Zikrullah: Insanlarla Iyi Gecinmek: En Onemli Nafile Ibadet
Aykiri islerden, aykiri noktalardan uzak durun. Haramlardan uzak durun ve insanlarla iyi gecinin. Bizim yolumuz Kur’an, Sunnet ve imamlarin ictihadidir. En onemli ozelligimiz insanlarla iyi gecinip onlara hizmet etmektir. Nafile ibadet olarak bunu secin: insanlarla iyi gecinin.
Once eslerinizle iyi gecinin, cocuklarinizla iyi gecinin, anne ve babalarinizla iyi gecinin, komsularinizla, kardeslerinizle, akrabalarinizla, is arkadaslarinizla iyi gecinin. Burada dervis kardeslerinizle bir-iki saat beraber olup guzel yuzler gosterirken evde eslerinize zulmetmeyin, cocuklariniza zulmetmeyin, dilinizle etrafınıza zarar vermeyin.
Emin Insan Olmak
Insanlar sizin elinizden, dilinizden, kalbinizden, gozunuzden emin olacaklar. Insanlar size namuslarini, eslerini, cocuklarini, mallarini teslim edebilmeli. Ahir zamanda denecek ki ‘Filanca beldede bir emin insan var, o da filancadir.’ O emin insan siz olmalisiniz; apartmaninizda, mahallenizde, akrabalariniz icinde en emin insan siz olmalisiniz.
Etrafinizdaki en fazla hasta olanin, borcu olanin, yemege ihtiyaci olanin, issizkalainin aklina siz gelmelisiniz. Ben size geceler boyu namaz kilmanizi soylemiyorum; dinin bize emri bu degil. Sizin en hayirliniz etrafina zarari dokunmayaninizdir ve etrafina en fazla faydasi dokunaninizdir.
Comertlik ve Cuhu Tehli Ayrimi
Cuhu tehli olmak ile comertlik farklidir. Comertlik, bir kimse istediginde vermektir — herkesin isidir. Cuhu tehli ise istenmeden, o kisinin ihtiyacini gorüp gidip vermektir. Bu Allah’in ahlakidir. Allah’in oyle kullari vardir ki onlar Allah’la sohbetten ve zikrullah’tan kendi ihtiyaclarini soylemek akillarina gelmez. Allah onlarin ihtiyaclarini gorür, istenmeden gonderir.
Siz de Allah’in goren gozu, tutan eli olun. Nerede eksiklik var, nerede yardima ihtiyac var gorun ve elinizi uzatin. Kul Allah’i sever, Allah da kulunu sever; Allah kulunu sevdiginde onun goren gozu, tutan eli olur.
Kadinlarin Cenaze Namazi Kilmasi
Kadinlar cenaze namazi kilarlar; bunu yasaklayan herhangi bir hukum yoktur. Kadinlara mecburiyet yoktur, erkeklere de mecburiyet yoktur ama kilinmasi gerekir. Cenaze namazi Hanefi mezhebine gore uc kisi kildigi zaman mesele hallolur. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretlerine ‘Cenaze namazini nasil kilalim?’ diye soruldugunda once erkeklerin, sonra kadinlarin kilmasini bildirmistir.
Cocuk Sahibi Olmak ve Aile Hukuku
Eger bir erkek makul noktada cocuguna bakabilecekse, maddi durumunda problem yoksa ve cocuk istiyorsa kadin ona tabi olur. Kadinin ‘Ben cocuk istemiyorum’ deme hakki yoktur. Erkegin fitratinda cocuk istegi vardir; Allah insanligin cogalmasi icin bu fitrati koymustur.
Ancak kadinin fiziksel veya psikolojik olarak cocuga bakamayacak durumu varsa ve erkek de bakici tutamayacaksa, o zaman din baskakadın almaya musaade etmistir. Dinin cocuk dogurmaya iliskin hükmü aciktir: Islam cok esliliktesinir koymamis, aksine dort ese indirerek büyük bir reform yapmistir. Ardından ‘Sizin icin en güzeli tek eslilik’ ayeti gelmistir. Kadin nikah sirasinda ‘Uzerime baskasini almayacaksin’ sarti kosabilir; bu sart gecerlidir.
Zikrullah Halakasina Devam Etmenin Onemi
Zikrullah halakasina gelen kisi Allah’in sectigi kisidir. Allah en buyuk isini sevdiklerine yaptirir; o kimseye af murad etmis, dost etmeyi murad etmistir. Allah onu istedigi icin o zikrullah halakasindadir. Herkes zikrullah halakasinda duramaz; yirmi yillik tecrube bunu gostermistir. Nicelerini geldik, nicelerini gitti.
Haftada iki-uc gun zikrullah halakasina oturun. Eger haftada iki-uc sefer oturamiyorsaniz Allah’la muhabbetinizde problem var demektir; araniza bir kesiklik girmistir. Sik ve bol tovbe ederek geri donun. Zikrullah halakasina oturamadıginiz her hafta sizin icin cok buyuk bir kayiptir.
Nefis insana tatli gelir; maça gonderir, misafir gonderir, bin bir bahane uretir. Hepsi seytanin ve nefsin oyunudur. Gelmemekle Allah’tan uzaklasirsiniz. Imamlar ittifak etmislerdir ki zikrullah halakasından kalkan bir kimse ‘Acaba gunahlarim affoldu mu?’ derse gunahini kebaletmis demektir. Suphe yoktur; zikrullah halakasi oyle bir iksirdir ki Allah gunahlari affeder.
Kaynakca
- Kur’an-i Kerim, en-Nisa Suresi 4/3 — Cok eslilik siniri ve tek esliligin tavsiyesi
- Kur’an-i Kerim, el-Bakara Suresi 2/186 — ‘Kullarim beni sorunca ben yakinim, dua edenin duasini kabul ederim’
- Kur’an-i Kerim, el-Hucurat Suresi 49/13 — ‘Allah katinda en degerliniz en cok takva sahibi olaninizdir’
- Sahih-i Buhari, Kitabu’r-Rikak, Hadis No: 6502 — Hadis-i kudsi: ‘Kulum nafilelerle yakinlasir, onu sevdigimde goren gozu, tutan eli olurum’
- Sahih-i Buhari, Kitabu’l-Iman, Hadis No: 11 — ‘Musluman, elinden ve dilinden diger Muslumanlarin emin oldugu kimsedir’
- Sahih-i Muslim, Kitabu’l-Birr ve’s-Sila, Hadis No: 2553 — ‘Sizin en hayirliniz ailesi icin en hayirli olaninizdir’
- Sunen-i Tirmizi, Kitabu’z-Zuhd, Hadis No: 2378 — ‘Bana arkadasini soyle sana kim oldugunu soyleyeyim’
- Sahih-i Buhari, Kitabu’l-Cenaiz, Hadis No: 1254 — Cenaze namazinin kilinis sekli ve kadınların katilimi
- Sahih-i Muslim, Kitabu’n-Nikah, Hadis No: 1418 — Nikahta sart koymak ve kadinin haklari
- Sahih-i Muslim, Kitabu’l-Birr, Hadis No: 2577 — ‘Sizin en hayirliniz insanlara en fazla faydasi dokunan kimsedir’
- el-Acluni, Kesfu’l-Hafa, Cilt 2, Hadis No: 2686 — ‘Zikrullah halakasi cennet bahcesidir’
- Sahih-i Muslim, Kitabu’z-Zikr, Hadis No: 2689 — Allah’in melekleri zikir halakalarini arastirmasi
Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi
İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Dergâh. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı