Sohbetlerden Derlenen Sorular
Kategorilere göre düzenlenmiş tam arşiv
Tasavvuf(5877) — Sayfa 24/60
Sıffîn Savaşı’nda Amr bin Âs’ın hilesi neydi?
Sıffîn Savaşı’nda Muâviye tarafında bulunan ve dehâsıyla tanınan Amr bin Âs, Muâviye’ye şu akılı vermiştir: "Yarın askerlerine emret, mızraklarının ucuna Kur’ân-ı Kerîm sayfalarını geçirsinler ve söylesinler ki ‘bizim bu meselemize Kur’ân hükmetsin’ diyorsunuz."
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Günümüz Türkiye’si neden Anadolu insanının tırnaklarıyla kurulmuş bir devlet olarak görülüyor?
Şu anda Türkiye bir İslâm devleti değil. Kim Türkiye İslâm devleti derse suç işlemiş olur. Ama bu devlet Anadolu insanının tırnaklarıyla kurulmuş bir devlet. Bu devlet bizim devletimiz.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Medîne Vesîkası’nın önemi nedir?
Dinî hassasiyeti önde olanlar açsınlar Medîne Sözleşmesini okusunlar. İslâm’ın ilk sözleşmesidir, hatta Medîne Devleti’nin anayasasıdır. Hz. Peygamber’in imza attığı bir şeye bütün Müslümanların canı gönülden îmân edip imza atması hakk ve hakîkattir.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Mezhep-meşreb ayrımcılığı ümmete ne zarar veriyor?
Mezhepçilik yok, meşrebçilik yok, tarikatçılık yok, şeyhçilik yok, cemaatçilik yok. Bunlar öne geçecek şeyler değildir. En büyük zarâr, ümmet-i Muhammed’in içerisinde bunlardandır.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Namaz kılarken ellerin nereye kadar kaldırılması gerekir?
Bırak o elini namaz için kılarken nereye kadar kaldırıyorsa kaldırsın, sana ne? Bırak o elini sarkıtıyormuş. Secdeye giderken veya tariqiye giderken ellerini kaldırıyormuş. Ne yapıyorsa yapsın. Namaz kılıyor mu, ona bak.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Devletin iç güvenliği için yapılan operasyonlar neden desteklenmelidir?
Devlet bir şehirde kendini muhâfaza etmek açısından operasyonlar yapıyor. Yapılacaksa yapılacak. Bakın operasyonlar yapılınca içeride bombalar sustu, bombalar patlamaktan vazgeçildi. Ülkenin güvenliği söz konusu olsun da, ülkemizin insanı güven içerisinde sabahlasın, gecelesin.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Mesnevî-yi Şerîf 676. Beyit ne anlama gelir?
Madem ki güneş dolundu, bize dağlayıp battı / Onun yerine bir mum yakmaktan başka çâre yok.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Karanlıkta küçük bir îmânın ne kadar etkisi olabilir?
Karanlığın içerisinde zerre miktarı îmân bir projektör gibi yanar. Karanlıkta kalan gönüllere, kalplere küçücük bir îmân kırıntısı büyük bir şeydir.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Peygamberin naipleri olan velîlerin rolü nedir?
Sûfîler, tasavvuf ehli de Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in yolunu tuttuklarından, her üstâdın da nakipleri, nükabbaları ve hatta bugünkü dilde zâkirleri vardır. Onlar orada üstâdın adına iş yaparlar. Onlara da itâat, üstâda itâat gibidir.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Efendi hazretleri tasavvufun en edebî misâllerinden birini Mesnevî-yi Şerîf’ten nakletmiştir: "Gül solup bahçesi harap olduktan sonra gülün kokusunu nereden duyabiliriz?
Gül suyundan." Bu hikmetli mecâzı tefsîr ederken şöyle buyurmuştur: "Sonbahar gelmiş, yaprakları dökülmüş, hazân mevsimi gelmiş. Güller yapraklarını dökmüşler. Sonbaharda gülün kokusunu nereden alır insan? Gül ile aynı derde düşmüş, gülde fânî olmuş bir kimse gerek ki gülün kokusunu ondan alsın. Ya da üzerine gül suları dökmüş, gül suyu deryâsına batmış bir kimse gerek ki gül kokusunu ondan alsın." Yâni bu karanlık zamanlarda — Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’den uzak asırlarda — sâlik Resûlullâh’ın nûrunu nereden alacaktır? Cevap: Resûlullâh’ta fânî olmuş velîlerden. O velîler gül suyu deryâsına batmışlardır; onların nefesinde, bakışında, el sıkışında, sohbetinde Resûlullâh’ın mânevî kokusu vardır. Bu yüzden sâlik bir velîye yanaşarak, Resûlullâh’ın nûrundan istifâde etme fırsatını bulur.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
O veliyi insanlar rüyalarında görecekler mi?
Efendi hazretleri "velîlik" kavramını da son derece önemli bir kıstasa bağlamıştır: "Bir kimsenin veliliği, kendisini veli olarak tayin etmesiyle olmaz. O veliyi insanlar rüyalarında görecekler. O veliyi insanlar hallerinde görecekler. O veliyi rüyalarında sahih bir şekilde görecekler. Ve o gören kimsenin velîsidir o. ‘Ben velîyim’ demekle veli olunmaz. ‘Ben sûfî’yim’ demekle sûfî olunmaz. Senin sûfîliğini bir başkası rüyada görecek. Senin velîliğini bir başkası görecek rüyada." Bu ilke, ortaya çıkan sahte şeyhleri ve kendi kendini "velî" îlân edenleri ayıklamak için son derece mühim bir mîyardır. Efendi hazretleri bu bahsi Yûnus sûresi 62-64. âyetleriyle de te’yîd etmiştir: "Gözünüzü açın! Allâh’ın velî kullarına hiçbir korku yoktur; onlar mahzun da olmazlar… Onlara dünyâ hayâtında da âhirette de müjdeler vardır" (Yûnus 10:62-64). Sahâbeden bir zât Hz. Peygamber’e sormuştur: "Yâ Resûlallâh, âhiretteki müjdeyi hasbelkader tahmin ediyoruz (cennet, cemâlullâh); ama dünyâdaki müjde nedir?" Efendimiz cevabında: "Allâh senden râzı olsun, bu soruyu hiç kimse sormayacak zannettim. Dünyâdaki müjde o velîlerin rüyâda görünmesi ve o velîlerin rüyâlarıdır." Yani rüyâlar âhiret müjdelerinin dünyâdaki mümessilleridir; mü’minin rüyâsında bir velîyi görmesi, ona Cenâb-ı Hakk’ın dünyâdaki müjdesidir.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Pîr’in "naib ile naib edeni iki sanırsan çirkin bir zandır" beytine — geçmiştir?
Efendi hazretleri sohbetin en derin noktalarından birine — Hz. Pîr’in "naib ile naib edeni iki sanırsan çirkin bir zandır" beytine — geçmiştir. Bu beyt, Allâh-Peygamber-velî üçlemesinde yapılacak bir yanılgıya karşı ikâz mahiyetindedir: "Sen Peygamber ile Allâh’ı iki farklı görürsen, bu çirkin bir zandır. Neden? Peygamberin kendisine ait, dinle alâkalı hiçbir cüzî irâdesi yoktur. Ne söylediyse ‘benim emrimi yerine getirdi’ deyince, sen onu iki görürsen, ‘bu peygamberin emri zaten canım, gerek yok uymaya’ dersen, Allâh’a uymamış olursun." Bu tesbît, Kur’ân-ı Kerîm’deki "Ve mâ yentıku ani’l-hevâ — O hevâdan konuşmaz" (Necm 53:3) âyetinin tasavvufî tefsîridir. Hz. Peygamber’in söz ve amelleri, Cenâb-ı Hakk’ın emirleridir; onları "zaten peygamberin emri" diye bir üst hükme itiraz ederek görmek, aslında Allâh’ı ikilemektir. Efendi hazretleri bu ilkeyi üçüncü rütbeye kadar genişletmiştir: "Sûfîler o yüzden Hz. Peygamber’in sünnetlerini kendilerine yol ederler. Sûfîler Allâh’ı, Peygamberi ve üstâdlarını ayrı görmezler."
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Sûfîler böyle severler." Bu, avâm-ı mü’minlerin "Allâh bana rızk veriyor, eş veriyor, çoluk-çocuk veriyor, mal-mülk veriyor diye Allâh’ı sevmek" anlay mıdır?
Efendi hazretleri bu ilkenin delîli olarak Hz. Davûd aleyhisselâm’ın meşhur duâsını nakletmiştir: "Allâhım, bana senin sevgini, seni sevenin sevgisini, seni sevdirecek olanın sevgisini — çölde susuz kalmış bir kimseye soğuk şerbeti sevdirdiğin gibi — bizlere de sevdir." Bu duâdaki üç sevgi şöyledir: (1) Allâh sevgisi, (2) Allâh’ı sevenin sevgisi (yâni Peygamber ve velîlerin sevgisi), (3) Allâh’ı sevdirecek olanın sevgisi (yâni mürşid, muallim, dâvetçi olanların sevgisi). Efendi hazretleri bu üç sevginin birbirinden ayrılmadığını, hakîkatte bir tek sevgi olduğunu beyan buyurmuştur: "Bir kimse velîyi severse Allâh için sever. Resûlullâh’ı Allâh için sever. Allâh’ı da Allâh için sever. Sûfîler böyle severler." Bu, avâm-ı mü’minlerin "Allâh bana rızk veriyor, eş veriyor, çoluk-çocuk veriyor, mal-mülk veriyor diye Allâh’ı sevmek" anlayışından çok daha üstün bir mertebedir.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Onların Allâh demesi bir sebebe bağlı değil midir?
Efendi hazretleri bu bahsi coşkulu bir dille derinleştirmiştir: "Sûfîler sıkıntıda da, darda da, müşkilâtta da, rahatta da, soğukta da, sıcakta da, yazda da, kışta da, darlıkta da, genişlikte de Allâh derler. Onların Allâh demesi bir sebebe bağlı değildir. Onların Allâh’ı sevmesi sebebe bağlı değildir. Biz Allâh’ı sebepsiz severiz." Sonra bu sebepsiz sevginin mülkî tezâhürünü şöyle açmıştır: "Biz severken sebepsiz severiz. Kaşı güzelmiş, çirkinmiş bakmayız. Biz sevdik mi bizim için onun kaşları kemandır. Gözünün renginin ne renk olduğuna bakmayız biz. Biz onu sevdik mi bizim için onun gözleri sürmelidir. Biz onun saçının ne renk olduğuna bakmayız. Sevdiysek onun saçına, kâkülüne binlerce can fedâ ederiz. Biz sevdik mi onun dış güzelliğine bakmayız. Zaten bizim sevdiğimiz güzeller güzelidir." Efendi hazretleri aynı ruhu zikir anlayışına da teşmîl etmiştir: "Sûfîlik sayısız zikretmektir. Sayı seni alıştırmak içindir, terbiye içindir. Sana bir vird verirler — o senin sayılı virdindir. Sen onu bitirip de kenara atınca, zikretmekten geçtiysen, zikretmiyorsan, sen pişmemişsin daha. Sen sayısız zikretmeyi sev. Sen sebepsiz sevmeyi sev."
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in bir hadîs-i şerîfinden vermiştir?
Efendi hazretleri sevgi bahsinin en öğretici misâlini Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in bir hadîs-i şerîfinden vermiştir. Bir bedevî Hz. Peygamber’e gelerek sormuş: "Yâ Resûlallâh, en çok kimi seversiniz?" Efendimiz hiç düşünmeden cevap vermiş: "Âişe’yi." Bütün ashâb-ı kirâm şaşakalmış. Bu cevap, onların beklemediği bir açıklıktaydı. Sonra bedevî "Ben kadınları kastetmedim yâ Resûlallâh, erkeklerden kimi seversiniz?" diye düzeltmiş. Efendimiz cevap vermiş: "Ebû Bekir’i" (Tirmizî, Menâkıb 15; Nesâî, İşret’ü’n-nisâ 3). Efendi hazretleri bu hadîs-i şerîften iki muazzam dersi çıkarmıştır: (1) Eşini sevdiğini söylemek sünnettir: "Bize sünnet olarak misvaklamak kaldı. Biz sakalımızın kaç santim olduğuna bakıyoruz. Hiç eşini sevdiğini söylemenin sünnet olduğunu idrâk ettik mi? Namazda ellerimiz kulaklarımızı tam değişsin diye uğraşırız — bunu sünnet olarak görüyoruz. Ama eşimizi sevdiğimizi söylemeyi sünnet olarak görmedik." (2) Sevdiğinin sevdiğini sevmek: "En çok sevdiğinin babası en çok sevdiğinindir. Biz hatunu severiz de babası kör olsun gitsin ya. ‘Bak hatun, baban uzak olsun bizden.’ ‘Ya o benim babam!’ ‘Yok.’ Bizim içimizden bu sünnet de çıkmış." Bu çifte ders, ev içi muhabbetin İslâm’daki yerini gösterir: Mü’min, eşinin velîsini, anne-babasını, yakınlarını da hürmetle sevmelidir.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
"Şeyh Muhammed Mustafâ’nın yolunun öğreticisi midir?
Efendi hazretleri Mesnevî-yi Şerîf’ten bir başka derin beyit ile sohbeti zenginleştirmiştir: "Sen şekle taptıkça iki görünür sana; fakat şekilden kurtulana göre birdir o." Bu beytin tefsîri şöyledir: "Sen şekle bakarsın, ritüellere bakarsın. Sen peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in üzerinde Cenâb-ı Hakk’ın sıfatlarının tecellîyâtını görmekten uzaksın. Körsün. Sen onun üzerinde tecellî edeni peygamberden görür de Allâh’ı görmezsen iki de kaldın. Muhammed Mustafâ’nın yaptıklarını ayrı, Allâh’ın Kur’ân’ında okunanları ayrı gördün — iki’de kaldın." Bu, önceki bahsin devâmıdır ve şekle takılmanın mânevî körlüğünü tasvîr eder. Sûfî Hz. Peygamber’in sağmış gibi dizinin dibinde yaşıyormuş gibi ona itâat eder, onun ayak izlerine basmaya çalışır, ve bu ayak izlerini kendi üstâdının izinde görmeye gayret eder. "Şeyh Muhammed Mustafâ’nın yolunun öğreticisidir. Velinin kendi yolu yoktur, şeyhin kendi yolu yoktur, bir tarîkatın kendi yolu yoktur. Yol odur ki Muhammed Must,âfâ’nın yoludur."
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Efendi hazretleri Mesnevî-yi Şerîf’in meşhur bir hikâyesini de nakletmiştir?
Bir usta çırağına der: "Evlâdım, git şuradan şu şişeyi al gel." Çırak cevap verir: "Usta, burada iki tâne şişe var, hangisini alayım?" Usta der: "Evlâdım, orada bir t".
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Yol odur ki Muhammed Mustafâ’nın yoludur. Bu ifade ne anlama gelmektedir?
Velinin kendi yolu yoktur, şeyhin kendi yolu yoktur, bir tarîkatın kendi yolu yoktur. Yol odur ki Muhammed Mustafâ’nın yoludur."
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
İki görüp de şaşılardan olma. Bu ifade ne anlama gelmektedir?
İki görüp de şaşılardan olma. İki görüp de sarhoşlardan olma. Eğer gerçek, hakîkî sarhoş değilsen, birdir.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Manâlarda bölüm, sayı, ayırt etme yoktur. Bu ifade ne anlama gelmektedir?
Manâlarda bölüm sayı yoktur. Manâlarda ayırdediş tek tek sayış olamaz. Dostun dostlarla birleşmesi hoştur. Dost dostla buluşunca dostluk çıkar ortaya. İkilik kalmaz. Sayı kalmaz. Zâhir kalmaz, bâtın kalmaz. Onun zâhiri de bir olur, bâtını da bir olur.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Vahdet-i Vücûd’un avâmî dilde ifâdesi nedir?
Bu hakîkat — Vahdet-i Vücûd’un avâmî dilde ifâdesi — sûfînin kâinâtta her şeyi Cenâb-ı Hakk’ın tecellî aynasında gördüğü bir müşâhede makâmıdır.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Hz. Musa’nın Asası ve "Zahire Bakma" Dersi ne anlama gelmektedir?
Hz. Peygamber’in namazına, orucuna, hacına, zekâtına, hattâ misvâkına kadar bütün sünnetleri yaşamadan "manâya erdim" iddiâsında bulunmak sûfîliğin değil, deliliğin alâmetidir.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Kadının manasına bakmak ne anlama gelmektedir?
Sen kadının gözlerine bakıyorsun — yeşil mi, mavi mi? Mavi gözlüğüyle evlenecekmiş. İllâ ki mavi gözlü hatun arıyor. Manâsına bakmıyor kadının. Renge bakıyor: Esmer mi, beyaz mı, sarı mı, buğday tenli mi. Sen bak bakalım onun üzerinde Cemâl ism-i şerîfi tecellî ediyor mu? E görmüyorsun sen — körlerdensin. Görmeyince elâlade kadın olarak bakıyorsun sen ona. Manâsına bak onun.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Ezeldeki Cevher Hâli ve Sürgünün Hasreti ne anlama gelmektedir?
Yayılmıştık hepimizde bir cevherdik o yanda. Hepimizde başsızdık, ayaksızdık, güneş gibi bir cevherdik. Su gibi düğümsüzdük, berraktık, berraktık. O taraftan, bu gece fazla dem vurmayayım. Orada ne güzeldi alışverişimiz yoktu, kin yoktu, nefret yoktu. Orada rengimiz yoktu — renksizlik vardı. Orada tek dilimiz vardı — dilsizlik vardı. Orada dilsiz dudaksız anlaşır, bakmadan tanır, görmeden inanırdık. Orada ne güzeldi! Kalpten kalbe bir yol vardı. O söyler biz dinlerdik, biz söylerdik O dinlerdi. Orada ne güzeldi! Meşgale yoktu, perde yoktu. Orada sadece O’nun muhabbeti, Allâh’ı vardı. Orada sadece O vardı. Gözümüz, gönlümüz, kulağımız, dilimiz O’ydu.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Sebepsiz Sevmek ne anlama gelmektedir?
Sebepsizliktir sevmenin en mükemmeli. Sebepsizlik. Hep sevenler ne yazık ki sebepler ölçüsünde, sebeplerle seviyorlar. Sebepsiz sevmek, sevmenin en mükemmelidir. Sebepsiz sevmek — akılsız sevmek, hesâpsız sevmek, saymadan sevmek. Saymadan dönmek. Ona bir şey istemeden dönmek. Ona, beni affetsin diye gelmedim sana. Ben cehenneminden korktuğum için gelmedim sana. Ben beni bol rızıklandırırsın diye gelmedim sana. Herhangi bir şeyden korktuğum için, herhangi bir şey beklediğim için gelmedim sana. Benim gelişim sadece ve sadece seni sevmekti — başka bir şey değil. Benim dönüşüm sadece ve sadece seni sevmekti. Koşuşum seni sevmekti. Başka bir şey değil.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Sohbetin ne anlama geldiğini nedir?
Bu sohbet, Karaba,ş-i Velî Tekkesi’nin 450 yıllık mânevî terbiyesinin zirvesinde, siyâset ile tasavvufu, zâhir ile bâtını, fıkıh ile marifeti, emir ile sevgiyi bir arada cemeden bir ruhânî mîrâsın bugünkü sâliklere akıtılmasıdır.
Kaynak: 35. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Sıffîn’de Amr bin Âs Hilesi, Medîne Ve
Allâh için sevmek ne demektir?
Sûfî yolunda Allâh için sev: Kardeşini, arkadaşını, şeyhini — aranızdaki ilişkiyi dünyâ hesaplarından değil, Allâh muhabbetinden kur.
Kaynak: 34. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Oruç Benim İçindir, Onun Mükâfâtını B
Sûfî edebi: Şeyhin İkrâmını Reddetme Yoksa Oruç Bozulmaz nedir?
Efendi hazretleri bu sohbetin en derin bahislerinden birine — sûfî mürîdin şeyhine karşı edebine — geçmiştir. Allah rahmet eylesin Efendi Şeyh hazretleri Tireye geldiğinde, Efendi hazretleri nafile oruçlu olduğu hâlde kendisine köfte ikrâm etmiş. Efendi hazretleri "ben oruçluyum" demeden edeb yolunu seçmiş. Köfteciye gidilmiş, Efendi Şeyh hazretleri: "Mustafa Efendi köfte yiyelim oğlum." — "Emredersiniz efendim." Girmişler, iki tabak köfte gelmiş, Efendi hazretleri hiç istifini bozmadan yemiş. Üzerine kadayıf, sonra sade kahve. Sonunda Efendi Şeyh hazretleri sormuş: "Ne oldu oruç?" Efendi hazretleri: "Oruç efendim." "Bozuldu mu?" "Senin yedirdiğinle bozulmaz cennet nimeti efendim." Efendi Şeyh şaşırmış: "Nereden buldun şimdi bunu?" Efendi hazretleri: "Efendim, insanın üstâdının, şeyhinin ikrâm ettiği cennet nimeti olur." Efendi Şeyh tasvîp etmiş. O günün sonunda iftar etmeden Efendi Şeyh tekrar: "Hiç yedin mi bir şey?" "Yemedim efendim." "Ha şimdi iftar et." Böylece o akşam da berâber yemek yemişler. Efendi hazretleri bu kıssadan çıkan dersi şöyle beyan buyurmuştur: "İnsanın şeyhi bir şey teklif etti mi üstâdı — hayır demeyeceksin. İsterse Ramazan orucu olsun. 61 gün tutarsın ne olacak ki? ‘Bu lâzımmış bana’ dersin. Edeptir bununla. Bilgiçlik taslamanın yanında edeptir. Önünden yürümezsin. Sesini yükseltmezsin. Edeptir. Bir şey söylüyorsa susarsın. Edeptir. ‘Aa böyle olması lâzım’ demezsin. Edeptir." Bu sûfî edebi, fıkhın zâhirinin üzerinde değil — fıkhı terk etmek mânâsında değil — fıkhın batınî derinliğindedir. Mürid, mürşidin kendisi için düzenlediği mânevî düzene tevâzu ile girer ve "bilgi gösterme" hâline girmez. Buna ümre hâtırâsı ile de bir misâl daha vermiştir: Efendi Şeyh hazretleri ihrâmlanmadan önce "krem sürme" demiş, Efendi hazretleri hiçbir fıkhî îtirâz yapmadan emredersiniz demiştir. Bir arkadaş bunu garipseyip "kremlenmek niyetlenmeden önce câiz değil miydi?" dediğinde Efendi hazretleri "benim bildiğim doğru değilmiş, azâmet lâzımmış" demiştir. İşte bu Yûnus Emre’nin "Ele geleni yer, dile geleni dersen olmaz" nasîhatinin canlı bir örneğidir — edeb ve tevâzu, bilgi gösterisinden evlâdır.
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Cihâd, oruç ve seyâhat üçlüsünü terk etme neden?
Hz. Peygamber’in bu üç emri hayâtının düsturu olsun; cihâd et (hakkı tebliğ et, nefsinle mücâdele et), oruç tut (zâhirî ve bâtınî sıhhat bul), seyâhat et (ticâret ve tebliğ için yola çık).
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Helâl kazanç öncelik sırasını bil neden?
Helâl kazanç öncelik sırasını bil: Ganimet → Ticâret → Sanat → Ziraat → Hayvancılık → Kira → Memurluk. Kendine bu sıralamayı ilke edin.
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Oruçla îmânını tazele neden?
Oruç sadece mide rahatlığı değil, üzerinden günah kirliliğini silen bir mânevî ibâdettir. Her gün mümkünse bir nafile oruç planla.
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Haram işlenen yerlerden çabuk geç neden?
Haram işlenen yerlerden çabuk geç: Çarşıda "Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh…" zikrini dilinden düşürme.
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Müslümanın tatili yok, bayramı vardır neden?
Müslümanın tatili yok, bayramı vardır: Cumâ, Kurban, Ramazân ve milli bayramlarını sevinçli geçir.
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Düğünlerde def çalınmasına izin ver neden?
Düğünlerde def çalınmasına izin ver: Hz. Peygamber’in "Devsiz nikâh nikâh değildir" hadîsi, halay-zeybek gibi yöresel oyunların câiz olduğunu gösterir.
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Namazı müşteriye üstün tut neden?
Namazı müşteriye üstün tut: Rızkı Allâhü Teâlâ verir, müşteri değil. Dükkânda bile vaktinde namaz kıl.
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Şeyhinin ikrâmını reddetme neden?
Şeyhinin ikrâmını reddetme: Mürşidin bir şey ikram ediyorsa, "ben oruçluyum" deme. Yersin, sonra kazâ edersin; bu sûfî edebidir.
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Beytullâh’da tefekkür et neden?
Beytullâh’da tefekkür et: Nûr süzmesinin mânâsını ara, sâlih ruhları hisset.
Kaynak: 33. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Cihat Ediniz Ganimet Bulursunuz, Oruç
Gnostizm (Sırr-ı Hakîkat): İslâm’da Var mı?
Sohbetin son büyük mihverinde dinleyici bir soru sorar: "Gnostizm geniş bir öğretidir ve özü itibar edilir. Bu inanca göre bütün dinler bir kabuktur, ama aynı özü taşırlar. İslâmiyet içinde gnostik bir görüş, inanç, bir meslep var mıdır? Tasavvuf bunun neresindedir?" Efendi hazretleri bu soruya çok net bir cevap verir: "Şimdi Muhammedî tavırda gnostik inancı yoktur. Bu Muhammedî tavrına gelinceye kadar insânlar kendi dinlerini bir başkasının üzerinde dayatarak yürümüşler. Kendi dinlerini bir başkasının üzerinde dayatarak yürüdüklerinden dolayı orada insânlar gnostik inancı oluşturmuşlar." Bu tarihî açıklama çok önemlidir. Gnostizm’in temel motivi şudur: Egemen bir din baskı yaparak zorla kabul ettirildiği zaman, inananlar kendi gerçek inançlarını açıkça söyleyemezler ve "kapalı gruplar" oluştururlar. Bu grupların içinde gerçek öğreti aktarılır, dışarıda ise baskıya uygun bir maske takılır. Efendi hazretleri Hz. Peygamber’in Muhammedî tavrının tam tersine, açık tebliğ ile başladığını belirtir: "Hz. Muhammed Mustafâ’da bu, ‘ben İslâm’da bu yoktur’ derken, Hz. Muhammed Mustafâ’dan kaynaklanıyor bu. Hz. Muhammed Mustafâ’ya peygamberlik ona tebliğ edildi, tebliğ edilir edilmez peygamberliğini saklamadı. Peygamberliğinin üzerinden getirilmiş olan hikmeti, hakîkati de saklamadı. Ne yaptı? Cenâb-ı Hak ona emretti: ‘Akrabalarını topla, hepsine de yemek ver, hepsine peygamberliğini ilân et, hepsine Allâh’ın bir olduğunu, Allâh’ın var olduğunu, gerçekten Allâh’a iman edilmesi gerektiğini söyle.’ Bunu söyledi — gnostik bir yapılanma değil bu." Hz. Peygamber kendi peygamberliğini saklamamıştır; gnostizm’in temel prensibi olan "kapalı öğreti" onun tebliğinde yoktur. Amma bu sadece Muhammedî tavrın ilk devri için geçerlidir. Efendi hazretleri tarihî bir dönüm noktasına değinir: "Emevîler zamanından sonra o gnostik yapılanmayla alâkalı zâten bir insânlık tarihinde eski bir kültür vardı. O eski kültürle beraber Emevîler zamanından sonra gnostik yapılanma oluşmuş." Yâni Emevî saltanatı dini baskı altına alınca — Hz. Osmân’ın şehîd edilmesi, Hz. Hüseyin’in Kerbela’da katli, Yezîd’in darbeyle halîfelik alması — o dönemde bazı Müslümânlar kendi gerçek inançlarını açıkça söylemekten çekindiler. Ve bu ortamda kapalı gruplar — gnostik yapılanmalar — doğdu.
Kaynak: 28. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Taklîdî-Tahkîkî Îmân, İnsânın "Tanrıcı
Bu Mesnevî’nin "ince sözler keskin kılıca benzer, kalkansız gelme" prensibinin somut bir uygulaması mıdır?
Efendi hazretleri gnostizm’in klasik sufî örneğini Cüneyd Bağdâdî üzerinden verir: "Cüneyd Bağdâdî’nin tevhîd ile alâkalı veya sufîlik ile alâkalı konuşacağı zaman kapıyı pencereyi örtüp, ışıkları küreltip ondan sonra sadece orada bulunanlara ne diyor ona İngilizce ‘Off-the-record’." Bu çok mühim bir tarihî hâdisedir. Bağdâdî (ö. 910) sufîliğin en büyük pîrlerinden biridir ve onun tevhîd sohbetleri çok derin ve tehlikeliydi. Açıkça anlatılsaydı, dinleyenlerin çoğu yanlış anlayıp küfre düşebilirdi. Bu yüzden Cüneyd, sadece güvenilir ve hazırlıklı birkaç müride "kapalı meclisler"de konuşurdu. Kapıları-pencereleri örtmek, dışarıdan hiç kimsenin duymaması için, bir gizlilik ortamı oluşturmaktı. Bu Mesnevî’nin "ince sözler keskin kılıca benzer, kalkansız gelme" prensibinin somut bir uygulamasıdır. Efendi hazretleri bu kelime için bir İngilizce karşılık kullanır: "Off-the-record". Bu çağdaş bir deyim: Basın dilindeki "kayıt dışı konuşma" — yâni söylenen şey gizli kalacak, başka yerde tekrar edilmeyecek. "O öğretti o kelimeyi bana. Ben o yüzden ona soruyorum — bana soruyor: ‘Off-the-record sohbetlerin var mı?’ Hakkını helâl et ya. Bunlar oluştu." Efendi hazretleri bu "kapalı sohbet" geleneğinin kendisinin de sufîlikte yeri olduğunu belirtir. Amma modern sufîlikte bu genellikle gerekli değildir, çünkü baskı yoktur. Yine de bazı derin mevzular sadece hazırlıklı kulaklara açılabilir. Efendi hazretleri kendi tavrını açıklar: "Şimdi de dünya üzerindeki Ehl-i Tasavvuf Müslümânlar gerçekten tam olarak inançlarını anlatabiliyorlar mı? Bunu kendimden örnekleyerekten söyleyebilirim — hayır. Bunun anlatılmasını bende kısıtlayan şey, karşındaki insânların bunları anlamakta, kavramakta güçlük çekeceğine dair. Korktuğumdan bir şey değil — bir şeyden korktuğumdan değil." Bu çok ince bir fark: Gerçek gnostizm baskıdan korku için kapalı konuşmaktır; Efendi hazretlerinin tavrı ise dinleyenin yanlış anlamasından korku için kapalı konuşmaktır. İkisi farklı motivasyonlardır. Çözüm nedir? Efendi hazretleri "hadîs okumak" tavsiye eder: "Size devâmlı ‘hadîs okuyun’ dememin bir sebebi bu. Çokça hadîs okuyun. Hadîsleri normalde kendi hayâtınıza hem fikir noktada hem de eylem noktasında oluşturursanız hakîkate doğru yol alacaksınız." Hadîs okumak mü’mini Hz. Peygamber’in düşünce ve ahlâkıyla şekillendirir ve tahkîkî îmâna yaklaştırır.
Kaynak: 28. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Taklîdî-Tahkîkî Îmân, İnsânın "Tanrıcı
Taklîdî îmân ile tahkîkî îmân ayrımı sufîliğin temel hedefidir — amaç taklîdî îmândan tahkîkî îmâna geçmek midir?
Taklîdî îmân ile tahkîkî îmân ayrımı sufîliğin temel hedefidir — amaç taklîdî îmândan tahkîkî îmâna geçmektir. Çoğu Müslümân annesi-babasından aldığı taklîdî îmân düzeyinde kalır; bu bir avantaj değil, "taklîdî duvar" olabilir. Her insân kafasında kendi "tanrıcığını" oluşturur — "kendini haklı çıkaran, eşine kızan, çocuğunu cezalandıran" bir zihnî kalıp. Bizim tanrımız değil gerçek Allâh — tahkîkî îmân kendi tanrıcığımızı kırmak ve gerçek Allâh’a tâbî olmaktır. Kuru fasulye pişirme, kıyâfet, düğün âdetleri — hepsi kültürel "tanrıcıklar"ın ürünüdür; bunları "dînî emir" zannetmemek gerekir. Her devletin kendi "dini" vardır; devletin dini değilse bile onun kendi değer sistemi — dini bir yapı hükmündedir. Uluslararası düzenin de kendi "zâlim dâiresi" vardır; küresel güçler ona uymayan devletleri bertaraf eder. Dinler farklıdır (Kur’ân, Tevrât, İncîl farklı şer’î hükümler getirir); amma bütün peygamberlere olan îmân birdir. Hz. Âdem’den Hz. Muhammed Mustafâ’ya kadar bütün peygamberlere ve onlara inen vahyilere îmân şarttır. Vahy sadece peygamberlere gelir; ilhâm ise velîlere gelir ve Kur’ân âyeti gibi değildir amma bir tür "manevî mesaj"dır. Sarık, tenure, takke, kuşağın rengi — bunlar "sünnet" değil sonradan oluşmuş geleneklerdir; asıl sünnet Allâh demek ve sema etmektir. Bedir Savaşı’nda sarık müşrikleri Müslümândan ayırt etmek için emredildi; o zamana kadar kıyâfet farkı yoktu. Sufîlikte "tek tipçilik" reddedilir; herkes kendi isimdadında, kendi renginde uzmanlaşır — "İsâ küpü" metaforu. "Bütün bayanlar beyaz örtü takacak" gibi kurallar Kur’ân’dan değil, "sonradan ilâh edilen dinden" gelir. Sufî dergâhın gücü çeşitlilik olmasındadır; herkesin rengi, istidâdı, karakteri kabul edilmelidir. Gnostizm (Sırr-ı Hakîkat) Muhammedî tavırda yoktur — Hz. Peygamber açık tebliğ ile başlamıştır. Emevîler döneminden sonra siyâsî baskı sebebiyle bazı sufî gruplar "kapalı meclisler" oluşturmuşlardır (gnostik yapılanma). Cüneyd Bağdâdî tevhîd sohbetlerini "kapıyı örtüp" yapardı — çünkü dinleyenin yanlış anlaması tehlikesi vardı. Modern sufîlikte "off-the-record" sohbetler bazen gereklidir amma bu gnostik korku değil, dinleyenin kapasitesine saygıdır. Tahkîkî îmâna yol: Çokça hadîs okumak, Kur’ân’ı düşünerek okumak, sufî dergâhta sohbet dinlemek, tefekkür etmek. Her yarattık bir âyettir — ağaç, böcek, ot, çöp bile Allâh’ın bir âyeti hükmündedir. Her ilhâm da bu manâda bir âyettir amma Kur’ân âyeti kadar kesin değildir.
Kaynak: 28. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Taklîdî-Tahkîkî Îmân, İnsânın "Tanrıcı
Sufî vaktin çocuğudur ne anlama gelir?
Sufî vaktin çocuğudur." Bu prensibe göre her şey kendi vaktinde yapılır; vaktinin dışında yapılan ibâdet de, iş de, uyku da, yemek de ters sonuçlar doğurur.
Kaynak: 27. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Arefe Gecesi Fazîleti, "Kalplerin Ölec
Sufînin günlük disiplini nedir?
Sufîler uykularına dahi dikkat edecekler. Zamansız uyumayacaklar. Zamansız yemeyecekler. Zamansız konuşmayacaklar. Zamansız hareket etmeyecekler. Sufî vaktin çocuğudur. Sözünü unutmayacaklar. Hangi vakitte ne yapılması lâzım? Onu yapmaya gayret edecekler. Sen zikir vaktinde uyursan hastalık bulaşır sana — manevî hastalık."
Kaynak: 27. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Arefe Gecesi Fazîleti, "Kalplerin Ölec
Sufî vaktin çocuğudur prensibi nasıl uygulanır?
Öğlen ezanı okunmuş. Öğlen ezanında senden akşam namâzını isteyen var mı? Yok — vaktin çocuğu. Öğlen namâzını kıl. İkindi ezanı okunmuş, ikindiyi kıl. Namâzlarını bir tamâm et. Dersini çek — vaktin çocuğu ol." Bu prensip ders çekmeye de uygulanır: "Ne zaman ders çekiyorsun? Sabahlar, işine bak. İşin ne zaman müsaitsin? Hangi saat müsait? Şu saat müsait. O saat kendine vird edin. O saat otur, dersini çek. Yer yarılsa, gök yıkılsa, sen o saat dersini çek. Yer yarıldı diye öğlen namâzını kılmanlık edebilecek misin? Hayır." Bu sufînin günlük disiplin sistemidir: Dersini her gün aynı saatte, aynı şartlarda, aynı yerinde çekmek. Dervîş her gün 5 bin veya 10 bin "Lâ ilâhe illallâh" çekebilir; mühim olan bunun disiplinli bir şekilde, belirli bir vakitte, düzenli olarak yapılmasıdır.
Kaynak: 27. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Arefe Gecesi Fazîleti, "Kalplerin Ölec
Beş gecenin ihyâ edilmesiyle ne olur?
Beş gecenin ihyâ edene cennet vâcib olur: Terviye (zilhicce 8), Arefe (Ramazan), Ramazan Bayramı gecesi, Şâban 15’i (Berat), Kurban Bayramı gecesi. Ayrıca Cuma gecesi ve Kadir gecesi de eklenir — sufînin özel ihyâ ettiği yedi mübârek gece bunlardır.
Kaynak: 27. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Arefe Gecesi Fazîleti, "Kalplerin Ölec
Tekkelerin insânlığın kalbi olmasının sebebi nedir?
Tekkeler Bedîüzzamân Saîd-i Nursî’nin tarifiyle "insânlığın kalbi" hükmündedir. Eğer bir sufî bulunduğu yerde edebe riâyet etmezse, Alaska’daki edepsizliklerin sebebi olur — çünkü tekkeler insânlığın manevî merkezidir ve dünyânın karanlığa doğru koşması sufîlerin bozulmasından kaynaklanır.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Sufîler neden edebe riâyet etmelidir?
Eğer bir sufî bulunduğu yerde edebe riâyet etmezse, Alaska’daki edepsizliklerin sebebi olur — çünkü tekkeler insânlığın manevî merkezidir ve dünyânın karanlığa doğru koşması sufîlerin bozulmasından kaynaklanır.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Testler kırıldığında ne olur?
Sen testini doldurmaya bak. O testler kırıldığında içindeki sular nasıl bir beraber olur, deryaya doğru yol alıp giderler.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Ruhun Bedenden Kurtulması ne demektir?
Mü’minin yapacağı bu yıkılışa hazırlıklı olmak, rûhunun "keskin kılıç gibi" temiz ve keskin kalmasını sağlamaktır. "Eğer salih kimselerdense keskin bir kılıç olur; salih kimse değilse tahtadan bir kılıç olur. Ateşte yanmaya gider. O zaman bize düşer: Onun keskin kılıç olması için salihlerle beraber salih ameller işlememiz lâzım."
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Burç kavramı nasıl yorumlanır?
Efendi hazretleri "burç" kavramını sâdece fiziki beden olarak değil, manevî-kültürel sınırlar olarak da yorumlar: "İnsânların kendi içlerinde burçları var. Bedeni bir burçtur. Kavmiyeti bir burçtur. Renkli bir burçtur. Sizi diğerlerinden ayıran her ne özelliğiniz varsa hepsi de burçtur. Ve siz bu burçları yıkmazsanız asla birlikteliğe, birliğe kavuşamazsınız." Bu çok önemli bir sufî öğretidir: Sufî insânların arasındaki farklılıkları (ırk, kavmiyet, ana dil, renk, kabile, milliyet) aşmayı öğretir. Bütün bu farklar birer "burç"tur ve insanlığın "bir ummet" olarak birleşmesini engeller. Kur’ân-ı Kerîm Hücurât 13. âyette bu meseleyi açıkça belirtir: "Ey insânlar! Biz sizi bir erkekle bir kadından yarattık ve birbirinizle tanışmanız için sizi kavimlere ve kabilelere ayırdık. Allâh katında en değerliniz, O’ndan en çok korkanınızdır." Yani farklı kavim ve kabile olmak tanışma vesîlesidir; üstünlük sebebi değildir. Üstünlük sadece takvâ ile olur. Hz. Mevlânâ’nın meşhur "Biz yedi iklimden, yedi mezhepten, yedi mizaçtan bir cemaat seçtik" ifadesi bu birleştirici sufî idrâkinin kaynaklarından biridir. Efendi hazretleri bu öğretiyi modern bir anlamda da uygular: Bugün Müslümân dünyâsında kavmiyetçilik, mezhepçilik, cemaatçilik büyük fitneler yaratmaktadır. Türk Müslümân, Arap Müslümân’a, Kürt Müslümân’a, İranlı Müslümân’a farklı bakıyor; Sünnî-Şîî ayrışması dünyâyı yakıyor; cemaatler birbirinin kuyusunu kazıyor. Amma bütün bunlar "burçlar"dır — yıkılması gereken sınırlardır. Sufî bu burçları önce kendi içinde yıkar: Egoyu öldürür, kavmiyet gururunu atar, mezhep taassubundan kurtulur, farklılıkları "tanışma vesîlesi" olarak görür. "İnsânların içindeki burçları — beden, kavmiyet, renk — bunların hepsi fânîdir. Kalıcı olan Allâh’ın rûhudur." Bu manevî seviyeye ulaşmak sufîliğin asıl hedefidir. Efendi hazretleri bu yüzden tekkenin farklı ırk, farklı milletten, farklı mezhepten mü’minleri bir araya getiren bir mânevî mekân olmasını vurgular.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Sufîlik Makam Satmaz: Dilenci Dergâhların Çöküşü nedir?
Efendi hazretleri burada modern dergâhların en büyük hastalıklarından birine geçer: Dilencilik ve makam satışı. "Önceden sufî toplulukta kimseye ‘gelin sufî olun’ demezlerdi. Sonra ‘insânların imanlarını kurtaralım, onları İslâm’a anlatalım’ deyince sokağa çıkıp düştüler. ‘Kendimize tâbî olun’ demeye başladılar. İş daha da dağıttı. Ders kâğıtlarını parayla satmaya başladılar. Sohbet CD’lerini parayla satmaya başladılar. Milletten zekât toplamaya başladılar. Sadaka toplamaya başladılar. Para toplamaya başladılar. ‘Amân’ dediler, ‘ne kadar çok müntesibiniz olursa o kadar çok paranız olacak.’ Başladılar müntesib toplamaya." Bu çok acı bir eleştiridir. Gerçek sufî gelenekte bir kimseye "bizim müridimiz ol" denmezdi. Tam tersine, intisâb etmek isteyen kimse ciddî bir imtihânadan geçirilirdi ve hemen kabûl edilmezdi. Amma modern dergâhlar bunun tersini yaparlar: "Bize gelin, biz sizi kurtaracağız" diye sokaklarda reklam yaparlar. Ardından da onları para kaynağı olarak kullanırlar. Efendi hazretleri kesin bir kâide koyar: " Gerçek sufîler müntesib toplamak için yola çıkmazlar. Gerçek suf, bir kimse gerçekten sufî ise müntesib toplamak için yola çıkmaz. Çünkü o yolun kılıçtan keskin, kıldan ince olduğunu biliyor. Bizim gibi ‘hoş gelin’ dışarıdan bakınca ‘amân ne tatlı’ amma hadîs-i kudsîde bellidir: Belâ ve musîbetin çoğu büyük peygamberleredir. Sonra velilere, sonra velilerin etrafındakilere. Eğer gerçekten o kimse velî bir kimse ise, dâvet ettiği yer Belâ ve Musîbet’e dâvet ediyor." Bu çok önemli bir ikâzdır. Bir mürşîd sana "gel, burada işin düzelir, senin problemlerin çözülür" diye dâvet ediyorsa — bu aslında bir manevî kazanç değil, bir dünyevî manipülasyondur. Gerçek mürşîd tam tersini söyler: "Gel, burada imtihânlar daha ağır olur; burada nefis daha şiddetle imtihâna çekilir; burada her küçük hatâ büyük bir ceza getirir." Çünkü velînin yakınlığı manevî bir ateştir — ya yaktığı şeyden seni kurtarır ya da senin yanmaya hazır olmadığın şeyleri ortaya çıkarır. Bu hassas bir yerdir.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Tekke ve Zaviye: İnsânlığın Kalbi Hükmünde nedir?
Efendi hazretleri bu sohbetin en çarpıcı kısmında Bedîüzzamân Saîd-i Nursî’nin Mektûbât ‘ından bir iktibâs yaparak tekkelerin tarihî önemini açıklar: "Bedîüzzamân Saîd-i Nursî’nin tarifiyle tekkeler insânlığın merkezi hükmündedir. Mektûbât 29. mektup 9. kısım 8. telvîh’te der ki: ‘Tekkeler insânlığın merkezi hükmündedir. İnsân’ın merkezi kalbidir. Bir insân’ın kendi merkezi kalbidir. Tekkeler de insânlığın kalbi hükmünde, merkezi hükmündedir.’" Bu çok mühim bir sufî-kelâmî tespittir: Tekke sadece bir bina veya bir eğitim merkezi değil, insânlığın kollektif kalbidir. Bir insân’ın merkezi kalbi — yâni manevî-fizikî eksen — olduğu gibi, bütün insânlığın da merkezi tekkelerdir. Bunun pratik anlamı şudur: "Oradaki bulunanlar dikkatli olacaklar. Orada dervîşlik yapanlar ölçülü olacaklar, âdâletli olacaklar, muhabbetli olacaklar. Orada dervîşlik yapanlar ince ahlâka sâhip olacak." Çünkü onlar sâdece kendi başlarına değil, bütün insânlığın manevî kalbinin bir parçası olarak vazîfe görürler. Efendi hazretleri çok önemli bir "bütünleşme" doktrini koyar: "Bir sufî bulunduğu yerde edebe riâyet etmezse, Alaska’daki edepsizliklerin sebebi olur. Dünyânın bozulmasının sebebi sufîlerin bozulmasından kaynaklanır. Eğer dünya karanlığa doğru koşuyorsa, bunun sebebi ilk önce sufîlerdir. Sufîler kendilerini ince ahlâka ve edebe tâbî etmezlerse, İslâm dünyâsı bozulur." Bu çok kuvvetli bir beyânıdır. Modern dünyânın bozulmasının birinci derecede mes’ûlü sufîlerdir — çünkü onlar dünyânın manevî kalbidirler ve kalp bozulursa tüm bedene zararlı kan dağılır. Eğer bir sufî kendi dergâhında edep ve ahlâka riâyet etmezse, o edepsizliğin dalgaları Alaska’ya kadar yayılır. Bu mecâz değildir — manevî bir gerçekliktir. Tekke insânlığın kalbidir, sufî ise tekkenin mürşîd hücresinin atan kalbidir. Kalpten bozulan bir şey bütün bedenine yayılır.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Osmanlı’nın Batışı ve Tekkelerin Kapatılması nedir?
Efendi hazretleri çok mühim bir tarihî değerlendirme yapar: " Tekke ve zâviyeler kendi işlevlerini yitirdiğinden dolayı Osmanlı battı. Benim Osmanlı’nın batış sebebi, gördüğüm batış sebeplerinden birisi budur. Eğer tekkeler ve zâviyeler Kur’ân ve Sünnet’in özü, Kur’ân ve Sünnet’in kalbi, Kur’ân ve Sünnet’in mânâsı oralarda yaşanmaya devâm etseydi, İslâm dünyâsı bu zillete düşmezdi." Bu yorum Efendi hazretlerinin Osmanlı çöküş teorisinin özünü verir. Klasik tarihçiler Osmanlı’nın batışını "ekonomik zayıflık, askerî gerilik, siyâsî yolsuzluk" gibi dış faktörlere bağlarlar. Amma Efendi hazretleri daha derin bir sebep görür: Tekkelerin manevî işlevini kaybetmesi. Osmanlı’nın ilk dönemlerinde tekkeler Kur’ân-Sünnet’in canlı kalesi idi. Tâliblerin Kur’ân, fıkıh, hadîs, tasavvuf öğrendikleri, velîlerin yetiştirildiği, cihadın hem iç (nefs) hem dış (cephe) boyutunda mücâdele eden "gazi tekke" geleneğinin yaşadığı mekânlardı. Amma zamanla bu işlevleri kaybolmaya başladı — tekkeler "irfân merkezleri" olmaktan "maddi kurumlar"a dönüştü, müritler talebe olmaktan vergi veren cemaatlere dönüştü. Bu manevî çöküş siyasî çöküşten daha önce başlamıştı ve onu kaçınılmaz kılmıştı. "Ve ardından işlevleri düzgün olmadığından kapatıldı, karanlık çıktı. Karanlık çıktı, yerine bir şey konmadı. Tekke ve zâviyeler kapatıldı, yerine bir şey konmadı." 1925 yılında Cumhuriyet tarafından çıkarılan "Tekke ve Zâviyelerin Seddi Hakkında Kanun" ile bütün tekkeler kapatıldı. Efendi hazretleri bu kapatılmanın yerine bir alternatif koyulmadığını belirtir: "Yerine bir şey konmayınca, ahlâk çöktü, adâlet çöktü, maneviyat çöktü, insanlık çöktü, merhamet çöktü, sevgi çöktü, akrabalık çöktü, âileler çöktü, sülâleler çöktü, şehirler çöktü. Şimdi adamın gözünün önünde cinayet işleniyor, hareket eden yok. Gözünün önünde zinâ işleniyor, hareket eden yok. Gözünün önünde her türlü melânet işleniyor, kimse kimseye karışmıyor." Tekkelerin kapatılması sadece bir kurumun kapatılması değil, toplumun manevî bağışıklık sisteminin çökmesidir.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
"Utanma" Duygusunun Çöküşü: Maneviyatın Son Göstergesi nedir?
Efendi hazretleri bu bozulma silsilesinin son halkasına — utanma duygusunun kaybolmasına — değinir. "Utanma da kalmadı. Utanmıyor da kimse. Utanma duygusu kalmadı. Hani meşhur Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri sözü var ya, ‘Utanmazsan istediğini yap’ diye. Utanmıyor, herkes istediğini yapıyor şu anda. Sebep, o utanma duygusunu işleyecek maneviyat kalmadı." Bu hadîs-i şerîf (Sahîh-i Buhârî) çok incelikli bir hüküm taşır: "Utanmazsan istediğini yap" — yâni eğer bir kimsede hayâ (utanma) duygusu varsa, o kimse yapmaması gereken şeyleri yapmaktan kendini geri çekebilir. Amma hayâ kalmazsa, her şeyi yapabilir hâle gelir. Bu Pedâgojik olarak çok derin bir gerçektir: Hayâ duygusu sosyal-ahlâkî bir içsel denetleyicidir. Günlük hayâtta bu duygu şu şekilde çalışır: Mü’min bir hata yapmak üzereyken "utandığı" için yapmaz. Amma eğer utanma duygusu ölmüşse, günah işlemekten kendini tutacak hiçbir iç mekanizma kalmaz. Modern dünyâda bu utanma duygusunun kaybolması açıkça görülür: İnsânlar sosyal medyada en mahrem şeyleri paylaşır; sokakta açıkça yasaklı şeyler yapar; âile değerlerini alaya alır. Bu sadece ahlâkî bir çöküş değil, manevî bir iflâstır. Çünkü "utanma duygusunu işleyecek maneviyat" kalmamıştır. Efendi hazretleri bunun sebebini dergâhların kapatılmasına bağlar: Tekke ve zâviyeler insâna "utanmayı" öğretirdi — hem Allâh’tan utanmayı hem de insânlardan utanmayı. Onlar kapatılınca, bu öğretim kaynağı da kurudu. Modern eğitim sistemi ise "utanma"yı değil "özgüven"i öğretir — hatta utanmayı "kompleks" olarak aşağılayıcı bir şey gibi tanımlar. Oysa hayâ-utanma İslâm’ın ana erdemlerinden biridir ve Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in başlıca sünnetidir. Çözüm nedir? Efendi hazretleri şöyle ifâde eder: "Gerçek bir sufî kınından çıkmış elmas kılıç gibidir. Onun yanına kalkansız gelme. Onun yanına teçhîzatsız gelme. Onun yan, Kur’ân’la, Sünnet’le, Edeb’le, terbiyeyle gel." Sufîlerin yeniden canlanması — mürşîd-tâlib silsilesinin yeniden işler hâle gelmesi — bu "utanma" duygusunun da yeniden insânlığa gelmesinin tek yoludur.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Edepli davranışın önemi nedir?
Sonra çok mühim bir îkâz ekler: "Evin içerisinde ayrı, sokakta ayrı, dergâhta ayrı — çok yüzlü olmayacaksın. Dergâhta nasıl edebliyssen elinde de edebli olacaksın, iş yerinde de edebli olacaksın, sokakta da edebli olacaksın, dükkanında da edebli olacaksın, gelene-gidene de edebli davranacaksın. Sokakta kediye bile edebli davranacaksın, sokakta taşa-toprağa bile edebli davranacaksın. Her şeye edebli davranacaksın." Bu bütüncül bir "edep" anlayışıdır: Her mekânda, her durumda, her insânla, her hayvanla, her nesneyle edepli olmak. Edepsizlik şeytandandır ve bir kez izin verilirse bütün hayâtı kirletir. Son uyarı çok serttir: "Zulmetme. Dikkatli ol. Adâletsiz davranma kimseye. Manen tokatı yersin — sesini 3 yıl sonra, 5 yıl sonra, 10 yıl sonra duyarsınız. Bu sözü unutmayın. Bir yerde edebe mugayir davranırsanız, sesini 3 yıl sonra duyarsınız." Bu manevî hukukun çok önemli bir prensibidir: Sufî dergâhında yapılan her yanlış davranışın cezâsı hemen değil, 3-5-10 yıl sonra gelir. Çünkü velilerin duâsı veya bedduâsı Allâh tarafından işlenir ve zamanı gelince cezâ ortaya çıkar. Bu yüzden dergâh âdâbı çok titiz bir şekilde korunmalıdır.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Hayâ (utanma) duygusu neden insânı günâhtan koruyan en mühim içsel mekanizmadır?
Sonuçta ahlâk, adâlet, merhamet, âile yapısı, utanma duygusu — hepsi çöktü. Hz. Peygamber’in "Utanmazsan istediğini yap" hadîsi gereği, hayâ duygusu insânı günâhtan koruyan en mühim içsel mekanizmadır ve o kaybolunca ahlâkî sınır kalmaz. Efendi hazretleri son uyarı olarak: "Sufî keskin kılıç gibidir — dikkatli davranın; bir yerde edebe mugayir davranırsanız, sesini 3-5-10 yıl sonra duyarsınız." Haklarınızı helâl edin, inşâallâh.
Kaynak: 26. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — "Hikmetli Sözler Keskin Kılıç Gibidir"
Sufî tasavvufu sadece ders-sohbetten ibaret midir?
Sufî tasavvufu sâdece ders-sohbetten ibâret değildir; tasavvufun canlı ve yaşanan yönü sema, zikir, tevhîd halakası ve ilâhî okumadır. Bu meclis o yönün bir temsîlidir.
Kaynak: 25. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sema-Zikir Meclisi — İlâhîler, Tevhîd Halkası ve
Zikir halkası sufî geleneğinde ne ifade eder?
Zikir halkası sufî geleneğin en merkezî unsurudur. Bu meclisde okunan tevhîd çeşitleri klasik Karabaş-i Velî Tekkesi geleneğine uygun sıralamayla yapılır: "Allâh Allâh Hayy Hayy" — hem zât ismini hem de "Hayy" esmâsını birleştiren temel zikir.
Kaynak: 25. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sema-Zikir Meclisi — İlâhîler, Tevhîd Halkası ve
Sema-Zikir Meclisi nasıl yürütülür?
Meclis klasik tasavvufî ritüel sırasıyla açılır: Önce Allâh ismi ile tevhîd halkası başlar — "Allâh Allâh, Hayy Hayy" — ardından sufî şâirlerinin ilâhîleri okunur, sonra salât-u selâm ve duâ ile meclis sona erer.
Kaynak: 25. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sema-Zikir Meclisi — İlâhîler, Tevhîd Halkası ve
"Ol dem" kavramı ne ifade eder?
"Ol dem" kavramı Allâh ile kulun buluştuğu, zamanın üstüne çıkan o bir anlık manevî tecrübeyi ifade eder. Şiirin mısraları şöyle akar: "Ol demle cümlemin kulağı — feryâd eder vakt-i sevâ. Ol demle güvende bulur — nûn-i gönlü karam olur. Her yerini çatar olur — feryyâd eder vakt-i sevâ. Ol demle çarurlar — taze bulurlar enkâya." Bu şiirsel dilin manevî anlamı şudur: "Ol dem" yâni Cenâb-ı Hakk’ın tecellî ettiği bir an geldiğinde, sufînin kulakları "feryâd eder" — yâni Allâh ile kul arasındaki mâsivâ perdesi kalkar ve kul manevî hakîkati duyar.
Kaynak: 25. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sema-Zikir Meclisi — İlâhîler, Tevhîd Halkası ve
"Yandım yâ Resûlallâh" naatı ne ifade eder?
"Yandım yâ Resûlallâh" naatı sufîliğin özündeki Peygamber sevgisini ifade eder. Peygamber sufî için sâdece bir nebî değil, aynı zamanda manevî bir "sevgili"dir — onun adı geçtiğinde kulun kalbi "yanar", onun ziyâret arzusu sufînin en büyük özlemidir.
Kaynak: 25. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sema-Zikir Meclisi — İlâhîler, Tevhîd Halkası ve
Meclisin kapanışı nasıl gerçekleşir?
Meclis sufî geleneğin klasik kapanışıyla sona erer. Önce salât-u selâm okunur: "Selâmün aleyke yâ Resûlallâh. Selâmün aleyke yâ Habîballâh. Selâmün aleyke yâ Nebî Allâh. Selâmün aleyke yâ seyyidinâ ve Meryem’e ve âhirene ve’l-hamdülillâhi Rabbi’l-âlemîn." Bu salât-u selâm Hz. Peygamber’e, onun ehl-i beytine, onun ümmetine ve nihâyet âlemlerin Rabbine doğru genişleyen bir sevgi halkasıdır. Sonra "Allâh’ım içimizi dışımızı nûr eyle" duâsı okunur: "Yâ Rabbi, içimizi, dışımızı düzgün kıl. Sağımızı, solumuzu nûr eyle. Yerimizi, ardımızı nûr eyle. Ağzımızı, üstümüzü nûr eyle. Gözümüzü, gönlümüzü nûr eyle. Ey nurların nûru, bizlere nûr ver. Ey merhametlerine merhametlisi, duâlarımızı kabul eyle." Bu duâ sufînin günlük virdinin bir parçasıdır ve her yönünden nûrun akmasını Cenâb-ı Hak’tan diler.
Kaynak: 25. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sema-Zikir Meclisi — İlâhîler, Tevhîd Halkası ve
Sufî dervîşler meclise nasıl gelir?
Sufî dervîş meclise sarık, taç, haydarî, 99’luk tespih ile gelir; âdâb-erkân tam olarak riâyet edilir. Zikirde kalbin paslanması temizlenir; "Kim beni zikrederse ben de onu zikrederim" hadîs-i kudsîsinin gerçekleştiği andır bu.
Kaynak: 25. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sema-Zikir Meclisi — İlâhîler, Tevhîd Halkası ve
Zikir halkasının sesi ne ifade eder?
Zikir halkasının sesi, ilâhîlerin nefesi, sema’nın dönüşü — bütün bunlar sufî geleneğin 800 yıllık mirasının yaşayan formudur. Efendi hazretleri önceki sohbetlerinde de belirttiği gibi, "sufînin cihâzı" — sarık, taç, haydarî, 99’luk tespih — bu meclislerde eksiksiz bulunur.
Kaynak: 25. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sema-Zikir Meclisi — İlâhîler, Tevhîd Halkası ve
Sufîlik ne ifade eder?
Sufîlik sâdece ders-sohbet değildir; tasavvufun en canlı yönü sema, zikir, tevhîd halakası ve ilâhî okumadır. Zikir halkasının sesi "Allâh Allâh, Hayy Hayy" ile başlar; bu zât ismi ile "Hayy" esmâsının birleştiği temel sufî zikridir.
Kaynak: 25. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sema-Zikir Meclisi — İlâhîler, Tevhîd Halkası ve
Sufî Hiyerarşisi nedir?
Tâlib, Dervîş, Çavuş, Nâkib, Nâkibü’n-Nükabâ, Halîfe
Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Halifeleri, Halifeli
Sufî Halîfenin iki vazîfesi nedir?
Allâh’ın Rahmeti Benim Halîfelerimin Üzerine Olsun: Sufî Halîfenin İki Vazîfesi
Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Halifeleri, Halifeli
Tevâzu Âhlâkı nedir?
"Ben Şeyh Değilim, Hepimiz Tâlibiz": Tevâzu Âhlâkı
Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Halifeleri, Halifeli
Sufîlik ne demektir?
Sufîlik yönetmek değil, hizmet etmektir. Hizmet almak değil, hizmet vermek. Bir kimse yönetme hastalığına düştüğü anda iki yakası bir araya gelmez. Biz her zaman birbirimize hizmet etmemiz lâzım. Biz hep hizmeti düşüneceğiz. Biz arkadaşlara hizmet edelim. Biz tâliplik yapalım. Biz tâlipliğe koşalım. Biz dervîş olmaya gayret edelim.
Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Halifeleri, Halifeli
Sufînin gerçek tanımı nedir?
İnsânları aldatmamak, insânları kandırmamak, insânları yüzüstü bırakmamak, vefâsız olmamak, kadir-kıymet bilmek — sufîlik bu. Hz. Peygamber’in ahlâkıyla ahlâklanmak, insân olmaktır sufîlik — insân olmak. Temizliğinle, görüntünle, tavır ve davranışlarınla cezbedici olmakdır. Bu neyle mümkündür? Bu sünnet-i Resûlullâh’a bağlılıkla mümkündür. Bu haramlardan uzak durmakla mümkündür. Bu insânların malından, parasından, evinden, barkından, eşinden, çoluğundan, çocuğundan gözünü çevirmenle mümkündür.
Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Halifeleri, Halifeli
Dergâh âdâb-erkânı nedir?
Dergâh âdâb-erkânı hem dervîşin kendi manevî disiplinine hem de zikrullâh meclisinin bütüncül ruhuna saygının bir gereğidir. Sohbet esnâsında telefon ile oynamak, WhatsApp’a bakmak, Facebook’a girmek, Instagram’a bir poz koymak — bunların hepsi dervîş âdâbına aykırıdır. Efendi hazretleri bu uyarıyı bir başka dergâhta gördüğü bir olay ile de destekler: "Başka yerlerde görürdüm ben — adam telefonla konuşuyor. Oranın zâkirine ne derdim? ‘Bak söyle arkadaşlara, Şeyh Efendi soh’te ederken telefonla konuşmasınlar. Konuşacaksa çıksın dışarıda konuşsun ya. Çık dışarı konuş. Telefonun mu geldi? Çık burada bahçede, bahçede değil, sokağa çık konuş.’" Sonra acı bir gerçeğe değinir: "Adam burada geçenlerde, geçen hafta ‘burada telefonla konuşsam’ diyor. Bilmiyor. Bilmiyor. O yüzden susuyoruz. Amma bunu bir dervîş yaparsa ha — âdâb-mugâyir bu iş. Bu gevşekliği nereden aldın kardeşim sen? Ya buraya misâfirler de geliyor dışarıdan, herkes geliyor. Adam telefonla burada sohbet var Facebook’a bakıyor — kendi kalitesini gösteriyor, kendi bu noktadaki eğitimsizliğini gösteriyor. Eğitimi yok. Âdâb görmemiş, yol-yordam görmemiş. Âdâb yok." Efendi hazretleri dervîş âdâbının çağrısını tekrarlar: "Sufîlik âdâb getirir böyle. Her şeye disiplin getirir. Nerede nasıl yapacak, nerede nasıl davranacak. Sufîlik onu getirir. Herkes edebiyle oturur. Dizlerini ağırmıyorsa gidersin önde iki dizinin üzerine oturursun. Dizin ağrıyorsa geç kardeşim arkaya. Bağdaş kur. Yan gelme. Üç tane oturuş şekli var: Bir, iki dizinin üzerine; iki, bağdaş kurmak; üç, bir ayağını dikerekten oturma. Dördüncü bir oturuş şekli sünnet-i Resûlullâh’ta yok."
Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Halifeleri, Halifeli
Tekke ziyâretlerinin âdâbı nedir?
Bir tekkeye gittiniz. İsmail Hakkı Bursevî’nin tekkesine gittiniz — tekke orası. Orada yıllarca zikrullâh yapılmış, dersler yapılmış. Oranın bir mânevîyyâtı, bir rûhâniyyeti var. Oraya girerken edepli gir, edepli çık. Boş kelime konuşma, kakara-kukara yapma orada. Emîr Sultan hazretlerine oraya gittiniz — boş konuşma, boş dolaşma orada. Edepli ol. Üftâde hazretlerine gittiniz — veya yukarıda onun mübârek tekkesi var — edepli olun, âdâblı olun. Bu sâdece edeble durmak değildir; aynı zamanda bir zikir-sohbet pratiğidir. Efendi hazretleri çok mühim bir vird öğretir: "Buralara gittiğinizde tek başınıza da olsa on bir İhlâs bir Fâtiha okuyup orada kısa bir tevhîd çekin. On bir İhlâs bir Fâtiha okuyun. Bütün makâma bağışlayın. O saatte de bağışlayın. Ondan sonra ‘Lâ ilâhe illallâh, Lâ ilâhe illallâh, Lâ ilâhe illallâh’ diyerekten üç tane dahi zikrullâh vurun. Veya tek başınıza. Hiç önemli değil." Bu virdin arkasındaki sufî anlayış çok derindir: "Deyin ki kendi kendinize: ‘Bu zâtın rûhâniyyeti var, dervîşlerinin rûhâniyyeti var, onca rûhâniyyet var. Onlar sana merak etme eşlik ederler. Sen görmesen dahî onlar sana eşlik ederler.’ Tevhîdi dergâh âdâbı ve cihâzıyla çek." Efendi hazretleri tam olarak hangi duâyı okumak gerektiğini de belirtir: "Lâ ilâhe illallâh, Lâ ilâhe illallâh, Lâ ilâhe illallâh, Hak Muhammeden Resûlullâh. Cem’iyyen enbiyâ-ü’l-mürselîn. Ve’l-hamdülillâhi Rabbi’l-âlemîn. El-Fâtiha. Âmîn." En az üç kez bu tevhîd-i şerîf erkekler tarafından cehrî olarak, bayanlar ise yalnız başlarına iseler sessizce okunur. Bu ziyâret âdâbı mü’minin velî kabirlerine, tekkelere, türbelere hürmet etmesinin somut bir şeklidir ve gitmediği bir mekâna o mânevî bağ ile katılmasının bir yoludur.
Kaynak: 23. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Halifeleri, Halifeli
Modern hadîs inkârcılarının dualizmi nedir?
Efendi hazretleri Mesnevî’nin vezirini çağdaş modern vezirlerle birleştirir: "Vezir gibi bizim gibi bizim dilimizden konuşuyor. Biz dinlerken onu, ‘aa evet ya, Kur’ân’dan bahsetti ya, ne kadar güzel bahsetti. Ne kadar güzel bir söz — Kur’ân’a tâbi olun, geri kalanına karışmayın, atın kenara. Hadîsleri koyun kenara.’ Söz gayet hak gibi görünüyor değil mi? Ya bundan daha güzel bir söz olur mu? Tabî ya. Bak âyet-i kerîmede var: ‘Kur’ân’ı ben size apaçık gönderdim anlayasınız diye’ — Kur’ânla anlaşılsın diye gönderildi. Sen anlamıyor musun? Aklın mı kızın senin? Bak Kur’ân meydanda. ‘He olur, tamam. Ee peygamber hadîslerini bırak, o hadîslerin hangisi sahîh zâten? Hepsi de mi sahîh değil? Hepsi de sah’îh değil. Olur, Kur’ân’ı nasıl anlayacağız? Herkes kendi kafasına göre anlayacak. Ya da Taslâmâmâm’ın kafasına göre oynayacak.’" Bu modern hadîs inkârcılarının manipülasyonunun tam tasviridir.
Kaynak: 22. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Fitne Tohumları, "Fi
Fitne kavramının Kur’ân-ı Kerîm’de dokuz anlamı nelerdir?
Fitne kavramının Kur’ân-ı Kerîm’de dokuz anlamı vardır: Şirk-küfür, günah, bozgunculuk-fesat, imtihan, belâ-musîbet, azâb, eziyet-işkence, deli zannetme, delâlet-sapıklık.
Kaynak: 22. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Fitne Tohumları, "Fi
Hz. Pîr Mevlânâ’nın Mesnevî’sindeki ‘vezir kıssası’ ne anlama gelir?
Hz. Pîr Mevlânâ’nın Mesnevî’sindeki ‘vezir kıssası’ modern ‘uydurukçu hoca’ların bir aynasıdır — her topluluğa farklı bir din anlayışı veren, her cemaate ayrı söylem üreten kimselere karşı uyanık olunmalıdır.
Kaynak: 22. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Fitne Tohumları, "Fi
Fitne kavramının Mâide 71 âyeti ne anlama gelir?
Mâide 71: ‘Bir fitne olmayacak sandılar da kör ve sağır kesildiler’ — haram, isyân, sünnet-i Resûlullâh’tan uzaklık kulun manevî olarak görmenin-işitmenin kapısını kapatır.
Kaynak: 22. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mesnevî Vezirinin Fitne Tohumları, "Fi
Bu sufînin sosyal ağ yöneti midir?
Her karşılaştığını hemen "arkadaş" yapmak, ona borç vermek, onu evine götürmek — bunlar büyük hatâlardır. Efendi hazretleri buna tâli bir misal verir: Biri gelir, "Hocam filanca beni derslere getirdi, definecilik yapıyor, hazîne arıyor" der. "Biz defineci miyiz? Ne aman bu adamları aldın geldin buraya? Çıkın şuradan. Biz hazînemizi bulmuşuz — yürü git! Ne hazînesi?"
Kaynak: 21. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Fitne Hadîsleri, "Sözler ve Emanetler
Sufî nedir?
Sufî — "makamsız, mevkisiz, paraya-makâma-şehvete düşmeyen" insândır; seyyid-süllûkunun bir aşamasında bu üç putu içinde kırmış olmalıdır.
Kaynak: 21. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Fitne Hadîsleri, "Sözler ve Emanetler
Dervîş olduğunu iddiâ etmek ne demektir?
Dervîş olduğunu iddiâ etme; sen sâdece tâlipsin. Dervîşlik icâzete bağlıdır ve herkese verilmez — "ben tâlibim, Allâh beni kabul ederse dervîş yapar" kâidesi esastır.
Kaynak: 21. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Fitne Hadîsleri, "Sözler ve Emanetler
Dervîşlik icâzeti ne demektir?
Tasavvuf silsile-i meşâyihinde dervîşlik icâzeti verilmesi usûlü; icâzetsiz "dervîş" olduğunu iddiâ etmenin sakıncası.
Kaynak: 21. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Fitne Hadîsleri, "Sözler ve Emanetler
Fitne zamanında sufînin duruşu nedir?
Fitne zamanında sufînin "dağ eteklerine kaçan çoban" değil "fitneyi söndürmeye koşan gazi" duruşunun Bedîüzzamân-Mevlânâ çizgisinde kalması gibi derin mânevî-ahlâkî meseleleri bir arada ele alır. Efendi hazretleri "Ben fitneden kaçanlardan değilim, fitneyi söndürmek için uğraşırım" diyerek Bedîüzzamân-Mevlânâ çizgisinde bir "gazi tekke" duruşu ortaya koyar.
Kaynak: 20. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Evlilik Hukuku, Kaderin Sırrı, "Cemâlu
Sufînin kendi yolunu nasıl takip etmesi gerekir?
Fitneye Bulaşmamak: "Uyanın Kardeşler, Kur’ân ve Sünnet Dışındaki Her Şey Fitnedir". Sufînin kendi yolunu tâkip ederken başkasının yoluna karışmaması, sâdece Kur’ân ve Sünnet mîzânına bakması gerektir. Fitne zamanında bu ince ayrım hayâtî öneme sahiptir.
Kaynak: 20. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Evlilik Hukuku, Kaderin Sırrı, "Cemâlu
Sufî İdrâki nedir?
Sufî İbâdet İdrâki : Cennet değil Cemâlullâh, menfaatsiz sevgi, "sarhoşçasına, akılsızcasına, şekilsiz-nedensiz" Allâh sevgisi; Hz. Yûnus, Hz. Mevlânâ, İbn Arabî silsilesi.
Kaynak: 20. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Evlilik Hukuku, Kaderin Sırrı, "Cemâlu
Fitne zamanında dik duruş nedir?
Sufî tekke "gazi tekke"dir; fitneyi söndürmek için çıplak bağrını orta yere süren, 28 Şubat ve 15 Temmuz gibi çağdaş darbeler karşısında dik duran bir mesuliyeti vardır. Kur’ân ve Sünnet’in dışındaki her şey fitnedir; bunları "fitne" olarak tanımlayıp içlerindeki sünnetleri (sarık, sakal, örtü, zikir halakası) "fitne" olarak damgalamak müşriklerin işidir.
Kaynak: 20. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Evlilik Hukuku, Kaderin Sırrı, "Cemâlu
Cenâze yıkama sahtekârlığı nedir?
Cenâze Yıkama Sahtekârlığı: Bir Âlim’in Dikilmemiş Dikişleri
Kaynak: 18. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Bayram Geleneğinin Yok Olması, Global
Sufînin global sekülerleşmeye karşı direnişi nasıl ifade edilmektedir?
Sohbetin sonu dinleyicilere dost kıymeti vermenin, havlu-terlik-ayakkabı disiplininin, "sufî bakırı altın eder, toprağı yakut eder" kaidesinin sufî kimliğini koruduğunu hatırlatır.
Kaynak: 18. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Bayram Geleneğinin Yok Olması, Global
Mürşîd-i kâmile intisâb zarûreti neden vardır?
Efendi hazretleri Bedîüzzamân Saîd-i Nursî’nin Mektûbât’ının 29. Mektup, 9. Kısım, 8. Telvîh bölümünden şu kat’î hükmü nakleder: "Bir kimse silsile-i meşâyihten dersi yoksa, yani bir tarîkatten nasibi yoksa, kalbi de hareketeye geçmemişse, mütefennin bir zât dahi olsa, bugünkü zındıkânın karşısında îmânını kurtarması müşküldür — îmânsız ölür."
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Kalbin harekete geçmesi ne anlama gelir?
Kalbin harekete geçmesi sufînin hayât-memat meselesidir; kalbe ilhâmın gelmesi, rüyânın açık olması, hâlin zâhir olması delildir.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Sufînin mürşîdsiz olmamasının yolları nelerdir?
Sufînin mürşîdsiz olmamasının, kalbinin harekete geçmesinin, îmânını fitneden muhâfaza etmesinin ve ceviz kırıldığında içinin sağlam çıkmasının yolları bu sohbette açık bir harita olarak sunulur.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
28 Şubat bitmedi mi?
Efendi hazretleri sohbetin bir bölümünde çok sert bir şekilde çağdaş fitnenin devâm ettiğini beyân eder: "28 Şubat bitmedi kardeşim. 28 Şubat’çılar bu uydurukçuları cesâretlendirdi ve bu uydurukçular devâm ediyor. Aslında 28 Şubat daha devâm ediyor, bitmiş değil."
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Hz. Ömer’in kabir sualindeki cevabı nedir?
Sohbette bir dinleyici şu soruyu sormuştur: "Allâh şüphesiz her şeyi bilir; kabirde ne diyeceğimi de kuşkusuz bilir. Neden bildiği soruyu bize sorar?" Efendi hazretlerinin cevâbı çok derindir: "Sen merak edesin diye soruyor. Seni şehâdetlendiriyor; kendi söylediğini kendi kulağın duyasın diye soruyor. Sen yoksa inkâr edersin, unutursun; unutunca da inkâr edersin. Unutturmuyor senin Rabbin: ‘Rabbin kim?’ diyor. Allâh. ‘Unuttun kaldın bak da kendi kendine gördün, şehâdet ettin.’"
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Mürşîd-i kâmile intisâb etmeden îmân kurtarılabilir mi?
Efendi hazretleri Bedîüzzamân Saîd-i Nursî’nin Mektûbât ‘ının 29. Mektup, 9. Kısım, 8. Telvîh bölümünü kaynak olarak gösterir: "Tasavvuf, Tarîkat, Hakîkat nâmları altında öyle nûrânî, öyle şirin bir yol vardır ki, denizler mürekkep olsa, bütün ağaçlar kalem olsa, bu nurlu yolun hikmetlerinden bir damla dahi anlatamaz." Bu telvîhin devâmında çok kesin bir hüküm vardır: "Bir kimse silsile-i meşâyihten dersi yoksa, yani bir tarîkatten nasibi yoksa, kalbi de harekete geçmemişse, mütefennin — yani fenlerde uzmanlaşmış — bir zât dahi olsa, bugünkü zındıkânın karşısında îmânını kurtarması müşküldür, îmânsız ölür."
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Hz. Pîr’in ‘Cevizler kırıldı’ beyiti ne anlama gelir?
Cevizler kırıldı, içi sağlam olan kırıldıktan sonra temiz ve latîf bir rûha mâlik oldu. Ancak tene, nakşa âit olan öldürmek ve ölmek, nârı ve elmayı kırmak-kesmek gibidir.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Sufînin îmân-ı kemâle erdirmesi ve kalbini harekete geçirmesi şart mı?
Bu yüzden sufînin îmân-ı kemâle erdirmesi ve kalbini harekete geçirmesi şarttır.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Temiz kavramı nedir?
"Temiz" Kavramı: Sufînin Helâlin Ötesine Geçen Seçiciliği
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Sufîlerin helâl olanı yiyip içmeleri yeterli mi?
Sufîlerin yediği içtiği helâl olması yetmez — sufîler helâlın yanında temizlik ararlar.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Meyve suyu temiz midir?
İçinde çürük meyve kullanıldı mı kullanılmadı mı — hiç yazıyor mu o kutuların üzerinde? Piyasada ne kadar dökünü çürük varsa meyve suyu üreticilerine gidiyor.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Yediğiniz içtiğiniz kullanacağınız her şey temiz olmalı mı?
Yediğiniz içtiğiniz kullanacağınız her şey temiz olmalı. Dâna eti helâl — temiz olacak. Yediği temiz mi dananın, içtiği temiz mi, temiz yerde mi duruyor? Aldığın hayvan temiz mi, yedi temiz mi beslendi, temiz olacak. Ekmek helâl — temiz mi? Buğdayı temiz mi, içinde hangi katkı maddeleri var, o katkı maddelerinden ne var? Kimyasalların içinde ne var? Temiz olacak. Helâl olması yetmez.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Bir şey rafa gidiyor mu?
Azı yiyin. Çok çeşitli yemek vermeyin. Hâzır gıda yemeyin. Temiz olsun, temiz olacak. Gidiyor — şüphe edin ondan. Rafta duruyor mu o yiyecek? Duruyor — şüphe edin ondan. Yeme! Yeme ahlâkını bozar, fikrini bozar, düşünceni bozar, kalbini bozar, vücûdunuzu bozar, bozar.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Kalbin harekete geçmesi nasıl olur?
Kalbin harekete geçmesi ilhâmla olur: "bunu yeme", "git nasihat et", "1 lira yardım et" gibi ilhâmların gelmesi kalbin uyandığının delîlidir. Televizyonlara çıkarılan "uydurukçu hoca efendilerin" sözleri yerine silsile-i meşâyihten gelen, icâzetli ve muhterem şeyhlerin sözleri tercîh edilmelidir.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî
Hz. Pîr’in "Cevizler Kırıldı" beyitleri ne anlama gelir?
Ceviz kırıldığında içi sağlam olan temiz ve latîf bir rûha mâlik olur; îmânı kemâle ermeyen ise çürük çıkar. Savaş meydânında niyet kayıt: Hurma bahçesi için savaşan şehîd sayılmaz; nefs için kendini öldüren zaten intihârcıdır. Sufî için helâl yeterli değildir; temiz de gerekir.
Kaynak: 16. Karabaş-i Velî Tekkesi 2017 Sohbeti — Mürşîd-i Kâmile İntisâb Zarûreti, Bedî