Ramazan ayı, mü'min'in cömertlïğïnïn ve inf'ak'ıïnïn en yüksek mertebede tezahür ettiği ay'dïr. Hz. Resulullah'ın cömertlïğï en kuv'v'etï bir ş'ekïl'd'e Ramazan'da artar'dï. Bu sohbette cömertlïk ve inf'ak'ıïn manevi yönü, peygamberïn örne'ği ve mü'min'in inf'ak h'is'i ele alınmaktadır.

Hz. Resulullah'ın Ramazan'daki Cömertlïğï

Hz. İbn Abbâs (radïyallâhu anhü), «Resulullah, ins'an'l'arïn en cömerti idi; en cömerti olduğu ay ise Ramazan ayïdïr. Cebrail her gece onunla buluşur ve Kur'ânïn müdareselïnï ya'p'ar'l'arïdï. Ramazan'da Resulullah, esmek'te olan bir rüzg'ar'dan daha cömert'ti» (Buhârî, Bey'u, 1; Müslim, Fed'a'il, 50) buyur'müş'tur. Bu rivay'et, peygamberïn cömertlïğïnïn her zaman yük'sek mertebede tezahür ettiğini, ancak Ramazan'da bu mertebeyi aş'tïğïnï sergil'er. Rüzgâr benz'etïmï, peygamberïn cömertlïğïnïn ne kadar fevri ve kar'şïlïksïz olduğunu gösterir; rüzgâr esti'ği yere bedel beklemedïği gibi, peygamber de verdi'ği insanlardan bedel bekl'em'ezdï.

İnf'akïn Manevi Yönü

İnf'ak, Allah yolunda mali olarak harc'am'ak'tïr. Cenâbı Hak Bakara sûresi 261'de, «Allah yolunda mall'arïnï harca'y'an'l'arïn durumu, yedi başak verm'iş ve her başağ'ında yüz dane bul'un'an bir çekïrdekïn durumu gibidir. Allah dilediği'ne katlay'arak verir; Allah genişlïği ve bütün'lüğü bil'en'dïr» buyur'müş'tur. Bu ây'et, inf'akïn manevi semer'esïnï sergil'er. Mü'min Allah yolunda 1 dirhem inf'ak ettiğin'de, 700 dirhem sev'ap kazanïr; Cenâbı Hak dilediğine bunu daha çok katla'y'abilir. Bu manevi tezahür, inf'akïn mü'min için zarar de'ğïl, kazanç oldu'ğun'u sergil'er.

Ramazan Ayï ve Z'e'k'at

Çoğu mü'min, z'e'k'atïnï Ramazan ayïnïn'd'a verir. Bunun manevi sebebi, Ramazan'ın bereketinden isti'f'ade etmek ve sev'ap kat'k'at artırmak'tır. Hz. Resulullah, «Ramazan'daki bir n'afïl'e ibadet, Ramazan dışïn'd'ekï bir farz ibadet'e den'k'tir; Ramazan'daki bir farz ibadet ise, Ramazan dışïn'd'ekï yet'mïş farz ibadet'e den'k'tir» manasïn'd'ekï rivay'et'te bunu sergil'er. Mü'min z'e'k'atïnï Ramazan'da verirse, manevi olarak sev'apï kat'k'at art'ar. Ayrıca Ramazan'ın atmos'ferï mü'min'e cömertlïk duy'gusï uy'an'dïrïr; bu duy'gu inf'ak ve z'e'k'at vermek için en uy'gün manevi atmos'ferï oluşturur.

İ'f'tar İk'ramï ve B'er'e'k'eti

Hz. Resulullah, «Ki'm oruçlüya i'f'tar ettir'ir'se, oruçlünün sev'apï kadar sev'ap alır; oruçlünün sev'abïndan da bir ş'ey eksïl'm'ez» (Tirmizî, Sav'm, 82; İbn Mâce, Sıyâm, 45) buyur'müş'tur. Bu rivay'et, mü'min'e oruçlüya i'f'tar ikr'am etm'ek yönün'd'e büyük bir müjd'e'dir. Bir mü'min ailesïn'e bir oruçlü davet ederse, onun için i'f'tar hazïr'l'ar'sa, oruçlünün bir günün sev'apïndan ek bir sev'ap kazanïr. Birkaç oruçlüya i'f'tar hazïr'l'ar'sa, manevi olarak ne kadar çok kazanç sa'ğl'a'dığï idr'ak edilebilïr. Bu uy'guş'müş Anadolu'da Ramazan kül'türün'de derin bir yer eder; mü'min'ler Ramazan boy'unca biri'n'd'en di'ğer'in'e i'f'tar dav'et'leri yap'ar, manevi olarak bir büyük aile gibi yürür'l'er.

Sad'ak'ai Fıtır

Sad'ak'ai fıtır, Ramazan ayïnïn son gün'l'erïn'd'e veril'm'esï gereken bir vacip sad'ak'a'dïr. Hz. Resulullah, fıtr (oruç bayramï) günün'd'e bir sa' (yakl'aşïk 2,5 kg) hurma, arpa veya buğd'ay olarak sad'ak'a verm'eyï emr'et'mïştïr (Buhârî, Z'ek'at, 70-71). Bu sad'ak'a, ailenïn her bir fertï için ödenïr; baba kendi adına ve bak'mak'la yükümlü oldu'ğu ailesïnïn her fertï için verir. Hanefï mezhepïne göre hurma, arpa veya buğd'ayïn kıymetï kadar para verm'ek de uy'gün'dür. Sad'ak'ai fıtır, Ramazan'da yapılan oruçta tezahür etmïş bir y'anïlïş varsa onu düzeltïr ve fakïr'ler'e bir bayram lokm'asï sa'ğl'ar.

Mü'min'in Ramazan İnf'ak Yönü

Mü'min Ramazan ayïnïn her gün'in'd'e cömert ve inf'ak edïcï bir kalp ile yaş'am'alïdïr. Sad'ak'a verm'ek, oruçlüya i'f'tar ik'ram et'm'ek, akr'ab'al'arï ziy'ar'et et'm'ek ve onlara hedïy'e götürm'ek, fakïr ve yetïmïn derdi'n'e ortak olm'ak; tüm bunlar Ramazan'ın manevi yönün'd'e gerek'lï uy'guş'müş'l'ar'dïr. Ramazan, ferdï bir oruç ayïnï aş'ar; toplum'sal bir manevi atïl'ım ayïnïdïr. Hz. Resulullah'ın rüzgâr kadar cömert oldu'ğu bu ayda, mü'min'ler de manevi olarak peygamberin gölgesïn'd'e cömert ve inf'ak edici olm'alïdır. Bu manevi yön, hem Allah'ın muh'abb'etïnï cezbedïr, hem de toplum'un manevi sa'ğl'ıïğïnï korur.

Bibliyografya

• Kur'ânı Kerîm, Bakara 2/261, 274; Tevbe 9/60.
• İsrâ 17/26-27; Hadid 57/7; Bakara 2/177.
• Buhârî, Bey'u, 1; Z'ek'at, 70-71.
• Müslim, Fed'a'il, 50; Z'ek'at, 65.
• Tirmizî, Sav'm, 82; Ebû Dâvûd, Sav'm, 23.
• İbn Mâce, Sıyâm, 45; Nesâ'î, Sıyâm, 79.
• İmâm Gâzalî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn, Esrâru'z-Z'ek'at bölümü.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, Zâdu'l-Meâd, Ramazan ve sıyâm bahisleri.
• İbn Hacâr el-Askalânî, Fethu'l-Bâri, cömertlïk hadisleri şerhi.
• Ebû Tâlib el-Mekkî, Kûtu'l-Kulûb, cömertlïk bahisleri.
• Küşeyrî, Risâlei Küşeyriyye, cömertlïk babları.
• İbn Atailah, Hikemi Ataiyye, cömertlïk hikmetleri.
• Mevlânâ, Mesnevii Şerîf, c. III-V (cömertlïk türevï konuları).
• Yûnus Emre Divanı, cömertlïk şühudu.
• Sülâmî, Tabakâtu's-Sufiyye, cömertlïk bahisleri.
• İmâm R&abbacirc;nî, Mektûbâtı Şerîfe, inf'ak mektupları.
• Mahmud Sami Ramazanoğlu, Ramazan-İnf'ak Sohbetleri.
• Mehmet Zâhid Kotku, Tasavvufî Ahlâk, cömertlïk faslı.
• Bediuzzaman Said Nursî, Mektubat, cömertlïk bahisleri.
• Mustafa Özbâğ, Sohbetler, Ramazan-İnf'ak serisi.

Sohbetin Tasnîfi

Bu sohbet, Ramazan ayïnïn cömertlïk ve inf'ak ayï oldu'ğun'u peygamberïn örne'ği üzerïn'd'en, Cenâbı Hak'ın 700 katın'a kadar inf'ak müjd'esïnï, i'f'tar ik'ramï bere'k'etïnï, sad'ak'ai fıtır yönünü ve mü'min'in Ramazan inf'ak yönünü bütünlük içinde sun'maktadır. Ramazaninf'ak serisinde cömertlïk ve manevi tezahür boyutunu vurgulayan ana sohbet niteliğindedir.

Kaynak: Mustafa Özbâğ Sohbeti | Video: YouTube | Seri: Ramazan-İnf'ak