Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site

Sorular: Ahlâk ve Edep — Sayfa 19

Sohbetlerden Derlenen Sorular

Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv

35.367Soru-Cevap
2.760.705Kelime
51Kategori
378Sayfa

Table of Contents

Ahlâk ve Edep(1903) — Sayfa 19/20

Beğenilme isteğini yok etmeye çalışmayın; o bir fıtrat meselesidir. Bu ifade ne anlama gelir?

Beğenilme isteğini yok etmeye çalışmayın; o bir fıtrat meselesidir. Nefsi terbiye edin, yönlendirin. Beğenilmek istiyorsanız kendinizi Allah’a beğendirin. Gerçek aşık ‘Ben seninim’ der, ‘Sen benimsin’ demez. ‘Sen benimsin’ demek, sevginin bencilliğidir; seven kimse kendi benliğini öne çıkarmaz, sevdiğine teslim olur.

Kaynak: Anadolu’nun manevi direkleri konferansı: Yunus Emre

Yesevî tasavvufu fakr ve tevazu kavramlarını nasıl açıklar?

Yesevi’nin tasavvuf anlayışında fakr ve tevazu özel bir anlam taşır. Dünyaya ve nefsin arzularına bağlanmaktan uzak durmak, mânevî yükselişin ön şartıdır. Hikmetlerde sıkça dile getirilen fakr, maddi yoksulluktan çok içsel bir arınma ve özgürleşme hâlini ifade eder.

Kaynak: 6. Hoca Ahmet Yesevi

Kötülük yapıldığında ne yapılmalıdır?

Sizden biri bir kötülük yapıldığını gördüğünde onu eliyle değiştirsin, düzeltsin. Buna gücü yetmezse diliyle onu düzeltsin. Buna da gücü yetmezse kalbiyle, bu ise imanın en zayıfıdır. Yine başka bir rivayette hadis-i şerifin sonunda şu var. Bundan sonra bir hardal tanesi kadar dahi iman yoktur. Da Müslimde o zaman bir kötülüğü gördünüz. Elinizle onu değiştirmek, elinizle onu önlemek mümkün ise elinizle. Bu mümkün değil ise dilinizle nasihat ederekten, bu da mümkün değil ise kalben bu ederekten önlemeye çalışın ki bu da imanın en zayıf noktasıdır.

Kaynak: İslam dünyası, çekirdek ailenin çimentosu bozulduğu için günden güne dağılıyor

Sohbetlerde konuşulan şeyler, oradaki bir sıkıntıyı gidermek için midir?

Sohbetlerde konuşulan şeyler, oradaki bir sıkıntıyı gidermek içindir. Burada sohbette diyorsam ki: "Ey erkekler, eşlerinize vurmayın, dövmeyin!" — eşine vurmayıp, dövmeyip, sövmeyip, hakâret etmeyen kimse bunu üzerine almaz. Ama eşini dövüyorsan, sövüyorsan, hakâret ediyorsan; bu söz sanadır. "Şeyh Efendi bana konuşmadı" deyip de küstahlık yapma bir de.

Kaynak: Sohbetlerde şahıslara yönelik konuşmak sufilerin adabı değildir

Kim ki kendini o sözün muhâtabı hissediyorsa, demek ki o sıkıntı ondadır.

Bunları söylediğimizde üzerine alan alır, almayan almaz. Ama sakın ha, "Efendi beni kastetmiş, bana söylemiş" diye düşünme. Sohbetlerde genel konuşulur. Akıllı olan, sözü alır, ve kendini düzeltir.

Kaynak: Sohbetlerde şahıslara yönelik konuşmak sufilerin adabı değildir

Sen siyasetçi misin?

Hz. Muhammed. Mustafa’nın yolundan gitmeli. O gösterişten, şataattan, şatafattan uzak durmalı. Sen o topluluğun önüne işte bilmem hangi markayla, bilmem hangi marka, takım elbiseyle çıkmaman lazım. Sen madem ki dini bir lidersin, muhafazakar bir lidersin, bu önemli değil. İster şeyh olsun, ister alim olsun, ister siyasetçi olsun, ister bürokrat olsun, ne olursa olsun bu. Evet. Asgari ücretle yaşamaya çalışan bir topluluğa hitap edeceğin zaman ver. Sadece ceketle çıkma ortaya. Bilmem hangi markayla geziniyorsan onların içerisinde.

Kaynak: Müslümanların önünde bir lider bir önder hükmünde olan kimse örnek olmalı, göste

Neden bir lider gösterişten uzak durmalı?

Sen o topluluğun önüne işte bilmem hangi markayla, bilmem hangi marka, takım elbiseyle çıkmaman lazım. Sen madem ki dini bir lidersin, muhafazakar bir lidersin, bu önemli değil. İster şeyh olsun, ister alim olsun, ister siyasetçi olsun, ister bürokrat olsun, ne olursa olsun bu. Sen siyasetçi misin? Evet. Asgari ücretle yaşamaya çalışan bir topluluğa hitap edeceğin zaman ver. Sadece ceketle çıkma ortaya. Bilmem hangi markayla geziniyorsan onların içerisinde.

Kaynak: Müslümanların önünde bir lider bir önder hükmünde olan kimse örnek olmalı, göste

Neden marka giyimine dikkat edilmeli?

Marka budalası olma. Geri zekalı olma. Embesili olma. Evet. 10.000 liralık gömlek alanlar marka budalası embesil olanlardır. Gidip markanın peşinde koşan insanlar kimlikleri oluşmamış insanlardır. Moda peşinde koşan insanlar kimliği oluşmamış. Kimlik oturmamış onda. Marka peşinde koşan kimliği oturmamış onun. Ne yazık ki onda. Kur’an, ve sünnet kimliği yok. Oluşmamış.

Kaynak: Müslümanların önünde bir lider bir önder hükmünde olan kimse örnek olmalı, göste

Neden bir lider toplumun içinde yaşaymalı?

Asgari ücrette çalışan insanlara hitap edeceksen, hitap edeceksen sen ona göre bir hayat yaşayacaksın. Bana dinden bahsedeceksen, bana dinden bahsedeceksen bana şataatla, şatafatla gelme. İslâm ümmeti bunu kendine yerleştirse, oturtsa nice krallar, nice kraliçeler, nice devlet başkanları, nice siyasetçilerin. İslâm’la alakasının olmadığını görür. Nice şeyhlerin, nice alimlerin, evet nice.

Kaynak: Müslümanların önünde bir lider bir önder hükmünde olan kimse örnek olmalı, göste

Neden bir lider toplumun yoksulluğuna karşı duyarlı olmalı?

Ümmetin başında mısın? Senin en fukaran. Ne yiyorsa sen de onu yiyeceksin. Senin en fukaran neyi giyiyorsa onu giyeceksin. Bir kimse zengindir, hali vakti yerindedir. O giyebilir. Sen ümmetin önündeysen sen giyemezsin. Sen yapamazsın. Ya da çıkarırsın elbiseni oraya. Dersin ki ben bunu yapamayacağım. Ama paraları hüblettikten sonra değil. En baştan yaparsın onu. En baştan yaparsın. Bir kimsein doğrucu veya yalancı olduğunu yolun başıyla ortasıyla sonu arasındaki farka bakarak görürsünüz. O yüzden bir kimsenin yolunun başındaki durumu ne? Sonra biraz palanızlanınca ne oldu ona bak. Onun yalancı olup olmadığı çıkar meydana.

Kaynak: Müslümanların önünde bir lider bir önder hükmünde olan kimse örnek olmalı, göste

Bunlar öyle sözler söyleyecekler mi?

Hadis-i şerifte öyle diyor ya. Bunlar öyle sözler söyleyecek ki diyor siz diyor bunları ne babanızdan ne de atalarınızdan dinlememiş olacaksınız. Bunlar öyle sözler söyleyecekler. Senin atan böyle bir laf söylemedi. O söyleyecek dinde olmayan şeyleri söyleyecekler. O güne kadar dinde duyulmamış bir söyleyecekler. Çünkü, ancak kalabalıklar böyle ikna olacak. Size birisi ayet hadis anlatınca canınız sıkılıyor. Sizin için söylemiyorum ya. Siz bir topluluğun önüne gidin. AT adsa anlatın canları sıkılır. Şimdi mahallelerde ders yapanlar bayanlar erkekler. Ben diyorum ki hadis okuyun orada örnek. Şimdi şikayet şu. Başka bir konuşmuyor musunuz? Hayır yok konuşmuyoruz. Bir tek hadis konuşuyoruz. Ayet konuşuyoruz. Fıkıh konuşuyoruz. Onu istemiyor. Bakın onu istemiyor. Müslüman, mümin, mümin, Müslüman ayet, hadis istemiyor. Hakikat istemiyor. Ona bu haram demeyeceksin. Ona. Bunun hakkında ayet var, hadis var demeyeceksin. Onun gönlüne hoş gelen bir söyleyeceksin. Allah muhafaza eylesin. Oysa. Allah. Resulü sallallâhu aleyhi, ve sellem hazretleri bunlardan sakınmamızı söylüyor bize. Başka bir hadis-i şerifte de gece karanlığı gibi öldürücü fitnelerden sakının. Sabah mümin olarak uyanan kişi akşama kafir olarak çıkar veya akşama mümin olarak çıkan kişi sabaha kafir olarak uyanır. Dünya arzusu için dinini satar. Asıl bu hadis-i şerifin buraya almamın sebebi son cümle. Dünya arzusu için dinini satar. Bu kadar başka bir değil. Dünya arzusu için dinini satar. Müslim’de geçiyor bu hadis-i şerif. O dünya arzusu için. Bu para olabilir, bu kadın olabilir, bu normalde makam olabilir. Dünya arzusu için dinini satar. Dünya, çünkü kadın, makam, ve paradır. Haram olanlar.

Kaynak: Bir kimsenin derdi dünya ise onun maneviyatla alakası yoktur

Dünya, çünkü kadın, makam, ve para mıdır?

Dünya arzusu için dinini satar. Bu kadar başka bir değil. Dünya arzusu için dinini satar. Müslim’de geçiyor bu hadis-i şerif. O dünya arzusu için. Bu para olabilir, bu kadın olabilir, bu normalde makam olabilir. Dünya arzusu için dinini satar. Dünya, çünkü kadın, makam, ve paradır. Haram olanlar.

Kaynak: Bir kimsenin derdi dünya ise onun maneviyatla alakası yoktur

Bir bürokrat ben şunu olacağım diye uğraşıyorsa maneviyatla alakası yok mudur?

Bir şeyh para topluyorsa milletten istiyorsa maneviyatla alakası yoktur. Bir bürokrat ben şunu olacağım diye uğraşıyorsa maneviyatla alakası yoktur. Bir siyasetçi yalan söylüyorsa maneviyatla alakası yoktur. Bir bürokrat yalan söylüyorsa maneviyatla alakası yoktur. Bir üstat, bir şeyh dervişlerden para topluyorsa, para istiyorsa, mal makam istiyorsa, maneviyatla alakası yoktur. Bir dergahta böyle bir insanlar makam bekliyorsa, makam istiyorsa orada o kimsenin maneviyatla işi. Yoktur. Bir kimse bir şeyhten şeyhlik icazeti istiyorsa o kimsenin maneviyatla işi. Bakın maneviyatla işi yoktur. O kimse başka bir şeyin peşine düşmüş. Bir kimse kendine zakirlik istiyorsa, çavuşluk istiyorsa, nakiplik, nügabbalık, halifelik, su kabaklığı istiyorsa onun maneviyatı yoktur. Direkt o kimse diyecek ki ben. Allah rızası için, Allah için dervişliğe geldim. Bitti. Bu kadar. Adam dergaha gelip evlenmeyi düşünüyorsa, dergaha gelip işini düzeltmeyi düşünüyorsa, dergaha gelip çocuğunu evlendirmeyi düşünüyorsa, kızını evlendirmeyi düşünüyorsa veya kadın kendisi evlenirim diye düşünüyorsa, erkek ben buraya geleyim burada evlenirim diye düşünüyorsa onun maneviyatı yoktur. Dergahlar fi sebilillah. Allah için gelinip gidilecek yerlerdir. Bir kimse üstada. Allah için intisap eder, bağlanır. Başka bir için değil. Burada başka bir amaç maksat var ise oradan. Allah rızasını.

Kaynak: Bir kimsenin derdi dünya ise onun maneviyatla alakası yoktur

Senin yüreğinde iyileşsin yanlışlıklar mı?

Senin yüreğinde yeşersin kuru tohum. Senin yüreğinde iyileşsin yanlışlıklar. O bilmiyor, o öğrenmedi, çünkü ona tebliğ eden olmadı, ona anlatan olmadı. Al onun yüreğini, onu anlat. Oğlunu kızını atma, dışarı atma.

Kaynak: Maddi ve manevi her şeyini dağıt, kuru tohum senin yüreğinde yeşersin

Medineliler dedeleri de gibi cömert değil deyip dedikodu yaparlardı mı?

Efendimiz işte. Küfe’ye gitmekle haksızdı. Mevcut devlet sistemine karşı geldi diye böyle zırtbozlar var ya. Allah muhafaza eylesin. Hz. Hasan efendimizin de böyle kendilerince. Medineliler dedeleri de gibi cömert değil deyip dedikodu yaparlardı. Ama vefat ettiğinde bir baktılar ki sırtında nasır var. Sordular. Bu nasır neden sırtında nasır var? Omuzlarında nasır var? Sırtında nasır var? O zaman ona yardımcı olan kimse dedi ki, "Her gece dikkat edin, her gece. Hz. Hasan efendimiz. Medineli fukarılalara sırtında onlara tasadduk taşırdı. Zaten vefat ettiğinin sabahında. Medineli fukaralar sokaklara döküldüler. Veli nimetimiz vefat etti diye. O yüzden hani hadis-i şerifte sağ elinin verdiğini sol elin bilmeyecek. Onu gösteriyorsan yanlış yapıyorsun. Nefsinden yapıyorsun onu. Sen heva hevesine uydun. O tasadduk değil. O sadaka değil. O.

Kaynak: Heva hevesi için mal harcayan müsriflik yapmış olur

Fukaralık utanılacak bir şey midir?

Fukaralık utanılacak bir şey değildir; kalbinin hazînesinin boş olması utanılacak şeydir.

Kaynak: Asıl utanılacak olan şey fukaralık değil, kalbinin manevi ilimlerden uzak olması

Münafıkça hayat standardı içimize yerleşmiş vaziyette nasıl bir durum söz konusudur?

Içime oturmuş, yerleşmiş vaziyette. Ben kız kardeşimi veriyorum. Kız kardeşimi verirken ondan sonra işte damat adayının babası böyle sanki inek alıyor. E dönür ne istiyorsunuz? Söyleyin bakalım. Öyle bir yukarıdan, öyle bir tepeden konuştuk ki bunu. Hani o zengin biz fakiriz. Ne istiyorsunuz? Söyleyin. Sizin kızınızı alıyoruz. Birden döndü bende. Sen ne alıyorsun dedim ya? İnek mi alıyorsun sen? Dedim koyun mu satıyorsun? Hayırdır dedim. Bizde satılık hayvan yok dedim. Hiçbir istemiyoruz dedim. Sen kendine ne şanına yakıştırıyorsan onu tak istersen takma. Şanına ne yakıştırıyorsan onu al istersen alma. İstersen hiçbir takma hiçbir alma. Ben gücümün yettiğince hepsini yaparım. Eğer bu kız size gelin geldiğinde ananın evinden şunu mu getirdin? Anan bunu mu yaptı? Lafını duyarsan vallaha da billaha da.

Kaynak: Münafıkça hayat standardı içimize yerleşmiş vaziyette

Müslüman infak ederken neden gösterişten uzak durmalıdır?

Müslüman kime infak edildiğini bilmese daha iyidir. Sebep o böyle onun karşısında ezilmesin, onun karşısında bükülmesin diye Müslüman infını etrafa aktarmaz, söylemez.

Kaynak: vzRo Ramazan ayı cömertlik ayı, infak ayı

İnfak ederken bireylerin öne çıkması neden tehlikelidir?

Burada bireylerin öne çıkması, şahısların öne çıkması onların nefisleri için tehlikelidir. Dikkat etmek lazım. Bu konuda o kimse o dikkatini bu meselenin üzerine toplayıp ince hareket etmeli.

Kaynak: vzRo Ramazan ayı cömertlik ayı, infak ayı

Bir evde hane halkının habersiz olarak babanın cebinden para almalarının adabı nasıl olmalı?

Bu haram. Bunun adabı mı olur? Bir insan babasının cebinden para alamazsa ondan habersiz. Veya eş kocasının cebinden para alamaz. Ondan habers, olur mu öyle şey? Allah muhafaza eylesin. Amin. Bunlar doğru şeyler değil. Çocuklarınıza böyle şeyler öğretmeyin. Adam saydı parasını. 1.000 lira para var. Durdu orada. Sen içinden 100 lirasını aldın. Ertüsün adam bir saydı. 900 lira. Ne diyecek eşine, ve çocuklarına? Diyecek ki hanginiz aldınız? Hırsız kim? Aynı şey erkekler için de geçerli. Erkek kalktı eşinin parasından aldı. Eşinin örneğin bir kira geliri var babasından kalmış veya babası bir harçlik vermiş veya annesi bir harçlik vermiş. Kadının kendi parası veya kadın çalışmış, çalışıyor bir yerde iş yapıyor. Adam da kalkıyor onun parasını alıyor. Hırsızlık. Adam da şunu diyemez. Yani benim bu parada hakkım var. Nereden hakkın var kardeşim? Ya babanın evinden mi getirdin?

Kaynak: Hane halkının babanın cebinden babadan haberiz para alması haramdır

Cömertlik nedir?

Cömert biliyor musunuz asıl kö bir şeyin ihtiyaç olduğu. K istenmeden o ihtiyacı karşıl buna. C denir cömertliğin en üst makamı bir alt. Makam nedir cömertlik. K istendiğinde verir. Ama 50 kas istenmeden birisinin ihtiyacı var o karşılar. Komşusu açken to yatan bizden değildir. Bu cömert olan.

Kaynak: Bektaşi Nefesleri – Hacı Bektaşi Veli Makalatından

Yok olmak ne demektir?

Yok olmak, yani fena haline gelmektir. Fena haline gelmek ise o kimsenin kendi benliğini terk etmesidir. Fena haline gelmek o kimsenin dinin hükümlerinin önünde boynunu eğmesi, ona teslim olmasıdır.

Kaynak: Sufilik yolunda aklı ilahlaştırmak Allah’a yaklaşmada engeldir

İlahi aşk neden önemlidir?

Normalde eee bu yol hani Allah’ta fena olmanın yolu ilahi aşktır. Bu ilahi aşka giden yol ise zikirdir, tövbedir, güzel ameller işlemektir Allah’a teslim olmaktır. Çünkü o aşıklığa giden, o fenaya giden yol, ancak bununla kurulur.

Kaynak: Sufilik yolunda aklı ilahlaştırmak Allah’a yaklaşmada engeldir

Kalbi akıl nedir?

Bilmediğimiz. Bilmediğimiz yer burası. Bizim kalbi akıl buna aklı aklı maat derler. Maat aklı maat kalbi akıl. Cenabı Hak hani kalpleri var görmezler. Bakın kalpleri var görmezler. Kalpleri var duymazlar. Kalpleri var duymazlar. Aa, kalpleri var. Demek ki kalp görüyor. Allah kendisi ayeti kerimesinde kendisi söylüyor. Kalpleri var, ama akletmezler diyor. Kalpleri var, ama akletmezler. Neden? Kalbi aklı çalışmıyor. Çünkü insanda en önemli merkez kalptir. En önemli merkezdir. İnsanın merkezi kalbidir. Dünyanın merkezi insandır. İnsanın merkezi de kalbidir. İnsanın kalbidir. Kalp iyi olursa bütün vücut iyi olur der. Hadis-i şerifte. Akıl iyi olursa demez. Kalp iyi olursa bütün vücut iyi olur. Kalp kötü olursa bütün vücut kötülüğe çalışır.

Kaynak: Akıl kılavuzdur ama ilahımız değildir

Kalbi aklı çalıştığında ne olur?

O zaman o kimsenin kalbi aklının çalışması önemli, ve kalbi mekanizması önemli. Kalbi mekanizma çalışıyorsa o zaman hiçbir yere sığmadım mümin kulumun kalbine sığdım, gönlüne sığdım. Çünkü kalbin bu noktada sınırı yok. Gönül dediğimiz o manevi metafizik olgunun sınırı yok. Bildiğimiz zahiri kalbin sınırı var. Ama o kalp dediğimiz, gönül dediğimiz, sufice konuştuğumuz onun sınırı yok. Çünkü Allah sınırsız. Sınırsız olan Allah mümin kulunun kalbine tecelli ediyor. Ve hatta diyor ki ben hiçbir yere sığmam. Oraya sığarım diyor. Oraya sığarım diyorsa o zaman onun başlangıcı, ve sonu yok. Ve o kimse, ancak bu dediğimiz zikrullah ile, teslimiyet ile, tövbe ile o kalbi aklı çalışır. Kalbi aklı çalıştıran en önemli unsur Allah’ı zikridir, ve tövbedir. O kimse için en önemli unsur odur.

Kaynak: Akıl kılavuzdur ama ilahımız değildir

Tövbe ve zikirin kalbi aklı çalıştırmasında ne rol oynadığı?

O tövbe eden hiç günah işlememiş gibidir. İnşallah tövbe sahih ise, ve Allah’ı zikreden Allah zikreder. Ayetle sabittir. O zaman hatta başka bir ayette de Cenâb-ı Hak der ki Allah’tan hakkıyla korkarsanız o size iyiliği de kötülüğü de ayırt edecek. Bakın iyiliği, ve kötülüğü ayırt edecek bir anlayış verir. Ona normalde anlayış derken feraset deriz ya biz ona. O iyiliği, ve kötülüğü ayırt edecek Allah sizin gönlünüze bir feraset nuru verir. Hani bazen okumayı önde tutarlar. Yok canım kardeşim sen Allah’la bağını sağlam kur. Allah senin bilmediklerini öğretir. Siz bildiklerinizle amel ederseniz Allah size bilmediklerinizi öğretir diyor. Biz bildiklerimizle amel etmeden habire daha okuyacağız diye uğraşıyoruz. Çok özür dilerim. Bunu eee Yahudiler için söylenmiş bu ayet-i kerime. Ama kitap yüklü eşekler olmayınız demiş.

Kaynak: Akıl kılavuzdur ama ilahımız değildir

Kalbinde kin olan, kibir olan bir kimse asla, ve asla Allah’a yakin olması mümkün değil midir?

Kalbinde kin olan, kalbinde kibir olan kimse doğru yolu bulamaz. Kalbinde kin olan, kibir olan bir kimse asla, ve asla Allah’a yakin olması mümkün değildir. Kibir, ve kin böyle hastalıktır. Allah muhafaza eylesin.

Kaynak: Kalbinde kin ve kibir olan bir kimsenin Allah’a yakın olması mümkün değildir

Kin nedir?

Kin kelimesi Farsça bir kelimedir. Bizim dilimize Farsçadan geçmiştir bu. Bir de garajdır. Bunun bir adı da o kinci bir kimse. O kinci kimse de normalde hep düşmanlık yapar. Düşmanlık besler. Garez besler. İçinde kin besler. Hep onu büyütür.

Kaynak: Kalbinde kin ve kibir olan bir kimsenin Allah’a yakın olması mümkün değildir

Kinin neden affedilmesi gerekir?

Kin affetmiyorsun hiç. Af mekanizmasını çalıştırmıyorsun. Kinlenmişsin sana. Birisi bir hata yapmış, bir kusur işlemiş. Yıllar geçmiş hala daha kin güdüyorsun sen. Veyahut da birisi bir yanlışlık yapmış. Kin gidiyorsun ona. Düşmanlık topluyorsun, ve kalbinde düşmanlığı desteliyorsun. Sevgiyi destelemiyorsun. Kin desteliyorsun boyuna kin topluyorsun, ve düşmanlık topluyorsun.

Kaynak: Kalbinde kin ve kibir olan bir kimsenin Allah’a yakın olması mümkün değildir

Kinin ve kibirin neden Allah’ın sevmediği huylar olduğu söylenir?

Allah’ın sevmediği huylardır. Haramlardır. Kazanır. Kazandığı o fare delinden gider. Bir havuz düşünün. Havuza gelen bir su var, ama giden su miktarı daha fazla. Delik büyük. Diyelim ki gelen su 2 m³ saatte, ama giden 5 m³ yer var. Eksiye gidiyor. Havuz dolmuyor hiç. E sen ne kadar gelirse gelsin geldiği gibi gidiyorsan sen önce gidiş deliğini tıkamalısın. Bakın gidiş delini tıkacaksın. O, çünkü havuzdaki gidiş deli tıkanmazsa havuz su toplamaz. Havuz su toplamazsa sen yüzemezsin. Sen yukarı çıkamazsın. O havuzun içerisinde hapis olursun sen. O hapisten kurtulman için suyun seni yukarı kaldırması lazım. Su ne? İyi ameller. Güzel ameller.

Kaynak: Kalbinde kin ve kibir olan bir kimsenin Allah’a yakın olması mümkün değildir

İnsanın başı ne tür sorunlarla dolu olabilir?

Hani adamın başında bir dert vardır. O dertten dolayı Allah’ı unutmaz. Her daim Allah’ı zikreder, Allah’a dua eder, Allah’tan ister. Hiçbir zaman Allah’la olan arasını normalde bozmaz. Sıkı sıkı tutmaya çalışır. Sebep onun, çünkü başında bir illet var veyahut da biraz gillet, geçim sıkıntısı var. O yüzden o kimse geçim sıkıntısı olunca da Allah’la olan bağını sağlam tutmaya çalışır.

Kaynak: Evinizde, dilinizde, kalbinizde zikrullah olacak

Anadolu sûfîliğinde dergâh kapısı kapatılamaz mı?

Anadolu sûfîliğinde dergâh kapısı kapatılamaz. Fakiri de gelir, zengini de gelir; âlimi de gelir, câhili de gelir; açı da gelir, toku da gelir; devlet memuru da gelir, herkes gelir. Bu, Anadolu İslâm felsefesidir, Anadolu İslâm inancıdır.

Kaynak: Herkese Açık Dergâh | Gazâlî Sohbetleri 6

Anadolu İslâmı’nın mahiyeti nedir?

Anadolu irfanı dediğimiz, Anadolu İslâmı dediğimiz, Anadolu sufiliği dediğimiz budur: Ahlâkı güzel olacak. Fıkhı, hukuku düzgün olacak. Adâletsiz olmayacak. Dervişlerin parasına, malına, mülküne gözünü dikmeyecek. İstemeyecek, dilencilik yapmayacak. Sufi dilenmez, çünkü. Müslüman dilenmez. Müslüman andırmaz bile. Nedir Kur’an’da buyrulan? "Onlar fukarâ oldukları halde kendilerini fukarâ göstermezler." İşte Anadolu İslâmı dediğimiz budur.

Kaynak: Anadolu Sufîliği ve Dergâh Geleneği | Gazâlî Sohbetleri 5

Anadolu sufisi nasıl bir kişi olarak tanımlanır?

Anadolu sufisi coşkuludur. Anadolu İslâmı tevazuludur. Anadolu İslâmı aşkıdır. Aşkı aşıktır. Allâh’a aşıktır. Peygambere aşıktır. Üstâdına aşıktır. Eşine aşıktır. Çocuklarına aşıktır, sevgilisine aşıktır. Bakar sevgilisinin gözlerine, ki senin gözlerinde kayboluyorum demez, senin gözlerin bende kaybolsun diye. Aşıktır. Anadolu sufisi taşı da sever, otu da sever. Anadolu sufisi böceği de sever, atı da sever, kılıcı da sever. Anadolu sufisi Allâh için, vatan için, millet için, namusu için ölür. Hiçbir şey düşünmez.

Kaynak: Anadolu Sufîliği ve Dergâh Geleneği | Gazâlî Sohbetleri 5

Şeyh ve Gazi unvanı ne ifade eder?

Anadolu sufisi dediğinde o şeyh, gazi unvanını almak için cihada çıkar. Bir şeyhin rütbesi, gazi unvanını almaktır. Dervişleriyle beraber çıkar, hem de cihada. Vatan savunmasına dervişleriyle beraber gider.

Kaynak: Anadolu Sufîliği ve Dergâh Geleneği | Gazâlî Sohbetleri 5

İnsana yanında oturduğu kişinin sıfatları farkına varmadan yansır mı?

«İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn» de “İnsana yanında oturduğu kişinin sıfatları farkına varmadan yansır” ifadesi zikredilir. Bir şair şöyle demiştir: “Bir adamın nasıl biri olduğunu öğrenmek için onun yakın arkadaşına bak! Çünkü kişi, yanında oturduğu kimseye uyar.”

Kaynak: Risâle fî’z-Zikrullâh ve Âdâbihâ ve Efdâlihâ (Zikir ve Semâ Hakkında) | Şeyh Akş

Seyyîd Ahmed er-Rifâî (K.s.) Hazretleri ile ilgili hangi bilgiler verilmektedir?

Bu kavmin (Rifâîlerin) tarîkat riyâseti ona ulaşır. Âlimler (ulemâ) ve velîler (evliyâ), onun yüceliği konusunda icmâ/fiky birliği etmişlerdir. Çağdaşı olan herkes, onun takdim, ve tekaddümü konusunda görüş birliği etmişlerdir. Çağının büyük önderleri onun irşâd sancağı altında yürümüşler, ve böylece Rasûlullah (S.a.v.)’e tâbi olmuşlardır. Kendisi (Rifâî) Peygamber kademi (meşrebi) üzere olmuştur. Tevâzu, ve en güzel ahlâk O’nda birleşmiştir.

Kaynak: eş-Şerefü’l-Muhattem (El Öpme Şerefi) – İmâm Süyûtî

Zirâ ümmet için iyilerin işbaşına getirilmesi (tevliye-yönetici seçimi) kötülerin getirilmesinden hayırlıdır mı?

Zirâ ümmet için iyilerin işbaşına getirilmesi (tevliye-yönetici seçimi) kötülerin getirilmesinden hayırlıdır.

Kaynak: KÜFÜR SİSTEMİNDE OY KULLANMAK ve GÖREV ALMAK CÂİZ MİDİR?

Haya nedir?

Haya utanma güzel koku sürünmek. misvak kullanmak, ağız temizliği. Bir kimse evlenmeyi terk ederse bütün Adem’den Muhammed Mustafa’ya kadar gelen bütün peygamberlerin sünnetini terk etmiş olur. O yüzden evlenmeyi düşünmüyorum demek peygamberlerin sünnetini terk etmek demek.

Kin ve kibirin tedavisi nedir?

Bunun tedavisi. Allah’ı zikir. Bunun tedavisi elfahri fakri fakirlerle beraber olmak. Bunun tedavisi kendinde bir görmemek. Ben şu oldum. Ben bu oldum. Ben zengin oldum. Ben zengin oldum. Ben zenginim. Ben alimim. Ben şeyhim. Ben dervişim. Benden başka şeyh yok. Bütün herkes bana muhtaç. Herkes bir gün gelecek bu dergaha intisap edecek. Hepsi de gelecek. Ben bir şeyhim ki bana intisap edecek. Bakın bunların hepsi de tehlikeli sözler. Bunları söyleyen manen batar. Çünkü büyüklük tasyor. Her. Allah’ın elindedir. Her. Allah’ın elinin altındadır. Allah dilediğini aziz eder. Dilediğini zelil eder. Sen aziz olmak için mücadele et. Gayret et. Seni aziz ödecek olan. Allah’tır. Sen kibirlenirsen. Allah seni rezil rüsva eder. Sen büyüklenirsen küçücük çocuk seni çarpar. Sen kibirlenirsen sufilik yolu bir yoldur. Hiç ummadığın, zayıf gördüğün kimse bir seni alaş eter ki yerle bir eder üzerinden silindir gibi geçer. Bu yol kibirlenme yolu değildir. Bu yol kinlenme yolu değildir. Bu yol ne yazık ki garaj toplama, kin toplama, düşmanlık toplama yolu değildir.

Türk erkeklerinin ne gibi bir dönüşümü bekleniyor?

Türk erkekleri kadınlaşması gerekir. Kadınlaşması gerekir. Kadınlaşan bir erkek e hanımına söz geçirmeyecek. Hanımının namusuna bakmayacak. Kızlarının namusuna bakmayacak. Oğullarının namusuna, ahlakına bakmayacak. Mahallenin namusuna, ahlakına bakmayacak. Oturduğu şehrin namusuna, ahlakına bakmayacak. Yani işgale hazır olacak. Savaşacak bir delikanlı olmayacak.

İyilikler ve kötülükler Allah’a mı aittir?

İyilikler ve kötülükler Allah’a değil, nefse aittir. Âyet-i kerîme açıktır: "İyilikler Rabbinizdendir, kötülükler ise nefsinizdendir." Cenâb-ı Hak güzel isimler ve güzel sıfatlar sahibidir; kötü sıfatlar Allah’a değil, nefse aittir. Ehl-i Sünnet kelamcıları bu incelikten dolayı "biz yaptık, kusur bizden" derler; "sen yaptırdın, sen yazdın" demezler.

Bu ince bir ölçü müdür?

Hadis-i şerifte buyurulur: "Cömert Allah’a yakındır, insanlara yakındır, cennete yakındır; cimri ise Allah’tan uzaktır, insanlardan uzaktır, cennetten uzaktır ve cehenneme yakındır." Bir başka hadiste ise "Allah, cahil cömerti cimri ibadet düşkününden daha çok sever" buyurulur. Bu ince bir ölçüdür.

Bir kimse hevası için mal harcarsa ne olmuş?

Bu da o kimse müsrif oluyor. Çünkü hefsinden yapıyor. Yani nefsinden yapıyor, zevkinden yapıyor, gösteriş için yapıyor, dünya sevgisi için yapıyor. Desinler diye yapıyor. Sağ elin verdiğini sol eli görmeyecek ya. Öyle yapmıyor. Herkese gösterecek illaki. Herkesin içinde bir şey yapacak. Herkesin içinde bir şey diyecek. Dillendirecek. Orada heva giriyor. Orada nefis giriyor. O normalde hemen birisi dillendiriyorsa o heva heves yapıyor. Bir başkasının yanında görsün diye veriyor. Heva hevesinden yapıyor.

Gıybet nedir?

Birisine bir tokat vurursun bu fiilidir. Gıybet manevi bir hastalıktır.

Gıybetin haramlılığını neden bilmiyorsun?

Ama gıybetin manasını bilmediğinden dolayı sen gıybetin haramlılığını zahir olarak kabul ettin. Zahirde kaldı.

İnsanların hukukuna riayet etmek neden önemlidir?

İş bozma, ara bozma. İnsanların hukukuna riayet et. Tevazulu ol. Allah’ın mahlukatına karşı tevazulu ol.

Kadın ve erkeğin fıtratına zarar vermek ne demektir?

Sen erkek misin? Hadi seni kısırlaştırsınlar. Sen kadın mısın? Hadi seni kısırlaştırsınlar. Bir canlıyı kısırlaştırmak küfürdür, zulümdür. fıtratla savaşmaktır.

Kadın ve erkeğin fıtratına zarar vermek neden yasaktır?

Sen onun Cenabı Hakk’ın vermiş olduğu fıtratını ortadan kaldırıyorsun, zulmediyorsun. Ne dedi şeytan? Ben onları fıtratlarını bozmakla aldatacağım.

Kadın erkek fark etmez; bu disiplini beceremiyoruz?

Oysa bu disiplini kimse sana yaptırmıyor; kendi kendine yapman gerekiyor. İbadetin, toplantının, sohbetin hakkını vermek için önce kendini disiplin etmeyi öğrenmen gerekir.

Cimriliğin başlangıcı neresidir?

Cimriliğin başlangıcı dediğimizde bunun bir şurada başlar, burada biter bir değil. Abdest değil ki. Başlangıcı niyet edip ellerini yıkayıp ağzına su götürmek diye bunu söyleyelim. Bu mümkün değil. Çünkü o kimse cimriye baktığında da kendisini cimri görmüyor. Burası önemli.

Cömertlikse cöm,ertlik yapacaksa da önce insan kendi ailesine cömertlik yapacak mıdır?

Harcaması gerektiği yerde imkanı var da harcamıyorsa o kimse cimridir. Cömertlikse cöm,ertlik yapacaksa da önce insan kendi ailesine cömertlik yapacak. Eş ve çocuklarına savurganlık yapmadan.

Müslümanlar neden temizdirler?

Müslümanlar temizdirler. Müslüman kokmaz. Müslümanın saçı sakalı temizdir. Müslüman kadının örtüsü, mantosu temizdir. Müslüman kadın, erkek, çocuk temizdirler. Evleri temizdir. Hepsi de derli topludur. Müslüman kadının evi dağınık değildir. Çorabı bir tarafta, kazağı bir tarafta. Böyle bir Müslüman kadın evi düşünülemez. Müslüman bir genç kız, Müslüman bir genç kız derli topludur. Eşyasını oraya buraya atıp annem toplasın diye bakmaz. Kendisi kendisi dizayn eder. Müslüman bir erkek genç, yaşlı önemli değil. tertiplidir, düzenlidir. Gömleğini çıkardığında asar. Kirliyse götürür. Kirli sepetine böyle atmaz. Katlar da koyar. Kirlisi dahi Müslümanın tertiplidir. Kirlisini dahi atmaz. O sufi ise kirlisini dahi katlar, düzenler. Öyle bırakır. Yatağını dağınık bırakmaz bir Müslüman. yatağını kendisi derler, toparlar. Sünnet bunlar. Yorganını koyarsın kenara. Ben adamım yorganı böyle bırakır gider. Sen sufisin. Sen her şeyin tertipli, düzenli olmalı. Müslümanlar o yüzden temizdirler.

Allah yolunda harca, isteme hiç kimseden, deccaliyete hizmet etme konusunda ne söylendi?

Edepsiz adam. Sen önce nefsini bir vur yere. Ya Rabbi ben beş vakit namazı tam olarak kılamıyorum. Beni bu zikredenlerin yanında eyledi. Dua et. Amin. Öyle dua edeceğine arkadaşları düzeltmeye gelmiş. Önce dedim beni düzelt sen. Benim dedim eksikliklerimi söyle. Benden kaynaklanıyor her şey. Bayağı bayağı bana bana söyleyecek. Allah razı olsun dedim ya. Yok baktım kibirlenene kibirleniniz var ya. Kulağına eğildim dedim kimse duymasın. Etrafımızda kimse yok ama dedim sen beş vakit namazı bir tamam kıl da gel dedim. Önce onu bir nefsinde terbiye et. Önce bir nefsinde terbiye et. Sen bir beş vakit namazı tamamen kıl. Zamanında kılmasan da kıl.

Bir kişinin ahlakı nasıl anlaşılır?

Bir kişiyle yolculuk etmediğiniz sürece onun ahlakını tam olarak bilemezsiniz. Bu, Kenzulumman hadisinde geçen bir ilkedir. Normal bir yolculukta insanın cimri mi, kıskanç mı, hoşgörülü mü olduğu ortaya çıkar. Şeyh Efendi, "Yolculuk yapacaksın, ticaret yapacaksın, aynı kaptan yemek yiyeceksin" buyurarak bu noktayı vengkapiler.

Aynı kaptan yemek yemenin manası nedir?

Aynı kaptan yemek yemenin manası da önemlidir. Samimi insan size yemeğin güzel kısmını koyar; halbuki ikiyüzlü insan, kaşığını çatalını dolaştırarak güzel tarafı kendi yanına çekip, yağlı veya kemikli kısmı size sunar. Şeyh Efendinin zamanında da dervişler aynı kaptan yemek yerler ve bu sırada herkesin önündeki tepsiyi gözler; kim kendi yanındakine yediriyor, kim kendisi lop lop götürüyor belli olur.

Müminin başına gelen musibet, sıkıntı, dert, gam, kasabet, hastalık mümine neydi?

Mümine günahlarının temizlenmesineydi. Ona sabrederse onun makamının yükselmesine sebepti. O zaman sufi başına gelen her ne ise bununla alakalı önce kendi nefsine vurur bunu. Muhakkak ben kendi elimin yaptığını çekiyorum.

Müminlerin israf etmemesi nedeni nedir?

Cenab-ı Hak onlar israf etmezler diyor. Müminlerden bahsederken mümin isen kadın erkek israf edemezsin. Mümin isen mümin isen kadın erkek sen aptalca moda manyağı olamazsın. Mümin isen mümin değilsin, Müslümansın. Yapabilirsin. Hani görüyorsunuz ya bir başörtülü kadın işte dans ediyor, şarkı söylüyor, erkeklerin önünde kırdırıyor.

Bütün insanlar Allah’ın ailesi midir?

Bütün insanlar Allah’ın ailesidir. Bakın bunu sadece rızık olarak düşünmeyin. Bizim en büyük handikaplarımızdan birisi bütün insanlar, bütün varlık Allah’ın ailesidir. İster eşin olsun, ister çocuğun olsun, ister kocan olsun, ister annen olsun, ister baban olsun, ister deden olsun, ister komşun olsun, ister iş yaptığın bir kimse olsun, ister çalıştığın bir yer olsun, ister ticaret yaptığın bir yer olsun, bakın bu tip şeyleri, bu tip şeyleri daraltmayın, genişletin.

Sen zannediyorsun ki benim eşim çat tokatı vurdun değil mi?

Sen zannediyorsun ki benim eşim çat tokatı vurdun değil. Sen Allah’ın ailesine tokat vurdun. Kadın kocasını dinlemedi.

Birine nasıl yardımcı olduğunda Allah’a en sevimli bir iş olarak geliyorsa birine zulmettiğinde de Allah’a en sevimsiz bir iş olarak geldi Allah’ın ön müdür?

Allah’ın ailesine zulmetti. Birine nasıl yardımcı olduğunda Allah’a en sevimli bir iş olarak geliyorsa birine zulmettiğinde de Allah’a en sevimsiz bir iş olarak geldi Allah’ın önüne. Sufi mantığı yerdeki taşa bile tekme vurmaz.

Bunu birisinin kafasına atmak için yaratılmadı mı?

O taşı da, o taşı da sen fıtratına uygun kullanmak zorundasın. Bu maosu sen fıtratına uygun, yaratılış amacına uygun kullanacaksın. Bunu birisinin kafasına atmak için yaratılmadı.

Allah bunu sana emanet olarak verdi mi?

Bu senin değil. Bu sende emanet. Allah bunu sana emanet olarak verdi. Kullansın diye. Sen kendince buna ben para verdim. Benim oldu zannediyorsun. Cenabı Hak sana bahşetti. lütfetti, ikram etti. Bunu sen yerli yerinde kullanmak zorundasın.

Lastikçi Ömer’e Cenabı Hak rızkını verir mi?

Eşyayı yerli yerinde kullanmazsan da eşyaya zulmettin. Araba benin istediğin gibi patinaj çektiririm değil. Arabaya da zulmetmeyeceksin. Lastikler benim istediğim gibi patinaj çektiririm. Lastikçi Ömer’e Cenabı Hak rızkını verir. Sen patinajireceğim de işte lastikleri eriteceğim. Ondan sonra Ömer abiden lastik alacağım diye düşünme. Cenabı Hak onun rızkını verir. Sen lastiğe de zulmetme.

Yollar, yürüdüğün şehir, yaşadığın kaza, yaşadığın ev, yattığın yatak, üstüne çektiğin yorgan Allah’ın sana bir lütfu, ikramıdır, ihsanı mıdır?

Senin elinin altındaki her şey Allah’tan sana bir emanettir. Eş, çocuk, anne, baba, arkadaş, dost, şeyh, kardeş, burası bu mekan. yollar, yürüdüğün şehir, yaşadığın kaza, yaşadığın ev, yattığın yatak, üstüne çektiğin yorgan Allah’ın sana bir lütfu, ikramıdır, ihsanıdır. Sen hepsine de yerli yerinde kullanmak zorundasın.

Sen yorganı yatak gibi kullanamazsın mıdır?

Sen yorganı yatak gibi kullanamazsın. Eşyanın hakikatine aykırı. Sen yorganı yorgan niyetine, sen yatağı yatak niyetine kullanacaksın. Eşyayı yerli yerinde kullanacaksın. O eşyaya da zulmetmeye hakkın yok senin.

Bir erkek gömleği geydi mi?

Sen hem tabağa zulmettin, hem eşine zulmettin, hem de kendine zulmettin. Buna hakkın yok senin. Bir erkek gömleği geydi. Aa, hoşuna gitmedi. Bunun kesti, attı. Buna hakkın yok. Sen onu giymeyeceksen giyebilecek olan bir kimseye hediye et onu. Senin ona çöpe de atmaya hakkın yok.

Bütün halk Allah’ın ailesi midir?

Sen zulmetme. Eşyana da zulmetme. Eşyaya da zulmetme. Kardeşlerine de zulmetme. Etrafına zulmetme. Bütün halk Allah’ın ailesidir. Bütün halk, bütün varlık Allah’ın ailesidir. Sen elinin altındaklara zulümle emredmadın. Ya onlara iyilik yapmakla emrolund.

Adamın adamlığı hanımıyla iyi geçinmesinden belli olur mu?

Erkekler eşlerinizle iyi geçinin. Adamın adamlığı hanımıyla iyi geçinmesinden belli olur. Adamın adamlığı hanımı ile iyi geçinmesinden belli olur. Kadının kadınlığı da adamın hanımından gönül hoşluğu olmasından belli olur.

Kadın senden memnun mu?

Çok iyi erkeğim diye düşünme. Ona bak sen. Çok iyi babayım diye düşünme. Çocukların senden memnun mu? Ona bak sen. Çocuklar lanet olsun böyle babaya ölse de malını yesem diye mi düşünüyorlar? Yoksa çocuklar Allah babamızı başımızdan eksik etmesin diye mi düşünüyorlar?

İki kardeş arasında mücadele olduğunda ne olur?

Yalnız kendisiyle din kardeşi arasında kin ve husumet olanlar için bunlar birbirine meyl edinceye kadar onları bırakın buyurur. Önemli. Ancak onlar ne yapacaklar? O savaşı başlatan geri dönecek, özür dileyecek. İki kardeş arasında mücadele olmuş.

Mücadeleyi başlatan kardeş ne yapmalıdır?

Mücadeleyi başlatan kardeş ne yapacak? Geri dönecek. Diyecek ki, "Ben haksızlık yaptım. Hakkını helal et. Senden özür dileriz." Eğer oluyorsa bu kin olmuyor. birisi sizden af dilemiyor.

Haya ne demektir?

Haya, insanın utanma duygusudur; haramlara karşı çekinmek, nefsin çirkinliklerine düşmemektir.

Takva ehli olmak istiyorsan haya ne ifade eder?

Takva ehli olmak istiyorsan haya onun başlangıcıdır.

Haya kişiye ne gibi duyguları getirir?

Haya kişiye Allah korkusunu, halktan utanmayı ve hatta kendinden utanmayı birlikte getirir.

Dini meselelerde utanarak sormamak olmaz mı?

Hakkı ve hakikati anlatmakta haya yoktur; dini meselelerde utanarak sormamak olmaz.

Din nasıl yaşantısına uygun şekilde yaşanmalıdır?

Biz bir şeyi pazarlamıyoruz. Ürettiğimiz dinin iyi bir şekilde yaşanması. Bir kimse güzel ahlakla dinini, yaşantısını gösterir. O insanlar sizin güzel ahlakınızı görürler. Güzel ahlakınızı gördükten sonra sizin dini hayatınızı örnek alırlar ve böylece sen dinini bir başkasına tebliğ etmişsindir.

Güzel ahlakla ne tür hizmetler yapılmalıdır?

Sen güzel ahlakla zakirliğini yapacaksın. Sen güzel ahlakla hizmetini yapacaksın. Ne dağıtıyorsun burada? Güzel ahlakla dağıtacaksın. Güzel ahlakla temizlik yapacaksın. Ben burada ders veriyorum. Güzel ahlakla yapacağım.

Dilin kırıcı olmaması neden önemlidir?

Dilim sivri olmayacak derviş kardeşlerime karşı. Dilim kırıcı olmayacak derviş kardeşlerime karşı. E benim dilim kırıcıysa derviş kardeşlerime ben ne anlatabilirim ki? Bugün ümmeti Muhammed’in en büyük handikapı bu. Bizim de handikapımız bu. Sen ne yaparsan yap, dilin kırıcıysa senin bir anlamın kalmadı. Yapma kardeşim, hizmet de etme.

Tepeden bakmanın etkisi nedir?

Sen tepeden, üstten bakıyorsan insanlara ve öyle davranıyorsan yapma canım kardeşim. Senden hiçbir hizmet istemiyorum ben. Allah için hizmet edeceksen et. Allah için yardımda bulunacaksan bulun. Allah için birisinin elinden tut. Allah için bir kimseyi sev. Bunu anlatamıyoruz biz.

Sıcak odada o yatar mı?

Bencil insan sadece kendi nefsini düşünür Hakkında

Sadece kendi nefsini düşünür. Kıyafet ona alınır. Yemeğin iyisini o yer. Sıcak odada o yatar. Çoluk çocuk düşünmez.

Erkekse eşini düşünmez. Kadınsa kocasını düşünmez. Çocuklarını düşünmez. Adam bir kilo et almıştır eve. Kadın evde eti pişirip yemiştir.

Adamı beklemez, çocukları beklemez. Bencil kendi nefsini düşünüyor. Adam ona harçlik vermiş. Ne kadar verdiyse sadece kendine bir şeyler almış. Çocuklarını almamış.

Eve bir almamış. Adama bir almamış. Bencil. Evdeki bencillikler bencillik. O sadece kendisini düşünüyor.

Sadece kendisinin para kazanmasını düşünüyor. Allah muhafaza eylesin. Etrafını hiç düşünmüyor. Eziyor etrafını. bencil. Çalışkanlık değil bu. Bencil. Kendini düşünüyor. Kim ne iş yapıyor ona bakıyor. Ondan bir şeyler devşireceğim diye uğraşıyor. Allah muhafaza eylesin. İnsanın hayatını çevreleyen bütün her şeyde insanın kendi kendisine bencil olması. Allah muhafaza eylesin. ehli marifet bencil değildir. Ehli marifyet kendini düşünmez. sadece.

Çocuklukta yaşadığımız travmaların kaza, psikolojik baskı, ailesel kavgalar, etkileri nasıl giderilmelidir?

O yüzden güzel ahlak diyoruz. O yüzden eşlerinizin yanında kavga etmeyin, gürültü etmeyin. O yüzden eşler birbirlerine iyi davransınlar. O yüzden eşler çocuklarının yanında birbirlerini eleştirmesinler. O yüzden eşler birbirlerine çocuklarının yanında saygılı davransınlar diyoruz. O travmanın eee tedavisi yok arkadaşlar. Bir insan yediği dayağı unutur mu? Bir çocuğun önünde çocuğun önünde sen annesini tokatlamışsın, yumruklamışsın. Annesini yerlerde süründürmüşsın. Saçını başını yolmuşsun onun.

Kardeşlerin namusunu, şerefini ve haysiyetini korumakla ne gibi bir sorumluluk vardır?

Kardeşlerin namusunu, şerefini ve haysiyetini korumakla mükellefsin. Mümin kardeşinin arkasından namusunu şerefini koruyan. Allah da onun namusunu şerefini korur hadis-i. Şerif. Mümin kardeşini arkasından koruyanı kollayan. Allah da. Onu korur kollar. Sen. Kime laf söylüyorsun ya o lafı söylendiğinde sen de orada mısın. Oradasın sen onu susturacaksın diyeceksin ki. Derviş kardeş için böyle konuşamazsın benim yanımda. Derviş kardeşinin namusunu şerefini gıyabında koruyacaksın. Derviş kardeşinin namusunu şerefini haysiyetini senin yanında sen korumuyorsa susuyorsan sen de. DSİ şeytansın öyle bir yok o yüzden diyorum. Benim hassas olduğum yer burası yapmayın bir dervişin nasıl yetiştiğini. Benden iyi bileniniz yok bir grubun bir bölgede bir yerde nasıl oluştuğunu. Benden iyi bileniniz yok oraya gidiyorsun geliyorsun oranın tolerans gösteriyorsun susuyorsun. Herkes orada heva hevesini konuşturuyor ilk etapta heva hevesine katlanıyorsun. Derviş yapacaksın.

Manevi olarak birbirinizi kırmamak neden önemlidir?

Manevi olarak birbirinizi kırmamak, kimse kalkamaz o yüzden yapmayın diyorum manevi olarak bunun altından. Kimse kalkamaz o yüzden diyorum kırmayın dökmeyin tartışmayın birbirlerinin aleyhine konuşmayın birbiriniz aleyhinde arkadan birisi alay ediyorsa hakaret ediyorsa dalga geçiyorsa sizin yanınızda oluyorsa. Susmayın nasihat edin susturun konuşma kardeşim. Derviş kardeşimizin arkasından alay etme. Derviş arkasından küfürlü konuşma kardeşim bizim yanımızda bizim yanımıza küfürlü. Konuşma nasihat din nasihattir din nasihattir din nasihattır. Allah bizi affeylesin. Amin.

Bir erkeğin ilk cömertlik yapacağı kimseler kimlerdir?

Bir erkeğin ilk cömertlik yapacağı kimseler eşi, ve çocuklarıdır. Cömertlik önce insanın elinin altındakilerden başlar. Önce elinin altındakilere cömert ol. Yani eşine cömert ol. Yani çocuklarına cömert ol. Ondan sonra eee yakın akrabalarına cömert ol. Yani ilk cömert olacağınız kimse eş, ve çocuklarınız.

İnsanın gerçek dostu kimdir?

Senin gerçek dostun arkadaşın eşin çocuğun meydana çıkar öbür türlü meydana çıkmaz para var pul var huzur var lay lylon var Gayet güzel olmayınca ne olacak başına bir sıkıntı gelince ne olacak başına bir dert gelince ne olacak başına bir Gam bir keder gelince ne olacak kim kalacak yanında bu önemlidir insanın ayağı sürçer dili sürçer eli kolu sürçer insan bu sürçer bir şeye güç yetiremez olabilir bir şeyde hesabı tutmaz olabilir Bu esnada etrafındakiler yapıyor Seni seviyorum diyenler ne yapıyor bu önemlidir bakın Önemli olan budur.

Neden doğru dini aktarmaya çalışmak önemlidir?

Biz onun yaşantımıza onu biz tatbik edersek o zaman etrafımızdaki kimseler bizdeki doğruluğu iyiliği güzelliği ince ahlâkı olması gerekeni görürse O zaman o zaten kendince Hani Nereye gidiyorsunuz yapıyorsunuz kendince bunu onu sorar yok Sen dinini yaşarken Normalde doğru yaşarken Sana kimse bir şey sormuyorsa Nereye gidiyorsun Ne yapıyorsun demiyorsa kendine bak neden, yani o zaman senin halin tavrın tarzın E diğer etrafındaki insanlardan farklı değil Farklı olmuş olsaydı diğer insanlar senin yolunu soracaktı Sen neden farklısın diyecekti Sen niçin herkes gibi değilsin diyecekti herkes gibi niçin değilsin sen sünnet ahlâka tabi oluyorsun herkesin alay ettiği şeye Sen alay etmiyorsun herkesin güldüğü şeye Sen gülmüyorsun herkesin makul gördüğünü Sen makul görmüyorsun etrafındakiler atıyorum işten kaytarma makul görüyor Sen görmüyorsun rüşvet almayı makul görüyor Sen almıyorsun da makul de görmüyorsun Örneğin

Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bizleri bu tür şeylere karşı uyarmakta mıdır?

Mümin ve müslümanlar, hakikat yerine kendi gönüllerine hoş gelen sözleri dinlemek istemektedirler. Onlara "bu haram" denilmesini, "bunun hakkında ayet ve hadis var" denilmesini istemezler. Onları hoşnut etmek için ne gerekirse onu söylemek istiyorlar. Oysa Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem bizleri bu tür şeylere karşı uyarmaktadır.

O ipliğini sağlam ördüysen onu çözme midir?

O ipliğini sağlam ördüysen onu çözme. Hiçbir zaman ahdinizi çözmeyin. Hiçbir zaman verdiğiniz sözü unutmayın. Kime söz verdiyseniz söz verirken 118 sefer düşünün.

Söz verdiyseniz ne yapmalısınız?

Ama söz verdiyseniz de o sözünüzden dönmeyin. Sufi sözünden dönmez. Söz verdi mi orada kalır. Senin söz verdin kimse bozulsun.

İnsanların kusurlarını araştırmak ne gibi günahlara yol açar?

E böyle devam ettiği müddetçe de o kimse dedikodudan, gıybetten, bühtanden, suizandan daha ileri büyük günah bari iftiradan geri dönemiyor. Hatta yani doğruysa gıybet ediyor, doğru değilse iftira ediyor. Allah muhafaza eylesin. O yüzden insanların ayıplarını araştırmayacağız.

İnsanların kusurlarını görmemek ne demektir?

İkincisi, etrafımızdaki insanların kusurlarını görmeyeceğiz. Hani hatasız dost arayan dostsuz kalır. Hazreti Mevlana Cerettin Rumu Hazretlerinin insanların ayıplarını, kusurlarını örtmekte gece gibi olur. Ne yazık ki Allah muhafaza eylesin.

Alçak gönüllü insanlar ne tür insanlardır?

Size cennetlikleri bildireyim mi? Her alçak gönüllü zayıf kimsedir. O zaman alçak gönüllü insanlar cennetlik insanlardır. Bir de kendisini zayıf gören.

Allah indinde kendini güçsüz gören kimse ne demektir?

Bu manada Allah indinde kendini güçsüz gören. Allah indinde insanların arasında da kendini güçsüz gören kimse. Çünkü insanların indinde de kendini güçlü görürse etrafına zulmedecek, kibirlenecek. Etrafına kin besleyecek.

Yemek yemenin edebi var mı?

Yemek yemenin edebi var. Tuvalete girmenin edebi var. Tuvalette nasıl davranılacağının edebi var. Evine girerken hedef var. Dükkanına girerken hedef var. dükkanından çıkarken hedef var. Bir arkadaşınla selamlaşırken hedef var, konuşurken hedef var, sohbet ederken hedef var. Eşine yaklaşırken edep var. Çocuğunla sohbet ederken edep var. Kimle nasıl ne görüşüp konuşacaksan karşıdaki kimsenin konumuna, durumuna, vaziyetine göre ona bir yaklaşma edebi adabı var.

Anadolu İslamı neye dayalıdır?

Anadolu İslamı coşkuludur. Anadolu İslamı tevazuludur. Anadolu İslamı aşkidir. Çocuklarına aşıktır, sevgilisine aşıktır.

Fukaralığın ne demek olduğunu anlatır mı?

Niçin bunu davacı şeyh gibi gizleyeyim? Yani biz fukaralığımızı, ekmek fukaralığımızı, yemek fuk,aralığımızı bizim bu noktada belli halimiz. Bundan dolayı biz neden gizleyelim ki bunu? Bundan dolayı biz gizlemeyiz.

Fukaralığın gösterişe ve riyaya ihtiyacı var mı?

Bizim normalde gösterişe de, riyaya de ihtiyacımız yok. Olduğumuzdan fazla göstermeye de ihtiyacımız yok. Aman bizi zengin görsünler.

Fukaralığın siyasi bağlantıları var mı?

Bizim böyle bir şeylerimiz yok. Biz fukara insanlarız. Bizim bürokraside de öyle tanıdığımız filan kimse yok. Bizim öyle siyasette de tanıdığımız kimse yok.

Gerçek zenginlik nedir?

Gerçek zenginlik mal çokluğu değil, gönül zenginliğidir. Bunu Ebu Hüreyre naklediyor. Ama hani Ebu Zer-ı Gifariye de böyle bir sözü var Hazreti Peygamberin. Ya Ebu Zer, Gerçek zenginlik mal çokluğu değil gönül zenginliğidir Hakkında Doğrusunu Allah ve resulü bilir. Hayır ya Ebuer, gerçek zenginlik mal çokluğu değil, gönül zenginliğidir der. Ebu Zer Gfar’nin de bu noktada ikili görüşmesi var. Bu da böyle bir hadis daha var. Ama normalde bir de Ebu Hüreyre’nin naklettiği var. Gerçek zenginlik mal çoklu değil, gönül zenginliğidir diye. O yüzden gerçek zenginlik bir kimsenin gönül zenginliğidir. O gönül zenginliği kalbin mutmain olmasıyla alakalıdır. Kalbin mutmain olması da ancak zikrullah ile olur. O zaman o kimse gönül zenginliğini yakalar.

← Sorular – Sohbetlerde Sorulan Sorular ve Cevapları