bu bülbül değil, ateş canavarı. Onun aşkıyla bütün kötü şeyler kendisine hoş gelmekte. Bu bülbül değil, bu dışarıdan bülbül gibi görünür. Ama o bülbül değil. Bu aşka erişenler dışarıdan bakıldığında bülbül gibi gelir. Hayır onlar bülbül değildir. Onlar ateş canavarı gibidirler. Çünkü onlar normalde onun aşkıyla ne kadar kötü, ne kadar zor, ne kadar ızdıraplı bir şey var ise onun gönlüne hoş gelir o. Bir başkasına ateş görünen onun gönlünde şerbettir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Koy buraya nefsi, nefis ekmeye doğru gider mi?

Bakın bu aklın kabul edeceği bir şey değil. Akıl üstü konuşuyor. Kahrına da hakkıyla aşığım, lütfuna da. Şimdi masanın bir köşesine kahrı koyun, bir köşesine lütfu koyun. Akıl lütfa gider. Nefis lütfe gider. Tabiri caizse bir köşede ekmek var, bir köşede hiçbir şey yok. Koy buraya nefsi, nefis ekmeye doğru gider. Bakın bütün mahlukatı buraya koyun, ekmeği oraya koyun, orada hiçbir şey olmasın. Bütün mahlukat ekmeye gider. Ancak aşıklar ekmeye gitmezler. Bütün insanlık mükafata koşar. Bütün insanlık.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Bir dizine baldırına ateş dökecekler, diğer dizine gülya dökecekler mi?

Bir dizine baldırına ateş dökecekler, diğer dizine gülya dökecekler. Ateş dökene dedi, gülya dökene dedi. Bir görmezsen dedi, kemalah eremezsin. Mustafa Efendi bundan sonra dedi. İkisini bir göreceksin dedi. Emredersiniz efendim dedi. Kimisi sana kötülük yapacak, kimisi iyilik yapacak. Kimisi gelecek senin bacağına ateş dökecek. Bildiğin ateş dökecek. Kimisi de gelecek senin bacağına gülya dökecek. İkisini bir göreceksin ve seveceksin.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Senin bacağına hiç ateş döken olmamış?

Sen hiçbir ateş dökeni affetmemişsin. Sen bir bacağını affetmemişsin. Sen bir bacağına ateş dökeni affetmedikçe kemâlâta eremezsin. Sana zarar vereni sen affetmedikçe sen kemalah ereme, sen kalbinin bir köşesine, bir köşesine hançerleyen bir kimseyi affetmemişsin. Kalbini parçalayıp, senin kalbini parçalayıp, senin gözünün önünde tava yapıp yiyeni seni hiç affetmemişsin. Sufilik öyle değil. Bak ne diyor. Hazret-iPir, Kahrına da hakkıyla aşığım. Lütfuna da. Ne şaşılacak bir şey ki ben bu iki zıddada gönül vermişim. İkisini birleştirmiş. Tehvidin zirvesine gelmiş. Zirvede dolaşıyor. Artık onun için iyilikti, kötülüktü, çirkinlikti, güzellikti.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Akıl aşka gelince çamura saplanmış eşek gibi apışır kalır mı?

Akıl aşka gelince çamura saplanmış eşek gibi apışır kalır. Akıl aşka geldi, çakıldı kaldı. Yalnız bu böyle edebiyat değil. Bunu yaşamak. Bunu Allâh’ı görüyormuşçasına yaşamak. Hazret-iPir’in en önemli özelliği bu. Öyle uç, öyle ağır. Öyle yüksek perdeden konuşuyor. Bunu normalde ancak o kimse iyice düşünüp idrak ederse o zaman onun gerçek manasına doğru koşuyor. Ve eğer gerçekten onu ince bir şekilde düşünmezse onu yapamıyor, edemiyor onu, mümkün değil. Ve Allâh hakkı için bu dikenden kurtulur, gül bahçesine kavuşursa o gül bahçesine kavuşursam bu sebepten bülbül gibi feryat ederim. bir kimse dikenden kurtulduğu için ağlar, figan eder mi? Diyor ki ben zorluktan kurtulursam, ben sıkıntıdan kurtulursam ola ki benimle olan irtibatı kesilir diye diyor.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Aşk ne kadar derin bir şeydir?

Artık benim adım aşk oldu. Benim adım aşk, ben kalmadım. Ben kendimden de geçtim. Benden bir eser de kalmadı. Benim kimliğim, kişiliğim, benim şehlim, dervişlim, benim zakirliğim, nakiblim, nükabbalığım kalmadı. Benim hiçbir şeyim kalmadı. Ben sadece ve sadece aşk kesildim. Ne maşuk kaldı, ne aşık kaldı. Ne aşık kaldı, ne aşık kaldı. Orta yerde sadece aşk kaldı.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Aşkın gücü nedir?

Ateşi şerbet etmiş. O yüzden ateşin ateşten korkusu mi olurmuş? Her şey ateş. Her şeye ateş olunca ateşin ateşten korkusu kalmaz. Her şey kan, kızıl, kıyamet olmuş. Kendinde kan, kızıl, kıyamet olmuşsun. Hangi kandan korkacaksın? Hangi kızıl, kıyametten korkacaksın? Aşk öyle bir şeydir çünkü. Hiçbir şey bırakmaz önünde. Bir tek kendisi kalır. Bir tek kendisi kalır. O çünkü, o öyle bir canavardır ki kendisinin haricinde ne varsa yalar, yutar. Ya buna razı olursun kendinle alakalı hiçbir şey kalmamacısına yürürsün aşk meydanına ya da çekilir gidersin. Bu meydan ikilik kaldırmaz. Korkarsan kan, kızıl, kıyametten geri adım atarsın.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Aşkın sonucu nedir?

Ardından bir kızı daha attı. Kız ne diyordu annesine? Anneciğim aldanma gel. Dışarıdan sana ateş görünen içerisi diyordu. Güllük, gülistanlık. Yine Hazreti Pir anlatıyordu. O yüzden o neymiş? Ateş canavarıymış. Güle aşık. Halbuki esasen kendisi gül. kendisine aşık. Kendi aşkını aramakta. Kendini kendisi kendisine aşık. Kendi kendisine aşık. O yüzden insanı yarattı ve insan da kendisini seyretti. Sende seyretsin. Sen öyle aşka dal öyle kendini cilala, öyle ayna ol kendisini sende seyretsin. Ama sen sende kalırsan o sende kendisini seyretmez. Sen sende kalma. O kendisini sende seyretsin. Rabbim onlardan eylesin. Âmîn. Ne güzel demişti mi?

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Aşkın ne gibi bir etkisi vardır?

Karadır kaçtır. Ferman yazdır. Bu dert beni diyar. Diyar gezdirir. Karadır kaçtır. Ferman yazdır. Bu dert beni diyar. Bu dert beni diyar. Diyar dizdir. Bu dert beni Yâri diyar gezdirir. Lokman-ı kim gelse yaramazdır. Yaramı sarmaya yar kendi gelsin. Lokman-ı kim gelse yaramazdır. Yaramı sarmaya yar kendi gelsin. Ormanların gümbürtüsü başıma vurur. Nazlı yârin hayali karşımda durur. Ormanlardan aşağı aşağı gezerim. Nazlı yârdan ayrı düştüm ağlar gezerim. Bu kadar. Siz bu türküleri başka dinlersiniz, biz de başka dinleriz. Ayrıldıysan, bitmez ne hasretin ne çilen. Ne olsana diyar diyar gezersin. Diyar diyar gezersin gezersin. Biz kınanmaktan korkmayız. Gönlümüze türkü gelirse türkü söyleriz.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570: Zâtî Aşk ve Sıfatî Aşk

Salavât-ı Şerîfe neden tercih edilir?

Salavât-ı Şerîfe — «Allâhümme Salli alâ Seyyidinâ Muhammedin ve Sahbihi ve Sellim» Zikri (~15 Tekrar); Hz. Peygamber’e ve Sahâbe-i Kirâm’a Salât-ı Selâm; Hatm-i Hâcegân Erkânının İkinci Aşaması; Sahabenin Tüm Salihlere Tahsîs Edilmesinin Ehl-i Sünnet Mânâsı

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570 Hatmi: Hatm-i Hâcegân

«Selâmün Kavlen min Rabbin Rahîm» Tilâveti neden tercih edilir?

«Selâmün Kavlen min Rabbin Rahîm» Yâsîn 36/58 Tilâveti — «Onlara Rahîm Olan Rabbden Selâm Vardır» Müjdesi; ~50 Tekrar; Cennet Ehline Hediye Edilen Selâmın Bu Dünyâda Mü’minler Üzerinden Tecellîsi; Hatm-i Hâcegân Erkânında Selâm-Salavât Aşamasının Hikmeti

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570 Hatmi: Hatm-i Hâcegân

«Allah-Allah» Kalbî Zikir ve Destur neden tercih edilir?

«Allah-Allah» Kalbî Zikir ve Destur — «Kalbim! Allah! Allah! Allah!»

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1570 Hatmi: Hatm-i Hâcegân

Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları nedir?

«İlâhî Akıl Kuşlarının Kanatlarının Evsâfı» Konu Başlığı — Aklın Tarif Edilemezliği; Aristo’dan Bugüne Filozofların Sabitleyemediği Bir Kavram; Tecellîyâtı-Tesîri Belli Olan Ama «Mahiyeti Buğulak» Olan; Herkesin «Akıllıyım» Demesinin Karşısında Aklın Mahiyeti, Durduğu Yer Sorularına Felsefecilerin Bile Net Cevap Verememesi; Hz. Pîr Mevlânâ’nın Bu Konu Üzerine Mesnevî’sinde Tahsîs Ettiği Beyitler

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Aklın 7+3=10 Sufî Mertebesinin Tartışılması nedir?

Aklın 7+3=10 Sufî Mertebesinin Tartışılması — «Aklı İkiye Böldün mü?»

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i Kâmil olmak ne anlama gelir?

O bir kere ya Rabbi deyince Hak’tan altmış kere Lebbe-i Eksesi gelsin. O şükür ettiğinde Veyahut da Şikayet ettiğinde Gök ve yer sarsılır Şükreddiğinde hamd ettiğinde.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i Kâmilin dualarına ne gibi cevaplar gelir?

Ortalık karman çorman olur mu? Olur. Çünkü o sen atmadın Ben attım Sırrına vukufiyet sağlamıştır. Çünkü o senin elin değildi Benim elimdi Sırrına vukufiyet sağlamıştır Mektup da Cenâb-ı Hak’tan Ona gelen tecelli perdeleridir. O yüzden diyor ya Allâh’tan 100 mektup Her dende ona Allâh’tan 100 mektup O zaman 100 haberci erilsin.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i Kâmilin dualarına cevaplar nereden gelir?

O zaman 100 haberci erilsin. Demek ki her dem Allâh ona ne yapıyor? Hitap ediyor. Ve haberci erilsin dediğinde Her dem Cenâb-ı Hak. Onun ihtiyacı olan Neye ihtiyacı varsa Kalbine ilham ediyor. Habercisi de ne? Kalbine getirilen haberler Neye ihtiyacı varsa Kalbine ilham ediyor. Habercisi de ne?

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i Kâmilin dualarına cevaplar nasıl verilir?

Ve o her dem Allâh’la Cenâb-ı Hak’ın Sıfatlarının tecelliyatına Mahsar olduğundan Tabiri caizse Sıfatsal tecelliyatın Altında ve Sıfatsal tecelliyatın Altında olduğundan dolayı Her an yüzlerce mektup Yüzlerce haberci var Ve her Her Ya Rabbi Değişinde Her Ya Rabbi Değişinde O Ya Rabbi Dedinde Cenâb-ı Hak Ona lebeyk buyur Her Ya Rabbi Değişine Her Ya Rabbi Değişine buyur Dendikçe o da her daim Ya Rabbi noktasında Bu sizde Kafa karışıklığı olabilir Ama Hazret-iPir’in bu konuda bir Şeyi var Hali var Öyle söyleyeyim Hazret-iPir bir gün mana Perdesinde Bir Zat-ı Şerif’i görüyor Bakıyor ki o Zat-ı Şerif Zikri Ya Rabbi diye O devamlı Ya Rabbi, Ya Rabbi, Ya Rabbi derken Cenâb-ı Hak da Ona Lebeyk diye hitap Ediyor.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i Kâmilin dualarına cevaplar neden verilir?

Bu manevi hali Hazret-iMevlana görünce O da başlıyor Ya Rabbi demeye Pir makamındaki Velilerin, mürşidlerin Bu tip Hayret makamları vardır Hayret perdeleri vardır O hayret perdelerinde Geçmiş ümmetlerden Bazı Zat-ı Şeriflerin Virtlerini duyarlar O Zat-ı Şerifler siz Ölü demeyiniz onlar sağdır Var ya onlar Sağdır Onlar değişik perdelerde Değişik tecelliyatlarda Değişik virtler Söylerler O Mürşid-i Kamillik yolunda Yürüyen bir kimse O perdelerdeki O Zatların Virtlerine tabircayse Şahit olur işte Konuşmaya Muktedir hale gelince O mürid Seyri sülük esnasında Sorsa birisine sen Kaç yıldır buradasın. Dese o der ki 7000 yıldır buradayım 10.000 yıldır buradayım 20.000 yıldır buradayım Hangi yıl tabi bunlar Ayrı bir tecelliyat işte 20.000 yıldır Ben bu fanusun içindeyim virtine Subhanallah ve bi hamdihi kaç yıldır buradasın 20.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları konusunu anlatır mı?

Tebriz’in sesiyle her Ya Rabbi deyişine Lebbeyk her Ya Rabbi deyişine Lebbeyk gözünü açıyor Şemsettin-i Tebriz orada. Lebbeyk diyen Şemsettin-i Tebriz’i. Ama bu manada ama bu zahirde. Hz. Piri Allahu alem. Allahu alem diyorum. Bu manevi hali yazdı buraya bu beyten. Bu manevi hali yazdı. Ve bunu yaşamamış olsaydı bunu yazamazdı zaten. Bu manevi hali buraya kendi yaşadığı tecrübeyi buraya aktardı.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i kâmil ne zaman Arif-i Billah olur?

Ve dedi ki bir mürşid-i kâmil ne zaman ki Ya Rabbi dese Allâh ona cevap verir. Lebbeyk der. O zaman kim Arif-i Billah oldu O ne zaman ki Ya Rabbi dedi. Allâh ona Lebbeyk dedi. Kim Allâh’ı zikretti Allâh da onu zikretti. Hangi nefis meraatibinde zikredersen o nefis meraatibinde seni zikretti. Onun fazlı geniştir rahmeti büyüktür.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i kâmilin hataları ne anlama gelir?

Bunlar kührüne nispetle diyor. bunların böyle küçücük böyle bir mesela. Hallâc-ı Mansûr Ene’l-Hak demiş ya. Hallâc-ı Mansûr Ene’l-Hak dediği için küfrüne fetva vermişler. Küfrüne fetva verdikleri için şehit etmişler. Başkaları diyorlar ki katlettik biz onu. Biz şehit edildi diyoruz. Şimdi Hallâc-ı Mansûr’un küfrüne fetva verdikleri için Şimdi Hallâc-ı Mansûr’un küfrüne fetva verdiler ya Ene’l-Hak dediği için. Ene’l-Hak dediği küfrüne fetva verdiler. Küfrüne nispetle bütün halkın imanı değersiz kalsın. onun küfrüne fetva verilen o zatının yanında bütün halkın imanları zayıf kaldı.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i kâmilin hırkası ve tacı ne anlama gelir?

Allâh o zata mürşid-i kamillik tacı giydirince ona bir de mürşid-i kamillik hırkası giydirilir. Mürşid-i kamillik pir seviyesindekinin hırkası ile velinin hırkası aynı değildir. Allâh onun tacının üstüne yüzlerce husisi taç koyar. Bu sonsuz olduğundan onlara mürşidlik hırkası, mürşidlik tacı giydirilmiştir. Şimdi pir seviyesindeki olan o zatlara seyyür-i sülük esnasında mürşidlik tacı giydirilir. Velilik tacı ayrıdır, mürşidlik tacı ayrıdır.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i kâmilin manevi tecelliyatı nedir?

Aşk ehli olan mürşid-i kamil pir seviyesindeki zatların makamlarının sonu yoktur. Onlar makam konuşmazlar. Onlar hayretten hayrete, perdeden perdeye geçerler. Onların manevi tecelliyattır. Bu manada sonsuzdur. Öyle olunca onlar her nefeste her daim hayretten hayrete, perdeden perdeye geçerler. Ve o her hayret makamından ayrı bir hayret perdesine geçiş onlar için miraç gibidir. O yaklaştıkça yaklaşmak, yaklaştıkça yaklaşmak isterler. Ve her yaklaşma kulacı onlar için miraç olur.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i kamillik tacı ve velilik tacı aynı mıdır?

Mürşid-i kamillik tacı ve velilik tacı ayrıdır. Bir kısım velilik tacı giydiğinde kendisini mürşid-i kamil olduğumu zanneder, orada kalır. Mürşid-i kamillik tacıyla velilik tacı aynı değildir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i kamillik tacı giydirilirken ne gibi bir hırka giydirilir?

Allâh o zata mürşid-i kamillik tacı giydirince ona bir de mürşid-i kamillik hırkası giydirilir. Mürşid-i kamillik pir seviyesindekinin hırkası ile velinin hırkası aynı değildir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Manevi halleri vukufiyet sağlayan kimse nasıl bir değişim yaşar?

Bunlar manevi hallerdir. Bu manevi halleri vukufiyet sağlayan bunları anlar. Bunlar sır muhabbetlerdir. O mürşid-i kamillik tacını giyen ve mürşid-i kamillik hırkasını giyen bir kimse her manevi yol alışta onun üzerindeki tacının, tacının, üzerindeki işlemeleri değişmeye başlar. Onun hırkasına, hırkasının üzerine sizin madalya gibi görünen şeyler takılmaya başlar.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i kamillik tacını giyen bir kimse hangi durumlarda değişiklik yaşar?

O böyle nasıl söyleyeyim, maraşel olmuş olanlar gibi mesela böyle o halden başka bir hale, her hale geçişte o geçmiş zamanlardaki yaşayan o peygamberler, o büyük zatlar üzerinden Cenâb-ı Hak ona talif eder. Ve her talifte o ayrı bir hayret makamını, ayrı bir tecelliyatı geçer.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Mürşid-i kamillik tacını giyen bir kimse nasıl bir değişim yaşar?

Bu haller onun üzerinde tecelli ettikçe de yüzlerce husisi tac, yüzlerce husisi hırkası olmaya başlar. Ve onun bu manada her değiştiğinde de onun acziyeti ve onun mahviyeti artar. O şatahat ve şatafata geçmez. Onun her şeyde o kendince acziyetini ve mahviyetini artırır.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Cismi toprakta olan bir kimse nasıl bir varlık olarak kabul edilir?

Cismi toprakta. Herkes gibi yaşıyor. Herkes gibi yiyor. Ben ne diyor? Ben yerim. iftâr ederim. Uyurum. Cima ederim. üç tane sahabe, birisi ben dedi hiç yemeyeceğim, oruç tutacağım. Birisi dedi ki hiç uyumayacağım. Birisi dedi ki hiç evlenmeyeceğim. Cebrail aleyhisselâm geldi muhbirlik yaptı dedi üçü böyle düşündü. O üçü geldi Allâh Resulüne sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin huzuruna. Allâh Resûlü dedi ki ben yerim. Ben uyurum. Ben cimat ederim dedi. Evlenirim nikahlarım. Size ne oluyor ki dedi. Cismi toprakta. Zaten cisim toprağı idi. Canı la mekan aleminde. maneviyatı mekansız.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

La mekan denilince ne anlama gelir?

La mekan denilince orada akıl fikir yok artık orada. Orada düşünce bilgi ıvır zıvır yok artık orada. Öyle bir şey değil o. Allâh muhâfaza eylesin. O la mekan alemi vehmine gelen bir alem olmadığı gibi hayaline de doğmaz. Bu normalde senin ne hayaline gelir ne idrakine gelir ne vehmine gelir. Vehim dediğim düşünce o senin hiçbir yerine gelmez mümkün değil.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

La mekan denilirken neden bir dervişin hayaline sığmayacak olan şeyler söylenir?

La mekan dediğinde. Sen arşalayı gördün mü ki? La mekanla ulaşacaksın. Bir arşalayı gör. Sen bir arşalada bir sofra kursunlar sana bakalım. Daha nereye? Ne de. Ama kendi kendini de o aynasında görüyor bunlar. Daha doğrusu kendi kendilerini şeytan aynasında görüyor. Allâh muhâfaza eylesin. O la mekan denilince orada akıl fikir yok artık orada. Orada düşünce bilgi ıvır zıvır yok artık orada. Öyle bir şey değil o. Allâh muhâfaza eylesin. O la mekan alemi vehmine gelen bir alem olmadığı gibi hayaline de doğmaz.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî: Akıl Kuşlarının Kanatları

Akıl kalp ayağıyla yürüse ne olur?

Mustafa Efendi’nin Reddi: «Akıl Kalp Ayağıyla Yürürsen Sınırı Aşar»; Batı’nın Mevlânâ-Arabi’ye Sığınması Bu Kalp Eksikliği Sebebiyle; «Sufî’nin Kalbi Her An Yeni Tecelliyâta Açıktır»

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mâverdî Sohbeti: Halife Allah’ın mı, Resûl’ün mü, Halkın mı Halif

Tarikatlarda sorgusuz şeyh anlayışı nasıl eleştirilmektedir?

Tarikatlarda Sorgusuz Şeyh Anlayışı — Kuşayrî er-Risâle ; Sühreverdî Avârifu’l-Ma‘ârif ; İmâm Rabbânî Mektûbât ; İmâm Birgivî Tarîkat-i Muhammediyye ‘de eleştirisi: «Şeyhin sözüne körü körüne uymak yerine, Kur’ân-Sünnet’e uyup uymadığına bakmak» ; bu tasavvufî adâbın Mâverdî-Gazâlî damarıyla aynı kökten beslendiğine dair tasavvuf -tarih analizleri.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mâverdî Sohbeti: Halife Allah’ın mı, Resûl’ün mü, Halkın mı Halif

Mustafa Efendi-Şeyh Efendi Tavaf Hadisesi nedir?

Mustafa Efendi-Şeyh Efendi Tavaf Hadisesi — Şeyh Efendi’nin «Mustafa Efendi Senin Cübben Yok mu Oğlum?»

Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D

Bolluk seni aldatmasın nedir?

Bolluk seni aldatmasın. Dervişteki bolluk, manevi bolluk da seni aldatmasın. Tevazunu kaybetme. Şatata düşme. Şatafata düşme. Hazret-i Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerini rüyanda gördün ya daha da tevazunu arttır. Sadakanı arttır. Zikrini arttır. Hayır hasenatını arttır. Hz. Pir efendimizi gördün ya rüyanda. Sadakanı arttır. Pirini görmüşsün. Hayırını arttır. Sakın şımarma. Bolluk seni şımartmasın. Şeyhini rüyanda gördün ya. Sakın bolluk seni şımartmasın. Tevazunu arttır. Sakın.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D

Nail’in sancağını tutması ne anlama gelir?

Önde Nail kardeş dergahımızın sancağını tutmuştu. Efendim arkasında bizde yürüyerek peygamber efendimiz karşılık bir yerde duruyorlar. O da arkasında kim oldukları bilmiyorum herhalde sahabeler. Zikir çeker âyet maskesini çekerek onlara doğru gittik. O da gel Mustafa oğlum gel evladım dedi. Onu görünce biz tabi zikrede devam ediyoruz. Nail Çinara çekildi peygamber efendimiz üstadımıza sıktı. Ondan sonra zikir devam etti.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D

Nurlu yolun ne anlama geldiği?

Aynı öyle nurlu bir yol açılmış. Sapsarı beyaza dönük bir nurlu yol. Sağda solda birçok geçmiş peygamberler vardı. Onların ümmetleri de vardı. Biz zikrullâh yapayapa yürürken peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri de karşılar bizi bekliyordu. O kenardakiler bahriyorlardı. O dünyadayken garip olanlar bunlar mı diye. Oradan başka birisi de cevap veriyordu. Evet bunlar o garipler diyorlardı. Baya kalabalıktı kardeşler arkadaşlar. Sağlı solu ama bütün peygamberler o sağa sola dizilmişler. Hepsi de böyle büyük bir şeyle senin işle karşılıyorlardı bütün kardeşleri arkadaşları. Hazreti Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri böyle yüksekte duruyordu. O tabi nurdan o da sevinçli bütün peygamberler gıptayla bakıyordu.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D

Peygamberlerin nasıl bir durumda olduğu?

Hazreti Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri böyle yüksekte duruyordu. O tabi nurdan o da sevinçli bütün peygamberler gıptayla bakıyordu. Seni anlatınca teyid dedim ona da kulağına sahih dedim gördün. Rabbim cümlemizi yolunda eylesin inşallah. Sıratı müstakimden ayırmasın. Cenâb-ı Hak nefsimizi uydurmasın. Bizi kibre şataata şatafatı düşürmesin. Ne oldum delisi olanlardan eylemesin. Sıratı müstakimde dost doğru gidenlerden eylesin. Geceniz hayır olsun inşallah.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Bakara 155 ve Nahl 112: Bela-Müsibet’lere Karşı Sabır; «İmtihan D

Hz. Mevlânâ Mesnevî’sinden «Sen Testini Doldur» neden önemli?

Hz. Mevlânâ Mesnevî’sinden «Sen Testini Doldur» — Bireysel Sorumluluk: Testin Allah Sevgisi, Resûlullah Sevgisi, Mü’min Sevgisi, İyilik, Tolerans, Hoşgörü, Güzel Ahlâk ile Doldurursan Dışarı Bunlar Çıkar; Nefret-Kibir-Para İstemiyle Doldurursan Onlar Çıkar; Mustafa Efendi’nin Mesnevî ile İlk Tanışması ve Risâle-i Nur, Refah Partililer, Süleymân Hilmi Tunahan, Menzil, Fethullah Gülen Gruplarına Ziyâret Tarihi

Kaynak: 2023 Sohbeti — Berat Kandili: Deprem-ABD Donanması Bağlamında Birlik-Beraberlik

Dövme yapmanın hukuki ve dini durumu nedir?

Dövme Hadisi — Buhârî Libâs 86; Müslim Libâs 33: «Allah dövme yapana ve yaptırana lânet etmiştir» . Vücuda enjekte edilen mürekkep namâzı bozmaz (vücutta artık parçası kabul edilir); abdest sahihtir; ancak fiil bizatihi haramdır. Dövmenin lazerle silinmesi câizdir, gerekiyorsa sünnettir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Karabaş-ı Velî Tekkesi Davasında Danıştay Zaferi: Pazarlık Usulü

Garibanlık akîdesi nedir?

«Bizim Rabbimizden Başka Hiç Kimsemiz Yok» — Garibanlık Akîdesi — Mevlânâ Mesnevî I/2880; Yûnus Emre Divân «Garîb»; Hacı Bektâş Velî Makâlât : garîbliğin tasavvuf-i tahkîki — kulun kendisini yalnız Allah’a bağlayıp diğer her tükenecek kapıdan ümîdini kesmesi. «Diyetimiz Allah’a, başkasına değil» ifadesinin sufî dilinde tezahürü.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Karabaş-ı Velî Tekkesi Davasında Danıştay Zaferi: Pazarlık Usulü

Dövme yapmanın dini yasakları nelerdir?

Dövme Hadisi — Buhârî Libâs 86; Müslim Libâs 33: «Allah dövme yapana ve yaptırana lânet etmiştir» . Vücuda enjekte edilen mürekkep namâzı bozmaz (vücutta artık parçası kabul edilir); abdest sahihtir; ancak fiil bizatihi haramdır. Dövmenin lazerle silinmesi câizdir, gerekiyorsa sünnettir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Karabaş-ı Velî Tekkesi Davasında Danıştay Zaferi: Pazarlık Usulü

Müslümanlar yalpalayınca şefkat tokadı onlara gelir mi?

Müslümanlar yalpalayınca, birey olarak bir Müslüman yalpalayınca, ona şefkat tokadı gelir. Allâh der ki beni unutma. Allâh der ki benim yolumu terk etme. Benim yolumu terk edersen, beni unutursan, ben seni seviyorum. Cehen ebedi, cehennemde olmanı istemem. Der, senin başına ufak tefek sıkıntılar verir. Ki o sıkıntılarla seni affetsin. O sıkıntılarla seni temizlesin. O sıkıntılarla senin üzerindeki kiri pahketsin.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Deprem-Sel Bağlamında Şefkat Tokadı, «Yağmur Yağsa Toprak Mahsul

Müslümanlar için sıkıntının mahşere tertemiz çıkmaya vesilesi mi?

O yüzden başınıza bir sıkıntı, bir hastalık, ticaretten sıkıntı, fiziki sıkıntı, böyle bir şey geldiğinde, bu konuda isyan etmeyin. Deyin ki, Cenâb-ı Hak beni temizliyor. Buna sabredeyim. Buna sabredeyim. Ben bunu hayra çevireyim. Ben bunu kâra çevireyim diye düşünün. Müslümanlar için geçerli bu. İnananlar için geçerli. Siz diyeceksiniz ki, Allâh inananlara mı veriyor? Evet, Allâh inananlara veriyor ki, inananlar buna sabretsin, bu sıkıntılara, belalara, müsyubetlere ve onları bu dünyadan tertemiz bir şekilde mahşere karşıma alayım.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Deprem-Sel Bağlamında Şefkat Tokadı, «Yağmur Yağsa Toprak Mahsul

Hz. Peygamber’in ölüm döşeğinde bela ne anlama gelir?

Peygamber’in ölüm döşeğinde o kadar çok sıkıntı, bayılıyor, terliyor, kaldırıyorlar, başından aşağı su döküyorlar, tekrar bayılıyor, tekrar kaldırıyorlar, herkes başında bekliyor, sahabenin birisi dayanamadı, sana da mı Yâ Resûlallah dedi? Sana da mı? Hadisi kutsi bu. O esnada hemen Cebrail aleyhisselâm geldi, hadisi kutsi, Hazret-i Peygamber buyurdu ki, bela buradaki imtihan demek, bela’nın büyüğü, Peygamberlere dedi, ondan sonra salih müminlere, velilere, sonra dedi, sonra velilerin etrafındakilere, ateşin sıçradığı gibi onlara da sıçrar dedi.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Deprem-Sel Bağlamında Şefkat Tokadı, «Yağmur Yağsa Toprak Mahsul

Beşinci-Altıncı-Yedinci Makamda Eşyanın Zikrini Duymak nedir?

Beşinci-Altıncı-Yedinci Makamda Eşyanın Zikrini Duymak — Eşya Zikri Aşinâlığı 4. Sonu/5. Başı; Meleklerin Zikri 5. Makam; Diğer Varlıkların Zikri 6. Makam; Bütün Mükavvanâtın Zikri 7. Makam; Pir Efendiler Esmâ Verme Yetkisine Sahiptirler — Onlar Esmâ Verince O Mükavvanât O Esmâya Tâbi Olur; 4-5. Makamda Bu Antrenman, 6.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Deprem-Sel Bağlamında Şefkat Tokadı, «Yağmur Yağsa Toprak Mahsul

Cemâl-Celâl tecellisi nedir?

İbn Arabî Fütûhât (Bâb-ı Cemâl ve Celâl); Sa’düddîn Hammûye el-Misbâh ; İmâm Rabbânî Mektûbât I (Cemâl-Celâl Bahsi). Pir efendilerin Cemâl ve Celâl sıfatlarının birarada tecellisi; sufiyye’nin sevgi ve heybet hâllerinin sırrı.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Deprem-Sel Bağlamında Şefkat Tokadı, «Yağmur Yağsa Toprak Mahsul

Sahabe kılıç yarası dağlama nedir?

Buhârî Edebu’l-Müfred ; Aclûnî Keşfu’l-Hafâ : bazı sahâbîlerin yaralarını namazda dağlattırması — Hz. Hasan b. Ali, Hz. Hüseyin b. Ali, Said b. Abdullah, Urve b. Zübeyr (kalçasının kesilmesi sırasında namazda olması meşhur). Sufiyye edebiyâtında «sıkıntıdan zikrullah’a sığınma»nın senedi.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Deprem-Sel Bağlamında Şefkat Tokadı, «Yağmur Yağsa Toprak Mahsul

Hallâc-ı Mansûr’un beşinci esmâda kendini kaybetmesi nedir?

Hallâc Hüseyin b. Mansûr (ö. 309/922), Tavâsîn ; Massignon La Passion de Hallaj ; Süleyman Uludağ Hallâc-ı Mansûr . Tasavvuf’ta «şathiye» kategorisi: Beşinci esmâ mertebesinde sâlikin gayr-i ihtiyârî söylediği söz; hâlin idrâki olmadan sorulması yasak (sohbette Mustafa Efendi’nin uyarısı).

Kaynak: 2023 Sohbeti — Deprem-Sel Bağlamında Şefkat Tokadı, «Yağmur Yağsa Toprak Mahsul

Şefkat tokadı akîdesi nedir?

Bediüzzaman Mektûbât 16. Mektûb (Şefkat Tokâdı); İmâm Rabbânî Mektûbât I (Belâ Bahsi); İmâm Birgivî Tarîkat-i Muhammediyye . Mü’minin yalpalamasında Allah’ın ufak tefek sıkıntılarla affettirme yöntemi; «Allah benim yolumu terk etme» mesajı.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Deprem-Sel Bağlamında Şefkat Tokadı, «Yağmur Yağsa Toprak Mahsul

Sufiyye’de Mezhebsel-Meşrebsel Takıntı Yokluğu nedir?

Sufiyye’de Mezhebsel-Meşrebsel Takıntı Yokluğu — İbn Arabî Fusûsu’l-Hikem ; Mevlânâ Dîvân-ı Kebîr ; Eşrefoğlu Rûmî Müzekkin-Nüfûs : «Aşk dini, mezhebi, meşrebi olmayan bir denizdir» . Sufiyye’nin Hanefî-Şâfi-Mâlikî-Hanbelî dört mezhebi ve Eş’arî-Mâturîdî iki akâid çizgisini hak görmesi; tasavvufî sevgi sınırların üzerinde durur.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mâverdî Sohbeti: «Din Devletin İkiz Kardeşi mi, Devlet Dini Yönet

Zikrullah Üzerinden Alışveriş ve İnternet Şeyhi Reddiyesi ne anlama gelir?

Zikrullah Üzerinden Alışveriş — «Kim Beni Zikrederse Ben de Onu Zikrederim» Bakara 152; «Allah Hu Allah Hu» Saat Sarkacı Gibi Vuruş; «Senin Kalbinin Yaratıcısı» Allah’la Senin Aranda Tevhid Üzerinden Diyalog; Bu Sırlar Kitaplarda Bulunmaz, Mîrâs Bırakılır Esmâyı Değiştirme — Şeyhinin Verdiği Tevhide-Esmâyı Değiştirenin Sesi Kesilir

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Sufi dilinde söz süsleme sanatı var mı?

Kelime süslemek İslam’da yoktur. Süslü kelimeler sufilerde yoktur. Böyle süslü konuşayım, ahengli konuşayım, böyle faülettin vezninde konuşayım, böyle bir şey yoktur sufilerde. Sufiler samimi olurlar, dürüst olurlar, içten konuşurlar. Laf süslemezler. Bu sufi dilidir. Sufi dilinde böyle söz süsleme sanatı yoktur.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Sufi Allah’a karşı şikâyet etmekten kaçınır mı?

Avâm dervişin işidir. Allâh’a şikayet etmek. Dervişin hası Allâh’a da şikayet etmez. Benim başıma şu geldi bu geldi demez. Yalnız Allâh’la sohbet ederken bunları söyler naz makamında, şikayette bulunmak yok. İster nimet halinde ol, ister mihnet halinde ol. İster lütuf halinde dur, ister kabız halinde dur. Halinden şikayette bulunma. Sufi yolunda isen hiç kimse halini arz etme. Hiç kimseye durumunu anlatma. Varsa anlatılacak bir şeyin avam dervişsen Allâh’a anlat. Anlatacağın kapı orası. Bir kimse üstadına gelir anlatır bu ayrı meseledir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Esmâyı değiştirmek neden zararlıdır?

Nefsine uyma, esmayı değiştirme. Şeyhinin esmasında devam et. Ahmak olma, değiştirirsen kesilir ses. O senin ahmaklığından, o senin kendi kendine bilgis gördüğünden, o senin kendi kendine kibirliliğinden anında yok ettin. Anında yok ettin. O hali sen kendi heva ve hevesinden yok ettin. şeyhine tabi olmak vardı? Neden şeyhine itaat etmedin? Madem itaat etmeyecektin ne yapma sen ders aldın. Madem hevâ-hevesine uyacaktın sen ne yapma ders aldın. Bırak dersini git. Bırak dersini git. Ya dost doğru itaat et, nefsine uyma. Verdiği virdi çek dost doğru. Bu zikrullâh üzerinden ferase tehli olma. Sufilerin yoludur bu. Sen verilen virdi çek, ne esma verdi tevhide tevhide devam et. Ne verdi sonra sana dedi ki Allâh ismasını çek çeksin.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Sufi’nin Allah’a bile şikâyet etmemesi neden önemlidir?

Sufi’nin Allah’a bile şikâyet etmemesi, Allah’a karşı naz (gönülden iltica) makamı olarak kabul edilir. Şikâyet yerine naz, gönülden iltica anlamına gelir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Sevgide körlük ne demektir?

Sevgide körlük, aşırı sevgi sonucu kör ve sağır olma durumudur. Aşırı sevgi, sevgiliye karşı kör eder.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Zikrullah üzerinden alışveriş ne demektir?

Zikrullah üzerinden alışveriş, Allah’ın zikrini etmekle Allah’ın da kendini zikretmekle ilgili bir durumdur. Allah’ın zikrini etmekle onun da kendini zikretmesi, Allah’ın zikrini etmekle onun da kendini zikretmesi.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Şikâyet bahsi nedir?

Şikâyet bahsi, Yûsuf 12/86: «Ben üzüntümü ve kederimi yalnız Allah’a şikâyet ederim» — Hz. Ya‘kûb (as) hâli; avâm sufi Allah’a şikâyet eder. Hâs sufi: İmâm Rabbânî Mektûbât I/293; Cüneyd: «Allah’tan başkasına şikâyetin nedir? Sırf nazdır o» . Allah’a karşı «şikâyet» yerine «naz» (gönülden iltica) makamı.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Sufi söz süslemiyor neden?

Sufi söz süslemiyor, edebî olarak: Yûnus Emre, Niyâzî Mısrî, Said Sultan, Hacı Bayrâm-ı Velî tarzı sade Türkçe; aşırı süslü dil tasavvufun tâzîm vasıtası değil.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Tâbiîn’in hastalıklarına sabrı ne anlama gelir?

Tâbiîn’in hastalıklarına sabrı, tedâvîyi reddetmek değil, tedâvîye koşmak yerine Allah’tan şifâ uminmak; helva ekmek gibi derdi yutmak anlamına gelir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Sabreden göklerin üstüne yükselir ne anlama gelir?

Sabreden göklerin üstüne yükselir, sabretmelerine karşılık onlara cennetin yüksek dereceleri verilecek; sabredenlerin ecirleri hesabsız verilecek anlamına gelir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Birisi sevgini çölde susuz kalmış birine soğuk şerbet gibi sevdir ne demektir?

Birisi sevgini çölde susuz kalmış birine soğuk şerbet gibi sevdir, Hz. Dâvûd (as)’a nisbet edilen dua: Tirmizî Da‘avât 73; Müsned Ahmed VI/147: «Allâhumme innî es’eluke hubbeke ve hubbe men yuhibbuke ve’l-amele’llezî yuballiğunî hubbeke; Allâhumme’c‘al hubbeke ehabbe ileyye min nefsî ve ehlî ve mine’l-mâ’i’l-bârid» . Sufiyye’nin dilinde sıkça tekrarlanan câmi’ duâ.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

Derviş kardeşlerden şikâyet etmemek neden önemlidir?

Derviş kardeşlerden şikâyet etmemek, derviş kardeşlerinin ayağı bastıysa hüsnü niyet besle, ayağının altındaki turâb ol; aleyhinde söz söyleme, eziyetine sabret — ecrin Allah katında büyüktür anlamına gelir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1598. Beyit: «Canlar Aslen İsâ Nefesidir»; 70 Bin Hicâb P

«Gönül Ehli Zehri Yese Bal Olur» sözü ne anlama gelir?

Ey Gâfil! Sen Nefs Ehlisin, Toprak İçinde Kan Yiyedir; Fakat Gönül Ehli Zehir Bile Yese O Zehir Bal Olur. Gönülle sahip olan kişi, bu Hazret-i Pir’in sözü, bu sözü şerh ediyor. Gönülle sahip olan kişi apaçık, öldürücü bir zehir bile yese ona ziyan gelmez.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Nefis ve Kalbî Meratipleri ne anlama gelir?

Nefis Meratipleri (Emmâre-Levvâme-Mülhime-Mutmainne-Râzıye-Marzıyye-Sâfiye) ve Kalbî Meratipleri (İlme’l-Yakîn, Ayne’l-Yakîn, Hakka’l-Yakîn); İki Meratıp Tamamlanınca «Ehil Mürşid» Hacı Bektâş-ı Velî ve Hz. Mevlânâ — Haram Kazançlı Hediyenin İki Velîye Sunulması: «Süt Denizi Necaset Düşse Bozulur, Derya Deniz Necaset Düşse Görünmez»; Velînin Büyüklüğüne Göre Zehir Bal Olur

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Sıhhat Bulmuş Mürşid Perhizden Kurtulmuştur — Dünyâ-Makâm-Mevki-Kalabalık Dervış Topluluğu Onu Bozmaz mıdır?

Sıhhat Bulmuş Mürşid Perhizden Kurtulmuştur — Dünyâ-Makâm-Mevki-Kalabalık Dervış Topluluğu Onu Bozmaz, Hakkın Etrâfında Döner; Üç-Beş Kişi Etrafında Toplanan «Bozulan Tip»: Kibir-Para-Nemrutluğa Yıkılış

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Sıhhat bulmuş mürşid ne demektir?

Sıhhat Bulmuş Mürşid Perhizden Kurtulmuştur — Dünyâ-Makâm-Mevki-Kalabalık Dervış Topluluğu Onu Bozmaz, Hakkın Etrâfında Döner; Üç-Beş Kişi Etrafında Toplanan «Bozulan Tip»: Kibir-Para-Nemrutluğa Yıkılış

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Dervişlerin en büyük handikapı nedir?

Dervişlerin En Büyük Handikapı: Üstâdının Dışına Kapanmak — «Cafer Ağabey Sen Bana Bir Şey Söyleyemezsin» Şeklinde Anlaşılmamalı; Hizmet Edip Sevgi-Himmet-Gayreti Üstâda Bağlamak; Şeyh Efendi Dönemindeki Tarihî Hata: Şeyhin Karşısına Üçüncü Ağzı Sokmak

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Cedelleşme ne demektir?

Siz benim veli kuluma savaş açarsa, Allâh da ona savaş açar. Ve Allâh, veli kullarına savaş açanlardan yırtıcı hayvanın avından intikam aldığı gibi intikam alır.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Cedelleşme neden olumsuzdur?

Cedelleşirsen kaybedersin. İtiraz edersen kaybedersin. O yüzden kesinlikle ve kesinlikle mücadele etme diyor. Hazret-i Pir. Bunu peygamberin ağzından söylüyor.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Allâh’ın sevgili kullarıyla cedelleşmek ne demektir?

Sakın ve sakın Allâh’ın sevgili kulları olan velilerle, mürşidi kamillerle cedelleşme. Allâh’ın nebileriyle, peygamberleriyle cedelleşme.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Peygamberle cedelleşmek ne demektir?

Hadîs-i şerîfi inkar ederekten, sünnet-i seniyyeyi inkar ederekten. Onların yolunu inkar ederekten cedelleşir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Mürşid-i kâmil ile cedelleşmek ne demektir?

Sen bir mürşidi kamille cedelleşirsen Allâh senden intikamını alır. Sen birisini mürşid-i kâmil olarak görmemişsindir, veli olarak görmemişsindir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Mürşid-i kâmil yolu neden zordur?

Ata bile zor geldi bir Mürşid-i Kamil’in yolu. Mahmud Hidayet Hazretleri yayan gitmek zorunda kaldı. O cennet yolu, o Mürşid-i Kamil yolu insanın nefsine ağır gelir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1602. Beyit (Devam): Ferîdüddîn Attâr’ın «Gönül Ehli Zehr

Vefâ ve Sufi Ahlâkı nedir?

Sühreverdî Avârifu’l-Ma‘ârif (Bâbu’s-Sohbet ve’l-Vefâ); Gücülı Şemseddin Sivasi EtŞâru’s-Sufiyye ; Yusuf el-Hakkakı Edebu’s-Sûfiyye . Sufide vefa, mürşid-derviş, derviş-derviş, derviş-yol arasındaki tahkim edici ahlâktır; vefasızlık tarikat ehlinin imtıhandır.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Taziye Sohbeti: Barbaros Kardeş’in Vefatı, Mehmet Reşber-Seyyid T

Süt İçindeki Bulaşma Metaforu nedir?

İmâm Gazâlî İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn III (Kitâbu Rıyâzatı’n-Nefs); Rûmî Mesnevî I/1816 (Süt ve Zühre Metaforu): «Hâlis süt ile suyu karıştırdığında Allah onu suya çevirir» . Niyetin safıyetinin korunması mecburiyetinin tasavvufî meşrûbâtı.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Taziye Sohbeti: Barbaros Kardeş’in Vefatı, Mehmet Reşber-Seyyid T

Sufi İbâresi «Her Geceyi Kadir Bil» nedir?

Sufi İbâresi «Her Geceyi Kadir Bil» — Yunus Emre Divân : «Her geceyi Kadir bil, her gördüğünü Hızır bil» ; Niyâzî Mısırî Divân ; Şeyh Gâlib Hüsn ü Aşk . Tasavvuf geleneğinin Kadir gecesini Ramazan’la sınırlandırmadan her zerre vakti müjdî zaman olarak görme düşünüsü.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Taziye Sohbeti: Barbaros Kardeş’in Vefatı, Mehmet Reşber-Seyyid T

Şehid Rûhunun Tâze Ashaâb Anlayışı nedir?

İbnu’l-Mubarak Kitâbu’z-Zuhd ; İbn Ebî Şeybe Musannef Cihâd; İmâm Birgivi et-Tarîkatu’l-Muhammediyye . Allah yolunda baskıya uğrayanlar, horlanan ve itilenler, son nefese kadar yola devam edenler tasavvufun «ahîşa-şühedâu’l-tarîkat» tabanını oluşturur.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Taziye Sohbeti: Barbaros Kardeş’in Vefatı, Mehmet Reşber-Seyyid T

Tevhid-Salavat-El Fâtiha Hatm Tertibi nedir?

Hacı Bektaş-ı Velî Makâlât ; Sadık Vicdânî Tomar-ı Türkiyye-Tarıkat-i Aliyye ; Ali Haydar Efendi Adab-ı Fethiyye . Taziyenin son gününde okunan «Eftalu z-zikri fî’l-emen» tevhidi (Lâ ilâhe illâ’llâh üçlemesi) ve Fâtiha-i Şerîfın hediyesi.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Taziye Sohbeti: Barbaros Kardeş’in Vefatı, Mehmet Reşber-Seyyid T

Mürşid-i Kâmil’i bırakanlar ne olur?

Toz toprak oldu. Şimdi bir kimse Hazret-i Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerine iman etti Peygamberliğini kabul etti O Peygamber, onun Peygamber olarak ona iman ettikten sonra döndü Dinden toz toprak oldu Eski müşrik günlerine geldi Kendini necisleştirdi. Bakın kendisini necisleştirdi Dün namaz kılıyordu bugün kılmıyordu Bugün kılmıyor, kendi kendisini necisleştirdi O bir altın silsilenin elini bıraktı Kendi kendine toz toprak oldu Bu kim olursa olsun.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1608. Beyit: Yüzgeç-Denizci, «Kâmil Toprağı Tutsa Altın,

Mürşid-i Kâmil’in elini tutanlar ne olur?

Peygamberin elini tutmuştur o mürşidi Kamil Sen de onun elini tutmuşundur, gerçekte Allâh’ın elini tutmuşundur Bıraktığın anda sen zannetme ki eski haline dönmeyeceksin, dönersin. Bediüzzaman Sayyidi Nursi dedi ya Bir kimse adi, samimi bir ehli tarikat olsa Sisili meşahiye duyduğu muhabbet cihetiyle asla zındıkaya düşmez Ümidini kesmez, zındıkaya düşmez. Ama dedi mütefennin bir alim olsa bugünkü zındıkanın karşısında imanını koruması müşkürleşmiştir İmanını koruyamaz dedi.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1608. Beyit: Yüzgeç-Denizci, «Kâmil Toprağı Tutsa Altın,

Nakıs eli ne demektir?

Nakısın eli şeytanın elidir. Sen ne yapıyorsun? Şeyh olmuş nereden kim verdi sana icazeti? Senin şeyhin ilan etti mi senin şeyhliğini? Hayır. Var mı elinde bir icazetin? Hayır. Millet senin rüyasında gördü mü? Hayır. Sen nereden çıktın kardeş?

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1608. Beyit: Yüzgeç-Denizci, «Kâmil Toprağı Tutsa Altın,

Dış Müslüman içi kafir nedir?

Bir kısım dışı Müslüman içi kafir olanlar hukuk âyetlerini değiştirmeye çalışıyorlar. Onların dışı Müslüman içi kafır. Onlar bizdenmiş gibi görünüyorlar. Bir kısmı bizdenmiş gibi görünüyorlar. Hadisleri inkar ediyorlar. Bir kısmı bizdenmiş gibi görünüyorlar. Fıkıhı inkar ediyorlar. Akaidi bozmaya çalışıyorlar. Bunların hepsinde dışı Müslüman içi kafir.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1608. Beyit: Yüzgeç-Denizci, «Kâmil Toprağı Tutsa Altın,

Müslümanlar Kur’ân ve sünneti nasıl tebliğ etmeli?

O Kur’ân ve sünneti teble edecek sana. Bugünün nefesiyle teble edecek. Bugünün nefesiyle. Dünün nefesi bayatladı. Bugünün nefesi lazım.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1608. Beyit: Yüzgeç-Denizci, «Kâmil Toprağı Tutsa Altın,

Fıkıh, âyet ve hadîs nasıl yaşar?

Fıkıh değişmez. İştahatler olur yeni ictihâdlar olur. Ana kaideleri değişmez. Ayetler değişmez. Yeniden o müteşâbih olanlar tefsir olunur. Hukukla alakalı değişmez. Şimdi bir kısım dışı Müslüman içi kafir olanlar hukuk âyetlerini değiştirmeye çalışıyorlar. Onların dışı Müslüman içi kafir. Onlar bizdenmiş gibi görünüyorlar. Bir kısmı bizdenmiş gibi görünüyorlar. Hadisleri inkar ediyorlar. Bir kısmı bizdenmiş gibi görünüyorlar. Fıkıhı inkar ediyorlar. Akaidi bozmaya çalışıyorlar. Bunların hepsinde dışı Müslüman içi kafir. Değişmez bunlar. Siz bir kısım ayetleri yok göremezsiniz. Bu zamanda bunlar yaşanmaz diyemezsiniz. Kur’ân bütün zamanlarda ve bütün mekanlarda bütün coğrafyada yaşanır. Hadis-i şerifler bütün zamanlarda, bütün mekanlarda, bütün coğrafyalarda yaşanır.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1608. Beyit: Yüzgeç-Denizci, «Kâmil Toprağı Tutsa Altın,

Nakıs eli tutan kişi ne olur?

Bir kısım sufiler de kendi heva ve heveslerini ilahlaştırırlar ki onlar da şeytanın nefesi olur. Kendi heva ve heveslerini, kendi akıllarını ilahlaştırırlar. Onlar da ne olur? Onlar da o zaman şeytanın eli, şeytanın nefesi olurlar.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1608. Beyit: Yüzgeç-Denizci, «Kâmil Toprağı Tutsa Altın,

Mürşid-i kâmilin ahlâkı nedir?

Mürşid-i Kâmil Ahlâkı — Kuşayrî er-Risâle (Mürşid Bâbı); İmâm Rıbbânî Mektûbât I (Sufinin Derviih Maddiyatını Nafaka Etmeme); Sühreverdî Avârif . Mürşid’in kendi maışını içi elıne bakmaması, dervişlerinden dilenmemesi, müstaki olması (İmâm-ı A’zam tekstilci, Hallâc-ı Mansûr kâtip).

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1608. Beyit: Yüzgeç-Denizci, «Kâmil Toprağı Tutsa Altın,

Mürşid-i kâmil ne zaman nefeslenir?

«Bugünün Nefesiyle Nefeslenen Mürşid» — Mevlânâ Mesnevî I/1259: «Dün dünde kaldı cancaağızım / Bu gün yeni şeyler söylemek lâzım» . İmâm Şâfiî’nin İrâk-Mısır değişken fetâvâsı («kavl-i kadîm / kavl-i cedîd») örneğinde görüldüğü gibi hukuk sabit ama sunum bugüne çevrilır. Fikıh, âyet ve hadîs bütün zaman ve coğrafyalarda yaşanır.

Kaynak: 2023 Sohbeti — Mesnevî 1608. Beyit: Yüzgeç-Denizci, «Kâmil Toprağı Tutsa Altın,

← Sorular – Sohbetlerde Sorulan Sorular ve Cevapları