Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site

Sorular: İman ve İtikad — Sayfa 19

Sohbetlerden Derlenen Sorular

Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv

35.367Soru-Cevap
2.760.705Kelime
51Kategori
378Sayfa

Table of Contents

İman ve İtikad(2302) — Sayfa 19/28

Müslümanlar neden hakikati aramalıdır?

Müslüman hem dünyevi hakikati arar hem de uhrevi hakikati arar. Müslüman aynı zamanda da bugünkü dilde söylüyorum, manevi deyince anlaşılmıyor. Metafizik olarak da hakikati arar. Müslüman buna mecburdur. Bakın hakikati aramaya mecburdur Müslüman. Hakikati aramak farzdır Müslümana. Sen Kur’an-ı Kerim’deki hakikati aramak senin üzerine farz. Hadis-i şeriflerdeki hakikati aramak senin üzerine farz.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2151-2152. Beyitler Şerhi

Neden Kur’an bize sorgulamayı emreder?

Varlığı tanımak, varlığın hakikatini anlamaya çalışmak farz. Bu noktada bir sıkıntımız yok. Hatta bu bize farz ama bu farzları da unuttuk biz. Biz, bize farz olarak bir tek namaz, abdest, oruçtu. Onun da içini boşaltıyorlar. Diyorlar ki ya salat, sizin kıldığınız namaz gibi değil. Siz avamsınız. Bir kısım melamiler de bunu diyor. Onlar hakka vasıl olmuşlar. Namaz avamın işi.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2151-2152. Beyitler Şerhi

Neden Hz. Muhammed’in örnek alınması gerekir?

Hz. Muhammedi Mustafa’yı örnek alırsan zulme boyun eğemezsin. Muhammedi Mustafa’yı örnek alırsan, adımlarını atarsan devasa camiler yapıp onunla övünemezsin. Gazze’de bir Müslümanın burnu kanıyorsa sorumluluk duyarsın. Doğu Türkistan’da bir Müslümana zulmediliyorsa sorumluluk altındasın. inandığı için cezaevlerinde yatan, sürünen, tecavüze uğrayan, cezaevlerinde perişan olan insanların var ise sorgularsın, yatamazsın yatağında. Neden sorgulamıyorsun?

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2151-2152. Beyitler Şerhi

Zaman ne demektir?

Zamanda değişen bir şey yok. Zaman Allah’ın, zaman Allah. Dün nasıl göründüyse, bugün de görüyorlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2145-2147. Beyitler Şerhi

Dua etmek ne anlama gelir?

Dua et, ya Rabbi benim de kalp gözümü aç, amin. Benim de kalbimi tecelliyatlara mazhar eyle, amin. Benim gönlümde zikrullahın nurunu tesis eyle, amin. Benim kalbimi feraset nurunla nurlandır, amin. Benim kalbime mana alemine bir kapı arala, amin, bir pencere arala, amin. Ey merhametlilerin en merhametlisi gönlümüze tecelli eyle, amin. Gönlümüzdeki karanlığı aydınlığa çevir, amin. Gönlümüzdeki kiri, pası aydınlığa çevir, amin. Biz aciziz, bizim temizlemeye gücümüz yetmez. Sen tövbe edip de zikredip de zikrettirip de temizlediklerinden eyle, amin. Ecmain. Hiç olmazsa dua et, inkar edeceğine dua et, inkar edeceğine tövbe et, küçük göreceğine alkışla, mübarek olsun de. Tepeden bakmak kibirlilik, kimsin ya sen? Sen bir topluluğun içerisinde parazitsin. Kafirin saldırmasını anlarız, münafığın saldırmasını anlarız, müşrikin saldırmasını anlarız, Hristiyan’ın, Yahudi’nin saldırmasını anlarız. Bu ülkede sabateistlerin saldırmasını anlarız, Ermenilerin saldırmasını anlarız, Yahudilerin saldırmasını anlarız. Sosyal medyada hepsi de Ahmet Mehmet ismi, hepsi Müslüman mı zannediyorsunuz? Onların saldırmasını anlarız. Sen aynı dergahın müntesibisin, sen neden saldırdın? E senin de kalbin mühürlü gaflet noktasında, o yüzden saldırdın. Tövbe et, helallik iste. Kendi kendine de söz ver, bir daha kibirlenmeyeceğim de. Sana büyükler anlatmadı mı? Ummadığın taş baş yarar. Sana büyükler anlatmadı mı? Ummadığın kimse harabattır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2145-2147. Beyitler Şerhi

Allah’ın hükmüyle hükmetmeyenler kimdir?

Allah’ın hükmüyle hükmetmeyenler, zalimlerin ta kendileridir. Hükmet diyeceğim ona, hükmet. Bu kadar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2130-2139. Beyitler Şerhi

Allah’ın ‘Kün’ yani ‘ol’ emriyle varlıklar nasıl meydana gelir?

Bütün cemadat, bütün varlıklar, var olan ne var ise hepsi de Cenab-ı Hakk’ın "Kün" yani "ol" emrine uyup da meydana gelmişlerdir ve Cenab-ı Hak ilm-i ilahisinde yani hiç daha ilim varlık sahasına çıkmamış, kendi zat-ı uluhiyesinde olan o ilmi ilahisindeki varlıklara "Kün" "ol" emri verir ve o varlıklar ilmi ilahiden zuhur eder.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Varlıkların Allah’a boyun eğmesi ne anlama gelir?

Bütün varlık, Allah’ın iradesine boyun eğmiştir, Allah’ın matematiğine boyun eğmiştir, Allah’ın kaderine boyun eğmiştir, Allah’ın kudret ve kuvvetine boyun eğmiştir. Bunun bir matematiği var, Allah’a boyun eğmiş. Allah’a boyun eğmeyen varlığın herhangi bir noktası yok.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Allah’ın kudreti ve kuvveti nasıl varlıkları etkiler?

Allah’ın kudreti ve kuvveti, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar. Varlıklar ilmi ilahiden zuhur eder. ilmi ilahiden zuhur eder deyince yani biz Allah’ın kendi zatından zuhur eden bir şeydir bu, ilim olarak ve onlar varlık alemine sudur ederler, varlık alemine çıkarlar ve onların varlık alemine çıkmaları Cenab-ı Hakk’ın "Kün" "ol" emrine tabi olmalarındandır. Allah’ın kudreti ve kuvveti, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Neden cansız varlıklar da Allah’a boyun eğmiştir?

Cansız varlıklar da Allah’a boyun eğmiştir çünkü her şey Allah’ın iradesine, matematiğine, kaderine, kudret ve kuvvetine boyun eğmiştir. Allah’ın kudreti ve kuvveti, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar. Varlıklar ilmi ilahiden zuhur eder. ilmi ilahiden zuhur eder deyince yani biz Allah’ın kendi zatından zuhur eden bir şeydir bu, ilim olarak ve onlar varlık alemine sudur ederler, varlık alemine çıkarlar ve onların varlık alemine çıkmaları Cenab-ı Hakk’ın "Kün" "ol" emrine tabi olmalarındandır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Allah’ın ilmi ne şekilde varlıkları etkiler?

Allah’ın ilmi, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar. ilmi ilahiden zuhur eder deyince yani biz Allah’ın kendi zatından zuhur eden bir şeydir bu, ilim olarak ve onlar varlık alemine sudur ederler, varlık alemine çıkarlar ve onların varlık alemine çıkmaları Cenab-ı Hakk’ın "Kün" "ol" emrine tabi olmalarındandır. Allah’ın ilmi, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Allah’ın kaderi ne anlama gelir?

Allah’ın kaderi, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar. ilmi ilahiden zuhur eder deyince yani biz Allah’ın kendi zatından zuhur eden bir şeydir bu, ilim olarak ve onlar varlık alemine sudur ederler, varlık alemine çıkarlar ve onların varlık alemine çıkmaları Cenab-ı Hakk’ın "Kün" "ol" emrine tabi olmalarındandır. Allah’ın kaderi, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Neden her şey Allah’ın iradesine boyun eğmiştir?

Her şey Allah’ın iradesine boyun eğmiştir çünkü Allah’ın kudreti ve kuvveti, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar. ilmi ilahiden zuhur eder deyince yani biz Allah’ın kendi zatından zuhur eden bir şeydir bu, ilim olarak ve onlar varlık alemine sudur ederler, varlık alemine çıkarlar ve onların varlık alemine çıkmaları Cen, Hakk’ın "Kün" "ol" emrine tabi olmalarındandır. Allah’ın kudreti ve kuvveti, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Allah’ın ilmi ve kudreti nasıl varlıkları etkiler?

Allah’ın ilmi ve kudreti, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar. ilmi ilahiden zuhur eder deyince yani biz Allah’ın kendi zatından zuhur eden bir şeydir bu, ilim olarak ve onlar varlık alemine sudur ederler, varlık alemine çıkarlar ve onların varlık alemine çıkmaları Cenab-ı Hakk’ın "Kün" "ol" emrine tabi olmalarındandır. Allah’ın ilmi ve kudreti, varlıkların varlık alemine çıkmalarını sağlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Taklit ehli ne demektir?

Taklit ehli bir şeyi derinlemesine anlamadan, bilmeden, sorgulamadan, sadece başkalarından gördüğü veya duyduğu şekilde kabul edenlerdir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Tahkiki iman ne demektir?

Tahkiki iman sahipleri de araştırıyor, inceliyor, ondan sonra, öyle ya, onlar böyle bir de çok biliyorlar, araştırıyor, inceliyor, doğruluyor onu.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

İstidlal ehli ne demektir?

Söz konusu olan istidlal ehli de inancını, bilgisini sadece akıl yürütmeye dayandıran ama az önce dediğim gibi bu da kalben tatmin olmayan kimselerdir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Zan ne demektir?

Zan, hakikatin yerini tutmaz. Zan üzerinedir ve zan bu manada bir tek Allah’ın üzerine hüsn-ü zan beslenir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Zan neden doğru yola götürmez?

En’am 116: “Eğer yeryüzündekilerin çoğunluğuna uyarsan seni Allah yolundan saptırırlar. Çünkü onlar sadece zanna uyarlar ve sadece tahmin yürütürler.”

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Zan neden cehenneme doğru yol alır?

Çoğunluğa bakarsan, çoğunluk cehenneme doğru yol alıyor. Sen onları doğru kabul edersen, sen de cehenneme doğru yol alacaksın, çoğunluğa değil.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Doğru taklit ne demektir?

Peygambere tabi olmak. Biz Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin hem ibadetlerinin zahir kısmına, uyuyabildiğin kadar da batîn kısmına uymaya çalışırız.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Tahkiki iman ehli ne yapar?

Tahkiki iman ehli akli ve dini delillerle güçlendirerekten taklit seviyesinden tahkik seviyesine çıkar. Yani normalde o kimseler de ne yapıyorlar? Dini delillere bakıyorlar. Dini delil dediğiniz ne? Kur’an ve hadis-i şerifler.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Kalbî iman ehli nedir?

Kalbî iman ehli, literatürde iki tane var, taklidi var, tahkiki var, kalbî olan yok. Oysa tahkik olan kimse de akla dayanmıştır, kalbe dayanmamıştır, kalbî değildir o.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2124-2129. Beyitler Şerhi

Allah’ın daveti ne anlama gelmektedir?

Allah’ın daveti insanın manevi bir arayışa yönelmesi, nefsini arındırması, temizlemesi ve Allah’a yaklaşması anlamına gelir. Bunun için de Allah’ı zikretmesi ve Allah’ı çok sevmesi anlamına gelir. Yani bu kimse nefsini arındıracak, Allah’a yaklaşmanın yolunu arayacak. Bunun yolu da ne? Allah’ı zikir. Bunun yolu ne? Farzları yerine getirip nafilelerle Allah’a yaklaşma. Çünkü Cenab-ı Hakk’ın daveti bu, Allah başka bir yere davet etmez insanları. insanları doğruya davet eder, iyiliğe davet eder, haktan yana olmaya davet eder, hakikate davet eder. Hatta der ki, "Siz hakikatin de hakikatini arayınız." Yine Şura, ayet 20: "Kim ahiret menfaatini isterse onun mükafatını artırırız. Kim de dünya menfaatini isterse ona dünyada istediğinin bir kısmını veririz, ahirette ise hiçbir nasibi yoktur." O zaman kim ahireti istiyorsa Cenab-ı Hak onu arttırır. Başka bir ayeti kerimede, "Kim hani Allah yolunda gitmek isterse ona yollarımızı açarız." Kim mücahede ederse ona yolunu açarız, onun perdesini açarız, onun kalbini açarız. Buradan bunu anla. Onun dilini açarız, ona bilmediklerini öğretiriz. Kim bildikleriyle amel ederse Allah ona bilmediklerini öğretir. Kim Allah’ı zikrederse Cenab-ı Hak onun kalbine doğruyu ilham eder, doğruyu ilham eder. Allah bu konuda aciz değil. O yüzden sen ahireti iste. Ahireti istemek ne demek? Allah’ın cemalini iste, Allah’ın yolunu iste, O’nunla beraber olmayı iste ve dünya menfaatini iste, dünya menfaatini değil ahiret menfaatini iste.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2120-2123. Beyitler Şerhi

Kur’an ve sünnetten başka yol yoktur. Bu ifade ne anlama gelmektedir?

Kur’an ve sünnetten başka yol yoktur çünkü ilahi manada. Diğerleri hepsi de atıldır, batıldır, sapıktır. Bir yol dini olarak Kur’an ve sünnetin içindeyse doğrudur, Kur’an ve sünnetin içinde değilse doğru değildir. O yüzden bu davet yani Allah’ın daveti insanın manevi bir arayışa yönelmesi, nefsini arındırması, temizlemesi ve Allah’a yaklaşması. Bunun için de Allah’ı zikretmesi ve Allah’ı çok sevmesi anlamına gelir. Yani bu kimse nefsini arındıracak, Allah’a yaklaşmanın yolunu arayacak. Bunun yolu da ne? Allah’ı zikir. Bunun yolu ne? Farzları yerine getirip nafilelerle Allah’a yaklaşma. Çünkü Cenab-ı Hakk’ın daveti bu, Allah başka bir yere davet etmez insanları. insanları doğruya davet eder, iyiliğe dav, haktan yana olmaya davet eder, hakikate davet eder. Hatta der ki, "Siz hakikatin de hakikatini arayınız." Yine Şura, ayet 20: "Kim ahiret menfaatini isterse onun mükafatını artırırız. Kim de dünya menfaatini isterse ona dünyada istediğinin bir kısmını veririz, ahirette ise hiçbir nasibi yoktur." O zaman kim ahireti istiyorsa Cenab-ı Hak onu arttırır. Başka bir ayeti kerimede, "Kim hani Allah yolunda gitmek isterse ona yollarımızı açarız." Kim mücahede ederse ona yolunu açarız, onun perdesini açarız, onun kalbini açarız. Buradan bunu anla. Onun dilini açarız, ona bilmediklerini öğretiriz. Kim bildikleriyle amel ederse Allah ona bilmediklerini öğretir. Kim Allah’ı zikrederse Cenab-ı Hak onun kalbine doğruyu ilham eder, doğruyu ilham eder. Allah bu konuda aciz değil. O yüzden sen ahireti iste. Ahireti istemek ne demek? Allah’ın cemalini iste, Allah’ın yolunu iste, O’nunla beraber olmayı iste ve dünya menfaatini iste, dünya menfaatini değil ahiret menfaatini iste.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2120-2123. Beyitler Şerhi

Allah’ın cemalini istemek ne demektir?

Allah’ın cemalini istemek, Allah’ın yolunu istemek, O’nunla beraber olmayı istemek ve dünya menfaatini değil ahiret menfaatini istemektir. Ama o kimse de yönünü dünyaya çevirirse doymak bilmez. Hani hadis-i şerifte Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri, "insanoğlunun iki vadi dolusu altını olsa üçüncüyü ister" diyor. Dünya doyumsuzdur, dünyanın peşinde koşanlar da doyumsuzdur. Eğer dünyanın peşinde koşuyor, doyumsuz ya, eğer o yönünü ahirete çevirirse ahirette de doyumsuz olur. Şimdi bir kimse şöyle düşünün, dünyaya doyumsuzsa ahirete de doyumsuz olur. Dünyaya doygun ise ama bu böyle tembellikten kaynaklanan ahirete de tembel olur. Dünyaya çalışkan olan ahirete de çalışkan olur. Dünyalık cesaretli olan ahirette de cesaretli olur, ahiretlik de cesaretli olur. Yani korkak olan dini meselelerde de korkak olur. Aman ben bunu söylemeyeyim şimdi başıma iş alırım. Aman ben bunu söylersem maaşım kesilir. Aman ben bunu söylersem soruşturma yaşarım. Aman ben bunu söylersem cezaevine girerim. Aman ben bunu böyle söylersem millet beni sevmez…Onun korkuları farklı. O Allah’tan korkmuyor, o Allah’ı sevmiyor, o Allah’a feda etmiyor kendini. Allah bizi muhafaza eylesin. O yüzden Allah’a yönelen kimse bu dünyanın geçici zevk ve sefalarından arınır. Allah’a yönelen bir kimse dünyanın süsüne kanmaz. Allah’a yönelen kimse dünyanın arzusuna, heva ve hevesine tabî olmaz. Allah’a yönelen kimse bu dünyayı terk etmek manasına gelmez. Sakın buradan da bunu anlamayın. Buna en çok karşı olanlardan birisi benim. Yani biz alnımızın terini yiyeceğiz, elimizin emeğini yiyeceğiz. Önemli değil hamallık yapalım, hamallık yapalım, biz kendi emeğimizi yiyelim. Hamallık yapalım, ben bazen hani çalışmayacak olsam ben çalışmayacağım. Hayır, ben atmış dört yaşındayım, ben çalışıyorum daha. Ben vergi mükellefiyim, Bağkur emeklisi olmama rağmen ben vergi mükellefiyim, çalışmaya devam ediyorum. Hiç kimseye şey’enlillah dememek için çalışacaksın, ihtiyaçlarını kendin göreceksin. Dinin özü bu, benim öğrendiğim din bu. Kendi işini de başkasına yaptırmayacaksın. Birisi senin çantanı, birisi senin işte takkeni, kavuğunu taşımayacak, birisi senin cübbeni taşımayacak. Bu gösterişe giriyor.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2120-2123. Beyitler Şerhi

Zahir âlimlerin batın ilmi neden önemlidir?

Bunu küçümsemek için söylemiyorum; dinin zahirini koruyacak olanlar, dinin şeriatını koruyacak olanlar, bu ilim. Bu ilim olmazsa olmaz. Yani sakın işin zahir tarafını küçük görmek noktasında değilim. Cevizin içindeki asıl yenilecek olan meyveyi saklayan, dışındaki yeşil kabuğudur. O delinirse, içindeki meyve de bozulur.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2050-2055. Beyitler Şerhi

İflas etmiş bir kişinin yaşadığı deneyimler nelerdir?

Bazen anlatıyorum ya, iflas etmişim, gece televizyon izliyorum, belgesel. Zikrullahtan, dersten gelmişim, iflas etmişim ya, elimde tesbih, "Lâ ilâhe illallah" Belgeselde ne var? Okyanusun dibinde yaşayan bir köpekbalığı var. Göz yeri var, gözler kapalı, göz yok, kulaklar sağır, duymuyor da. Okyan,usun dibinde yaşıyor, köpekbalığı cinsi. izliyorum ben de sabaha karşı, saat dört. Bir milyon dolar borç var, dedikodu diz boyu. Dedikodu diz boyu, dünyayı on sefer dolaşır dedikodu. Neden iflas ettin diye soran yok, "iflas etti." diyorlar. Hatta kimisi geliyor bana, "Abi ya, söyle ya, malı nereye kaçırdın?" diyor. "Öteye kaçırdım" dedim, öbür tarafa. Hani böyle samimi bir şekilde geliyor, diyor ki "Bu malı nereye kaçırdın?" iyi, neyse, bir balık, okyanusun dibinde yaşıyor böyle, geliyor bir tane kocaman balık, kapıyor ağzına, ağzında bir dolaştırıyor, hoşuna gitmiyorsa kenardan hop atıyor balığı. Ya oturdum dedim ya okyanusun dibinde, gözü görmüyor, kulağı sağır, göz görmüyor, kulağı sağır, onun ağzına geliyor balık dedim. Balık ağzına geliyor, bir de beğenmiyor dedim. Bir de beğenmiyor! Dudağının kenarından atıyor dedim! Ya Mustafa Özbağ, balık kadar da mı kıymetin yok lan dedim. Kalk! Ben şimdi kalk lan dedim, yürü. Ne dedim, kendin kendine düşünüyorsun? Okyanusun dibinde, gözü görmeyen, kulağı duymayan balığı dedim besleyen Rabbim, lan seni mi beslemeyecek dedim, bozma moralini, yürü dedim, bak işine. Borç da ödenir harç da ödenir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2025-2034. Beyitler Şerhi

Münkirler neden ilahi koku ve ilahi nefesleri alamazlar?

Münkirler ilahi koku ve ilahi nefesleri alamazlar çünkü münkirin bu ilahi kokuları alması mümkün değil. Münkirin bu ilahi nefesleri anlaması da mümkün değil. Münkirin, Hazreti Pir’i ve velileri ve mürşitleri anlaması da mümkün değil.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2020-2024. Beyitler Şerhi

Manevi ilimle ilgili ne söylendi?

Bu ilim o kimsenin kendisine ait değil çünkü bu ilim onun çalışarak kazandığı bir şey değil. Bu dünyalık meta değil ki senin çalışarak kazandığın, senin kendinin olsun. Bu manevi bir ilim. Bu manevi ilim senin değil.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2005-2011. Beyitler Şerhi

Tövbe nedir ve ne şekilde yapılmalıdır?

Hz. Pirin dediği gibi senin tövbenin de tövbeye ihtiyacı var o zaman. Senin zikrinin de tövbeye ihtiyacı var o zaman. Senin dersinin de derse ihtiyacı var o zaman. Sen bu hükme nerden vardın? “Ben günah işledim”, e tövbe kapısı açık? Sen tövbe kapısının açık olduğuna mı inanmıyorsun? Kim tövbe ederse Allah onların tövbelerini kabul eder. Allah tövbe edip temizlenenleri sever. Bu ayetler dururken neden tövbe etmiyorsun? E sen bir de ders aldın günde yüz sefer tövben var, çekiyor musun? Sustu. Alayım senin dersini çekmeyeceksen o zaman? Çekmeyeceksen alayım senin dersini, de ki ben çekmiyorum dersi çekemiyorum çekmek de istemiyorum, Allah yolunu açık etsin.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 2005-2011. Beyitler Şerhi

Mahlukatın eksikliklerini Allah’a nispetle ayıp saymak doğru mudur?

Harekete geçen de kemale ermemiş olan insanlar, bu noktada mahlukatın ayıbını, kusurunu mahlukatın ayıbını kusurunu Allah’a nispet ederler, Allah’a atfederler ki bu aslında gizli şirktir. Farkında değildir şirke düştüğünün, bir kimsenin ayıbını kusurunu eksiğini, mahlukatın cahil insanların eksik ve kusurlarını Allah’a nispet ederler.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Küfür yaratana nispetle bir hikmettir mi?

“Küfür bile yaratana nispetle bir hikmettir fakat bize nispet edecek olursan, bir afet, bir felakettir.”

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Allah’ın yarattığında bir düzensizlik göremez miyiz?

Bakın, bu ayet-i kerime bizi farklı bir yere götürür. Bu ayet-i kerime bizi bambaşka bir dünyaya götürür. Hazreti Pir, “Küfür bile yaratana nisbede bir hikmettir,” diyor. Ayet-i kerime de diyor ki, “Sen Rahman olan Allah’ın yarattıklarında bir düzensizlik göremezsin.”

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Küfrün yaratılmasında veya bütün yaratmada, bütün varlıkta, bütün olup biten olaylar neden vardır?

O zaman Allah kendi hükümleriyle yapıp yarattıklarında eksiklik, yanlışlık, haksızlık aramak, bu zatlar için abestir. Onlar çünkü olup biten hiçbir şeyde, olup biten hiçbir şeyde haksızlık, adaletsizlik, yanlışlık, eksiklik görmezler. Allah’ın yarattığında hikmet görürler.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Küfür ve iman, karanlık ve aydınlık gibi birbirine zıttır mı?

Küfür ve iman, karanlık ve aydınlık gibi birbirine zıttır; fakat küfür ve iman da, anlaşılması için söylüyorum, aydınlık ve karanlık da Allah’ın kudret, kuvvet ve ilmiyle vardır. Küfür de Allah’ın ilmiyle, kudretiyle, kuvvetiyle vardır, iman da Allah’ın kudretiyle, kuvvetiyle vardır. Aydınlık da Allah’ın ilmiyle, kudretiyle, kuvvetiyle, hükmüyle vardır, karanlık da Allah’ın hükmüyle, hikmetiyle, ilmiyle vardır. ikisi de haktır; bakın, ikisi de hak.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

İman bu manada geçici mi yoksa ebedi mi?

Küfür ebedi değildir. Küfür bu dünyaya aittir burada kalır, kötülük bu dünyaya aittir burada kalır, karanlık bu dünyaya aittir burada kalır ama iman bu dünyaya ait değildir, burada kalmaz. Aydınlık bu dünyaya ait değildir, burada kalmaz. iyilik bu dünyaya ait değildir, burada kalmaz. iyiliğin kökü, güzel sözlerin kökü ahirete aittir. Allah’ın zati tecellilerine aittir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Allah’ın yaratmasında hikmet vardır mı?

Her yaratılanda hikmet vardır. Her olan olayda ama insanlar menfi ama insanlar gayrimenfi görsün, onda hikmet vardır. Yani bugünkü dille, ister insanlar onu olumlu karşılasın, olumlu görsün, isterse olumsuz görsünler ister insanlar onu bir rahmet görsün isterse insanlar onu rahmet değil zahmet görsün, biz sufiilik anlayışında onda bir hikmet görürüz. O yüzden Allah’ın katında, Allah’ın ilminde bir şey gereksiz, anlamsız, boş bir şey değildir. Her yaratılan olayda ve fiiliyatta hikmet vardır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Küfrün yaratılması Allah’a aittir mi?

Küfrü yaratma yönü, ciheti Allah’a aittir; küfrü isteme, küfre yönelme insana aittir. Küfür, Hazreti Pir’in dediğine göre yaratana nispetle, yaratana nispetle hikmettir. Nasıl hikmettir? O çünkü, o küfre gidenler kendi kendilerine şahitlik ederler. O yüzden, yaratana nispet de hikmettir. O insan kendi şehadetini kendisi yapacaktır. O yüzden yaratana nispet edilince hikmet olur. Çünkü küfre giden kimse, kendi yolunu çizdi.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Küfrü isteyen, küfre koşan kulun kendisidir mi?

Küfrü isteyen, küfre koşan kulun kendisidir. Kul kendisi küfrü istemiştir. Ama küfrün yaratılması Allah’a nispet edildiğinde onda hikmet vardır inananla inanmayanın belli olması için. Allah için bu bellidir. Kullar kendi şehadetine koşarlar. Kullar kendi şehadetine koştukları için, kullar ama kendi küfürlerine şahit olurlar ama kendi imanlarına şahit olurlar ama kendi iyiliklerine şahit olurlar ama kendi kötülüklerine şahit olurlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Küfrün yaratılması Allah’a nispet edildiğinde hikmet vardır mı?

Küfrün yaratılması Allah’a nispet edildiğinde onda hikmet vardır inananla inanmayanın belli olması için. Allah için bu bellidir. Kullar kendi şehadetine koşarlar. Kullar kendi şehadetine koştukları için, kullar ama kendi küfürlerine şahit olurlar ama kendi imanlarına şahit olurlar ama kendi iyiliklerine şahit olurlar ama kendi kötülüklerine şahit olurlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Birisinde yüzlerce faziletle beraber bir de ayıp bulunsa o ayıp nebatatın sapı mesabesindedir mi?

Birisinde yüzlerce faziletle beraber bir de ayıp bulunsa o ayıp nebatatın sapı mesabesindedir. Terazide her ikisini de birlikte tartarlar çünkü nebadat ve sap ikisi de bedenle can gibi bağdaşmıştır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Elmayı sapıyla tartarlar mı?

Elmayı sapıyla tartarlar, armudu sapıyla tartarlar, üzümü sapıyla tartarlar. Doğru mu? Tartılırken ayırt etmezler hiç; hepsini tartıya atar tartan kimse.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Kusurlarına, ayıplarına odaklanmak yerine ne yapılmalıdır?

Hazreti Pir diyor ki insanların faziletlerine, insanların iyiliklerine odaklanın. Sizin gözünüz ayıpları takip etmesin. Siz, ayıpların üzerinden yürümeyin. Siz, kusurların üzerinden yürümeyin. insanların iyi yönlerini, faziletli yönlerini, insanların doğru yönlerini ölçü alın. Onları dillendirin. Kötülüğü dillendirmek, kötülüğe fayda eder; iyiliği dillendirmek, iyiliği güçlendirir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Kötülüğü dillendirmek neye fayda eder?

Kötülüğü dillendirmek, kötülüğü fayda eder; iyiliği dillendirmek, iyiliği güçlendirir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Neden bir Müslümanın diğer Müslümanların kusurlarını araştırmaması gerekir?

Müslüman, çünkü bir Müslümanın ayıbını araştırmaz. Bir Müslümanın kusurunu araştırmaz; onu araştırıp, onu soruşturup insanların önüne dökmez. “Ya biliyor musun, Salih şöyle bir insan, şöyle kusurları var, böyle hataları var…” Bunu dile dökmez Müslüman ama günümüz Müslümanı anlayışı kıt, bakışı kör, duyuşu sağırdır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Neden bir sufi kardeşinin eksikliklerini görmemesi gerekir?

Oysa onun eksik ve kusurunu örtecek onun binlerce faziletli bir ameli vardır hatta ve hatta ben daha ileri gideyim, onun bir perşembe zikri vardır ki topluca yaptığı veya toplu zikirleri vardır ki onların geçmiş günahları orda hayra çevrilir. Onu görmez o kimse. Onu görmediği için onun üzerindeki küçük hata ve kusurlarını insanların bir de önüne koyar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Neden tövbe eden bir kimsenin günahları affedilir?

Allah, günahların hepsini bağışlar. Allah, günahların hepsini bağışlar. Allah, gün, ah, günahların hepsini bağışlar. Allah, günahların hepsini bağışlar. Allah, günahların hepsini bağışlar. Allah, günahların hepsini bağışlar. Bağışlar. Sen oturursun orda onu günahkâr görürsün çünkü onun günahına şahit olmuştur senin gözlerin ama Allah senin o günahkâr gördüğün kimsenin bütün günahlarını bağışlar.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1998-1999. Beyitler Şerhi

Teşbih nedir?

Teşbih, beyan ilminde iki veya daha fazla şeyin bir vasıfta ortak olduğunu ifade eden terim. Yani bir şeyi bir şeye benzetmek. Hani derler ya: "Aslan gibi yiğit adamdı o." Şimdi adamın yiğitliğini neye benzettiler? Aslana benzettiler. Benzetilen kim? insan. Bu noktada, benzetilen aslan. Benzeyen kim? insan. insanın nesi? Yiğitliği. işte bu bir teşbih olmuş oluyor.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1992-1997. Beyitler Şerhi

Cenab-ı Hakk’ı geline benzetme teşbili ne ifade eder?

Hazreti Pir, enteresan bir şekilde Cenab-ı Hakk’ı geline benzetirken, geline benzetti ya yani geline benzetince haşa, bir gelin var, bir de vuslata, ona ulaşacak olan damat var. Necm suresini de düşündüğümüzde, hani ayet 9, 10, 11’e baktığımızda, Cenab-ı Hak, peygamberini iki yay arası kadar mesafeye kadar onu ne yaptı? Onu miraçta onu huzuruna getirdi. Öyle olunca burda Hazreti Pir’in bu şekilde böyle benzetmesini de normal görmek lazım.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1992-1997. Beyitler Şerhi

Allah’ın nurunu nasıl açıklar?

Allah’ın nurunu, bir lambaya, cam fanusu yıldızın parıltısına, saf bir yağın ışık vermesine benzeterek açıklar. Bu teşbih, Allah’ın insanlara yol gösterici niteliğine sahip olduğunu ve o nurla insanlara yol gösterdiğini beyan etmektedir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1992-1997. Beyitler Şerhi

Nurun kainatta tecellileri nasıl açıklanmaktadır?

Nurun kainatta tecellileri, dünyadaki nurun tecelliyatı ile cennetteki nurun tecelliyatı aynı olmadığını, Emmaredeki nur tecelliyatı ile mülhimedeki nur tecelliyatı aynı olmadığını, Mutmainnede aynı olmadığını, radiye, mardiye, safiyede aynı olmadığını, Arş-ı âlâda aynı olmadığını, kürsüde aynı olmadığını, levh-i mahfuzda aynı olmadığını belirtir. Nurun bu noktadaki tecelliyatlarında farklılıklar vardır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1992-1997. Beyitler Şerhi

Rabbim ayınızı, yılınızı, ömrünüzü hayırlı eylesin ifadesi ne anlama gelmektedir?

Rabbim cümlemizi ve cümle Ümmet-i Muhammedi Hakkı hak, batılı batıl bilenlerden eylesin. Hakkı hak bilip hak yolunda mücadele eden, batılı batıl bilip batıla karşı cihat eden kullarından eylesin.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1976-1979. Beyitler Şerhi

İnsani ruhun yükselmesi için ne gereklidir?

Bir kimse eğer ki iman eder ise, iman eder, sufiler için bunu ben söyleyeyim, iman eder, ihlaslı davranır ve Allah’ın zikrine yapışırsa, o insani ruh uruc eder, yükselir. Bunun yükselişinin, yükselişinin en zirvesi, Hazreti Muhammedi Mustafa’nın miracıdır. Diğer peygamberlerin de miraçları, velilerin de, mürşidi kamillerin de uruçları olur, uruç yükselmek demek. Miraç, Hazret’ti Muhammedi Mustafa’yadır; diğer peygamberlerin de miraçları olmuştur Hazreti Muhammedi Mustafa’nınki gibi değil. Peygamberlerde miraçtır ama velilerde, mürşidi kamillerde bunun adı uruçtur, yükselmektir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1976-1979. Beyitler Şerhi

İnsani ruhun yükselmesiyle ilgili makamlar nelerdir?

Bu yükselmesi insanın, insani ruhla alakalıdır ve o kimse nefsani ruhu ve hayvani ruhu baskılar ise, imanla, ibadetle, zikirle, haramlardan uzak durmayla, o zaman onun insani ruhu yükselir, uruc eder. O makamları geçmesi emmare, levvame, mülhime, mutmainne, radiye, mardiye, bununla alakalıdır veyahut da o kimsenin ilme’l yakîn, ayne’l yakîn, kalbe’l yakîn, olması da bununla alakalıdır.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1976-1979. Beyitler Şerhi

İnsani ruhun uruç edebilmesi için ne gereklidir?

Yani, o uruç ama içsel, ama dışsal, ama nefis mertebeleri olarak, ama kalbi meratipler olarak, o kimsenin yükselmesi insani ruhla alakalıdır. Bu yükseliş esnasında nefsani ruh, hayvani ruh, bitkisel ruh vücutta kalır, yükselme esnasında. O yükselme esnasında insani ruh, insanın bedeninden çıkar ve uruç başlar, insani ruh.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1976-1979. Beyitler Şerhi

Dünya ve din arasındaki ilişki nedir?

Ona üstadı diyecek ki yanındakini incitme, kırma, üzme, etrafını harama yönlendirme, ona acı gelecek o veyahut da işte öbürkü heva ve hevesini ilah edinmiş, heva ve hevesini ilah edinmiş bir kimseyi, o da kendisine ilah edinecek. Bakın dikkat edin, heva ve hevesini ilah edinmiş kimseyi o kimse gidecek ilah edinecek onu çünkü o, nefsani ruhuna tatlı geldi, onun nefsaniyetine tatlı geldi, onun hayvaniyetine tatlı geldi çünkü. O normalde diken yemek istiyor. O bu manada hani Hazreti Ömer diyordu ya, "Biz helvadan putlar yapar, karnımız acıkınca onu yerdik." Geçmiş müşrik, helvadan put ediyordu, onu yiyordu. Bugünün müşriği öyle değil. Bugünün müşriği fikirsel olarak da eylemsel olarak da geçmiş müşriklerden daha şedit. Daha şedit. Bugün kâfirlerin bir düzeni yok, bir sistemi yok. Dünün kâfiri haram aylarda savaşmıyordu, bugünün kâfiri haram ay da tanımıyor.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1976-1979. Beyitler Şerhi

Allah’la savaş halinde kimlerdir?

Allah’la savaş halinde olanlar; Müslüman Müslümandan faiz alırsa, mümin müminden Müslüman Müslümandan faiz alırsa, Allah’a savaş açmıştır o. Kimdir başka? Bir de hani çok özür dilerim, erkekken kadınlığa özenen, kadınsa erkekliğe özenip amelyat mamelyat ettirenler, onlar Allah’la düşmandır. Lanetli kişidir onlar. Onlar Allah’la savaşırlar. Bir de velilere savaş açanlar, Allah’a savaş açmışlardır ve bunların mağlubiyetleri mutlaktır. Allah muhafaza eylesin.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1969-1970. Beyitler Şerhi

Allah’a dost olan bir kimsenin kullardan bir şey istemesi mümkün müdür?

Kullardan kendi nefsi için bir şey istemesi Allah’a dost olan bir kimsenin şirki olur. istiyorsa, o zaman o kimse Allah’a dost değildir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1965-1968. Beyitler Şerhi

Allah’ın nimetlerini kıymetli görmek için ne yapılması gerekir?

Allah muhafaza eylesin. Allah vefasızları sevmez, Allah nankörleri sevmez, Allah israf edenleri sevmez, Allah verdiği nimetin kıymetini bilmemezliği sevmez, bilmeyenleri de sevmez.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1960-1964. Beyitler Şerhi

Müslümanların Allah’la olan ilişkisi nasıl olmalı?

Vahyi anlatırlarsa, bu toplumun Allah’la olan ilişkisi değişecek çünkü, toplum, Müslümanlara öyle bir Allah anlatılıyor ki tabiri caizse, Allah bir peygamber gönderdi, peygamberle de bir tane kitap gönderdi, sonra bıraktı elini kolunu bağladı haşa hiçbir şey yapmıyormuş gibi.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1935-1939. Beyitler Şerhi

Müslümanların kendi dini üretmesi ne demektir?

Müslüman olsa dahi, ehli tarikat olsa dahi, dini kendisi üretti çünkü, kendi hayatına göre bir din üretti, kendi hayatına göre bir din ürettiğinden. Hani, ‘heva hevesini ilah edinen kafir oluyor’ ya, ayeti kerimede öyle diyor ya.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1935-1939. Beyitler Şerhi

Allah’a olan tam teslimiyet ve imanın ne demektir?

Allah’a olan tam teslimiyetleri ve imanları veçhesiyle asla korkuyla yüzleşmezler. Onlar korku nedir bilmezler.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1927-1931. Beyitler Şerhi

Allah dostlarına korku var mı?

Allah dostlarına hiçbir korku yoktur, onlar mahzun da olacak değillerdir.

Kaynak: Mesnevî-i Şerîf 1927-1931. Beyitler Şerhi

← Sorular – Sohbetlerde Sorulan Sorular ve Cevapları