İman üzerine günah işlemek nedir?

İman Üzerine Günah İşleme

Peygamber Efendimiz’in Uyarıları

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyor: ‘Müslüman yalan söylemez.’ Müslüman yalan söylerse dinden çıkar mı? İman üzerine yalan söyleyemez. Hadis-i şeriflerde ‘İman üzerine zina edemez, iman üzerine hırsızlık yapamaz, iman üzerine içki içemez’ buyrulmuştur.

Kaynak: 391. Dergah Sohbeti — Günahların Yazılması, Şeytanın Çoğalması ve Kölelik Mesele

Namaz kılanlarda gurur ve kibir nedir?

Namaz Kılanlarda Gurur ve Kibir

İbadet eden kimselerde ibadetin verdiği bir gurur ve kibir olursa Allah muhafaza eylesin, bu o kimseyi helak eder. Müslümanlar, ibadet etmeyen kimselerin yanında kendi ibadetlerini göstererek gurur ve kibir yaparlar; bu büyük bir handikaptır.

Kaynak: 391. Dergah Sohbeti — Günahların Yazılması, Şeytanın Çoğalması ve Kölelik Mesele

En büyük hastalık bu mudur?

Benim nazarımda şu anda Müslümanların en büyük hastalıkları şunlardır: Dillerine hakim olamıyorlar. En büyük hastalık budur. Haramlara çabuk kendimizi bırakıyoruz, haramlara karşı çok sert durmuyoruz. Farzları hakkıyla eda etmiyoruz. Kur’an ve Sünnet dairesinde çalışmalarımız yeterince disiplinli değil.

Kaynak: 391. Dergah Sohbeti — Günahların Yazılması, Şeytanın Çoğalması ve Kölelik Mesele

Nasıl yaşarsanız öyle ölürsünüz hadisi ne anlama gelir?

Bazı insanlar ‘namazını kılıp orucunu tutar ama son nefeste imanını kaybeder’ derler. Kim namazını kılar, dosdoğru olursa neden imansız gitsin? Böyle bir dini anlayış yoktur. İslam’da havf ve reca yan yana gider. Bir kimse varlığında korkuyu asla kaybetmez, son nefes korkusu her daim vardır. Ama bir tarafta reca vardır; yani o kimse kendi yaptıklarından dolayı Allah’a ümit besler. Hadis-i şerifte buyurulmuştur: ‘Nasıl yaşarsanız öyle ölürsünüz, nasıl ölürseniz öyle dirilirsiniz.’ Bir kimse namazını kılıp, orucunu tutup, dosdoğru Allah yolunda gidiyorsa niçin imansız ölsün? Bu tür sözler insanları korkutmaya yöneliktir ve dinin özüyle bağdaşmaz.

Kaynak: 399. Dergâh Sohbeti — Filistin Davası, İslam Barış Gücü, Nesep Temizliği ve Aşkı

Eleştiri kültürü nedir?

Aşırı Eleştirinin Zararları

Ailenin sürekli yapamadıklarını yüzüne vurup, yaptıklarında da kusur bulması insanda ‘sürekli hata yaparım’ düşüncesi oluşturur. Zamanla insan kendine güvenini kaybeder. Bu dinî hayatı da etkiler, arkadaşlarına karşı da sürekli hata yaparım düşüncesiyle kendi içine kapanır.

Kaynak: 403. Dergâh Sohbeti — Eleştiri Kültürü, İfrat Haccı ve 28 Şubat Mücadelesi

Tövbe ne demektir?

Üç gün sonra yeni bir hanımla konuştuğun görüldüğünde ne yapacaksın? Tövbe aldatmamaktır, edebini muhafaza etmektir, edebini korumaktır.

Kaynak: 405. Dergâh Sohbeti — Cüzi İrade, Külli İrade, Fıtrat ve Tövbenin Hakikati

Eşine sahip çıkmak ne demektir?

Evde eşini üzmemek, kırmamak tövbedir. Eşine sahip çıkmak tövbedir.

Kaynak: 405. Dergâh Sohbeti — Cüzi İrade, Külli İrade, Fıtrat ve Tövbenin Hakikati

Tövbe edebini korumak mıdır?

Eline bakmak, çocuğuna bakmak, eşine bakmak tövbedir. Yoksa sabahtan akşama kadar istiğfar çekmek ama aynı günahı işlemek yüzeyden yürüyecek, senin içine işlemeyecektir.

Kaynak: 405. Dergâh Sohbeti — Cüzi İrade, Külli İrade, Fıtrat ve Tövbenin Hakikati

Dergâha girme sebebi nedir?

Bir insan dergâha girme sebebi ‘bir daha işlemeyeceğim Ya Rabbi’dir. Bir daha yapmayacağım Ya Rabbi’dir.

Kaynak: 405. Dergâh Sohbeti — Cüzi İrade, Külli İrade, Fıtrat ve Tövbenin Hakikati

Dervişliğini kullanmak ne demektir?

Dervişliğini kullanma, etrafını kullanma. Başındaki sarığınla aldatma, üzerindeki heybetiyle aldatma.

Kaynak: 405. Dergâh Sohbeti — Cüzi İrade, Külli İrade, Fıtrat ve Tövbenin Hakikati

Yeter ki birisinin hanımı bize şikâyet etmesin ne demektir?

Yeter ki birisinin hanımı bize şikâyet etmesin. Yeter ki birisinin arkadaşı demesin ‘benim kredi kartımı aldı gitti ödemedi.’ Yeter ki birisinin arkadaşı demesin ‘benden bir gün bir lira aldı, üç yıl geçti hâlâ ödemiyor.’ Başka bir şey istemiyoruz.

Kaynak: 405. Dergâh Sohbeti — Cüzi İrade, Külli İrade, Fıtrat ve Tövbenin Hakikati

Kendinize çekidüzen vermek ne demektir?

Kendinize çekidüzen verin. Yapmayın, yapmayın, yapmayın. Çok üzülüyoruz. Gerçekten çok üzülüyoruz.

Kaynak: 405. Dergâh Sohbeti — Cüzi İrade, Külli İrade, Fıtrat ve Tövbenin Hakikati

İyiliğin ezelî hakikati nedir?

İyiyi Seçmek, Yaşamak ve Tebliğ Etmek. İnsana düşen üç vazife vardır: Birincisi, iyiyi, doğruyu ve güzeli seçmek. İkincisi, iyiyi, doğruyu ve güzeli yaşamak. Üçüncüsü, iyiyi, doğruyu ve güzeli tebliğ etmek — insanlara anlatmak, götürmek, hikmetini ve hakikatini paylaşmak.

Kaynak: 407. Dergâh Sohbeti — İyiliğin Ezelî Hakikati, Gıybet ve Çalışma Ahlâkı

Gıybetin zinadan daha büyük bir günah olması nedeni nedir?

Gıybeti yapılan bir kişi, söylenilenler iyi veya kötü, doğru veya yanlış olsun, hakkında gıybet yapıldığını duyduğunda anlatana da dinleyene de hakkını helâl etmezse, o kişilerin o kimseden helâllik almaları gerekir.

Kaynak: 407. Dergâh Sohbeti — İyiliğin Ezelî Hakikati, Gıybet ve Çalışma Ahlâkı

Gıybet edenlerin affolunamaması nedeni nedir?

Zinâ edenlerin tövbe ederek affolunabileceğini, ama gıybet edenlerin gıybetini ettikleri kimseyle helâlleşmeden affolmayacağına dair hadîs-i şerîf vardır. Bir kimse gıybet etti ve o gıymez ettiği kimseyle helâlleşmezse, onun affolması mümkün değildir.

Kaynak: 407. Dergâh Sohbeti — İyiliğin Ezelî Hakikati, Gıybet ve Çalışma Ahlâkı

Süt kardeşliği ne demektir?

Süt emzirme, belli miktarda ve muayyen müddet içinde vâki olduğu takdirde mahremlik meydana getirir. Ebû Hanîfe’ye göre süt emme müddeti doğumdan itibaren otuz aydır. İmâm Muhammed’e göre iki yıldır. Bu müddet geçtikten sonra süt emmek mahremlik meydana getirmez.

Kaynak: 407. Dergâh Sohbeti — İyiliğin Ezelî Hakikati, Gıybet ve Çalışma Ahlâkı

İyiliğin arkasında durmak ne anlama gelir?

İyiliğin arkasında durmak insanların ihtiyacıdır. İyilikler Rabbinizdendir; madem ki iyilikler Rabbimizdendir, bir kimse iyi ve iyilik doğrultusunda duruyorsa onun arkasında duran Rabbidir. İyilik bu mânâda Allah’ın sıfatıdır.

Kaynak: 407. Dergâh Sohbeti — İyiliğin Ezelî Hakikati, Gıybet ve Çalışma Ahlâkı

Kötülüğe karşı mücadele nasıl yapılır?

Kötülüğün daha kötüsü iyiliği engellemektir. Doğruyu engellemek eğrinin daha eğrisidir. Güzelliği çirkinleştirmek çirkinin daha çirkinidir. Bir kimse kendisi çirkinlik yapıyorsa, bir de güzeli çirkinleştirmeye çalışıyorsa bu çirkinin de çirkinidir.

Kaynak: 407. Dergâh Sohbeti — İyiliğin Ezelî Hakikati, Gıybet ve Çalışma Ahlâkı

Çalışma ahlâkı nedir?

Bize düşen vazife çalışmaktır, gayret etmektir. Nerede ne yapıyorsanız yapın, hangi iş üzerinde olursanız olun — gücünüzün yettiğince çalışmak, gayret etmek ve dua etmekle mükellefsiniz.

Kaynak: 407. Dergâh Sohbeti — İyiliğin Ezelî Hakikati, Gıybet ve Çalışma Ahlâkı

Ümmetin Ahlak Meselesi neden önemlidir?

Cenab-i Hak nasip etti, hacca gittim. 92’de gitmistim, 2005’de gittim tekrar. Yillar icerisinde ummet-i Muhammed’in uzerinde tespit edilmis olan eksiklikler devam ediyor. 92’de ummetin problemi ahlakiydi. 2005’de ahlakiydi. 2014’de yine ahlakiydi. Kendi icimize baktigimizda kendi kendimizi yeterli gorebiliriz. Bu bir hastalik. Ama disariya baktigimizda bu hastaligin daha buyuk oldugunu goruruz.

Kaynak: 410. Dergah Sohbeti: Ümmetin Ahlak Meselesi, Kaza Namazı ve Zikrullah

Anne-babaya iyilik yapmak neden önemlidir?

Allah’tan sonra itaat edilmesi gereken ikinci merci insanin babasidir. Anne-babaya iyilik yapmak, babaya itaat etmek emredilmistir. Anne-babasina karsi saygisini, sevgisini, muhabbetini, hurmetini yitiren topluluklar koksuz agaca benzerler. Bir ruzgarda buflenip yikilip gideceklerdir.

Kaynak: 410. Dergah Sohbeti: Ümmetin Ahlak Meselesi, Kaza Namazı ve Zikrullah

Evlatlar arasinda adalet neden gereklidir?

Gucu yerindeyken evlatlarin arasinda esitsizlik davranmayacaklar. Evlatlarina adil olacak. Zulmetmek yok. Bu herkes icin gecerli: Bir zakir icin de, bir ustad icin de. Etrafindaki kardeslerne eksik yanlis davranamazsin. Kardesler arasinda adaletsiz davranmak, kardeslere zulmetmektir.

Kaynak: 410. Dergah Sohbeti: Ümmetin Ahlak Meselesi, Kaza Namazı ve Zikrullah

Cihad nedir?

Cihad, dinin icerisinde olmazsa olmaz en onemli ibadetlerden birisidir. Bunun degisik veceleri, degisik noktalari, degisik daireleri ve tecelliyatlari vardir.

Kaynak: 414. Dergah Sohbeti: Cihad-ı Ekber, Anne-Babaya Hizmet ve Tebliğ Adabı

Cihad-ı ekber nedir?

Bir de insanin kendi icinde haramlari seven, haramlara muhabbet besleyen, haramlara kosan nefisle cihad vardir. Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri buna cihad-i ekber demistir. Bu, insanin kendi nefsi dairesinde, birinci derecede etrafindaki elinden, gozunden, kulasindan, dilinden, ayagindan cikacak olan haramlari engellemektir. Ondan sonra etrafinda yapmakla mukellef oldugu farzlari, amelleri, ibadetleri yerine getirmektir.

Kaynak: 414. Dergah Sohbeti: Cihad-ı Ekber, Anne-Babaya Hizmet ve Tebliğ Adabı

Nefis terbiyesi neden cihadın bir parçasıdır?

Nefis Terbiyesi Olmadan Cihad Olmaz. Siz nefsinizde olan probleminiz hala varsa, savas esnasinda bir ganide malina el koyabilirsiniz. Disarida savas esnasinda hukuka uymayabilirsiniz. Nefsinize uyarak birisinin malina, canina, irzina tecavuz edebilirsiniz. Veya savasirken haddi asabilirsiniz. Cunku nefisle olan mucadelelerinizde belli bir noktaya gitmemissiniz.

Kaynak: 414. Dergah Sohbeti: Cihad-ı Ekber, Anne-Babaya Hizmet ve Tebliğ Adabı

Kibir nedir?

Kibir ve Tevazu: Kalpte Zerre Kadar Kibir. "Kalbinde zerre kadar kibir olan cennetin kokusunu alamaz." Bu durumda ilacı nedir? Kibrin ilacı tevazudur. Etrafınızdaki herhangi bir kimseden kendinizi yüksek gördüğünüz anda kibirliler sınıfına girdiniz.

Kaynak: 416. Dergah Sohbeti – Kibir ve Tevazu, Mazlumun Duası, Anne Babaya İyilik

Allah’a karşı kibir nedir?

Allah’a kibirli olmak, Allah’ın haram ettiği bir şeyi göz göre göre işlemektir. Allah’a kibirli olmak, Allah’ın emrettiği bir ameli yapabilecek güçte olmasına rağmen kasten terk etmesidir. Allah’a kibirli olanın başka bir kimseye tevazusu aldatmacadır, şeytanın kandırmacasıdır.

Kaynak: 416. Dergah Sohbeti – Kibir ve Tevazu, Mazlumun Duası, Anne Babaya İyilik

Velilere ve müminlere karşı kibir nedir?

İmam Azam’ı beğenmemek, İmam Şafi’yi beğenmemek, velileri küçümsemek, onlarla alay etmek, "tarikat diye bir şey yoktur, tasavvuf diye bir şey yoktur" demek kibirlenmektir. Cenab-ı Hak bunu düşmanlık olarak nitelendiriyor: "Kim benim velime düşman olursa Allah’a düşman olmuştur."

Kaynak: 416. Dergah Sohbeti – Kibir ve Tevazu, Mazlumun Duası, Anne Babaya İyilik

Eşler arası kibir ve kıyaslama nedir?

Evde erkeğin kadını beğenmemesi, eşinin yaptıklarını beğenmemesi, ona tepeden bakması, babasıyla kıyaslaması, amcasıyla kıyaslaması — bunların hepsi kibirliliktir. Veya kadının yaptığını beğenmemek, onu başka kadınlarla kıyaslamak: "Filancanın kadını nasıl kuru fasulye pişirdi, sen daha öyle pişirmedin hiç."

Kaynak: 416. Dergah Sohbeti – Kibir ve Tevazu, Mazlumun Duası, Anne Babaya İyilik

Dini doğrular ve esneklik: Eşler arası hoşgörü nedir?

Dinin içerisinde bir meselede üç-beş tane hareket tarzı olabilir. Mesela bir kimse pazartesi-perşembe orucu tutarken, diğeri ayın on dört, on beş, on altısında tutabilir. Birisi diğerine "illaki benim tuttuğum gibi tutacaksın" demeye hakkı yoktur. Bunlardan herhangi birisini eşler, evin düzenini bozmadığı müddetçe doğru olarak kabul edebilir.

Kaynak: 416. Dergah Sohbeti – Kibir ve Tevazu, Mazlumun Duası, Anne Babaya İyilik

Zulüm ve mazlumun yanında durma nedir?

Kötülükler ve zalimlikler karşısında susanlar dilsiz şeytandır. Yanınızda bir Müslüman kardeşinizin namusuna laf söyleniyorsa ve siz susuyorsanız dilsiz şeytansınız. Bir mümin kardeşinizin hukuku çiğneniyor da siz susuyorsanız dilsiz şeytansınız. Orada bulunmayan bir mümin kardeşinizin hakkını savunmak gerekir. Her sessiz duruş o zulme ortak olmaktır ki siz de zalimlerden olursunuz. Mazlumun yanında durmak müminin şiarıdır, sufinin şiarıdır.

Kaynak: 416. Dergah Sohbeti – Kibir ve Tevazu, Mazlumun Duası, Anne Babaya İyilik

İyilik önceliği nedir?

Anana, babana, kız kardeşine, erkek kardeşine ve yakın dairesindeki insanlara iyilik etmek haktır ve vaciptir. Birincisi iyilik yaparken insan annesine, ikincisi babasına, ondan sonra kız kardeşine — enteresan — ondan sonra erkek kardeşine. Kadınlar önden, pozitif ayrılıyor. Önce anneye, sonra babaya, sonra kız kardeşine, sonra erkek kardeşine. Ondan sonra evinin altındaki kimselere.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Nefis insanı nasıl vurur?

Mesela annesine babasına yardım etmeyin, annesine babasına gözetmeyin. “Desinler” diye etrafını gözetenler annesine babasını gözetmeyin. Annesine babasına, kız kardeşini gözetmeyin. “Iyi desinler, cömert desinler” diye et,rafındaki insanları gözetiyor. Nefis buradan vurur insana.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

İyilik yapmak için ne yapmalı?

Birinci derecede iyilik yapacaksa insan önce annesine babasına, ondan sonra kendi kız kardeşine, oğlan kardeşine, ondan sonra yakın dairesinde elinin altında bulunduğu insanlara.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Hz. Peygamber’in davet usulü nedir?

Yine Ebu Hureyre (radiyallahu anh) anlatıyor. “Resulüm, önce yakın akrabalarına uyar” (Şuara, 214) ayeti indiği zaman Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) kalkıp şöyle seslendi: “Ey Kureyş, ey oğulları, kendinizi ateşten kurtarın! Ey Abdülmenaf oğulları, kendinizi ateşten kurtarın! Ey Haşim oğulları, kendinizi ateşten kurtarın! Ey Muttalib oğulları, kendinizi ateşten kurtarın! Ey Muhammed’in kızı Fatıma, kendini ateşten kurtar! Zira ben senin için Allah tarafından gelecek felaketi önlemeye muktedir olamam. Ancak sizin bana akrabalığınız vardır, ben de ona riayet ederim.”

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Güzel ahlak ve tebliğ nedir?

Eğer siz güzel ahlaklı iseniz evinize o güzel ahlakı koyarsınız. Eviniz o güzel ahlakı kabul eder. Siz güzel ahlaklı olursanız etrafınızdaki insanlar sizin güzel ahlakınızı kabul eder ve sizin o güzel ahlakı öğrendiğiniz yeri merak eder, yürür oraya. Eğer siz güzel ahlaklı evinizde davranmazsanız oraya doğru yürüyemezsiniz, o tebliği yapamazsınız.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Allah için yanıyorsan ne olur?

Allah için yanıyorsan ışık verirsin etrafına. Allah için yanmıyorsan etrafına verebilecek hiçbir şey yoktur. Eğer sende güzel ahlak varsa etrafının güzel ahlakın nüktelerini anlatırsın, yaşarsın da.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Nefsin aldatmacası nedir?

Şununla sakın kendinizi unutmayın: Nuh aleyhisselamın hanımı da ona iman etmemişti. Bazı peygamberlerin de eşleri peygamberlere iman etmemişti diye kendinizi haklı ve doğru noktaya koymayın. Bu nefsin aldattığı yerdir. Müslümanlar kendi ahlakına, kendi faziletlerine, kendi noksanlıklarına bakmadan kendilerini Nuh aleyhisselamla aynı seviyeye çıkarıp “Nuh’un da hanımı inkar etmişti” diye kendini Nuh aleyhisselamla eş değerde görme gafletine düşüyorlar.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Malı saçıp savurma nedir?

İbn Abbas aşağıdaki ayetleri şöyle açıklamıştır: “Akrabaya, yoksula ve yolcuya haklarını ver. Elindeki malını saçıp savurma.” (İsra, 26). İbn Abbas dedi ki: “Cenab-ı Hak, hukukun en gereklisiyle emrine başlamıştır. Müslümanın yanında maddi bir şey olduğu zaman onu en faziletli amele sevk eder.”

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Kalp zikri nasıl olur?

Normalde kalp zikri yapacağım diye kalp zikri olmaz. Bir kimse dil ile Allah’ı zikretmeye başlar. Bütün fiiliyatını Kur’an ve sünnete tabi eder. Sadece dil ile zikretmek bir kimseye bu noktada bir yerde durmasına yetmez. O kimsenin ibadetleri yerine getirmesi gerekir. İbadetleri yerine getirdiği gibi haramlardan uzak durması gerekir. Aynı zamanda kendisini güzel ahlakla ahlakladırdığı mükellefiyetlerini yerine getirmesi gerekir.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Yalandan korunma nedir?

Yalan söylediğinde yüz rekat namaz kıl gecesine. Her yalanına gece yüz rekat namaz kıl. Ama bu konuda disiplin et kendini. Bir yalan söyledin, gece yüz rekat namaz. Bir yalan daha söyledin, iki yüze çıktı. Bir yalan daha söyledin, üç yüze çıktı. Namaz insanı kötülüklerden alıkoyar. Bulunmaz ilaçtır.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Evde aşırı takva nedir?

Bir kardeş anlatıyor: “Eşimle evlendim. O kadar takvalıydı ki kendimi eksik görüp ev işleri, çocuklara bakma, yemek yapma, hizmetlere koşma gibi aklınıza gelen her şeyi yapmaya çalıştım. Ama eşime yaranamadım. Ondaki bu aşırı takva beni boğmaya başladı. Müzik dinlemez, dinletmez. Duygu yok. Cilve sıfır. Kısa konu giymeye başladı yanımdan, elinden gelse yorganla dolaşacak. Ben mutlu değilim, eve girmek istemiyorum.”

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Evde aşırı takva nasıl yönetilmelidir?

Kadınların eşlerinin yanında tesettüre riayet etme zorunlulukları yok. Ama bu bir din algısı. Bu hakkı var mı bu kimsede? El-cevap: var. Bir kadın isterse evin içerisinde feraceyle dolaşır, bu onun hakkı. Takvayı bu noktada anladıysa, bir saplantı halinde ona söylenecek söz yok. Çünkü işlediği şey kendince ibadet.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Ticaret tavsiyeleri ve borç yönetimi nedir?

Tecrübe ile Öğrenmek. Hiç ticaret yapmayan bir kimse iyi bir ticaret erbabının yanına gidip ticaret yapacak. Onun yanında iş öğrenecek, onun yanında ticareti öğrenecek, onun yanında iyice pişecek. Ondan sonra yavaş yavaş kendine iş yapmaya başlayacak. Bu işin doğru tarafı. Ama kim işi böyle yapmaz? Bodozlamasına girer bir yere. Debelenirken etrafa temelli zarar verir. Gider babasına der ki “Şuraya imza at, kredi alayım.” Gider kayınvalidesine, gider kayınpederine. Arkadaşına gider “Bana bir çek ver” der. Etrafına zarar verir.

Kaynak: 418. Dergah Sohbeti – İyilik Önceliği, Kalp Zikri, Borç Yönetimi ve Zamanın Müce

Cumhuriyet döneminde dini ifsat etmek isteyenler ne tür operasyonlar yapmıştır?

Cumhuriyetin ilk döneminde dini ifsat etmek isteyenler, müteşabih meseleleri kasıtlı olarak kaşımışlardır. Ehl-i tasavvufu kullanarak bazıları namazın gereksiz olduğunu, ‘asıl namaz onun huzurunda durmaktır’ diyerek beyan etmişlerdir. Bazıları orucu inkar ederek ‘oruç yalan söylememek, gıybet etmemektir’ demişlerdir. Her şeyi mecaza yönlendirip işin zahirini, kabuğu çıkarıp ‘avam olmayalım’ diyerek farklı bir noktaya götürmüşlerdir.

Kaynak: 419. Dergah Sohbeti — Cennet-Cehennem, Cüzi İrade, Seyri Sülük ve Nefis Terbiyes

Kadınların mescitte namaz kılmaları yasak mıdır?

Bayanların vakit namazlarını camide kılmalarını yasaklayan bir ayet ve hadis var mıdır? Bu noktada yasaklayan bir hadis olduğu söyleniyor—’İşte onların evleri mescidleri hükmündedir.’

Kaynak: 425. Dergah Sohbeti — Zikrullahta Mele-i A’la, Varlık-Zat Ayrımı, Halvet ve Celv

Odaklanma, disiplin ve sabah dersi neden önemlidir?

Bugünkü insanların en büyük problemi odaklanamamaktır. Disiplin odağı getirir. Bir iş yapılacaksa ona odaklanmak, çevreyle ilişkiyi gerektiğinde kesmek, niyette samimi olup hedefe kilitlenmek esastır. Ameliyata giren cerrah odaklanmazsa böbreğe yerine başka yeri keser; disiplinsizlik budur. Sıkıntısı olanlar sabahleyin dersini çekmeden dışarı çıkmamalıdır. Namazını kılıp oturacak, harika bir şekilde tam adabıyla dersini yapacak, bir kısa da olsa Kur’an-ı Kerim okuyacak, duasını edecektir. Gün böyle başladığında ne psikolojik problem kalır ne başka sıkıntı.

Kaynak: 427. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Faziletleri, Boşanma Hukuku ve Sufi Yolunda Ka

Eşlerin birbirlerine davranışları neden önemlidir?

Sufiler birbirlerine sevgiyle, şefkatle, merhametle yaklaşırlar. Sevginin, şefkatin, merhametin olduğu yerde hukuk aranmaz. Ehli şeriatı hukukla terbiye edersin ama sufi sevgisiyle, şefkatiyle, merhametiyle terbiye eder. Erkek çok kızsa dahi eşine bağırması, hakaret etmesi, onu korkutması sufi ahlakına aykırıdır.

Kaynak: 427. Dergah Sohbeti — Zikrullahın Faziletleri, Boşanma Hukuku ve Sufi Yolunda Ka

İnfak eden neden nifaktan kurtulur?

İnfak eden nifaktan kurtulur. Toplumlarda infak yoksa orada nifak vardır, fitne vardır. Zenginle fukaranin arası açılırsa sosyal facialar olur. Dünya üzerinde uçurum var, gün geçtikçe açılıyor. Bir tarafta asgari ücretle geçinmeye çalışanlar, bir tarafta akşam yemeğinde kişi başına binlerce lira harcayanlar.

Kaynak: 432. Dergah Sohbeti — Müminlerin Vasfı, Zikrullahta Aksi Seda, İnfak ve Velileri

Mümin, Müslüman zenginliğe düşman mıdır?

Mümin, Müslüman zenginliğe düşman değildir; Firavunca zenginliğe düşmandır. Firavunca zengin kimdir? Zekatını vermeyen, infak etmeyen, etrafındakilere zulmeden, faizcilikle para kazanan, insanların emeğinin üzerine kurulan o zalim iktidarların parasıdır.

Kaynak: 432. Dergah Sohbeti — Müminlerin Vasfı, Zikrullahta Aksi Seda, İnfak ve Velileri

Münafıklık alametlerinden biri nedir?

Münafıklığın işaretlerinden birisi namaza kalktıklarında üşene üşene kalkmalardır. İbadete zevkle, aşkla gitmezler. Bir şeye koşa koşa yapmazlar. İhlasla, samimiyetle gitmezler. Başka bir ayet-i kerimede: "Doğrusu münafıklar Allah’a oyun etmek isterler. Oysa Allah onların oyunlarının başına geçirir." (Nisa, 4/142)

Kaynak: 439. Dergah Sohbeti — Münafıklık Alametleri: Allah’ı Az Zikretmek ve Sevgi

Allah’ı az zikretmenin sonucu nedir?

Ayet-i kerimenin sonunda Cenab-ı Hak buyuruyor: "Onlar Allah’ı pek az zikrederler." Allah’ı az zikretmeyi münafıklık alameti olarak gördü Cenab-ı Hak. Bir kimse namaznı dosdoğru kılmıyorsa, ibadetlerini gösterişe döndürdüyse, o zaten Allah’ı az zikrediyor. Allah’ı az zikrettiğinden bunlar tecelli ediyor.

Kaynak: 439. Dergah Sohbeti — Münafıklık Alametleri: Allah’ı Az Zikretmek ve Sevgi

Allah’ı çok zikretmenin sonucu nedir?

Allah’ı çok zikretenlerin kalbinde Cenab-ı Hak bir nur oluşturur. O nur onların yolunu aydınlatır. Ama Allah’ı az zikredenlerin dili kirli, gözü kirli, kulakları kirli, kalpleri kirli. Allah’ı az zikretince kalbine şeytan otağını kurar. Senin pirin şeytan olur, seni şeytan idare ettirir.

Kaynak: 439. Dergah Sohbeti — Münafıklık Alametleri: Allah’ı Az Zikretmek ve Sevgi

Allah’ın zikrinden kalpleri katılaşanlar ne demektir?

"Allah kimin göğsünü İslam’a açmışsa artık o Rabbinden bir nur üzerinedir. Allah’ın zikrinden kalpleri katılaşmış olanların vay haline! İşte onlar apaçık bir sapıklık içindedirler." (Zümer, 39/22)

Kaynak: 439. Dergah Sohbeti — Münafıklık Alametleri: Allah’ı Az Zikretmek ve Sevgi

Uzuvlarımız neden verildi?

Cenab-ı Hak sana gözü, esma-i sıfatının tecelliyatını göresin diye verdi; harama bakman için değil. Dili, Allah’ın kelamıyla kelamlanman için verdi; küfretmek, yalan söylemek, dedikodu ve iftira için değil. Eli, zulüm için vermedi. Eşlerinize zülmedin diye dil vermedi, eşlerinizi dövün diye el vermedi.

Kaynak: 439. Dergah Sohbeti — Münafıklık Alametleri: Allah’ı Az Zikretmek ve Sevgi

Sevgiye nasıl ulaşılır?

Sevgi herkesin kalbinde bir çekirdek gibidir. Herkes sevebilir, ama herkes sevgiye ulaşabilir mi? Hayır. O çekirdeği ağaç haline getirebilirsen harika; getiremezsen harika değil. Sevgiye ulaşmanın yolu merhametten geçer. Merhametli olun, vefalı olun, tevazulu olun, hoşgörülü olun, yumuşak huylu olun.

Kaynak: 439. Dergah Sohbeti — Münafıklık Alametleri: Allah’ı Az Zikretmek ve Sevgi

İlk günkü tazeliğini nasıl koruyabiliriz?

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hz. Ayşe annemize soruyordu: "Kördüğüm ne alemde ya Resulallah?" Cevabı: "İlk günkü gibi." İlk günkü gibi hep o halde durmak, koşmak, azimli olmak, aşklı, muhabbetli olmak — ancak bu insanı menzile ulaştırır.

Kaynak: 439. Dergah Sohbeti — Münafıklık Alametleri: Allah’ı Az Zikretmek ve Sevgi

Münafıklar bile namaz kılardı mı?

Dinin zuhur ettiği yıllarda münafıklar öyle bir ikindi namazına gelirlerdi ki, sabah-akşam namazına gelmeyenlerin münafıklık alameti olarak görülürdü. Bir ümmet düşünün ki münafığı dahi namaz kılıyordu.

Kaynak: 443. Dergah Sohbeti: Allah Sevgisinin Sınırsızlığı, Tasavvufun Olmazsa Olmazları

Eşyaya karşı şiddet ve kibir nedir?

Sinirlenince kırıp dökmek, eşyaya kaba davranmak kibirlilikten kaynaklanır. Kibirli olanlar sinirli olduklarını söylerler ve bir şeyi kırıp dökmek için bahane ararlar. Bu kibirden kurtulmak için nefisle mücadele etmek gerekir.

Kaynak: 452. Dergah Sohbeti — Suriye Meselesi, Silahlı Mücadele Fetvası ve Sağlam Müslüm

Güzel ahlakın temeli nedir?

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” buyurmuştur. Güzel ahlakın temeli zarar vermemektir; etrafta hiç kimse elinizden, dilinizden, gözünüzden zarar görmeyecek.

Kaynak: 453. Dergah Sohbeti — Boşanmada Çocuk Velayeti, Aile Hukuku ve Birlik Beraberlik

Takva ne demektir?

Güzel ahlakın ikinci adım etrafınıza fayda sağlamaktır. Üçüncü adım şüphelilerden bile kaçınmak, yani takvadır.

Kaynak: 453. Dergah Sohbeti — Boşanmada Çocuk Velayeti, Aile Hukuku ve Birlik Beraberlik

Güzel ahlakın mertebeleri nelerdir?

Birinci derece: Günah-ı kebairden uzak durmak, hiç kimseye zarar vermemek İkinci derece: Küçük günahlardan da uzak durmak Üçüncü derece: Şüphelilerden dahi kaçınmak — bu takvanın ta kendisidir Sufilik güzel ahlakın üzerine kurulur, çok ibadetin üzerine değil Hz. Peygamber’in güzel ahlakı nafile ibadetlerin üstündedir

Kaynak: 454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti

Göz zinası nedir?

Göz zinası, nikah düşen bir kadınla bir erkeğin birbirlerine şehvetle uzun süre bakmasıdır. Nikahlı eşlerin birbirlerine şehvetle bakmaları ibadetten sayılmıştır; ancak nikahsiz kadın ve erkeğin birbirlerine şehvetle bakmaları zinadan sayılmıştır. İslam’da zina haram ise, ona giden bütün yollar da haramdır.

Kaynak: 454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti

Allah için sevmek ve buğz etmek nedir?

Allah için sevmek, önce Allah’ı sevmekle başlar. O kimse Allah’ı sevmiyorsa, Allah için hiç kimseyi sevemez. Eğer Allah için günahtan uzak durmuyor, günahlardan sakınmıyorsa, Allah için buğz da edemez. Ancak Allah’ı sevenler Allah için sevip Allah için buğz edebilirler.

Kaynak: 454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti

Takva ve ihsan mertebesi nedir?

Takva sahibi, günah-ı kebairden uzak olup farz ibadetlerini yerine getiren kimsedir. Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri "Takva, şüphelilerden uzak durmaktır" buyurmuştur. Bu takvanın zirve noktasıdır. İman, İslam, ihsan adımlarını atarak Allah’ın bizi sevmesini istiyorsak Allah’ın ahlakıyla ahlaklanacağız.

Kaynak: 454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti

Halvet yasağı ve haremlik selamlığı nedir?

İslam’da nikah düşen bir kadınla bir erkeğin bir odada yalniz baş başa kalması — halvet — yasaklanmıştır. Bu kesin bir haramdır. Haremlik selamlık uygulamasi ise hoş bir gelenek olmakla birlikte, din olarak dayatılacak bir hüküm değildir. Ancak halvet yasağına uymak farzdir.

Kaynak: 454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti

Kul hakkı ve helallaşma nedir?

Derviş olmadan önce kul hakkına girildiyse, mutlaka gidip yüzleşmek ve helallaşmak gerekir. Gıybet ettiyseniz gidin helallık alın; birinin malını aldıysanız gidin ödeyin. Yüzleşmezseniz o hakkı tam olarak ödeyemezsiniz. "Hakkını helal et, ben böyle bir yanlışlık yaptım, beni affet" demek nefisle mücadelenin ta kendisidir.

Kaynak: 454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti

454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti nedir?

454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti, güzel ahlakın temellerini, takva ve ihsan mertebesini, göz zinası ve korunma yollarını, zikrullahın faziletini ve İslam’ın bazı temel ilkelerini tartışıp açıklar.

Kaynak: 454. Dergah Sohbeti — Güzel Ahlak, Takva, Göz Zinası ve Zikrullahın Fazileti

Hesapsız Sevgi: Tabî, Ruhanî ve İlahî Sevgi Mertebeleri hakkında ne söylendi?

Hesapsız sevmek, sufî din içerisinde zirve yapmaktır. Bu sevgi yolunda kişinin hedefleyeceği en üst noktadır. Cennet korkusundan ve cehennem ümidinden kurtulup sırf Cenab-ı Hak’ın sevilmesi gerektiği için sevmektir.

Kaynak: 464. Dergah Sohbeti — Emanet, Tecelliyat, Sevgi Mertebeleri ve İslam Hukuku

Birinci Mertebe: Tabî Sevgi hakkında ne söylendi?

Bütün insanları severiz, bu tabî sevgidir. Anne babayı sevmek, eşini sevmek, çocuğunu sevmek fıtridir. Bir gülü sevmek gibi, bir çiçeği sevmek gibi herkes bir şekilde etrafındaki insanlara karşı muhabbet eder.

Kaynak: 464. Dergah Sohbeti — Emanet, Tecelliyat, Sevgi Mertebeleri ve İslam Hukuku

İkinci Mertebe: Ruhanî Sevgi hakkında ne söylendi?

Ruhanî sevgide kişi artık sevdiğini memnun etme, razı etme derdindedir. Sevdiğinin peşinden koşar, onu memnun etmek için onun yörüngesinde dolaşır. Bu sevgi bir kimsenin Allah’a karşı, peygambere karşı, eşine, çocuğuna, annesine babasına karşı tezahür eder. Ayet-i kerimede ‘Allah onlardan razıdır’ buyurulması bu razı etme çabasının tecelliyatıdır.

Kaynak: 464. Dergah Sohbeti — Emanet, Tecelliyat, Sevgi Mertebeleri ve İslam Hukuku

Üçüncü Mertebe: İlahî Sevgi hakkında ne söylendi?

İlahî sevgiye ulaşmak isteyen kişi, sevdiğinin haliyle hallenmek ister. Dikkat edilmelidir ki bu sevdiğine benzemek değildir. Benzemek maymunluktur, taklittir. Haliyle hallenmek ise kendi rengincedir. Taklit başlangıçta mübahtır ama yolun ortasında kişi kendi rengini canlandırmalıdır. Bu mertebeye ulaşan kişi hesaptan kitaptan kurtulur.

Kaynak: 464. Dergah Sohbeti — Emanet, Tecelliyat, Sevgi Mertebeleri ve İslam Hukuku

Gülmenin kararı ve ölçüsü ne olmalıdır?

Gülmek abdesti bozar mı diye sormuşlar. Bozmaz. Kahkahayla gülmek kalbi karartır diye bütün alimler ittifak halindedir. Bir kimse gülerken ölçülü gülecek, kahkaha atmayacaktır.

Kaynak: 467. Dergah Sohbeti

Muhakkak ki intihar, bir kimse bile bile aklı yerinde olarak yaparsa Allah muhafaza eylesin ebedi cehennemlik midir?

Bir arkadaşım intihar etmek istiyor diye sormuşlar. Muhakkak ki intihar, bir kimse bile bile aklı yerinde olarak yaparsa Allah muhafaza eylesin ebedi cehennemliktir. İnsanların bir kısmının gerçekten psikolojileri bozulup bu yöne meyillenmeleri olur. Ama büyük bir kısmı bunu kendisini kıymetlendirmek için söyler. “Bana ehemmiyet verin, bana önem verin” demektir bu. Bu gizli bir psikolojik hastalıktır.

Kaynak: 467. Dergah Sohbeti

Erkeklerin evlenecekleri zaman eşlerine genç görünmek için saçlarını boyamalarında ve savaşta düşmana genç görünmek için kınalamalarında cevaz var mıdır?

Erkeklerin evlenecekleri zaman eşlerine genç görünmek için saçlarını boyamalarında ve savaşta düşmana genç görünmek için kınalamalarında cevaz vardır. Ama saçları, sakalı ağarınca gençliğe özenip boyamak hadis-i şerif mucibince tehlikelidir: “Lanet olsun o ihtiyarlara ki gençliğe özenirler.” Kadınların saçlarını kınalamalarında, eşlerine süslenmek için bakım yapmalarında bir beis yoktur.

Kaynak: 467. Dergah Sohbeti

Dış görünüş ve İslam ahlakı arasında nasıl bir ilişki vardır?

Bir kimsenin başındaki örtü, yüzündeki sakal, başındaki takiyesi—eğer ahlakı düzgün değilse bunlar üzerinde eğreti durur. Bu acı bir gerçektir. Müslümanlar kendi bulundukları dairede Kur’an ahlakıyla ahlaklanmalıdırlar. Bu ahlaklanma gerçekleşmediği müddetçe kurtuluşları mümkün değildir.

Kaynak: 474. Dergah Sohbeti

Müslüman ve Mümin tanımı nedir?

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem buyurmuştur: "Müslüman, diğer Müslümanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir. Mümin ise diğer insanların canlarından ona karşı emin olduğu kimsedir." Bu hadis-i şerif, İslam’ın toplumsal hayattaki en temel ölçüsünü ortaya koymaktadır.

Kaynak: 475. Dergah Sohbeti

Gıybeti susturma sorumluluğu nedir?

Sizin yanınızda birisinin namusuna, şerefine laf söylenirken ne yapıyorsunuz? Dinliyor musunuz yoksa o kişiyi koruyor musunuz? Dinlemeniz için ya hakim, ya amir, ya da alim hükmünde olmanız lazım. Bunlardan biri değilseniz o kimsenin namusunu, itibarını muhafaza etmek zorundasınız. Ama yapamıyoruz, susturamıyoruz.

Kaynak: 475. Dergah Sohbeti

El emniyeti ve emanete hıyanet nedir?

Elinden emin olmak demek o kimsenin elinden zarar görmemek, emanetine hıyanet edilmemesi demektir. Adam iş yerinde kasada çalışıyor, on lira alacağım diye uğraşıyor. Kadın kocasının cebinden para çalıyor. Kayınpeder gelinin altınlarını alıyor. Emanet bırakılan dükkanda güvenilmezlik yaşanıyor.

Kaynak: 475. Dergah Sohbeti

Cemaat Âdâbı ve Safta Durmak nedir?

Camide ilk safta olduğumu gören yaşlılar suç işlemişim gibi bakıyorlar diye sorulmuş. Cemaat âdâbında; imamın hemen arkasına fâtihlik yapabilecek kişi oturur. Sonra sağa-sola sırayla dizilir. Önce bülûğa ermiş erkekler, sonra çocuklar, ardından büyük kadınlar, sonra çocuk kızlar.

Kaynak: 476. Dergah Sohbeti — Tevessül, Mezhep Tartışmaları, Evlilikte Küsme ve Zâkir Âd

Rapor alıp maaş almak nedir?

Emeğinizin alın terinizin karşılığını alın. Emeğinizin dışında bir şey harâmdır. Hasta olmadan gidip rapor alıp uydur kaydır maaş almak iş sahibine yazık değil mi?

Kaynak: 480. Dergâh Sohbeti — Organ Bağışı, Teröre Tavır, Dergâhta Renk Zenginliği

Sevgi, imtihan ve nefis nedir?

Hayatım boyunca kimi sevdiğimi hissetsem en büyük sıkıntıları hep sevdiklerimden gördüm diyen kimse hevâ ve hevesine uymuş. Bir kimse sevdiğinden sıkıntı mı görür? Bu o zaman sevmeyeceksin mânası çıkar; bu şeytanın vesvesesidir.

Kaynak: 480. Dergâh Sohbeti — Organ Bağışı, Teröre Tavır, Dergâhta Renk Zenginliği

Vakarlı olmak ile kibirli olmak arasında fark nedir?

Vakarlı olmak ile kibirli olmak farklıdır. Vakar, hiç kimseden hiçbir şey istememek, hiç kimseye hâlini arz etmemektir. Sûfîler hiç kimseden hiçbir şey istemezler; bu vakardır. Ama birisinin tasaddukunu kibirlenerek reddetmek kibirliliktir. Bir kimseye bir şey tasadduk edildiyse alır; ihtiyâcı yoksa ihtiyâcı olana verir.

Kaynak: 489. Dergâh Sohbeti — Müslümanların Başına Gelen Belâların Hikmeti, Âileye İnfâk

Nefisle mücadele ve çeşitli meseleler nedir?

Nefisle Mücadele Yöntemleri

Kişi nefisle mücadeleyi yalnız veya birkaç arkadaşla yapabilir mi? Birbirlerine "Ben bugün gıybet etmedim" veya "haram işlemedim" gibi söylemeleri — Sünnet’te pek örneği yoktur. İslâm toplu bir dindir ama birbirlerine karşı hatalarını söylemeleri çok hoş karşılanmamıştır. İnsan vücudu 40 günde bir şeye alışırsa ve harama girmezse bu kalıcı olur.

Secdede Uyumak

Secdedeyken uyumak abdesti bozmaz.

Mülkî-İdarî Meslekler

Yol yürümek isteyen bir insanın mülkî-idarî mesleklere yönelmesi bu yola tezat değildir.

Kaynak: 494. Dergâh Sohbeti — Ehven-i Şer, Derviş Gönülsüzlüğü, Laiklik Eleştirisi ve Sı

Sevginin kontrolü ve israf ölçüsü nedir?

İsraf, bir kimsenin kendisi kullanmadığı hâlde giyecekte, yiyecekte kenarda biriktirmesidir. Herkes konumuna göre, durumuna göre ihtiyaçlarını karşılar; fazla lükse ve sefahate kaçmaz.

Kaynak: 495. Dergâh Sohbeti — Sevginin Kontrolü, İsraf Ölçüsü ve Kız Çocuğu Yetiştirmeni

Zekât veren bir kişinin ihtiyaçlarını kaliteli ve pahalı şekilde karşılaması israf mı sayılır?

Mallarının zekâtını veren bir kişi, ihtiyaçlarını kaliteli ve pahalı bir şekilde temin etse israf etmiş olur mu? Hazreti Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’e bir kimse gelip "Yâ Rasûlallah, ben iyi giyinmeyi seviyorum" demiştir. Hazreti Peygamber de "Allah, vermiş olduğu nimetini kulunun üzerinde görmek ister" buyurmuştur.

Kaynak: 495. Dergâh Sohbeti — Sevginin Kontrolü, İsraf Ölçüsü ve Kız Çocuğu Yetiştirmeni

Sevgi ve irade arasındaki ilişki nedir?

Cenâb-ı Hak kendi sevgisinin yüzde birini bütün mahlûkata yaymıştır. Hepimizin fıtratında yaratılış olarak sevgi vardır. Bu sevgiyi bir kimse kendince yönlendirebilir mi? Evet. Bir kimse menfaatinden dolayı sevebilir; onu menfaat sevgisinden arındırmak o kimsenin üzerine erdemliliktir. Sen Mûsâ gönüllüysen Mûsâ’yı seversin. Menfaatçiysen Mûsâ’nın asâsını seversin; asânın yaptığı şeylere hayran hayran bakarsın. Ama asâyı tutan Mûsâ var, Mûsâ’nın arkasında hem asâya hem Mûsâ’ya hikmet koyan Allah var.

Kaynak: 495. Dergâh Sohbeti — Sevginin Kontrolü, İsraf Ölçüsü ve Kız Çocuğu Yetiştirmeni

Yemin keffâreti nedir ve nasıl uygulanır?

Dedesiyle tartışıp "Bir daha evine gelmem" diye yemin ederek giden kimse pişmanlık duyuyorsa, üç gün oruç tutsun ve gidip dedesinin gönlünü alsın. Çünkü dede atadır. Dedenin torununu kovması hoş değildir, torunun da yemin edip gitmesi hoş değildir; ama büyüğün gönlünü almak gerekir.

Kaynak: 495. Dergâh Sohbeti — Sevginin Kontrolü, İsraf Ölçüsü ve Kız Çocuğu Yetiştirmeni

İsraf tanımı nedir?

İsraf, bir kimsenin kendisi kullanmadığı hâlde giyecekte, yiyecekte kenarda biriktirmesidir.

Kaynak: 495. Dergâh Sohbeti — Sevginin Kontrolü, İsraf Ölçüsü ve Kız Çocuğu Yetiştirmeni

Sevgi ve iman arasındaki ilişki nedir?

Sen Allah yolundakileri, Allah’ın dostlarını seviyorsan Allah’ın dostusun; şeytanlaşmışlarla berabersen onları seviyorsun demektir. Bir kimse açıktan haram işleyen, namaz kılmayan, oruç tutmayan birini seviyor ve "Bunu bana Allah sevdirdi" diyorsa, bu Allah’a iftiradır. Cenâb-ı Hak kulağından tutup "Git ahlaksızı sev" dememiştir. İnsan sevgisini kontrol edebilir; biz doğruyu, iyiyi, güzeli, hak ve hakikati sevmekle emrolunduk.

Kaynak: 495. Dergâh Sohbeti — Sevginin Kontrolü, İsraf Ölçüsü ve Kız Çocuğu Yetiştirmeni

Hamileliğin saklanması ve tesettür konusunda ne söylenmektedir?

Hamile kadınların hamilelikleri fıtrî bir şeydir; hadis-i şeriflerde "hamileliği saklayın" diye bir bilgi yoktur. Neden saklasınlar, hamilelik ayıp bir şey mi? Bayanlar hamile olduklarında biraz bol elbise giyerler ama hamile olduğu zaten belli olur. Bu saklanılacak bir şey değildir.

Kaynak: 496. Dergâh Sohbeti — Rüya Tevili, Oruçta Krem Meselesi, Vesvese ve Beklemek

Erkeklerde tesettür ve düşük bel pantolon konusunda ne söylenmektedir?

Kadınlara haram olan dar giyim, erkeklere de haramdır. Erkeklerin de pantolonları daracık; önleri-arkaları meydanda, düşük bel giyiyorlar. Düşük bel pantolon modasının çıkış noktası Amerikan hapishanelerindeki eşcinsel mahkumlardır. Kendini kadın hükmünde gören erkeklerin pantolonları düşük tutulurdu; oradan moda olarak yayıldı. Kimse bunun nereden çıktığına bakmıyor.

Kaynak: 496. Dergâh Sohbeti — Rüya Tevili, Oruçta Krem Meselesi, Vesvese ve Beklemek

Evde heykel, biblü ve resim bulundurma meselesi nedir?

Bir semazen biblüsü hediye ettiler. Kaşı gözü burnu belli, tam bir insan sureti. Eğer bir canlının tam sureti varsa —kaşı, gözü, burnu belli ise— sıkıntı vardır. Bu bütün canlılar için geçerlidir, sadece insan sureti değil. Böyle bir sureti yapmak ayrı hüküm, evde bulundurmak ayrı hükümdür. Evde canlı sureti bulunursa oraya rahmet melekleri girmez. Fotoğraflar ise evin bir köşesinde saklanmak kaydıyla aynı hükme girmez.

Kaynak: 506. Dergah Sohbeti — Bilgi Dereceleri, Dilin Afatı, Ahlak ve Kurban Adabı

Devir iskat meselesi nedir?

Devir iskat, ölenin arkasından yapılan harcamadır. Hadis-i şerifte bir kadın gelip ‘Ya Resulallah, babamın adına kurban kesebilir miyim?’ dedi, ‘Evet’ buyurdu. Başka birisi ‘Babamın tutamadığı oruçlar vardı, ben tutabilir miyim?’ dedi, yine ‘Evet’ buyurdu. Zemininde hadis-i şerif olduğuna göre kıyas yapılarak, bir kimsenin hastalığından dolayı tutamadığı on günlük oruç veya kılamadığı on günlük namaz için kendi malından fidye vermesi makul görülebilir. Ama bugün toplumda uygulanan şekil farklıdır: adam bir ömür boyu namaz kılmamış, bir ömür boyu oruç tutmamış, öldükten sonra devir iskat yapılıyor, para bir yerlerde kalıyor. Ben buna pek sıcak bakmıyorum.

Kaynak: 506. Dergah Sohbeti — Bilgi Dereceleri, Dilin Afatı, Ahlak ve Kurban Adabı

Hikmet kavramı ve harabat ehli nedir?

Hikmet Nedir? Hikmet, Cenab-ı Hakk’ın sıfatlarından bir sıfattır. Ulema hikmeti; bir eşyayı, bir bilgiyi, bir şeyi yerli yerinde kullanmak ve yerli yerinde tanzim etmek olarak nitelendirmiştir. Yarım bardak suyu yarım bardak daha küçük bir bardağa koymak hikmet örneğidir. Harabat Ehli Kimdir? Harabat ehli; dış görünüşüyle sanki Kur’an ve Sünnet’i yaşamıyormuş gibi görünüp iç âleminde Allah’la dost olan kimsedir. Eskiden bunlar peşmürde kıyafetlerle yürümüşler, eski elbiseler giymişler, yıkık dökük yerlerde yaşamışlar, insanlar onları kale almamıştır. Bugünün harabat ehli ise çok iyi giyinebilir. Üzerinde dini bir kılık kıyafet görüntüsü yoktur —kocaman sakalı, sarığı, cübbesi olmayabilir— ama namazında, orucunda, zikrinde, derslerinde son derece titizdir. Hiç umulmadık bir noktada ince eleyip sık dokuyan kimsedir. Hadis-i şerifte buyrulmuştur: ‘Bir kimse bir topluluğa girdi, oturdu, çıktı gitti; hiç kimse onun gelip gitmesinden bir değişiklik olmadı. Cennetteki birini görmek istiyorsanız ona bakın.’ Harab,at ehli; dışına değil içini süsleyen, dinden taviz vermeyen ama gösterişsiz yaşayan kimsedir.

Kaynak: 506. Dergah Sohbeti — Bilgi Dereceleri, Dilin Afatı, Ahlak ve Kurban Adabı

Dilin afatı ve ahlakın önemi nedir?

Dilin birinci derecede korunması gereken haramları: gıybet etmemek, dedikodu etmemek, iftira etmemek. Bir kimsenin dilinden bütün Müslümanların emin olması gerekir. Yüzüne karşı eleştirmek de haramdır. Dili her türlü haramdan korumak, muhafaza etmek farzdır. Kur’an-ı Kerim dilimizle alakalı çok ikaz etmiştir: yalan, gıybet, iftira, dedikodu. Hz. Peygamber Sallallahu Aleyhi ve Sellem bu konuda çok ikaz etmiştir. Ehl-i sûfî, ehl-i âlimler hep ikaz etmişlerdir. Ben dili korumanın namazdan daha önemli olduğunu düşünenlerdenim.

Kaynak: 506. Dergah Sohbeti — Bilgi Dereceleri, Dilin Afatı, Ahlak ve Kurban Adabı

Mescid-i Haram’da gözlem nedir?

Beytullah’ta durdum baktım: herkes namaz kılıyor, herkes oruç tutuyor, tavaf ediyorlar, Müslümanların büyük çoğunluğu zekât veriyor, hacca gidenler dolup taşıyor. Farz ibadetlere dikkat etmekte hiçbir sıkıntı yok Ümmet-i Muhammed’de. Ama en zor kısmı ahlak! Hz. Mevlana Mesnevî’sinde der ki: ‘Senin ambarında neden hidayet toplanmaz bilir misin? Ambarında bir delik vardır.’ Ben bugün için o ambardaki deliğin dille alakalı olduğuna inanıyorum. Başka bir beyitte ‘senin ambarında fare vardır’ der; o farenin de dille alakalı olduğunu düşünüyorum. Abdest alırken gıybet eden, hutbe esnasında yanındakiyle dedikodu yapan, parmağının yüzüğünün altına su değip değmediğini defalarca kontrol eden ama diline dikkat etmeyen Müslüman… Koca Yunus ne güzel söylemiş: ‘Ele geleni yersin, dile geleni dersin; böyle dervişlik dursun, sen dervak olamazsın.’

Kaynak: 506. Dergah Sohbeti — Bilgi Dereceleri, Dilin Afatı, Ahlak ve Kurban Adabı

Derviş-zâkir ilişkisi: Kur’an ve Sünnet dairesinde tâbiyet nedir?

Bizde zâkirlik dergâhla alakalıdır: ders, sohbet ve dergâhın kendi hizmetiyle sınırlıdır. Bunun dışında bir şey yoktur. Kur’an ve Sünnet dairesinde, dergâhın âdâb ve erkânı çerçevesinde tâbi olunur. Zâkir de Kur’an ve Sünnet’in dışında, dergâhın âdâb ve erkânının dışında bir şey istemez. Hadis-i şerifte buyrulmuştur: ‘Tâbiyet mâruftadır.’ Yani itaat ancak doğru olan şeylerdedir. Bu mesele şimdi daha da ehemmiyet kazanmıştır. Çünkü küçücük bir sapma ileride kocaman bir sapmaya sebep oluyor. Terör örgütleri çıkıyor, devlete karşı isyan edenler çıkıyor, bu millete silah çekenler çıkıyor. Hiçbir zâkir ve zâkire kardeş, dervişlerden Kur’an ve Sünnet’in dışında kendisine tâbiyet beklemesin. Hiçbir derviş de etrafından Kur’an ve Sünnet’in, imamların içtihadının ve dergâhın âdâbının dışında bir şey istemesin.

Kaynak: 506. Dergah Sohbeti — Bilgi Dereceleri, Dilin Afatı, Ahlak ve Kurban Adabı

Bir kimsenin yüzüne karşı övmek yasak mıdır?

Hadis-i şeriflerde bir kimseyi yüzüne karşı övmek yasaklanmış, ‘belini kırdınız, boynunu vurdunuz’ gibi tabirler kullanılmıştır. Hatta birisi diyor ki: ‘Sizi yüzünüze karşı överse onun yüzüne bir avuç toprak atın.’ Bir kimsenin arkasından iyiliğinin, hayrının, cömertliğinin anlatılmasında ise bir beis yoktur; hatta bu sünnettir. ‘Ya filanca kardeş Allah razı olsun, şöyle iyi insandır, bana şöyle bir iyiliği dokundu’ demek iyiliklerin artması için gereklidir. Biz bu sünneti terk ettik. Yüzüne karşı övmek yalakalıktır; nasihat edeceksen hadisle, ayetle, tatlı bir dille yapacaksın.

Kaynak: 506. Dergah Sohbeti — Bilgi Dereceleri, Dilin Afatı, Ahlak ve Kurban Adabı

Vesvese (obsesif kompulsif) rahatsızlığı ve tedavisi nedir?

Bir kardeş abdest alırken ve namaz kılarken sürekli vesveseye kapılıyor, bir abdest alması on beş dakikayı buluyor, yatsı namazını kırk beş dakikada kılıyor. Bu obsesif kompulsif rahatsızlıktır; Türkçesi saplantı ve zorlantı hastalığıdır. Tedavisi psikoterapi yoluyla yapılır, ilaçlar çok etkilemez. Fikirsel manada bir disiplin gerekir: ‘Kolum yıkanmadı’ diye düşünüyorsa ‘yıkanmıştır’ diyecek. ‘Başıma su değdi mi?’ diyecek, ‘değmiştir’ diyecek. ‘Namaz üç mü kıldım dört mü?’ diyecek, ‘dört kılmışımdır’ diyecek. Meseleyi bitirecek. Sohbetlere devam etmek de bu konuda faydalıdır.

Kaynak: 506. Dergah Sohbeti — Bilgi Dereceleri, Dilin Afatı, Ahlak ve Kurban Adabı