Ehl-i tevazunun alameti nedir?

Gönlümün en çok arzu ettiği şey şudur: Bir kimse bir cemaate girdi, hiç kimsenin haberi olmadı. Ve oradan gittiğinde de eksikliği duyulmadı. Ehl-i tevazuyu görmek istiyorsanız işte o kimseye bakın.

Kaynak: 125. Dergah Sohbeti — Rabıta, Namazın Hakikati, Sevmek ve Sevilmek

Sosyal hayatın sünnete örmek ne demektir?

Müslümanca yaşamak demektir. Günlük hayatın en ince ayrıntılarına kadar haramdan uzak tutulmalı ve her hareketinde Sünnet-i Resûlullah’a uyulmalıdır.

Kaynak: 128. Dergah Sohbeti — Sosyal Hayatı Sünnete Örmek ve Rabıtanın Hakikati

Edebü’l-Müfred ne demektir?

Edebü’l-Müfred senin aynan olsun; oku, kendini bul, kendini gör. Sosyal hayatınızı düzene koymak için bu kitap en iyi rehberdir.

Kaynak: 128. Dergah Sohbeti — Sosyal Hayatı Sünnete Örmek ve Rabıtanın Hakikati

Sosyal hayatın sünnete örmek neden önemlidir?

Hz. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem kâfirlere benzememek için günlük hayatında öyle ince dokunmuş, ince yaşamıştır ki — biz ise ne yazık ki kâfirlere benzemeye çalışıyoruz.

Kaynak: 128. Dergah Sohbeti — Sosyal Hayatı Sünnete Örmek ve Rabıtanın Hakikati

Pozitif ilim ve din ilişkisi nasıl olmalıdır?

Bir kimsenin pozitif ilme veya pozitif bilime karşı gelmesi uygun bir şey değildir. Mevcut dünya ilişkileriyle dinî ve âhiret ilişkilerini ölçülü bir şekilde götürmek, o dengeyi kurmak lâzımdır. Okullarında başarılı olacak, başarısını ileriye götürecek, aynı zamanda dinî hayatını da ihmâl etmeyecektir.

Kaynak: 129. Dergah Sohbeti — Hayatı Sünnete Örmek, Edep ve Tasavvufun Kıymeti

Seyri sülûk esnasında ahlakın yeri nedir?

Bu noktada o kimsenin seyri, ahlakıyla bağlantılıdır. Güzel ahlaka değiştirmeye, güzel ahlakla bezemeye ve süslemeye gayret edin. Bu yolda güzel ahlak, insanların ezâ ve cefâlarına katlanmak, sıkıntılarına göğüs germek, insanlara yardım etmek ve onlara yol göstermek kadar güzel büyük bir şey yoktur.

Kaynak: 133. Dergah Sohbeti — Sevgi Ütopyası, Seyri Sülûk ve Teslimiyet

İnsanlar iyilikten niye geri kalırlar?

Cehaletlerinden. Bir kimse dinini yaşamak için mücadele etmez, dinini var etmek için mücadele etmezse dinini yaşamaktan ve anlamaktan geri kalır. Bir şeyde gayret olmazsa, mücadele olmazsa onda başarı asla olmaz. Hayatın bütün alanlarında, bütün katmanlarında bu haleti hallemeniz lazımdır.

Kaynak: 136. Dergah Sohbeti — Ahir Zamanda Muhafaza, Silsile-i Meşayih, Zikir ve Güzel A

Nafileleri açabilir misiniz?

Nafilenin başı güzel ahlaktır. Ahlakımızı güzelleştireceğiz. Namaz, oruç gibi nafile ibadetler önemlidir ama hepsinin temeli güzel ahlaktır.

Kaynak: 136. Dergah Sohbeti — Ahir Zamanda Muhafaza, Silsile-i Meşayih, Zikir ve Güzel A

Sufi dairesinin gereği nedir?

Başka hadislerde ise "gelmeyene gitmek fazilettir, kemalattır, ihsandır" diye methedilmiştir. Selam vermeyene selam vermek, gelmeyene gitmek, büyük-küçük dinlemeden ziyarete gitmek övülmüştür. Bu iki hadis birbirine tenakuz gibi gösterilir ama birbirinin zıttı değildir. Birincisi ehli şeriat için uygun olandır; ikincisi ise sufi dairesinin, muhabbet dairesinin gereğidir.

Kaynak: 137. Dergah Sohbeti — Sufi Ahlakı, Ebu Zer el-Gifari, Nefsin Sağdan Girmesi ve Y

Sufi dairesi nasıl davranmalıdır?

Sufi: Bataklıktan Çıkaracak. Cenab-ı Hak: "Bana kim bir adım gelirse ben ona on adım gelirim" buyurmuştur. Bir adım gelmek işin hukukudur, şeriat dairesidir. Ama tarikat dairesi, sufi dairesi, muhabbet dairesi bir adım gelene yüz adım gitmektir. Sufi, bataklığın içerisinden bir kimseyi çıkaracaksa elini geri çekemez. Birisinin gayri islami yaşamasından dolayı ilişkiyi kesme hakkı var; bu fıkhi açıdan doğrudur. Ama siz ona bir dava götürecekseniz, bir koku götürecekseniz, bir yol götürecekseniz, elinizi uzatmak zorundasınız — bir sefer değil, on sefer değil, gücünüzün yettiğince.

Kaynak: 137. Dergah Sohbeti — Sufi Ahlakı, Ebu Zer el-Gifari, Nefsin Sağdan Girmesi ve Y

Dövene dövmeyin, sövene sövmeyin neden?

Size zarar vereni bağrınıza basın. Hani sevenin gözü kör derler; öylesine sevin ki onun elindeki hançeri görmeyin. Kanı kanla temizlemeyin. Hakkınız mıdır? Evet hakkınızdır. Ciğeriniz yanar, kalbiniz delinir. Ama sufi onları Hak’tan görür, göğsünü siper eder, onlarla uğraşmaz. Bir çıt üstüne çıkın: gelmeyene gidin, affetmeyene affedin, hançerleyene affedin. Ciğeriniz yansa da bu dünya gelip geçecek.

Kaynak: 137. Dergah Sohbeti — Sufi Ahlakı, Ebu Zer el-Gifari, Nefsin Sağdan Girmesi ve Y

Hak için yaşamak ne demektir?

Hak için yaşamak vermeyene vermektir, sevmeyeni sevmektir, sana laf söyleyene laf söylememektir, sana en ağır darbeyi vurana affetmektir. Hak için yaşamak insanın elbisesinden soyunması, üzerine hiçbir elbise giymemesidir. Yaptığınız bir şeyi unutun; kime yaptıysanız, nasıl yaptıysanız unutun. Tohumu saçın, gömün, unutun. Bir gün gelir o tohum ağaç olur, ondan birisi meyve yer.

Kaynak: 137. Dergah Sohbeti — Sufi Ahlakı, Ebu Zer el-Gifari, Nefsin Sağdan Girmesi ve Y

Hz. Ebu Zer el-Gifari’nin hayatı nedir?

Hz. Ebu Zer el-Gifari: Garip Yaşadın, Garip Ölürsün. Garip yaşamak denince akla Ebu Zer el-Gifari hazretleri gelir. Gifar kabilesinin eşkıyası iken İslam olduktan sonra Mekke-i Mükerreme’de tevhidi bangır bangır haykıracak kadar aşık bir kimsedir. Aşkını izhar eden, kınanmaktan, dövülmekten, sövülmekten, yere yatırılıp ölümüne dövülmekten korkmayan bir aşık. Öylesine aşık ki oradaki dengeleri alt üst edecek kadar aşkı var ve öylesine aşık ki hiç aklı yok. Hz. Resulullah dahi onun aşkından dolayı: "Sen kabileye gitsen daha iyi olur" demiş; o bundan alınmaz, gocunmaz, bir hikmet çıkarır.

Kaynak: 137. Dergah Sohbeti — Sufi Ahlakı, Ebu Zer el-Gifari, Nefsin Sağdan Girmesi ve Y

Nefsin insana sağdan vurması nedir?

Nefsin insana sağdan vurur insana: namazını güzel gösterir, kıyafetini güzel gösterir, orucunu güzel gösterir, dervişliğini güzel gösterir, sohbetini güzel gösterir. "Senden güzel namaz kılan yoktur, senden güzel sema eden yoktur, senden güzel ilahi söyleyen yoktur" der. Bu nefsin insana sağdan vurmasıdır.

Kaynak: 137. Dergah Sohbeti — Sufi Ahlakı, Ebu Zer el-Gifari, Nefsin Sağdan Girmesi ve Y

Nefsin insana sağdan vurması nasıl engellenir?

Hep kendini acziyet noktasında gör, fakriyet noktasında gör, kusurlu noktasında gör. Olamadığını itiraf et, yapamadığını itiraf et, eksik olduğunu itiraf et. "Hakkıyla sana kulluk edemedim ya Mahmud" diyen bir Peygamber’in ümmetisin. Asla kendini hiçbir şeyde tam yetkili ve etkili görme. Acziyeti bırakma, fakriyeti bırakma, dervişliği bırakma. Boynunu bük, kalbini bük, ayağını bük, belini bük. Bükemezsen bir gün gelir büktürürler. İbadetine güvenme: "oruç tuttum, zikir yaptım, namaz kıldım" deme. Yapan Allah’tır, gösteren Allah’tır, tutan Allah’tır, söyleten Allah’tır, hissettiren Allah’tır.

Kaynak: 137. Dergah Sohbeti — Sufi Ahlakı, Ebu Zer el-Gifari, Nefsin Sağdan Girmesi ve Y

Allah’un unutması ne anlama gelir?

Allah buyuruyor: "Unutursanız Allah da unutur sizi o gün." (Taha Suresi, 20:126) Allah kinaye ediyor: "Sana rızıkları vermedim mi? Akıl vermedim mi? Şuur vermedim mi?" diye gözünün içine bakarak soracak. Sen her şeye evet diyeceksin. "Ben seni unuttum" diyeceksin kendi kendine. O da "ben de bugün seni unuttum" diyecek. Her namazda çıkışta, bir daha huzurullaha alınmayacağını tahayyül et, titre. Belki de nefesin yetmeyecek öbür namaza.

Kaynak: 137. Dergah Sohbeti — Sufi Ahlakı, Ebu Zer el-Gifari, Nefsin Sağdan Girmesi ve Y

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri bunu men etmiştir?

Ama insanların arasında başa kakmak noktasında söylerse iyiliğinin sevabını kaybeder. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri bunu men etmiştir. Yaptığınız iyilikleri başa kakmayın. Birisine bir iyilik yaptıysanız ona kızıp "ben sana böyle iyilik yapmadım mı?" demeyin; bu sevabınızı alır götürür ve o kimseyi insanların içerisinde acziyete düşürebilir.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

O iyiliği başkasına açıklayan kimse de bir hata işlemiştir ki Allah ona öyle yaptı; her ikisinin de tövbe etmesi gerekir mi?

O iyiliği başkasına açıklayan kimse de bir hata işlemiştir ki Allah ona öyle yaptı; her ikisinin de tövbe etmesi gerekir.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Rauf ve rahim olmak ne demektir?

Rauf ve rahim davranmak, pişmanlık gösterene, geri dönene affetmektir. Ashab o meseleden çok pişman olmuştu; gözlerini kaldırıp Peygamber’e bakamazlardı. Hz. Resulullah onların pişmanlıklarını görünce rauf ve rahim davrandı. Ama bir kimse hem suç işleyip hem pişmanlık göstermeyecek, bozduğundan mutluluk duyacak, sonra da rauf ve rahimlik arayacaksa — bu İslam’la, sufilikle, İslam’ın aile sistemiyle bağdaşmaz.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Bir kimsenin arkasından, doğru olmuş olsa dahi, hoşuna gitmeyecek bir şeyi söylemek gıybet midir?

Bir kimsenin arkasından, doğru olmuş olsa dahi, hoşuna gitmeyecek bir şeyi söylemek gıybettir. Adam içki içmiş, sonra geri dönmüş, tövbe etmiş; biz hala arkasından "bu adam içki içiyordu" dersek gıybet etmiş oluyoruz. Geri dönmüş oradan, hoşnut değil artık. "Ben onun yüzüne de söylerim" demek de çözüm değildir; bir kimsenin eksikliğini, günahını yüzüne karşı söylemek de günahtır. (Hucurat Suresi, 49:12)

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Gıybetin ciddiyetini anlayabilmek için okumak, öğrenmek gerekir mi?

Gıybetin ciddiyetini anlayabilmek için okumak, öğrenmek gerekir. Dilimizle işlediğimiz haramların hesabı yok; bilmeden işlediğimiz haramların da hesabı yok.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Görevli kardeşlere ve bütün dervişlere tavsiye: Buhari midir?

Görevli kardeşlere ve bütün dervişlere tavsiye: Buhari, Edebü’l-Müfred (tercihen Ahmet Fikri Yavuz açıklamalı baskısı) herkestin koltuğunun altında olsun. Her gittiğiniz yerde, her sohbetinizde edebü’l-müfredden ders yapın. Baştan başlayın sonuna kadar, bir daha baştan başlayın. Bu dergahın kitabı edebü’l-müfred olsun, düsturunuz bu olsun. İkinci olarak İslam’da Helaller Haramlar (iki cilt) alın, muhakkak koltuğunuzun altında bulunsun. Bir sohbete giderken bu üç kitap — iki cilt helaller-haramlar, bir edebü’l-müfred — mutlaka yanınızda olsun.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Halis tövbe, bir daha o günaha geri dönmemek midir?

"Derviş hal görmüyorsa onda geçmişten bir yara vardır" sözünün açıklaması: İnsanlar geçmiş günahı kebairlerinden kurtulmaları gerekir. Halis tövbe, bir daha o günaha geri dönmemektir. Tövbe ettikten sonra günahlarım affoldu deyip tövbeyi bırakmak — o halden de tövbe etmek gerekir.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Ömür bitecek, nefes bitecek nedir?

Kimin kalbini kırdıysanız gidin helallaşın, kimin hakkını yediyseniz gidin helallaşın, kimin gıybetini ettiyseniz yüzüne gidip "senin hakkında şöyle konuştum, gıybet ettim" deyin. Ömür bitecek, nefes bitecek.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Hadis-i kutside Cenab-ı Hak buyuruyor: "Sana şu nimeti vermedim mi?

Sana bunu yapmadım mı?" diye gözünün içine bakarak soracak. Sen her şeye evet diyeceksin. Diyecek ki: "Sen beni unuttun. Şimdi de ben seni unutuyorum." Sufi bunu her an yaşamalı, her an tefekkür etmeli. Mahşeri gözünün önünde yaşayamazsan asla kendini düzeltemezsin, asla kendini bir çizgide tutamazsın, asla kendini arındıramazsın.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Dervişler zikrullah kurmuş, başlarında üstadları bölük halinde gidecekler mi?

Ama dilinde Allah diyen "Allah Allah" diyerek haşrolunacak; mahşer halkı onu görecek, uçarak geçecek. Dervişler zikrullah kurmuş, başlarında üstadları bölük halinde gidecekler. Nurdan minberlerin üzerinde oturanların en önemli özelliği: birbirlerini Allah için sevmeleri ve toplandıklarında Allah’ı zikretmeleri idi.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Her şey bir gün zamanını bitirecek midir?

An ve an geçiyor; an ve an Allah demeye bakın, an ve an hayır istemeye bakın, an ve an iyilik yapmaya bakın. İşinize gücünüze bakın, evinize bakın, çocuklarınıza bakın, eşlerinizle iyi geçinin. Her şey bir gün zamanını bitirecek.

Kaynak: 138. Dergah Sohbeti — Dikbaşlılık, Gıybet, Ölmeden Önce Ölünüz ve Mahşer

Gıybet, Kardeşlik ve Başkasının Kusurunu Araştırmamak nedir?

Kıymetli kardeşler, nefsinizi koyun önünüze. Yanı başınızdaki kimsenin hatasını kusurunu araştırmak, ona vurulacak en büyük hançerdir. Bu tip insanlar asla tasavvufi manada Allah’a yaklaşamazlar, Allah’a dostluk noktasında yol gidemezler.

Kaynak: 139. Dergah Sohbeti — Kerbela Hüznü, Ehlibeyt Sevgisi, Gıybet ve Kardeşlik

Tövbe yeterli mi?

"Ben tövbe ettim" demek yeterli değildir. Gidip o kimseden helâllik almak lâzımdır. Eğer onu bir cemaatin içinde söylediyse, o cemaatin huzurunda helâlleşmesi lâzımdır. Onu kimlerin arasında konuştuysa, o konuştuğu kimselerin hepsinin arasında yapmış olduğu iftirânın, gıybetin kötü olduğunu dile getirip orada bundan geri dönmesi lâzımdır.

Kaynak: 144. Dergah Sohbeti — Gıybet ve İftiranın Ağırlığı, Niyetin Önceliği ve Barıştır

Niyetin amelden önce gelişi nedir?

İnsanların niyetleri söylediği sözden önde gider. Niyet insanın amelinden öncedir, sözünden öncedir, fiiliyatından öncedir. Bir kimsenin niyeti insanları yolundan kandırmaksa, yolunu bozmaksa, iki kişinin arasını bozmaksa — o kimsenin söylemiş olduğu şey doğru olsa dahî yaptığı şey günâh-ı kebâirdir.

Kaynak: 144. Dergah Sohbeti — Gıybet ve İftiranın Ağırlığı, Niyetin Önceliği ve Barıştır

Barıştırmak için söylenen yalan nedir?

Bir kimsenin niyeti iki kişiyi barıştırmaksa, karı-kocayı barıştırmaksa, evlât-ebeveynini barıştırmaksa, bir kimseyi dîn ile barıştırmaksa, zikir halakasıyla barıştırmaksa — yalan söylemesi dahî ibâdet olur. İki kişinin arasını düzeltmek, küsleri barıştırmak, bir kimseyi tarikatla, üstadla, tasavvufla barıştırmak — bütün bunlarda niyetin hayra yönelik olması, o sözü ibâdete çevirir.

Kaynak: 144. Dergah Sohbeti — Gıybet ve İftiranın Ağırlığı, Niyetin Önceliği ve Barıştır

Nefsine pâye çıkarmamak nedir?

Bir kimse kapının kenarındaki bir dervişten bir şey öğrense — ona öğreten Allah’tır. Üstâdın öğrettiği de Allah’ındır, çavuşun öğrettiği de Allah’ındır. Kim kime ne öğretirse, öğreten Allah’tır. Mürebbî, terbiye edici Allah’tır. Âlim Allah’tır, Velî Allah’tır. Bu konuda kim nefsine bir pâye çıkarırsa, Allah’la arasına perde girmiştir.

Kaynak: 144. Dergah Sohbeti — Gıybet ve İftiranın Ağırlığı, Niyetin Önceliği ve Barıştır

Gelibolu Mevlevîhânesi ve çocukların hizmeti nedir?

Koca Gelibolu Mevlevîhânesi çocukların omuzuna yıkılmış. Bakıyorum sıralandıklarında — diyorum ki: "Rabbim, sen neler yapıyorsun? Nelere kādirsin, nelere lâyıksın, neye gücün yetmiyor ki?" Dokuz yaşında, on yaşında, on iki yaşındaki çocukların omuzunda dünyanın ayaktaki en büyük Mevlevîhânesi. O Mevlevîhâne’de semâ dönen dokuz yaşındaki çocuklar…

Kaynak: 144. Dergah Sohbeti — Gıybet ve İftiranın Ağırlığı, Niyetin Önceliği ve Barıştır

Kuşeyrî, er-Risâle nedir?

Kuşeyrî, er-Risâle — İhlâs, tevekkül ve nefse pâye çıkarmama bahisleri

Kaynak: 144. Dergah Sohbeti — Gıybet ve İftiranın Ağırlığı, Niyetin Önceliği ve Barıştır

Gençlere Nasihat: Haramlara Karşı Dimdik Duruş nedir?

Gençler, sakın ha! İşiniz çok zor. Sizin bir genç kıza bakmamanız, vallahi savaşta cihat etmek kadar önemli. Sizin genç bir kızla tokalaşmamanız, etrafınızda koşturan biriyle "Ben Allah’tan korkarım, ben seninle konuşamam" demeniz — vallahi savaşta cihat etmekten daha önemli, daha etkili.

Kaynak: 146. Dergah Sohbeti — Miraç Kandili: Resulullah’ın Allah ile Görüşmesi, Namaz He

Eğer içinizi temizlerseniz, tövbe ederseniz, zâhirî âfatlardan kendinizi muhafaza ederseniz ne olur?

Muhammed Mustafa’nın yüzü suyu hürmetine, onun nuruyla, onun aşkıyla size mutlaka mânevî bir kapı açılacaktır. Hadîs-i şerif aklıma gelirdi: "Yâ Rabbi, sen dönmeyeni Arş-ı Âlâ’nın gölgesinde gölgelendireceğini sözerdin." Arkamdan koşturulurdu, dönüp bakmazdım. Ve arkamdan koştururlardı — "Bu adam neden bakmıyor bana" diye. Dönüp baktığımda ise o gece mânevî hâl olmazdı. Kendi kendime derdim ki: "Kaybettin Mustafa Özbağ." O sizin bakmamanız, günahlara karşı dimdik duruşunuz — vallahi gökteki melekler dahî birbirine bağırışır: "Yâ Rabbi, öyle bir kul var ki bütün hatunlar onun peşinde, ama o senin rızan için dönüp bakmıyor." Melekler dua edecek. Günahsız oldukları için duaları keskin kılıç gibidir.

Kaynak: 146. Dergah Sohbeti — Miraç Kandili: Resulullah’ın Allah ile Görüşmesi, Namaz He

Kardeşlik nedir?

Kardeşlik yakalanmadıkça Müslümanların İslam’ı gerçek manada yaşaması mümkün değildir. Kardeş, kardeşinin arkasından konuşmaz. Kardeşinin eksikliğini meydana çıkarmaz; aksine onu tamamlar ve bunu kendi eksikliğiymiş gibi görür. Kardeşinin elinden tutarken kendi elinden tutuyormuş gibi tutar, sırtını örterken kendi sırtını örtüyormuş gibi örter.

Kaynak: 155. Dergah Sohbeti — Kardeşlik, İhlas, Uluhiyet ve Hz. Ebubekir’in Tevazusu

Kardeşlik nasıl ifade edilir?

Sahabe-i kiram’da öyle bir kardeşlik vardı ki birbirlerini severken birbirlerinin elinden tutuyorlardı. Hiç kimse sahabede yalnız yürümedi; topluluk komple, hep birlikte Resulullah Efendimiz’in (s.a.v.) dizinin dibinde yaşadılar. Hazreti Ömer (r.a.) bir kardeşinin kalbini kırdığı için saatlerce ağlamış, saatlerce yalvarmıştır: "Bedenimi çiğne, yüzüme tükür, ne yaparsan yap ama beni affet!" Birisi gelip Hazreti Ömer’in yanında başka bir sahabeyi kötüleyecek olduğunda hemen yakasından tutup "Hayırdır, böyle bir şey yapamazsın!" derdi.

Kaynak: 155. Dergah Sohbeti — Kardeşlik, İhlas, Uluhiyet ve Hz. Ebubekir’in Tevazusu

Komşuya ne şekilde davranmak gerekir?

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) buyurmuştur: "Komşusu açken tok yatan bizden değildir." Bu çok ağır bir sözdür ve Müslümanların unuttuğu, terk ettiği bir ahlaktır. Kardeşine sahip çıkmak, destek olmak, yıkıldığı yerde kaldırmak, döküldüğü yerde toplamak — işte gerçek kardeşlik budur.

Kaynak: 155. Dergah Sohbeti — Kardeşlik, İhlas, Uluhiyet ve Hz. Ebubekir’in Tevazusu

Kişi sevdiğiyle beraberdir ne anlama gelir?

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir sahabe ile karşılaşmıştır. Sahabe feryat ediyordu. "Ya Resulallah, ümit ediyorum ki cennete gireceğim. Ama cennette seninle beraber olamazsak diye korkuyorum" demiş. Peygamberimiz (s.a.v.) tebessüm ederek buyurmuştur: "Kişi sevdiğiyle beraberdir."

Kaynak: 157. Dergah Sohbeti — Kişi Sevdiğiyle Beraberdir, Cömertlik ve Kıyamet Bilinci

Cömertlik ne demektir?

Allah’ı seven insan cömert olur. Cömertlik sadece para vermek değildir; gönül cömertliği, zaman cömertliği, emek cömertliğidir. Ama eli cebine gitmeyen kimsenin Allah dostluğu iddia etmesi mümkün değildir.

Kaynak: 157. Dergah Sohbeti — Kişi Sevdiğiyle Beraberdir, Cömertlik ve Kıyamet Bilinci

Cömertlik neden önemlidir?

Cömertlik olmadan maneviyatta yükseliş olmaz. Esma değişmez, makam yükselmez. Bir büyüğümüz anlatırdı: "Bu kardeşin esması değişmiyor, manevi ilerlemesi durmuş" dendi. Sebebi sorulunca "cömert olmadığından" denildi.

Kaynak: 157. Dergah Sohbeti — Kişi Sevdiğiyle Beraberdir, Cömertlik ve Kıyamet Bilinci

Sıla-i Rahim nedir?

Sıla-i rahim insanların akrabalarıyla, eşleriyle, dostlarıyla, arkadaşlarıyla ilişkisini kesmemesidir.

Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu

Sıla-i Rahim terk edenlerin cezası nedir?

Rahim: Sıla-i Rahim: Akrabalarla İlişkiyi Kesmemek Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri buyurmuş ki: ‘Kim sıla-i rahmi terk ederse Allah ondan rahmetini keser.’ Başka bir hadîs-i şerîfte: ‘Sıla-i rahim arşta durur. Kim sıla-i rahmi terk ederse o rahim ona lânet eder; kim sıla-i rahme devam ederse o da ona dua eder.’

Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu

Sıla-i Rahim nasıl korunur?

Bir kimsenin gücü yeterse akrabalarına maddi olarak yardım eder; problemini halleder, hastalığıyla ilgilenir. Bunu yapamıyorsa gider dua eder, ziyaret eder, geçmiş olsun der, elini öper, hoş bir sohbet eder. Bunu da yapamıyorsa, hiçbir yere gidecek parası yoksa oturduğu yerden dua eder. Dua ederek de sıla-i rahmi kesmemiş olur.

Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu

Sıla-i Rahim kesilmesi hangi durumlarda izin verilir?

‘Yok o başörtüsüz dolaşıyormuş, yok onun evi kısaymış, yok namazdan bir habermiş’ — sana ne kardeşim? Allah mısın sen? Sen vazifeni yerine getir. Sıla-i rahmi engel olan durum ancak şudur: gittiğin yerde hanımının, kızının namusuna tehlike varsa, canına malına ırzına tehlike varsa — o zaman gitmemek hakkındır. Ama küçük bahanelerle sıla-i rahmi kesmeyeceğiz.

Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu

Bayram ziyaretleri neden önemlidir?

Bayram geliyor; herkes beş yıldızlı otellerde yer ayırtıyor. ‘Ramazan bayramı tatili’ diyorlar. Annesi babası evde oturuyor. Sakın ha! Üç gün bayram, üç gün büyükleri ziyaret edeceğiz. Yaşlı büyüksen evde oturacaksın, onlar sana gelecekler. Arkadaşlar, kardeşler birbirlerini ziyaret edecekler. Bayramı bayram gibi yaşayalım.

Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu

Anne ve babaya hürmet etmek neden önemlidir?

Senin hanımın, anne ve babanı sevmiyor olabilir. Sen sevmek ve hizmet etmek zorundasın. Hanımın akrabalarını tutmuyor olabilir. Sen akrabadan iyi geçineceksin. Hanımının teyzesini, halasını ziyaret edeceksin. Hatta hanımın gitmek istemiyorsa sen teşvik edeceksin.

Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu

Hayırseverlikte öncelik sırası nedir?

Bir kimsenin cömertliği önce çoluğuna çocuğuna, evine yöneliktir. Birinci derecede bir kimsenin cömertliği ailesine olmalıdır. Sonra arkadaşlarına, sonra kendi şehrine, etrafına. Adamın hanımının ayağında ayakkabı yok; ama o arkadaşlarını yemeğe götürüyor. Hayır, önce hanımına ayakkabı al, önce çocuğunun karnını doyur.

Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu

Dünya problemleri ve deccâliyetin getirdikleri nedir?

Dünya üzerinde altı yüz milyon aç insan var. Yedi yüz milyonun üzerinde evsiz var. Yedi milyar insanın yedide biri aç, yedide biri evsiz, yedide ikisi uyuşturucu ve içkinin pençesinde. Bütün bunları bırakmışlar; iki bin kişi öldü diye iki milyar insanın boğazını sıkmaya çalışıyorlar. Kendi deprem zedelelerimiz barakalarda yaşıyor hâlâ. Kendi insanlarımız çadırlarda yaşıyor. Önce etrafınıza bakın. Önce komşularınızla ilgilenin. Sıla-i rahim diyor: etrafınızla iyi ilgilenin. Arkadan konuşmak kolay; teyzesinin kızı yoldan çıktığında sen neredeydin?

Kaynak: 162. Dergah Sohbeti — Sıla-i Rahim, Bayram Ziyareti, Zikrullah ve Gıybetin Orucu

Neden bir kadınla halvetmemeliyiz?

Kardeşler, bir kadınla halvet etmeyelim, bir odada yalnız kalmayalım. Neden? Dilimizin ahvalleri Allah’ın hükmü değil mi? Elimizin ahvalleri Allah’ın hükmü değil mi? Allah’ın hükmünü önce ahlakımıza tecelli ettirelim.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden birbirimizi sevmeliyiz?

Kardeşlerimizin arasını bozmayalım, kardeşlerimizin arasını düzeltelim. Birbirimizi sevelim.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden İslam dışı ahlaka sahip olanları yüzlerine karşı kötülememeliyiz?

İslam dışı ahlaka sahip olanları yüzlerine karşı kötülemeyin. Bilmiyor adam; öğretilmemiş, öğrenmemiş, koluna girilmemiş, elinden tutulmamış, anlatılmamış.

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

Neden kadın-erkek karışık sohbet yasaktır?

Tekkede kadın-erkek karışık sohbet nasıl açıklıyorsunuz diye sual geldi. Kadınlar üst katta, erkekler alt katta. Alt katta kadınları erkeklerle beraber oturttuğumu gören var mı? Üst katta erkekleri kadınların arasına oturttuğuma şahit olan var mı?

Kaynak: 172. Dergah Sohbeti — Güzellikle Tebliğ, Aile Sünneti ve Hizmet Odaklı Tarikat A

İlmi eleştiri ile gıybet arasındakı fark nedir?

Ölçü konuşulur; ölçü Kur’an ve sünnettir. Bir hareket, bir davranış, bir düşünce Kur’an ve sünnet dairesinde değilse eleştirilecektir; oradan ilim çıkacaktır. Şahıs konuşulmadan ölçü konuşulursa bu ilimdir. Buna kim itiraz ederse ilme itiraz etmiş olur.

Kaynak: 173. Dergah Sohbeti — Nemmamlık (Kovuculuk), İstikamet ve Nefisle Mücadele

Kahvehanede oturmanın hükmü nedir?

Bir kimsenin niyeti meşru olduktan sonra her yer aynıdır; niyeti meşru olmadıktan sonra her yer günaha aracı olur. Adam kahvehaneye gider, oradaki bir arkadaşa dini ve İslam’ı anlatmak için giderse onun kahvehaneye gitmesi ibadet olur. Ama oradaki kötü sözlerden, kötü hallerden nasibini alırsa o da günaha girmiş olur.

Kaynak: 175. Dergah Sohbeti — İki Yüzlülük, Üstad Seçme Hakkı ve Kaza Namazı

İki yüzlülük nedir?

İnsanların en kötüsü şu kimselerdir ki iki sınıf halkın arasında dolaşırlar; onlara bir yüzle gelirler, bunlara başka bir yüzle gelirler. Bir grubun yanına gidip ‘biz sizdeniriz’ deyin, öbür grubun yanına gidip aynı şeyi söyleyin; bu iki yüzlülüktür.

Kaynak: 175. Dergah Sohbeti — İki Yüzlülük, Üstad Seçme Hakkı ve Kaza Namazı

Kovuculuk nedir?

Birisi size bir başkası hakkında laf getiriyorsa şunu unutmayın: sizin de lafınızı o başkasına götürecektir; hatta söylemediğinizi bile söyledi diyecektir. Resulullah ne güzel buyurmuş: ‘Duyduklarınızı söylemeniz size yalan olarak yeter.’

Kaynak: 175. Dergah Sohbeti — İki Yüzlülük, Üstad Seçme Hakkı ve Kaza Namazı

Nimetin kullanımı nasıl olmalıdır?

Allah bir kuluna nimet verdiyse o nimeti kulunun üzerinde görmek ister. Resulullah’ın devesi en hızlı giden deveydi. Bugün bir kimse bu anlayıştan yola çıkıp en hızlı giden arabayı kullanabilir. O arabayı heva ve hevesine, kız tavlamak için, hava atmak için, kibirlenmek için kullanırsa o nimet külfet olur. Ama nimeti Kur’an ve sünnet yolunda hizmete koyuyorsa kimsenin bir şey söyleme hakkı yoktur.

Kaynak: 175. Dergah Sohbeti — İki Yüzlülük, Üstad Seçme Hakkı ve Kaza Namazı

Arkadaş seçimi ve yozlaşma tehlikesi nedir?

Hazreti Ebu Bekir Efendimiz buyuruyor: ‘Bana arkadaşını söyle, senin kim olduğunu söyleyeyim.’ Bir başka rivayette: ‘Senin dinini söyleyeyim.’ O zaman etrafımızdaki arkadaşlarımızı, kardeşlerimizi iyi seçmeliyiz, iyi analiz etmeliyiz. Namaz kılmayan bir insanla arkadaşlık edersen namazdan soğumaya başlarsın. Dergahtan soğumuş bir kimseyle arkadaşlık yaparsan sen de soğursun. Buna yozlaşma denir. Nasıl deve güreştiricide yanına yoğuz bir deve konunca o da yoğuzlaşırsa, insan da etrafındaki insanlardan etkilenir. Allah aşkı olan bir insanın yanına giderseniz sizin de Allah’a olan aşkınız artar. Resulullah’a aşık bir insanın yanına giderseniz siz de Resulullah’a aşık olursunuz.

Kaynak: 176. Dergah Sohbeti — Deccal Meselesi, Arkadaş Seçimi ve Kibrin Tedavisi

Cömertlik ölçüsü nedir?

Sahabeden Hazreti Ebubekir malının tamamını getirmiştir: ‘Evime ne bıraktın ya Ebubekir?’ sorusuna ‘Allah ve Resulünü bıraktım’ demiştir. Hazreti Ömer yarısını, Hazreti Osman develerini getirmiştir. Ancak başka bir sahabe hasta yatağında malının tamamını hibe etmek isteyince Peygamberimiz ‘Çok fazla’ deyip dörtte birden fazlasına izin vermemiştir: ‘Evlatlarının başkalarına el açmasını istemez misin?’

Kaynak: 181. Dergah Sohbeti – Cömertlik Ölçüsü, Hatme-i Şerif ve Fatiha’da Üç Mertebe

Peygamberimizin yemek ve giyim ölçüsü nedir?

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri kaliteli yerdi ama bu lüks restoran anlamında değildir. İnsan vücuduna zarar vermeyen, faydalı olan yemekler yerdi. Çok soğuk, çok sıcak, çok acılı yemek yemezdi. Mevsiminde olan şeyleri yerdi. Yemek ayırmazdı — helal olan her yemeği yerdi ama yanmış, kokmuş, bozulmuş yemek de yemezdi. Giyimde de aynı ölçü geçerlidir: Ne ashabından üstün giyinirdi ne de aşağı. Vakarını muhafaza eder, temiz ve düzgün giyinirdi. Düşkün görünmemek önemlidir; ama israf da haramdır. Adam sermayesinin yüzde onluk arabasına binmeli — elli milyar sermayesi olan yirmi milyarlık araba almamalı. Cimrilik de gösteriş de yanlıştır; insanın hali, halini göstersin.

Kaynak: 181. Dergah Sohbeti – Cömertlik Ölçüsü, Hatme-i Şerif ve Fatiha’da Üç Mertebe

Kusur örtme nedir?

Eğer derdiniz varsa kimsenin eksiğini kusurunu göremezsiniz. ‘Bu kimse Allah dese, Allah bunu affedecek’ diye düşünürsünüz. Sokaktan kıymet vermediğiniz bir insanı zikrullah halkasına getirdiğinizde, onun sultanlaştığını, ruhunun yükseldiğini, meleklerin onu semalara uçurduğunu görürsünüz. O zaman hiç kimsenin kusurunu göremezsiniz.

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Lüks hayat eleştirisi nedir?

Müslümanlar lüks yaşantılarından vazgeçemiyorlar: Arabasını, tatilini, keyfini terk edemiyor. Maaşı yedi yüz milyon lira olan adam üç yüz milyon liralık ayakkabı alıyor. Dört yüz elli milyon maaşlı adam bir buçuk milyar liralık marka mobilya alıyor. Lüks daireye çıkınca masraflar artıyor — kapıcı gideri, apartman gideri, ısıtma, ulaşım. Sonra kredi kartı borcu, faiz, icra…

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Sol elle yemek haram mıdır?

Sol elle yemek içmek haram değildir. Sağ elle yemek sünnettir, güzel bir şeydir. Ama doğuştan sol elini kullanan bir kimseye ‘haram işliyorsun’ denemez. Sünnetin terki söz konusudur, haram değildir.

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Gıybetin zararı nedir?

Gıybet, bir kimsenin hoşuna gitmeyecek bir şeyi arkasından konuşmaktır. Yüzüne söylemek de günah-ı kebiredir. Toplumumuzda ‘Ben onun yüzüne de söylerim’ denilir ama yüzüne söylemek de günahtır; aradaki dostluğu ve muhabbeti kırar.

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Kusur örtmenin yararı nedir?

Eğer derdiniz varsa kimsenin eksiğini kusurunu göremezsiniz. ‘Bu kimse Allah dese, Allah bunu affedecek’ diye düşünürsünüz. Sokaktan kıymet vermediğiniz bir insanı zikrullah halkasına getirdiğinizde, onun sultanlaştığını, ruhunun yükseldiğini, meleklerin onu semalara uçurduğunu görürsünüz. O zaman hiç kimsenin kusurunu göremezsiniz.

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Lüks hayatın zararı nedir?

Müslümanlar lüks yaşantılarından vazgeçemiyorlar: Arabasını, tatilini, keyfini terk edemiyor. Maaşı yedi yüz milyon lira olan adam üç yüz milyon liralık ayakkabı alıyor. Dört yüz elli milyon maaşlı adam bir buçuk milyar liralık marka mobilya alıyor. Lüks daireye çıkınca masraflar artıyor — kapıcı gideri, apartman gideri, ısıtma, ulaşım. Sonra kredi kartı borcu, faiz, icra…

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Sol elle yemekin zararı nedir?

Sol elle yemek içmek haram değildir. Sağ elle yemek sünnettir, güzel bir şeydir. Ama doğuştan sol elini kullanan bir kimseye ‘haram işliyorsun’ denemez. Sünnetin terki söz konusudur, haram değildir.

Kaynak: 183. Dergah Sohbeti – Gıybet, Lüks Hayat Eleştirisi ve Muharrem Orucu

Kibir, tevazu ve şeytan ahlakı nedir?

Nefsine uyma, kibrinle düşme, Azazil’le ortaklık yapma. Asla kibirlenme, böbürlenme, tepeden bakma. Tevazuyu elinden bırakma, zikri dilinden gönlünden bırakma; bir anda zelil olduğunu görürsün. Kur’an ve sünnet edebine sarıl; ondan muhakkak felaha ulaşacaksın. Tevazu Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri’nin ahlakıdır. Tabi olmak Resulletullah’ın ahlakıdır. Kur’an ve sünnet dairesinde durmak Resulullah ve ashabının ahlakıdır. Dışında durmak ise şeytan ahlakıdır. Tülü develer gibi kafası havada olan, her şeyi bildiğini sanan ama Kur’an ve sünnetten nasibi olmayan kimse şeytan ahlakındadır.

Kaynak: 187. Dergah Sohbeti – Allah’la Ünsiyet, Takdire Rıza, Zahire Göre Hükmetmemek

Kendini iyiliğe doğru yönlendirme nasıl sağlanır?

Kendinizi iyiliğe doğru yönlendirin, etrafınızı iyiliğe doğru yönlendirin. Ümit kapısında bekleyin, ümitsizlik kapısında beklemeyin ve başkalarını da bekletmeyin. Ümit ettirin, sevdirin, kolaylaştırın. Merhamet ve rahmet saçın etrafınıza.

Kaynak: 188. Dergah Sohbeti – Tövbe ve Ümit, Evlilikte Cüzi İrade, Öfke Kontrolü ve Saba

Cemaatlerin birleşmesi meselesi nedir?

Cemaatlerin tek çatı altında toplanmasını beklemek şu an için bir hayaldir. Bunun için bir kuruma ihtiyaç vardır ama böyle bir kurum henüz yoktur. Her cemaat kendisinin o kurum olduğunu iddia ediyor ki bu yanlıştır. Hiç kimse kalkıp bir başkasından kendini üstün görmemelidir; bu kibirdir ve rahmetten uzaklaşmaktır.

Kaynak: 191. Dergah Sohbeti – Evlilik Kaderi, Cemaat Taassubu, Çocuk Terbiyesi ve İstiğf

Büyüklere hürmet etmek ne anlama gelir?

Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri buyurdu: ‘Sevgi büyüklerden intikal eder.’ Siz büyüklerinize ne kadar hürmet, sevgi ve saygıyla davranırsanız, o sevginiz küçüklerinize bir terbiye olarak geçecek. Küçükleriniz de kendi büyüklerine ve küçüklerine sevgiyle, saygıyla davranacak.

Kaynak: 197. Dergah Sohbeti — Cennet Hayatı, İbadeti Severek Yapmak ve Büyüklere Hürmet

Anne-baba ve büyüklere saygı göstermek neden önemlidir?

Hz. Urve radıyallahu anh buyurdu: ‘Sakın babanı adıyla çağırma, onun önünden yürüme ve ondan önce oturma.’ Buradaki anne-baba kavramı sadece kendi anne babanızı değil, kayınvalide, kayınpeder dahil bütün büyükleri kapsar. Kendi babanıza nasıl davranıyorsanız eşinizin babasına daha üstün davranacaksınız. Kendi annenize nasıl davranıyorsanız eşinizin annesine daha üstün davranacaksınız.

Kaynak: 197. Dergah Sohbeti — Cennet Hayatı, İbadeti Severek Yapmak ve Büyüklere Hürmet

Çocuklara ahlak mirası nasıl bırakılmalıdır?

İyi bir anne-baba hem kendisi iyi ahlaklı olan hem de çocuklarını ahlaklı yetiştiren anne-babadır. Çocuğumuza namaz öğretiyoruz, orucu öğretiyoruz, iyi para kazanmayı öğretiyoruz ama ahlaklı davranışı öğretemiyoruz. Çünkü o ahlaklı davranışı biz sağlayamıyoruz.

Kaynak: 197. Dergah Sohbeti — Cennet Hayatı, İbadeti Severek Yapmak ve Büyüklere Hürmet

Sevgi ve merhamet neden önemlidir?

Bir çocuğun babası kendi babasını dövüyorsa, o çocuk da büyüyünce aynısını yapacak. Biz neyi öğretiyorsak çocuğumuzdan onu alacağız. O zaman evlatlarımıza sevgiyi öğretelim. Toplum sevgisiz, merhametsiz bir noktaya gidiyor. Kaybedeceğimizi bilsek dahi sevgimizi göstermekten ve sevgiyle yaşamaktan vazgeçmeyelim.

Kaynak: 197. Dergah Sohbeti — Cennet Hayatı, İbadeti Severek Yapmak ve Büyüklere Hürmet

İnsanda sevmenin kapıları nelerdir?

İnsanda sevmenin kapıları vardır: Göz kapısı vardır, bir kimse görür, fiziksel olarak sever. Kulak kapısı vardır, konuştuğu ve sohbet ettiği şey lezzetli gelir, sever. Nefis kapısı vardır. El kapısı vardır, dokunur, tokalaşır, sever. İnsanların duygu kapıları nasıl sevmeye sebep ise, bir kimse dokunmadığı, görmediği, duymadığı, elleyemediği bir varlık var karşımızda: Allah ve Resulü.

Kaynak: 200. Dergah Sohbeti — Peygamber Sevgisi, Mezhep Farkları ve Zikrullahın Fazileti

Kalbin Hastalıkları nelerdir?

Kibir kalbin işidir. Nifak kalbin işidir. Buğz kalbin işidir. Suizan kalbin işidir. Kötü düşünceler kalbin işidir. Kötü fiiliyatları tasavvur etmek kalbin işidir. Kötülük işlemek kalbin işidir.

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Kibirin üç derecesi nelerdir?

Kibirin Üç Derecesi. Kibir bir şeyde büyüklenmektir. Bir şeye karşı büyüklük göstermek. Asıl kaçınılması gereken Allah’a olan kibirdir: İbadet etmemek, haramları göz göre göre bile bile işlemek. Büyük kibir budur. İkincisi Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerine kibirdir: Kasten sünneti küçük görmek, kasten sünnetleri terk etmek, kasten sünnete laf söylemek. Üçüncüsü insanlara olan kibirdir: Birisine karşı kendinizi daha faziletli, daha üstün görmeniz. Birisine tepeden bakmanız. Birisini kendinizden aşağı görmeniz.

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Kibirin kalbindeki etkisi nedir?

Kalpteki Kibir ve Günah Meselesi. Bir kimsenin gönlünden birisine kibirlenmek geçmiş olsa ama ona karşı kibirlenmemiş olsa, fiiliyata dökmemiş olsa evet bu günah değildir. Ama bu kalbin hastalıklı olduğunu gösterir. Asıl korkmanız ve çekinmeniz gereken kalbin hastalıklarıdır. Eğer kalbinizin üzerine hükmedemezseniz, kalbinizin üzerinde titremezseniz o sizi büyük günahlara doğru götürür.

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Kalbin hastalıklarını nasıl tedavi edebiliriz?

Kalbin Hastalıkları ve Zikrullahla Tedavi. Kalbi Zikrullahla Bezendirmek. Allah sevgisi kalpte tecelli eder önce. Zikrullah kalbe tecelli etmeli. Sevda kalbe tecelli etmeli. Aşk kalbe tecelli etmeli. Eğer kalbe tecelli etmezse kalp kötülüklerin oynaştığı, kötülüklerin cirit attığı, kötülüklerin kol kola gezdiği bir yer olur. Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri buyurdu ki: ‘Sizde bir et parçası vardır. Orası güzel olursa bütün vücut güzel olur. Orası kötü olursa bütün vücut kötü olur. O yer kalptir.’ İçki içmeyi istemek önce kalpte zuhur eder. Yalan söylemek önce kalpte zuhur eder. Gıybet etmek, dedikodu etmek, zulmetmek, iftira etmek, suizan beslemek; iyilikler ve kötülükler önce kalpte tecelli eder. O zaman kalbimizi iyiliklerle dolduracağız. Kalbimizi güzelliklerle dolduracağız. Kalbimizi Allah sevgisiyle dolduracağız. Kalbimizi zikrullah ile temizleyeceğiz. Kalbimize bir kötülük geldiğinde, bir yanlışlık geldiğinde hemen zikrullahla onu def edeceğiz ve onu fiiliyata geçirmeyeceğiz.

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Dünya süsünden vazgeçmek neden önemlidir?

Dünya Süsünden Vazgeçmek: Bir Kalpte İki Sevgili Olmaz. Dünyanın süsünden vazgeçmeyenler ahiret süsünü elde edemezler. Dünyanın süslerinden vazgeçemeyenler kalplerini süsleyemezler. Siz dünya zevklerinin peşinde koştuğunuz müddetçe ahiretin zevkini tadamazsınız. Allah sevgisini tadamazsınız. Dünya sevdası içinde olan nasıl Allah’ın sevdasına tutulabilir? Dünyaya aşık olan nasıl Allah’a aşık olabilir? Bir kalpte iki sevgi olmaz. Bir kalpte iki sevgili yaşamaz. Bir kadının iki kocası olmaz. Bir evin iki reisi olmaz. Bir dergahın iki üstadı olmaz. Bir devletin iki başkanı olmaz. Kalbinde iki sultan olmaz, kalbin iki padişahı olmaz.

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Temizlik hastalığı nedir?

Temizlik Hastalığı: Obsesif Temizlik Psikolojik Rahatsızlıktır. Eğer temizlik hastalık haline geldiyse, işte tuvalete birisi girdi yıka baştan sona, eve misafir geldi temizle baştan sona, aman birisi koltuğa oturdu koltuğu sil; o hasta. Psikolojik tedaviye ihtiyacı var. Adam tokalaşıyormuş, ıslak mendil yanında; tokalaştığı anda ıslak mendille elini siliyormuş. Bu psikolojik rahatsızlık, bu takıntı.

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Evlenme meselesi ve fıtrat neden önemlidir?

Evlenme Meselesi ve Fıtrat. Evlenemeyen bir insan hangi duayı okumalıdır? Duayla evlenilmez. Dua muhakkak edilecek ama buradaki mesele şu: Bir tövbe etsin, o birini çekecek, evlenecek hemen. Ama kapıya bir dünürcü gelse başlar incelemeye baştan sona. Bu erkeksen gideceği kızı baştan sona incelemeye başlar. İncele, Allah, incele! Muhakkak bir kusurunu bulursun. Onu beğenme, bunu beğenme, onu beğenme, kal evde. Erkekler için de, kadınlar için de geçerli. Ondan sonra geliyorlar: ‘Efendim ben evlenmeye karar verdim.’ Seni bekliyorduk zaten! Bütün kadınlar, erkekler seni bekliyordu. Genişleten de daraltan da Allah’tır. Allah genişletsin inşallah. Çoğaltan da azaltan da Allah’tır.

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Filistin meselesi ve Müslümanların tutarsızlığı neden önemlidir?

Filistin Meselesi ve Müslümanların Tutarsızlığı. Filistin ve Gazze meselesi. Biz enteresan insanlarız. Hem ümmet olarak hem ümmetin içerisinde bir halk olarak. Kanımız kaynar, her gün Gazze ve Filistin için yürüyüşler yapar, mitingler yaparız. ‘Coca-Cola içmeyin, şunu içmeyin, bunu içmeyin’ diye feryat ederiz. On beş gün sonra onlar bir ateşkes ilan ettiğinde her şeyi unuturuz. Bir şeyi protesto etmeniz bir günlük, üç günlük, beş günlük olmasın. Kalbinizde olsun, yüreğinizde hissedin. Hala Marlboro sigarası, Kent, Parliament içenler var. Bunlar boş laflar. Hala yabancı tüketim maddelerini tüketiyor bütün herkes.

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Kalbin hastalıklarını neden önemsemeliyiz?

Bir şeyi protesto etmeniz bir günlük, üç günlük, beş günlük olmasın. Kalbinizde olsun, yüreğinizde hissedin. Hala Marlboro sigarası, Kent, Parliament içenler var. Bunlar boş laflar. Hala yabancı tüketim maddelerini tüketiyor bütün herkes.

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Filistin meselesiyle ilgili neden dini bir çerçeve içinde bakmamalıyız?

Mısır’daki Müslümanlar Filistin’deki kardeşlerine yardım edemiyor, kapılar kapalı. Orada çocuklar katledilirken senin kalbinde bir hüzün dahi olmayacak? Hayır, sen insan değilsin. Bu artık dini bir çerçevenin içerisinde görmek mümkün değil. Bu vahşet. Şeytanı dahi hüzünlendirecek bir vahşet. Karşındaki çocuk hem aç, hem susuz, hem hasta, hem ilaçsız. Çocuk öldürüyorsunuz!

Kaynak: 201. Dergah Sohbeti — Kalbin Hastalıkları, Kibir, Rabıta ve Filistin Meselesi

Emin insan olmak ne demektir?

Insanlar sizin elinizden, dilinizden, kalbinizden, gozunuzden emin olacaklar. Insanlar size namuslarini, eslerini, cocuklarini, mallarini teslim edebilmeli. Ahir zamanda denecek ki ‘Filanca beldede bir emin insan var, o da filancadir.’ O emin insan siz olmalisiniz; apartmaninizda, mahallenizde, akrabalariniz icinde en emin insan siz olmalisiniz.

Kaynak: 202. Dergah Sohbeti – Insanlarla Iyi Gecinmek, Emin Insan Olmak ve Zikrullah Hal

Cuhu tehli ile comertlik arasinda fark nedir?

Cuhu tehli olmak ile comertlik farklidir. Comertlik, bir kimse istediginde vermektir — herkesin isidir. Cuhu tehli ise istenmeden, o kisinin ihtiyacini gorüp gidip vermektir. Bu Allah’in ahlakidir. Allah’in oyle kullari vardir ki onlar Allah’la sohbetten ve zikrullah’tan kendi ihtiyaclarini soylemek akillarina gelmez. Allah onlarin ihtiyaclarini gorür, istenmeden gonderir.

Kaynak: 202. Dergah Sohbeti – Insanlarla Iyi Gecinmek, Emin Insan Olmak ve Zikrullah Hal

Nifak nedir?

Nifak fitne, ayrılık ve yoldan çıkmaktır. Günah-ı kebâirler bellidir; hadis-i şerifte dokuz tanedir, ulemâ bunları yirmi üç ile yirmi beş civarına çıkarmıştır. Bir kimse günah-ı kebâirlerden uzak durur, üzerine düşen farz ibadetlerini yerine getirirse doğru yolu tutmuştur.

Kaynak: 208. Dergah Sohbeti – Mezheplere İtaat, Haram Karşısında Tutum, Nifak ve Peygamb

Nifaktan nasıl kurtulur?

Nifak fitne, ayrılık ve yoldan çıkmaktır. Günah-ı kebâirler bellidir; hadis-i şerifte dokuz tanedir, ulemâ bunları yirmi üç ile yirmi beş civarına çıkarmıştır. Bir kimse günah-ı kebâirlerden uzak durur, üzerine düşen farz ibadetlerini yerine getirirse doğru yolu tutmuştur. Nifaktan kurtaracak olan Kur’ân ve Sünnete sıkı sıkı yapışmaktır. Allah’ın haram kıldığı şeylerden uzaklaşmaktır. Allah’ı sevmek, Resûlünü sevmek, namaz kılmak ve Allah’ı zikretmektir. Sûfîler her gün, her an tövbe ederler ki Allah’ın bahşettiği nuru karartmasınlar. O nur orada durur; biz kendi kendimizi karartarak o nuru göremez hâle geliriz.

Kaynak: 208. Dergah Sohbeti – Mezheplere İtaat, Haram Karşısında Tutum, Nifak ve Peygamb

İslam toplumu nasıl olmalı?

Müslümanlar işlerinde titiz, eşlerinde titiz, çocuklarında titiz olmalıdır. Çalışmalarında titiz, iş yapmalarında titiz olacaklar. Aynı zamanda ahlaklı olacaklar: işlerini yaparken, eşleriyle, çocuklarıyla, müşterileriyle ahlaklı davranacaklar. Yaptıkları işi düzgün ve ahlaklı yapacaklar. Bunları yapar, üzerinde titizlikle durursanız, merak etmeyin, bir şey olmazsınız.

Kaynak: 218. Dergah Sohbeti – İtikaf İbadeti, Nefsin Bahaneleri ve Tembellik Eleştirisi

Allah’ın sevdiklerine koşmak ne demektir?

Allah’ın Sevdiklerine Koşmak

Cenab-ı Hak, Musa Aleyhisselam’a buyurmuştur: ‘Eğer sen bir hastayı ziyaret etmiş olsaydın, beni onun yanında görecektin. Eğer bir fakiri doyurmuş olsaydın, beni onun yanında görecektin. Eğer bir yetimin başını okşasaydın, beni okşamış gibi olacaktın.’ Bu hadis-i kutside Allah, sevdiği amelleri açıkça bildirmiştir. Yetimin başını okşadığında o el Allah’ın eli olacak; kimsesiz kimseye bir kimselik yaptığında ‘Bu benim elim değil, bu Allah’ın eli; Allah beni burada alet olarak kullandı, rızkını benim üzerimden verdi’ diyeceksin. Karşılık bekleme, tebessüm bekleme, teşekkür bekleme. Beklersen ihanet edersin, vefasızlık edersin.

Kaynak: 222. Dergah Sohbeti – Şevval Orucu, Akrabalık Bağları, Zikrullah ve Allah’ın Sev

Hırsızlık ve nefsi müdafaası nasıl yapılır?

Evinde hırsız yakalarsan öldüremezsin. Dinen de, şeriaten de öldürülmez. Sen malını korumaya çalışırsın, canını korumaya çalışırsın. Ama boğuşma esnasında o senin canına kast ederken, namusuna tecavüz etmeye kalkarken onu öldürdüysen katil olmazsın; hırsız iki kere katil olur. Bir kimse malını, canını, namusunu, evini korurken öldürülürse şehit hükmündedir. Ancak hırsızı etkisiz hale getirdikten sonra öldürmek caiz değildir.

Kaynak: 222. Dergah Sohbeti – Şevval Orucu, Akrabalık Bağları, Zikrullah ve Allah’ın Sev

Hesap ve kitap tutmak neden önemlidir?

İşverenler iş yerlerini zabıt altında tutsunlar. Hesaplarını, kitaplarını kontrol altında tutsunlar. Milleti hırsızlığa sevk etmesinler. ‘Bu tanıdık, bu abimdir, bu kayınpederimdir’ demesinler. Kadın kocasının parasını çalıyor, çocuk ana babasının parasını çalıyor, ortaklar birbirini aldatıyor. Kapını aralık tutarsan insanlar hı, hesabına kitabına bakmazsan insanlar hırsız olur. Mümin vakarlıdır; her şeyine sahip çıkar.

Kaynak: 222. Dergah Sohbeti – Şevval Orucu, Akrabalık Bağları, Zikrullah ve Allah’ın Sev

Hazreti Hasan Efendimiz’in örneği nedir?

Hazreti Hasan Efendimiz Örneği

Yolunuzun piri Hazreti Hasan Efendimiz’i kendinize rehber seçin. O geceleri kalkıp küfeyle fakir fukaraya dağıtırdı, dullara, yetimlere, hastalara bakardı. Sessiz sedasız, çatı pat yapmadan, gösterişe düşmeden hizmet ederdi. Bu yol, Muhammed Mustafa’nın yoludur; O’nun izine düşün, O’nun kokusuna düşün. O sizi Allah’a vuslat ettirecektir.

Kaynak: 222. Dergah Sohbeti – Şevval Orucu, Akrabalık Bağları, Zikrullah ve Allah’ın Sev

Cemaat içindeki problemlerin çözümü nasıl sağlanmalıdır?

İnsan var olan yerde mutlaka problem vardır. Cennette hiçbir problem yoktur; ancak bu dünya imtihan yurdudur ve insanların bir arada bulunduğu her ortamda kasıtlı veya kasıtsız, bilerek veya bilmeyerek çeşitli meseleler ortaya çıkar. Önemli olan, bu problemlerin cemaat kendi iç hiyerarşisi içerisinde çözülmesidir.

Kaynak: 223. Dergah Sohbeti – Cemaat İçi Edep ve Hiyerarşi, Zikrullah Halakasında Adab

Peygamber Efendimiz’in sünnetine uygun hiyerarşi nasıl devam etmektedir?

Resulullah’ın ashabı arasında nakibler vardı. Bu nakibler belirli zamanlarda gelir, başlarındaki nakibaya rapor ederlerdi: şöyle oldu, böyle oldu, şu mesele çıktı diye. Nakiba da Peygamber Efendimiz’e bu raporları arz ederdi.

Kaynak: 223. Dergah Sohbeti – Cemaat İçi Edep ve Hiyerarşi, Zikrullah Halakasında Adab

Ehl-i tasavvuf içinde hiyerarşi nasıl devam etmektedir?

Ehl-i tasavvufta da sünnete uygun olan bu hiyerarşi aynen devam eder. Bir mürşidin nakibası olur, nakibleri olur. Nakiblerinden ve nakibasından gerekli raporları alır, bilgileri toplar. Orada bulunan kardeşlerin herhangi bir problemi varsa, önce bu görevliler meseleyi çözmeye çalışırlar. Eğer çözemezlerse üstada iletirler.

Kaynak: 223. Dergah Sohbeti – Cemaat İçi Edep ve Hiyerarşi, Zikrullah Halakasında Adab