Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site

Sorular: Aile ve Evlilik — Sayfa 8

Sohbetlerden Derlenen Sorular

Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv

35.367Soru-Cevap
2.760.705Kelime
51Kategori
378Sayfa

Table of Contents

Aile ve Evlilik(1545) — Sayfa 8/18

Mezhep farklılıkları neden düşmanlık olarak görülür?

Ne yazık ki İslam dünyasında mezhep farklılıkları bir zenginlik olarak değil, düşmanlık vesilesi olarak görülmüştür. Tarikat farklılıkları da aynı şekilde zenginlik yerine çatışma sebebi yapılmıştır. Hâlbuki bu farklılıklardan faydalanmak gerekirken, biz faydalanmayı terk etmişiz.

Kaynak: 159. Dergah Sohbeti — Mezheplerin Doğuşu, Mürşide İntisap ve İlahi Aşkın Lezzeti

Toprak satma meselesi nedir?

Sohbetin en ağırlıklı konularından biri toprak satma meselesidir. İnsanlar ellerindeki toprakları, arazileri, köy yerlerini satarak kendi vatanlarından sürgün oluyorlar. Babalarından, dedelerinden kalan toprakları birkaç paraya satıp şehre göç ediyorlar. Sonra ne oluyor? O toprağın üzerinde başkaları fabrika kuruyor, o toprağı satan insanın oğlu da o fabrikanın önünde iş arıyor.

Kaynak: 160. Dergah Sohbeti — İman, Fiilî Şükür, Toprak Satma ve Aile Terbiyesi

Toprak satmanın sonuçları nelerdir?

Toprak satan millet, Filistinlilerin yaşadığı felaketi yaşar. Filistin halkı bugün toplama kamplarında, çadır kentlerde yaşıyor. Kendi topraklarını parça parça sattıkları için, parça parça vatanlarını kaybettiler. Her satış bir adım sürgündür.

Kaynak: 160. Dergah Sohbeti — İman, Fiilî Şükür, Toprak Satma ve Aile Terbiyesi

Yabancı şirketler toprak alırken ne yaparlar?

Yabancı şirketler "finansman" adı altında toprak alıyor. "Türkiye’yi çok seviyoruz, size destek olmak istiyoruz" diyorlar. Tekstilciye, çiftçiye, sanayiciye kredi veriyorlar; karşılığında ipotekle toprakları alıyorlar. Bu bir finansman değil, toprağı satın almadır.

Kaynak: 160. Dergah Sohbeti — İman, Fiilî Şükür, Toprak Satma ve Aile Terbiyesi

İşine sahip çıkmak ne demektir?

İşine sahip çıkmak dünyayı sevmek demek değildir. Sabah namazından sonra dükkanını açmak, işinin başında olmak, borcunu zamanında ödemek bunlar dünyaperestlik değil, sorumluluktur. "Sen dünyaya daldın" deyip işini ihmal etmek büyük bir hatadır.

Kaynak: 160. Dergah Sohbeti — İman, Fiilî Şükür, Toprak Satma ve Aile Terbiyesi

İsraf neden tehlikelidir?

İsraf da bu meselenin bir boyutudur. Kadının eline kredi kartını vermek, kontrolsüz harcama yapmak, gösteriş için borçlanmak — bunlar aileleri yıkan felâketlerdir. Her kuruşun hesabını bilmek, gerekli olanı almak, lüzumsuz harcamadan kaçınmak hem dini bir görevdir hem de ailenin huzurunun teminatıdır.

Kaynak: 160. Dergah Sohbeti — İman, Fiilî Şükür, Toprak Satma ve Aile Terbiyesi

Çocuk terbiyesi neden önemlidir?

Çocuklara sahip çıkmak, onlara sınır koymak, "hayır" diyebilmek bugün en büyük meselelerden biridir. Çocuğun her istediğini vermek onu şımartır, terbiyesini bozar. Anne-baba "hayır" dediğinde çocuk babaannesine gidiyor, o da "alırız oğlum" diyor. Bu durumda çocuğun terbiyesi mümkün olmaz.

Kaynak: 160. Dergah Sohbeti — İman, Fiilî Şükür, Toprak Satma ve Aile Terbiyesi

Evlilikte problemleri aile içinde çözmek neden önemlidir?

Evlilikte de problemleri aile içinde çözmek esastır. Her sıkıntıda anne-baba evine kaçmak, problemi orada halletmeye çalışmak çözüm değildir. Baba evinde büyürken her sorununda annesine-babasına sığınan, kendi başına problem çözme kapasitesi geliştirilemeyen kız çocukları, evlendiklerinde de aynı şeyi yapar: ilk problemde baba evine döner.

Kaynak: 160. Dergah Sohbeti — İman, Fiilî Şükür, Toprak Satma ve Aile Terbiyesi

Dergâha ve Manevi Yola Bağlılık neden önemlidir?

Bir insan dergâhtan bir adım uzaklaştığını zanneder; ama hakikatte bin adım uzaklaşmıştır. Bir dersi kaçırdığını zanneder; ama bin dersi kaçırmıştır. Bir sohbeti kaçırdığını sanır; ama bin sohbeti kaçırmıştır. Çünkü manevi yolda uzaklaşmanın hızı çok büyüktür. Nasıl ki bir taş yuvarlanmaya başladığında giderek hızlanırsa, dergâhtan uzaklaşan insan da her gün biraz daha hızlı düşer.

Kaynak: 160. Dergah Sohbeti — İman, Fiilî Şükür, Toprak Satma ve Aile Terbiyesi

Feminist düşünce aile yapısına nasıl zarar verir?

Kadınlar feminist düşüncelere dalmayın, erkeklere karşı gelmeyin, erkeklerin erkeklik onurlarıyla oynamayın. Karşınızda kadınlaşmış erkekler göreceksiniz. Adam adam gibi olacak evde: evini koruyacak, karısını koruyacak, çocuklarını koruyacak. Pısırık bir aile reisi olmaz. Ama adaletle, merhametle, şefkatle davranacak.

Kaynak: 169. Dergah Sohbeti — Darül Harp, Nikah İbadeti ve Tasavvufta Firar Kavramı

Neden çocuklara isim verme sünneti vardır?

Allah Resulü (s.a.v.) diyor ki: ‘Hayırlı isim koyun.’ Allah’ın isimlerinden, peygamberlerin isimlerinden koyun.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden evlilikte kadın ve erkeğin karşılıklı hakları vardır?

Peygamber (s.a.v.) Hazretleri diyor ki: ‘Siz horoz gibi olmayın.’ Bir kimsenin hanımını öpmesi, sevmesi, ona güzel davranması, oynaşması nafile ibadet hükmündedir.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden evli bir kadının dört günde bir ilişkiye girmesi hakkı vardır?

Hazret-i Ali (r.a.) Efendimizden rivayet edilmiştir: Evli bir kadının en az dört günde bir ilişkiye girmesi hakkıdır. Bu noktada erkekler buna riayet etmek zorundadır.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden kadınlar her akşam temiz olarak erkeğin yanına yatmalıdır?

Kadınların her akşam temiz olarak erkeklerin yanına yatmaları sünnettir. Kadınlar bu noktada vazifelerini yerine getirmezlerse erkekler cinsel sapkınlık haline gelebilir.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden ailede düzen ve karşılıklı ilgi vardır?

Bir kadın telefon attı: ‘Kocam beni aldatıyor.’ Dedim ki: Kocan kaçta işe gidiyor? Sekizde. Sen onda kalkıyorsundur. Kocan işe gidiyor, sen kalkıyorsun, kahvaltını yapıyorsun, geçiyorsun televizyonun karşısına sabah programlarını izliyorsun.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Nikah ve Şahitlik nedir?

Şahitsiz nikah olmaz. Nikah ‘aldım-verdim’ demektir. Şahit şarttır, mehir şarttır.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Kadınların pantolon giymesi yasak mı?

Kadınların mantolarının, çarşaflarının, dış giysilerinin altında pantolon giymelerinde bir sakınca yoktur. Bilhassa çarşıya çıkarken, seyahate çıkarken, yola çıkarken tesettür açısından daha uygundur. Trafik kazası, düşme, bayılma gibi durumlarda pantolon tesettürü daha iyi korur.

Kaynak: 173. Dergah Sohbeti — Nemmamlık (Kovuculuk), İstikamet ve Nefisle Mücadele

Anne-babaya bakma sorumluluğu nedir?

Bir erkek evlat anne-babasına bakmak zorundadır; makul dairede bakmak zorundadır. Ama babasına borç vermek zorunda değildir. Babasının etrafıyla olan mali ilişkileri için borç bulma yükümlülüğü yoktur. Baba evladının yiyeceğinden, içeceğinden yiyip içebilir; evladının parasına sorgusuz sualsiz tasarruf edebilir. Ama normalde evladının parasını bir başkasına vermez.

Kaynak: 176. Dergah Sohbeti — Deccal Meselesi, Arkadaş Seçimi ve Kibrin Tedavisi

Müslümana kafir demenin hükmü nedir?

Bir Müslüman başka bir Müslümana kafir diyebilir mi? Derse ne yapması lazım? Hem gidecek ondan helallik alacak, hem kendisi tecdid-i iman yapacak, hem tecdid-i nikah edecek. Evliyse gidecek hanımına diyecek ki; ‘Hanım hakkını helal et, tecdid-i nikah ediyorum.’ Ben mümin bir kimseye kafir dedim, diyecek. O kafir dediği kimseyle de gidecek helalleşecek ve Allah’tan çok istiğfar edecek.

Kaynak: 180. Dergah Sohbeti — Kader, Kaza Namazı, Tarikat Yolunda Devamlılık ve Zikrulla

Evlilikte haklar ve sorumluluklar nelerdir?

Erkek ailenin reisidir, ailenin kutbudur. Çoluğuna çocuğuna bakacak, evinin ihtiyaçlarını görecek, eşinin ihtiyaçlarını görecektir. Gücünün yettiğince bakacak, görecek, koruyacak. Bir kadının annesinin babasından yiyecek bir şeyler götürmesi kadar zul bir şey olmaz. Eşlere zulmetmeyin. Kadınların örtünmesi farzdır; ama evlenirken başı açık bir bayanla evlendiysen onu günah-ı kebairden kurtaracaksın, ancak baskıyla değil, zorla değil, küfrederek değil; sevgiyle, yumuşaklıkla, sindire sindire. Evlenirken şart koştuğunu şart koy; koşmadıysan sabret.

Kaynak: 186. Dergah Sohbeti – Mürşide İntisap, Kırk Veli Hadisi ve Evlilikte Haklar

Evlilik ve boşanma konusunda neler söylenmektedir?

Biz Katolik değiliz. Evleniriz, boşanırız, bir daha evleniriz. Boşanmak suç olsaydı Hazreti Hatice Validemiz, Resulullah’tan önce iki evlilik yapmış olmazdı. Hazreti Ömer Efendimiz de hanımını boşamıştı. Evlenme kapısını kapatmak ayet-i kerimeyi, Muhammed Mustafa’nın sünnetini ve nikâh ibadetini inkâr etmektir. Evlenmeyi düşünmeyen erkekler ve kadınlar günah-ı kebair işliyorlar.

Kaynak: 187. Dergah Sohbeti – Allah’la Ünsiyet, Takdire Rıza, Zahire Göre Hükmetmemek

Evlilikte cüzi irade nedir?

Bir şeyde ceht etmek, yani çaba göstermek bütün peygamberlerin sünnetidir. Evlenmek de bu ceht gerektiren ibadetlerdendir. Ruhi ve fiziki bir eksikliği olmayan kadın ve erkeklerin evlenmesi farzdır. Mali durumu yerinde olan, bir kadını idare edebilecek ruhi ve fiziki yapıya sahip erkeğin evlenmesi farzdır.

Kaynak: 188. Dergah Sohbeti – Tövbe ve Ümit, Evlilikte Cüzi İrade, Öfke Kontrolü ve Saba

Evlilikte cüzi irade nasıl uygulanır?

Aynı şekilde bir erkeğe kadınlık yapabilecek ruhi ve fiziki yapıya sahip kadının da evlenmesi farzdır. "Nasibimi bekliyorum, bana gelecek" demek nefsin sesidir. Yusuf değilsen Yakup ol; Yakup gibi gayret göster. Nasıl namaz kılmak için abdest alıyorsak, nasıl bir dükkan çalıştırmak için ceht ediyorsak, evlenmek için de gayret göstermemiz farzdır.

Kaynak: 188. Dergah Sohbeti – Tövbe ve Ümit, Evlilikte Cüzi İrade, Öfke Kontrolü ve Saba

Büyü ve sihir iddiaları nasıl değerlendirilmelidir?

İnsanlar kendi kötü ahlaklarını, düşük seviyelerini başkasının üzerine yüklememelidir. "Bize büyü yapıldı" denildiğinde çoğu zaman mesele kötü ahlaktır. Bir kimse eşine hakaret ediyor, kötü söz söylüyor, sonra bunun sebebini büyüye bağlıyor. Bu doğru değildir.

Kaynak: 188. Dergah Sohbeti – Tövbe ve Ümit, Evlilikte Cüzi İrade, Öfke Kontrolü ve Saba

Anne ve babanın sabah namazı konusunda sorumluluğu nedir?

Bir baba, 8-9 yaşından itibaren erkek çocuğunu sabah namazına kaldırmakla vazifelidir. Bir anne, kız çocuğunu namaza alıştırmakla vazifelidir. En iyi kıyafetleri almayı bilen ama sabah namazına kaldırmayı bilmeyen anne babalar, o çocuktan ahirette hesap vereceklerdir.

Kaynak: 188. Dergah Sohbeti – Tövbe ve Ümit, Evlilikte Cüzi İrade, Öfke Kontrolü ve Saba

Eşlerin mali hakları nelerdir?

Kadınların kocalarından harçlık istemeye çekinmeleri gayet edepli bir davranıştır. Erkek, eşinin bu edebini hoş karşılamalı ve ondan bir şey istetmeden, hali kadar haftalık, günlük veya aylık bir harçlık vermelidir. Bu bir kimsenin eşine verdiği sadaka sayılır ve ahirette sevap olarak yazılır.

Kaynak: 189. Dergah Sohbeti – Eşlerin Mali Hakları, Darülharp’te Faiz ve Yakîn Ehli Olma

Eşlerin mali hakları ve cömertlik konusunda ne söylenmektedir?

İnsan cömertliğini önce evinden başlayacak. Evine cömertlik yapmayanlar, etrafına cömertlik gösterise bu ancak gösteriş olur. Eşinin ve çocuklarının ihtiyaçlarını gör, onları dilenci etme, başkalarının eline baktırma. Gücünün nisbetinde, kazancının nisbetinde evine harcama yap.

Kaynak: 189. Dergah Sohbeti – Eşlerin Mali Hakları, Darülharp’te Faiz ve Yakîn Ehli Olma

Evlilik neden dinin tamamlanması için önemlidir?

Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri "Evleniniz, dininizi tamamlayınız" buyurmuştur. Yine "Evleniniz ve çoğalınız; kıyamette, mahşerde ben sizin çoğunluğunuzla iftihar edeceğim" demiştir. Bir kimse evlendiğinde dinini tamamlamış olur; dini tamam olanın aklı da tamam olur. Dini tamam olmayanın ise aklı da tamam olmaz.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

Evlilik için hangi şartlar geçerlidir?

Kim evlenmez? Eğer bir kimsenin bir evi geçindirecek mali imkânı yoksa, bir kadını idame ettirecek fiziki ve ruhi yapısı yoksa o kimsenin evlenmemesi caizdir. Ama bunların dışında bir kimsenin evlenmesi şarttır. Kardeşler bu noktada evlilik için gayret gösterecekler, uğraşacaklar ve mutlak kaderlerine doğru mücadele edeceklerdir.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

Allah’ın din bağıyla kardeş ilan etmesi ne anlama gelir?

Allah, "La ilahe illallah Muhammedun Resulullah" diyen herkesi din bağıyla kardeş ilan etmiştir. Bu fiziki bir akrabalık değil, manevi bir kardeşliktir. Kim "La ilahe illallah Muhammedun Resulullah" diyorsa hangi cemaatten, hangi şeyhten, hangi mezhepten olursa olsun bizim kardeşimizdir.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

İstiğfar ve tövbenin fazileti nedir?

Cenab-ı Hak hadis-i kudsisinde şöyle buyurmuştur: "Ey Ademoğlu! Sen bana dua edip benden umduğun müddetçe, işlediğin günahlar ne olursa olsun önem vermem, mağfiret ederim. Ey Ademoğlu! Günahların gökyüzünü kuşatacak boyutlara ulaşsa da sonra benden mağfiret talep etsen seni bağışlarım. Ey Ademoğlu! Bana yeryüzü dolusu günahlarla gelsen de huzuruma bana hiçbir şey eş koşmayarak çıksan, ben de sına yeryüzü dolusu mağfiretle gelirim."

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

İstiğfar ederek yatan bir kimse ne olur?

Muhakkak her gece yatağınıza yatarken istiğfar ederek yatın. "Subhanallahi ve bihamdihi, Subhanallahil Azim ve bihamdihi, estağfirullahil Azim" diyerek yatın. Bunu diyemiyorsanız en azından "estağfirullahil Azim" deyin. İstiğfar ederek yatan bir kimse eğer ölürse şehit hükmündedir; günahları temizlenmiş bir şekilde ölür.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

İstiğfar ve tövbe neden önemlidir?

Kim istiğfara devam ederse Allah ona her kederden bir ferahlık, her darlıktan bir çıkış ve hesap edemediği yerlerden rızık verir. Kim amel defterinin kendisini sevindirmesini istiyorsa oraya çokça istiğfar yazdırsın. Meleğin Üç Saat Beklemesi Herhangi bir Müslüman bir günah işlediğinde beraberindeki melek üç saat bekler. Olur ki o kul istiğfar edip günahından dönüp tövbe eder diye bekler. Eğer tövbe ederse hiçbir şey olmamış gibi melek o günahı yazmaz ve Allah da kıyamet gününde ona azap etmez.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

Zikrullahın iki türü nedir?

Zikrullah yapılış şekli olarak iki türdür: Sesli yani cehri zikrullah ve sessiz yani hafi zikrullah. İkisi de sünnettir, ikisi de vardır, ikisi de makbuldür. Birbirlerinden mutlak üstünlükleri yoktur; bazı yerlerde cehri, bazı yerlerde hafi daha faziletlidir.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

Hafi zikrullah nerede uygulanır?

Ancak Hazreti Abbas ve oğlu Abdullah rivayet eder ki namazın bittiğini mescitten zikrullah sesi geldiğinde anlarlardı. Çünkü ashab her farz namazından sonra cehri olarak Allah’ı zikrederlerdi. Hazreti Ömer’in oğlu Abdullah da der ki biz her farz namazından sonra Resulullah ile beraber Allah’ı cehri olarak zikrederdik. Biz hem cehri hem hafi zikrullah yaparız. Günlük hayatımızda, evlerimizde, işlerimizde hafi çekeriz. Cemaatle olduğumuz vakitlerde cehri çekeriz.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

İstiğfar neden önemlidir?

Hadis-i şerifte buyurulmuştur: "Size hastalığınızı ve şifanızı bildireyim mi? Hastalığınız günahlar, şifanız ise istiğfardır." Kim istiğfara devam ederse Allah ona her kederden bir ferahlık, her darlıktan bir çıkış ve hesap edemediği yerlerden rızık verir. Kim amel defterinin kendisini sevindirmesini istiyorsa oraya çokça istiğfar yazdırsın.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

Muhakkak her gece yatağınıza yatarken istiğfar ederek yatın neden?

Muhakkak her gece yatağınıza yatarken istiğfar ederek yatın. "Subhanallahi ve bihamdihi, Subhanallahil Azim ve bihamdihi, estağfirullahil Azim" diyerek yatın. Bunu diyemiyorsanız en azından "estağfirullahil Azim" deyin. İstiğfar ederek yatan bir kimse eğer ölürse şehit hükmündedir; günahları temizlenmiş bir şekilde ölür.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

Namazsız bir mümin neden kabul edilemez?

Namazsız bir mümin, namazsız bir derviş düşünülmesi mümkün değildir. Namazı asla terk etmeyin. Namazı terk edenin dini yıkılır. Ehl-i tasavvuf olup namazını terk etmek asla kabul edilemez. Namazınız yoksa dininiz yoktur; namazınız yoksa direğiniz yıkılmıştır, çadırınız yıkılmıştır. Namazınız yoksa miracınız yoktur.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

Akraba hakkına iyilik etmek ne gibi faydalar sağlar?

Enes bin Malik radıyallahu anh hazretlerinden rivayet edilmiştir: Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: ‘Rızkının genişlemesini ve ömrünün uzamasını isteyen kimse akrabasına iyilik etsin.’ Kim Rabbinden korkar ve akrabasına iyilik ederse eceli geciktirilir, malı bereketlenir ve ailesi de onu sever.

Kaynak: 198. Dergah Sohbeti — Sigara Hükmü, Şükür, Akraba Hakkı ve Haremlik-Selamlık

Cocuk sahibi olmak ve aile hukuku nasil olur?

Eger bir erkek makul noktada cocuguna bakabilecekse, maddi durumunda problem yoksa ve cocuk istiyorsa kadin ona tabi olur. Kadinin ‘Ben cocuk istemiyorum’ deme hakki yoktur. Erkegin fitratinda cocuk istegi vardir; Allah insanligin cogalmasi icin bu fitrati koymustur. Ancak kadinin fiziksel veya psikolojik olarak cocuga bakamayacak durumu varsa ve erkek de bakici tutamayacaksa, o zaman din baskakadın almaya musaade etmistir. Dinin cocuk dogurmaya iliskin hükmü aciktir: Islam cok esliliktesinir koymamis, aksine dort ese indirerek büyük bir reform yapmistir. Ardından ‘Sizin icin en güzeli tek eslilik’ ayeti gelmistir. Kadin nikah sirasinda ‘Uzerime baskasini almayacaksin’ sarti kosabilir; bu sart gecerlidir.

Kaynak: 202. Dergah Sohbeti – Insanlarla Iyi Gecinmek, Emin Insan Olmak ve Zikrullah Hal

Evlilikte namazın önemi nedir?

Bekârlar namaz kılmayan bir kadınla evlenmesin. Bayanlar namaz kılmayan bir adamla evlenmesin. Anneler babalar namaz kılmayan bir kimseyi çocuklarına eş olarak seçmesinler. Çünkü namazla alakası kesilince dinle de alakası kesilir. Bir ömür boyu bunun cefası çekilir.

Kaynak: 209. Dergah Sohbeti – Namazı Terk Etmenin Hükmü, Sarıkla Namaz, Kadınların Camiy

Görevlilerin Hakkı nedir?

Hiçbir görevli kardeşin hiçbir dervişe küsmeye hakkı yoktur. İster üstat olsun, ister çavuş olsun, ister herhangi bir kimse olsun; birine gider, meramını anlatır, doğruyu söyler, tebliğ edecek bir şey varsa tebliğ eder, vazifesini yerine getirir. Küsmek hiçbir şekilde olmaz. Bir kimse üstadın tayin ettiği görevliye Kur’ân ve Sünnet dairesinde tâbi olmalıdır.

Kaynak: 210. Dergah Sohbeti – Anne-Baba Hakkı, Çocuk Eğitimi, Vahyin Dereceleri ve Borçl

Çocuklara nasıl davranılmalıdır?

Çocuklara merhametle, şefkatle, Kur’ân ve Sünnete uygun davranılmalıdır. Hz. Ömer radıyallahu anh efendimize çocuğundan şikâyete gelindiğinde sormuştur: Ona iyi bir isim koydun mu? Dinini öğrettin mi? Bir sanat, ticaret öğrettin mi? Hayır cevabını alınca ‘İyi ki o seni öldürmemiş’ buyurmuştur. Çocuğun da anne-babada hakkı vardır: Hayırlı bir isim, dini öğretmek, güzel ahlâk ve bir meslek kazandırmak.

Kaynak: 210. Dergah Sohbeti – Anne-Baba Hakkı, Çocuk Eğitimi, Vahyin Dereceleri ve Borçl

Çocuk Eğitiminde Yapılan Hatalar nelerdir?

Anneler babalar çocuklarını kral ve kraliçe gibi yetiştiriyorlar, normal hayat ise öyle değildir. Erkek çocuklarına işe yarar bir meslek öğretmek, kız çocuklarına ev idare etmeyi öğretmek gerekir. Çocuğun annesinin kayınvalidesini sabahtan akşama kadar kötülemesini dinleyen erkek çocuk, büyüdüğünde kayınvalidesine hürmet etmez. Rüzgâr eken fırtına biçer.

Kaynak: 210. Dergah Sohbeti – Anne-Baba Hakkı, Çocuk Eğitimi, Vahyin Dereceleri ve Borçl

Evlilik sisteminde eşlerin vazifeleri nelerdir?

İslam’da kadının ve erkeğin vazifeleri belirli bir hukuk çerçevesinde belirlenmiştir; ancak bu vazifeler katı bir anayasa maddesi gibi değil, sevgi, muhabbet, anlayış ve hoşgörü ile yerine getirilmelidir. Adam yorgunsa bir gün kadın ayağını yıkar; kadın yorgunsa bir gün erkek mutfağa girer. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri gün gelir kendi söküğünü dikerdi, Hz. Ayşe validemize yardım ederdi. Bu onun erkekliğine zarar getirmezdi.

Kaynak: 211. Dergah Sohbeti – Ticarette Kâr Haddi, Evlilik Sistemi, Sırları Korumak ve D

Eşlerin birbirlerine karşı davranışları nasıl olmalıdır?

Evleri cennet bahçesine çevirmek için birbirlerini itici, kırıcı kelimelerden ve hareketlerden uzak durmak gerekir. Sabahtan yatıncaya kadar kavga eden bir ev İslâmî bir evlilik değildir.

Kaynak: 211. Dergah Sohbeti – Ticarette Kâr Haddi, Evlilik Sistemi, Sırları Korumak ve D

Erkeklik haram-helâl noktasında nasıl yapılır?

Erkeklik haram-helâl noktasında yapılır. Eşinin başı açık balkona çıkması, tesettüre riâyet etmemesi, namaz kılmaması, oruç tutmaması konularında erkeklik yapılır, tebliğ edilir. Ama su geç gelmiş, çay geç demlemiş gibi konularda erkeklik yapılmaz. Derviş kardeşler eşlerine asla zulmetmeyeceklerdir.

Kaynak: 211. Dergah Sohbeti – Ticarette Kâr Haddi, Evlilik Sistemi, Sırları Korumak ve D

Cemaatlerin para toplama meselesi nasıl değerlendirilmelidir?

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri cihat zamanında cihat için insanlardan tasadduk isterdi. Bir bayram günü kadınların arasına girip cömert olmaları için tavsiye etmişti; kadınlar bileziklerini ve küpelerini çıkarmışlardı. Ancak bazı cemaatlerin sürekli para toplama sohbetleri yapması, sokakta bile para istemesi, İlahiyat Fakültesi mezunu kızların dükkân dükkân dolaşarak para toplaması uygun değildir.

Kaynak: 211. Dergah Sohbeti – Ticarette Kâr Haddi, Evlilik Sistemi, Sırları Korumak ve D

Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri devrimci midir?

Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri en büyük devrimcidir. Bir eline ay, bir eline güneş verilse bile lâ ilâhe illallah demekten vazgeçmeyeceğini söylemiştir. Bugün bile en hidâyetli, en takvalı Müslümanlar devletin bir makamında veya ekonomik güce ulaştıklarında dağılıp gidiyorlar. Gerçek devrimci ruh, inancını her gün yenilemek ve tazelemektir.

Kaynak: 211. Dergah Sohbeti – Ticarette Kâr Haddi, Evlilik Sistemi, Sırları Korumak ve D

Anne-Baba Hakkı ve Sohbete Gitme Meselesi nedir?

Babanın veya annenin hakkı Kur’ân ve Sünnet dairesindedir. İnsanlar Kur’ân ve Sünnetin içerisinde durdukları müddetçe, Kur’ân ve Sünnetin yasaklamadığı, haram kılmadığı bir şeyde anne ve baba evladını men edemez. Anne ve baba farzdan men edemez. Sohbete gitmek, camiye gitmek, namaz kılmak, Allah’ı zikretmek, oruç tutmak Kur’ân ve Sünnetin içerisinde olan şeylerdir. Bunlar için ‘Hakkımı helâl etmem’ demek boşunadır.

Kaynak: 212. Dergah Sohbeti – Rüyetullah, Çocuk Eğitimi, Sahte Peygamberlik ve Allah Sev

Üstada Adab ve Tarikat Âdâbı nedir?

Üstat sormadıkça görüş bildirilmez. İstişare ederse herkes görüşünü bildirir; etmiyorsa çok yakın dairede olan bir derviş ‘Şunu şöyle yapsak mı?’ noktasından bir görüş sunabilir. Üstat selamlaşır, nasılsın der, o kadar. Ardından o sorarsa konuşma devam eder, sormazsa devam etmez.

Kaynak: 214. Dergah Sohbeti – Kader Meselesi, Kıyamet Alametleri, Üstada Adab ve Aile İl

Bir cemâatin, bir topluluğun bütün işi Allah’ın işi midir?

Bir cemâatin, bir topluluğun bütün işi Allah’ın işidir. Temizleyen Allah’a hizmet ediyor, tuvaleti temiz tutan Allah’a hizmet ediyor.

Kaynak: 214. Dergah Sohbeti – Kader Meselesi, Kıyamet Alametleri, Üstada Adab ve Aile İl

Aile İlişkileri ve Kayınvalide-Kayınpeder Meselesi nedir?

Kadınlar da erkekler de eşlerinin aileleriyle konuşmalı, problemlerini çözmelidir. Eşinin annesine babasına gitmek isteyen kadının haftada bir sefer hakkı vardır, gönderilmelidir. Kocası annesine babasına baktığı için ona laf söylemek zulümdür. Kadınlar bu noktada kocalarına laf söylerlerse zulmetmiş olurlar. Erkekler de eşlerini aileleriyle görüştürmelidir.

Kaynak: 214. Dergah Sohbeti – Kader Meselesi, Kıyamet Alametleri, Üstada Adab ve Aile İl

Haklı olduğunu bilirsin ama senin hakkın yok mudur?

Haklı olduğunu bilirsin ama senin hakkın yoktur. Gidersin elini öpersin, duasını alıp gidersin. Küslük yok, gelip gitmemek yok. Hiçbir derviş kardeş anne babalarıyla ve eşlerinin anne babalarıyla problem yaşamasın. Bu dervişlik değildir.

Kaynak: 214. Dergah Sohbeti – Kader Meselesi, Kıyamet Alametleri, Üstada Adab ve Aile İl

Ehl-i Beyt Sevgisi ve Fazilet Sıralaması nedir?

Hz. Ali radıyallahu anh efendimiz hem zâhirde savaşta, fikirde, fıkıhta üstün hem de mâneviyatta üstündür. Bu çift taraflı üstünlüğünden dolayı ‘Allah’ın Aslanı’ lakabını almıştır. Ehl-i beyti sevmek imandandır. Biz ehl-i beyti severiz, önemsiz görmeyiz, kıymet veririz; ehl-i beyt bizim için öndedir.

Kaynak: 215. Dergah Sohbeti – Ehl-i Beyt Sevgisi, Fazilet Sıralaması, Allah Yolunda İnfa

Fazilet sıralamasında Ehl-i Sünnet, hulefâ-yı râşidîn sıralamasını esas alır mı?

Fazilet sıralamasında Ehl-i Sünnet, hulefâ-yı râşidîn sıralamasını esas alır: Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali. Ancak Ehl-i Sünnetin bir kısmı fazilet açısından Hz. Ali’yi Hz. Osman’dan öne geçirmiş veya denk görmüştür; bu da Ehl-i Sünnetin içinde mevcuttur. Birisi bu şekilde sıralasa itiraz edilmez. Muhabbet açısından ise bir kimse Hz. Ali efendimizi hepsinden fazla sevdiğini söyleyebilir; sevgi duygu meselesidir, kalple alâkalıdır. Fazilet sıralaması akılla, sevmek kalple alâkalıdır.

Kaynak: 215. Dergah Sohbeti – Ehl-i Beyt Sevgisi, Fazilet Sıralaması, Allah Yolunda İnfa

Hz. Hüseyin ve Kerbelâ Hadisesi nedir?

Hz. Ali efendimiz vefat ettikten sonra Hz. Hasan efendimiz biat almaktan vazgeçmiştir. Muâviye vefat edince Kûfeliler Hz. Hüseyin efendimize biat etmek istediler ve onu davet ettiler. Hz. Hüseyin efendimiz onların biatlarını almak üzere Kûfe’ye yola çıktı. Ancak Muâviye’nin oğlu Yezîd bunu duyunca ordu gönderdi ve hepsini katlettirdi, şehit ettirdi. Bu kaderin bir cilvesidir, büyük bir acıdır. Hz. Hasan efendimiz vefat ettiğinde sırtında küfe izleri ve nasırlar vardı. Üç gün sonra anlaşıldı ki mübarek her gece kalkar, küfeyi erzakla doldurur, Medine’nin arka sokaklarındaki dulların ve kimsesizlerin evlerine sırtında yiyecek taşırdı. Hz. Hüseyin efendimiz şehit olduğunda cebinde hiç para çıkmadı. Her ikisi de ‘Dedemiz Muhammed’den böyle gördük’ derlerdi. Hz. Hüseyin efendimiz bir kadına 500 dirhem parasının tamamını bir defada vermiştir.

Kaynak: 215. Dergah Sohbeti – Ehl-i Beyt Sevgisi, Fazilet Sıralaması, Allah Yolunda İnfa

Alevîlik Meselesi nedir?

Hz. Hüseyin efendimizi sevmek demek; namazını kılmak, orucunu tutmak, onun yolundan gitmek demektir. Hz. Hüseyin efendimiz o dehşetli anda bile namazını ve orucunu bırakmamıştır. Onu komünist veya Marksist ideolojilerle yan yana koymak ahmaklıktır. Hz. Hüseyin efendimiz dinsiz değildi, Kur’ân ve Sünnet üzere yaşıyordu. İki deyiş vurup, iki bardak şarap içip Hz. Hüseyin’in aşkı olmuyor. Hz. Ali efendimizi seviyorsanız namazınızı kılın, orucunuzu tutun. Hz. Ali efendimiz sahâbenin içerisinde ilk namaz kılanlardan, iman edenlerdendir.

Kaynak: 215. Dergah Sohbeti – Ehl-i Beyt Sevgisi, Fazilet Sıralaması, Allah Yolunda İnfa

Anne-baba hakkının ne kadar önemli olduğu?

Anne-baba hakkı hiçbir noktada vazgeçilecek bir şey değildir. Ne kadar haklı olursanız olun, annenizin babanızın yanında en haklı olduğunuz noktada haksız olmaya başlarsınız. Annelerinizi babalarınızı üzmeyin, onlarla aranızı bozmayın. Gidin gönlünü alın; beddua etseler bile, soğuk davransalar bile onlarla problemi çözmeye çalışın.

Kaynak: 220. Dergah Sohbeti – Manevi Makamlar, Affetme Ölçüsü, Zikrullahta Sebat ve Sadı

Akrabalık bağları nasıl korunmalıdır?

Akrabalık bağlarını kesen olmaz. Ehl-i tasavvuf kötü davranan olmaz, akrabalık bağlarını kesen olmaz. Kim kesiyorsa kessin; siz gücünüzün yettiğince, nefsinizin el verdiğince telefonlaşıp, görüşüp, karşılaştığınızda konuşmaya gayret edin.

Kaynak: 221. Dergah Sohbeti – Fıtrat ve Temizlik, Nefsin Tuzakları, Davet Adabı ve Dervi

Eşlere hayırla muamele nasıl yapılmalıdır?

Evinizde huzur istiyorsanız, kadınlar da erkekler de eşlerinin aleyhine yol aramasın. Geçiminizi selamet ve afiyetle yapın, birbirinize zulmetmemeye gayret gösterin. Bıdı buzuyu çoğaltmayın, laf lafı getirmesin. Bunlar şeytanın işine gelir. Eşlerinize hayırla muamele etmezseniz aile huzurunu kaçırmış olursunuz; aile huzurunu kaçıranların ahiret huzuru da kaçar.

Kaynak: 221. Dergah Sohbeti – Fıtrat ve Temizlik, Nefsin Tuzakları, Davet Adabı ve Dervi

Akrabalık bağlarını nasıl korumak gerekir?

Allah akrabalarla bağı kesmemeyi emretmiştir. Bunun dereceleri vardır: Birincisi, birisi size selam verdiğinde veya gelmek istediğinde mahkum ve malum dairede ilişkinizi devam ettirmek — bu farz noktasıdır. İkincisi, normal herkes gibi akraba bağlarını küçük büyük gözetmeksizin korumaktır. Üçüncüsü ve en üstünü ise gelmeyene senin gitmendir, selam vermeyene senin selam vermendir. Bu, ariflerin ve velilerin işidir.

Kaynak: 222. Dergah Sohbeti – Şevval Orucu, Akrabalık Bağları, Zikrullah ve Allah’ın Sev

Çocukları dizinin dibinden ayırmamak neden önemlidir?

Çocuklarınızı dizinizin dibinden ayırmayın. Burnunuzun ucundan ayırmayın. Erkek çocuğunu elinden tut, getir götür, camiye götür. Kız çocuğunu annesi dizinin dibinden ayırmasın. Haram helal noktasında değil, tavsiye olarak söylüyorum: televizyonları görüyorsunuz, sokakları görüyorsunuz. ‘Benimki yapmaz, benimki olmaz’ demeyin, Allah muhafaza eylesin. Gözünüzün önünden ayırmayın.

Kaynak: 222. Dergah Sohbeti – Şevval Orucu, Akrabalık Bağları, Zikrullah ve Allah’ın Sev

Aile İçi Ahlak ve Merhamet nedir?

Kadınlar erkeklerin ahlakından şikayet etmesin, erkekler hanımların ahlakından şikayet etmesin. Erkek kardeşler, eşlerinize merhametli olun: Yediğinizden yedirin, giydiğinizden giydirin, içtiğinizden içirin. Sen et yerken o ot yemesin, sen pahalı giyinirken o ucuzunu giyinmesin.

Kaynak: 227. Dergah Sohbeti – Tövbe, Nefis Makamları, Güzel Ahlak ve Şüphe Hastalığı

Dini nikâh nedir?

Devletin yapmış olduğu şey evlenme aktidir, nikâh değildir. Nikâh dinî bir terminolojidir, ibadet hükmündedir. Devlet nikâh kıyamaz. Devlet iki eşcinseli de evlendirebiliyor, dinen gayrimüslim bir erkekle Müslüman bir kadını evlendirebiliyor — bunlar dinen caiz değildir. O yüzden devletin kıymış olduğu şey nikâh statüsünde değildir.

Kaynak: 230. Dergah Sohbeti – Kulluk Makamı, Dini Nikâh ve Sufi’nin Hüzün Deryası

Dini nikâhın şartları nelerdir?

Bir şey vardır ki şakası da gerçektir: O da nikâhtır. Bir adam bir kadına ‘Seni nikâhıma aldım’ dedi, kadın da ‘Tamam’ dedi, iki erkek şahit var — nikâh nikâhtır. Bir mesajla dahi, şahitlerin huzurunda okunup kabul edilse, nikâh gerçekleşir. O yüzden dini nikâh önemlidir, dinen boşamak da önemlidir.

Kaynak: 230. Dergah Sohbeti – Kulluk Makamı, Dini Nikâh ve Sufi’nin Hüzün Deryası

Evliliğe ehliyet nedir?

Erkekler evlerine bakmakla mükelleftirler, çalışmakla mükelleftirler. Bu noktada yetersiz olan evlenmesin, milletin başını yakmasın. Psikolojik yeterliliğe sahip olmayan erkekler ve kadınlar, fiziki yeterliliğe sahip olmayan erkekler ve kadınlar evlenmesinler. Onlara evlenmek farz-vacip değil, nafile-sünnet değil — onlara evlenmek mekruhtur.

Kaynak: 230. Dergah Sohbeti – Kulluk Makamı, Dini Nikâh ve Sufi’nin Hüzün Deryası

Anne-baba ve çocuk hukuku nedir?

Allah kıyâmet günü yüzüne bakmayacakları arasında: Annesine babasına ters girip onları görmezden gelenler var. Çocuklarıyla ilgilenmeyen, çocuklarını terk eden anne babalar da var. Herkes zanneder ki sadece çocuklar anne babaya bakacak. Hayır; anneler babalar sağ oldukları müddetçe çocuklarına sırtlarını dönemezler.

Kaynak: 237. Dergâh Sohbeti — Takvâ, Ahde Vefâ, Kibir ve Allah Sevgisi

Evlilikte kibirlilik neden olmamalıdır?

Kibirlilik yapmayın. İnsanlar normalde evlilik konusunda kibirlilik yaparlar. ‘O bize göre değil, bu ona göre değil; gözü kara olacak, kaşı ak olacak’ diye ömürlerini bitirirler. Evlilikte çok ince eleyip sık dokuyanlar vardır, bu hoş bir şey değildir.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Nikâh neden yapılır?

Nikâh dört şey için yapılır: Dili için, zenginliği için, güzelliği için, nesebi için. Siz dindar olanını seçin.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Mükemmel bir kadın ya da erkek var mı?

Hiçbir kimse için mükemmel bir kadın yok, hiçbir kimse için de mükemmel bir adam yok. En mükemmeli bin dört yüz yıl önce geldi, yaşadı, gitti. İki mükemmel aynı evde yaşayamaz.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Boşanma hakkı var mı?

Bir kadın boşanmak istiyorsa adam beş dakikada boşayacak, gidecek. Bir adam boşanmak istiyorsa boşanacak, geçecek. Boşanmak yolun sonu değil, ölüm değil. O da Allah’ın helâlidir.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Kadın boşanmak istedi diye kimseyi öldürmek ne demektir?

Kadın boşanmak istedi diye gidip onu öldürmek rezilliktir, katilliktir, ebedîyen cehennemde kalacaktır. ‘Bir kimseyi öldüren, bütün insanları öldürmüş gibidir.’ (Mâide 5/32)

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Bekârlık neden sünnete aykırıdır?

Bekârlığınıza devam ettirmeniz hoş bir şey değil, sünnete aykırıdır.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Eşler arası muâmele nasıl olmalıdır?

Bir erkeğin bir kadına hakaret etmesi, ona bağırıp çağırması, dövmesi, aşırı baskı yapması anlaşılabilecek bir şey değildir. ‘Kadınlar eğri kemiğinden yaratılmıştır; çok düzeltmeye çalışırsanız kırılır, çok serbest bırakırsanız iyice yamulur.’ Bizim dinimiz orta dindir. Eşlerinize orta davranın; hakaret etmeyin, dövmeyin, sövmeyin, küfür etmeyin, saygısız davranmayın.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Dervişlik ahlâkına eşe kötü muâmele uygun mudur?

Dervişlik ahlâkına eşe kötü muâmele hiç uygun değildir. Bir kadın ne zaman evden kovulur? Sözünü dinlemiyorsa, gitme dediği yere gidiyorsa, eve alma dediği kimseyi alıyorsa, ahlâksızlık yapıyorsa — o zaman söylenecek laf yok. Ama bunlar yoksa bir erkeğin onu dövmesi, sövmesi, hakaret etmesi zayıflıktır.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Takvâ sahiplerinin özellikleri nelerdir?

O takvâ sahipleri ki bollukta ve darlıkta infâk ederler. Öfkelerini yenerler. İnsanların kusurlarını bağışlarlar. Allah ihsân edenleri sever.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Bollukta ve darlıkta infâk nedir?

Takvâ sahipleri için bolluk veya darlık söz konusu değildir; onlar infâk etmeye devam ederler. Açtır, birisi ona bir lokma getirmiştir, onu infâk eder. Gece gündüz infâk ederler. Gece infây etmek, gece namazdan sonra kalkıp dua etmek, gece zikirde dua etmektir. İnfâk edenin malı eksilmez, ilmi eksilmez, duası eksilmez. Oruç tuttun, infâk et ümmet-i Muhammed’e. Zikrettin, infâk et. Dua ettin, infâk et.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Öfkeyi nasıl yenmek gerekir?

Sizin en kuvvetliniz öfkelendiğinde öfkesini yenendir. Ebû Zer el-Gıfârî Hazretleri’ne birisi gelmiş saçını çekmiş, seslenmemiş. Birisi bir daha saçını çekmiş. Ayağa kalkmış, dolaşmış; olmamış, oturmuş; olmamış, yatmış. Demiş: ‘Resûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem buyurdu ki öfkelendiğinde oturuyorsan kalk, ayaktaysan otur, olmadı yat.’

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Öfke neye benzer?

Öfke şeytandandır. Hadîs-i şerîfte buyurulmuştur: ‘Şeytan ateşten yaratılmıştır. Ateşi nasıl su söndürürse, sen de abdest al.’ Öfkelendiğinde kalk abdest al, iki rekât namaz kıl. Bir dolaş, git yat. Ama sakın diline sahip ol, eline sahip ol. Dervîş öfkelenmez; dervişin öfkeleneceği şey kâfirlerdir, münâfıklardır, kötü ahlâktır. Müslümanlara karşı şefkatli ve merhametli olunur.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Kusurları nasıl bağışlamalı ve affetmeliyiz?

Affet. Affedersen affolursun. Bağışla. Sana kim kötülük yaptıysa bağışla. Kim yanlışlık yaptıysa bağışla. Kim eksik davrandıysa bağışla. Kim affederse Allah onu affeder. Kim bağışlarsa Allah onu bağışlar. Kim etrafındaki herkese hakkını helâl ederse Allah onu mahşerde bağışlar, kusurlarını örter.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

İmâm Mâlik Hazretleri’nin Ehl-i Beyt sevgisi nasıl bir örnektir?

İmâm Mâlik Hazretleri’ne zamanın Medîne kadısı ve vâlisi zulmetmiş. Demiş: ‘Ben sana hakkımı helâl ettim. Çünkü sen Muhammed Mustafa sallallâhu aleyhi ve sellem’in soyundansın. Ben asla Resûlullâh’ın Ehl-i Beyti’yle onun huzûrunda çatışamam.’ Ne büyük bir ehl-i beyt sevgisi.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Bağışlamak ve affetmek ne anlama gelir?

Bağışlarsan Allah katında yücelirsin, insanlar katında yücelirsin, tevâzu ehli olursun. Hiç kimseye kalbinden kin tutma, buğz etme. İşi sahibine bırak. De ki: ‘Yâ Rabbî, ben bağışladım, mü’min kardeşlerimle mahşerde çekişmek istemiyorum.’

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Günahta ısrarcı olmak ne demektir?

Günahta ısrarcı olma; gıybette, iftirâda, yalancılıkta, katı kalplilikle ısrarcı olma. Şeytan ‘Bunu affetme’ der; sen affet. Şeytanın sözünü dinleme, dostunun sözünü dinle.

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Kaderle barışmak nasıl sağlanır?

Hazret-i Abbâs’ın oğlu Abdullah’a Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem buyurdu: ‘Bütün insanlar sana kötülük yapmak için toplansalar, Allah dilememişse kimse sana kötülük yapamaz. Bütün insanlar sana iyilik yapmak için toplansalar, Allah yaratmadıkça kimse sana iyilik yapamaz. Kalem kırıldı, mürekkep kurudu.’

Kaynak: 238. Dergâh Sohbeti — Evlilik Ahlâkı, Öfkeyi Yenmek, Affetmek ve Tövbe

Hazret-i Ebû Bekir’in üç ameli nelerdir?

Hazret-i Ebû Bekir Efendimiz’in bulunduğu bir mecliste Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem sordu: ‘Bugün hanginiz oruçlu?’ Hazret-i Ebû Bekir elini kaldırdı. ‘Bugün hanginiz hasta ziyaretine gitti?’ Elini kaldırdı. ‘Bugün hanginiz bir kardeşine yemek yedirdi?’ Yine elini kaldırdı. ‘İşte bu ehl-i cennettir’ buyurdu.

Kaynak: 239. Dergâh Sohbeti — Aşk ve Kavuşma, Hastalıkta Allah Dostluğu, Sabır ve İhsân

Dergâhtan evlilik meselesi nedir?

Dergâhtan evliliğe kızmam. Ama insanlar dergâha evlilik niyetiyle gelirlerse kendilerine yazık ederler. Dergâhtan evlenecek olan kızlar da erkekler de hüsn-i niyetli davranmalıdırlar. ‘Dergâhtan bir kız alalım’ çok güzel, alsın. Ama o kızın ahlâkına baksınlar. Veya dergâhtan bir adamla evlensinler ama o adamın ahlâkına baksınlar.

Kaynak: 241. Dergâh Sohbeti — Cehennemde Ebedî Kalma, Belâ ve Musîbet Hikmeti, Fedâkârlı

Nikâh ve Nişan meselesi nedir?

Bir erkek bir kadınla nikâhlandığında kadın onun hanımı olur. Nikâhlandığı anda hanım oldu. Adam kadının her şeyinden sorumludur: yemesinden, içmesinden, giymesinden, yatmasından, kalkmasından, evinden, barkından, ihâşesinden. Düğüne ister bir gün kala, ister nişanlandığı an nikâh kıyılsın — önemli değildir. Adam adamlığına güveniyorsa, kadın kadınlığına güveniyorsa nikâhlansınlar.

Kaynak: 251. Dergâh Sohbeti – Mürşid-i Kâmil İhtiyâcı, Tasavvufta Muhabbet ve Ümit, Yakı

Vatan sevgisi ve şehitlerimiz nedir?

Dîni İslâm olan, kıblesi Beytullâh olan, kitâbı Kur’ân olan, Peygamberi Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.) olan bir kimse asla ve asla Müslüman Türk askerine kurşun sıkmaz. Gerekçesi ne olursa olsun. Kitâbı Kur’ân ise, Peygamberi Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.) ise, kıblesi Beytullâh ise, dîni İslâm ise — namlusu Müslüman Türk askerine çevrilmez. Bunun hiçbir haklı gerekçesi yoktur.

Kaynak: 257. Dergâh Sohbeti – Ashâb-ı Kirâm’a Saygı, Nafile İbâdetlere Müdâhale Yasağı,

Dinden geçim sağlama meselesi nedir?

Ramazan: Din Üzerinden Geçim Sağlama Meselesi

Bir kimse ibadet noktasında yaptığı bir şeyde ücret alıyorsa, o şey ibadet olmaktan çıkar. İmâm-ı Âzam Hazretleri’ne göre ibadet karşılığında ücret almak câiz değildir. Gönül ister ki insanlar Kur’ân-ı Kerîm öğretmekten dolayı ücret almasınlar.

Din kitaplarının — birinci derecede Kur’ân-ı Kerîm’in — içerisindeki hükümleri uygulamaktan ve öğretmekten ücret almak çok uygun değildir. İnsanlar bunu meslek hâline getirmemeliydi; ne zaman meslek hâlini almaya başladı, o zaman insanların gerçek bozulmaları yaşanmaya başladı.

Kazançların sıralamasında birinci cihad, ikinci ticaret, üçüncü sanat, dördüncü ziraat, beşinci kira ve memurluk gelir. Bu sıralamanın içerisinde din öğretmenliği yoktur. Ashâb’dan kimse dini öğrettiği için ücret almamıştır. Büyük sufilerin hiçbirisi geçimini dininden sağlamamıştır: Kimisi terzilik, kimisi yorgancılık, kimisi pamukçuluk, kimisi tüccarlık yapmıştır. İmâm-ı Âzam Hazretleri kumaş tüccarıdır; geçimi din değildir.

Kaynak: 260. Dergâh Sohbeti: Dinden Geçim Sağlama, Hüsn-ü Zan, Ramazan Fazileti ve Anne-

Dergâhı ve dini kullanma tehlikesi nedir?

Dergâhı, cemaati, üstâdı, şeyhi kullanmak çok kötü bir şeydir. Birisi hizmet ediyor ama hizmetini kullanmaya çalışıyor; semâ ediyor ama semâsını kullanmaya çalışıyor; ilâhî söylüyor ama ilâhîsini kullanmaya çalışıyor — buna fırsat verilmemelidir. Dergâhda tahakküm kurmak, hizmet ettiği için insanlara hükmetmeye çalışmak cemaati bozan şeylerdir.

"Arşın gölgesinin altında gölgelenecek olanlar birbirlerini Allah için severler. Bunlar ne bir ticaret için, ne akrabalık için, ne aynı kavimden oldukları için, ne de bir menfaatleri için değil; sırf Allah için birbirlerini sevdiklerinden orada toplanırlar." Bu hadîs-i kudsîyi hiç unutmayacağız ve bunu kullanma yoluna gitmeyeceğiz.

Size vasiyetim: Asla dinle alâkalı hiç kimseden hiçbir şey talep etmeyin. Bu sizi hem Allah katında hem de insanların dairesinde koruyacak bir muhafaza kalkanıdır.

Kaynak: 260. Dergâh Sohbeti: Dinden Geçim Sağlama, Hüsn-ü Zan, Ramazan Fazileti ve Anne-

Hüsn-ü zan nedir?

Allah’ın üzerinde hüsn-ü zan beslemek: O affedicidir, mağfiret edicidir, rahmet edicidir, bereket vericidir, rızıklandırıcıdır. Kim tövbe ederse Allah tövbesini kabul eder. Kim Allah’ı zikrederse Allah onu zikreder. Kim dua ederse Allah icâbet eder. Hüsn-ü zan besleyerek yaşamak esastır.

İnsanların üzerinde de hüsn-ü zan beslemek en güzel ahlâkı öğretir. Ancak hüsn-ü zan beslemek, hukuku çiğnemek demek değildir. Hukukunu koru, tedbirini al, kasanı kilitle, malını say — ama insanlara hüsn-ü zan besle. Eşine hüsn-ü zan besle ama "benden izinsiz kapıdan dışarı çıkmayacaksın" de; çünkü bu Allah’ın emridir, hukuktur.

Kaynak: 260. Dergâh Sohbeti: Dinden Geçim Sağlama, Hüsn-ü Zan, Ramazan Fazileti ve Anne-

Ramazan’ın fazileti nedir?

İbn Abbas rivayetiyle: "Kim Ramazan ayına Mekke’de yetişir de oruç tutar ve kolayına geldiği şekilde teravih namazını kılarsa, Allah ona o Ramazan’ın dışında 100.000 Ramazan ayı sevabı yazar. Her günü için bir köle azat etmiş kadar, her gecesi için bir köle azat etmiş kadar sevap yazar. Her gün Allah yolunda bir at yükü miktarını tasadduk etmiş kadar sevap olur."

"Ümmetime Ramazan ayında beş şey verilmiştir ki bunlar benden önceki hiçbir peygambere verilmemiştir: 1) Ramazan’ın ilk gecesi Allah ümmetime rahmet bakışıyla bakar; kime rahmet bakışıyla bakarsa ona ebedî azap etmez. 2) Akşamladıklarında ağızlarının kokusu Allah katında misk kokusundan daha güzeldir. 3) Melekler her gün ve gece onlara istiğfar ederler. 4) Allah cennetine emredip ‘Kullarım için hazırlanıp süslen’ buyurur. 5) Gecenin sonu olunca Allah hepsini bağışlar."

Kaynak: 260. Dergâh Sohbeti: Dinden Geçim Sağlama, Hüsn-ü Zan, Ramazan Fazileti ve Anne-

Anne-baba hakkının ne olduğunu nedir?

Cebrâil aleyhisselâm Hz. Peygamber’e üç lanet bildirmiştir: 1) Ramazan’a yetişip de oruç tutmayarak bağışlanmayana lanet olsun. 2) Anne ve babası yanında ihtiyarlayıp da cenneti kazanamayana lanet olsun. 3) Peygamber’in adı anılıp da salavât getirmeyene lanet olsun.

"Kime iyilik yapayım yâ Resûlallah?" sorusuna üç kez "Annene" buyurulmuş, dördüncüsünde "Babana" denmiştir. Babaya itaat, Allah’a itaatten sonra gelir. Evlenmemiş kız çocukları ve evlensin evlenmesin erkek çocuklar babalarına itaat edeceklerdir. Anneye merhamet, şefkat ve bakım gerekir.

Anneler ve babalar damat seçerken dikkat etsinler: Eğer bir adam anne ve babasını beğenmiyor, babasına itaat etmiyorsa, merhametli değilse, kızlarınızı vermeyin. Büyüğünü tanımayan hiç kimseyi tanımaz. Hz. Resûlullah "Büyüklerine saygısız davrananı bizden değildir" buyurmuştur.

Kaynak: 260. Dergâh Sohbeti: Dinden Geçim Sağlama, Hüsn-ü Zan, Ramazan Fazileti ve Anne-

Salavât getirmenin hakikati nedir?

Salavât getirmek sadece "sallallâhü aleyhi ve sellem" demek olarak dar dairede algılanmamalıdır. Peygamber Efendimiz’e itaat etmek, O’nun arkasından gitmek, O’nun hidâyetiyle hidâyetlenmek olarak genişletilmelidir. Hz. Resûlullah’ın sünnetine tâbî olmak, sünyette tâbî olmak esastır.

Kim bir sünneti eleştirirse küfür eder. Kim salavât getiriyorsa Peygamber’i sever; seven ise O’nun sünnetine laf söylemez. O zaman salavât getirmek Hz. Resûlullah’ı sevmenin tecellî yeridir; sevmek ise sünnetlerine bağlanmaktır.

Kaynak: 260. Dergâh Sohbeti: Dinden Geçim Sağlama, Hüsn-ü Zan, Ramazan Fazileti ve Anne-

İnsanın fıtratı; gözü, kaşı, burnu, ağzı, dili, dişleri ve uzuvları mıdır?

İnsanın fıtratı; gözü, kaşı, burnu, ağzı, dili, dişleri ve uzuvlarıdır. Yaratılışta huy ve ahlâk bakımından Cenâb-ı Hak bütün insanları en güzel surette, ahsen-i takvîm üzerine yaratmıştır. O hâlde bütün insanlar yaratılışta iyidir. Ancak aldıkları terbiyeyle bu iyilikleri bozulabilir. Terbiye birinci derecede aileden, sonra okuldan ve sokaktan gelir.

Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc

İnsanlar doğuştan iyi miyet?

Yaratılışta huy ve ahlâk bakımından Cenâb-ı Hak bütün insanları en güzel surette, ahsen-i takvîm üzerine yaratmıştır. O hâlde bütün insanlar yaratılışta iyidir. Ancak aldıkları terbiyeyle bu iyilikleri bozulabilir. Terbiye birinci derecede aileden, sonra okuldan ve sokaktan gelir.

Kaynak: 265. Dergâh Sohbeti: Sigara Hükmü, Ümmet Birliği, Ticaret Ahlâkı ve Teslis İnanc

Kadının ev işlerindeki sorumluluğu nedir?

Hanefi müctehidlerinin bir kısmı, kadının ev işlerinden sorumlu olmadığını söylemiştir. Büyük bir kısmı ise kadının çocuğunu emzirmek dahi zorunda olmadığını belirtmiştir.

Kaynak: 271. Dergah Sohbeti – Sufi Ahlakı, Kadın-Erkek Hakları, Fenafillah ve Efe Ruhlu

Kadınların annelerine gitme hakkı var mı?

Kadınların en az haftada bir gün annelerine gitme hakkı vardır.

Kaynak: 271. Dergah Sohbeti – Sufi Ahlakı, Kadın-Erkek Hakları, Fenafillah ve Efe Ruhlu

Evlilik meselesi: Kızların seçme hakkı nedir?

Evlilik Meselesi: Kızların Seçme Hakkı. Hanefî mezhebine göre bir kıza talip çıkarsa o talibe cevap verme hakkı kızın kendisinindir; velilerin bu noktada ‘Olur olmaz’ deme hakkı yoktur. Sahabelerden bir kız Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerine geldi ve dedi ki: ‘Ya Resulallah, babam beni haberim olmadan birisiyle nikahlandırmış.’ Resulullah nikahı iptal etti. Kız dedi ki: ‘Ya Resulallah, ben babamı ayağa düşürmek için sormadım; bu benim hakkım değil mi onu öğrenmek için sordum.’ Resulullah buyurdu: ‘Bu senin hakkındır.’

Kaynak: 283. Dergah Sohbeti: Tevhid, Gayb İlmi, Şirk Tehlikesi ve Evlilik Hakkı

← Sorular – Sohbetlerde Sorulan Sorular ve Cevapları