Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Soru/Cevap ·

2020 Soru-Cevap Sohbet #7 — Mesnevî Şerhi (1016-1018. Beyit)

Mustafa Özbağ Efendi'ye sorulan soru ve cevabı: 2020 Soru-Cevap Sohbet #7 — Mesnevî Şerhi (1016-1018. Beyit). Tasavvuf, ahlâk ve günlük hayata dair açıklama.


Table of Contents

Giriş: Selâm-Hayırlar, Geçen Hafta Yokluğun Sebebi Sûdân Ziyâreti — Şeyh Hasan Kabbâşî’nin Kutlu Doğum Daveti, Tekke-Câmi Ziyâretleri, Şeyh Ömer’in 2000 Talebeli Tekkesi; Benzin-Buğday Kıtlığı Altta Bile İnsanların Muhabbet-Güller Yüzü; Sûdân’da Şerîî Hükümlerle İdâre Tesbîti, Şeyh Hacûn Tekkesinin Acziyeti ve Kur’ân Talebelerinin Şartları

Selamünaleyküm! Hayırlı akşamlar! Allah gecenizi hayırlı eylesin, gündüzünüze hayırlı eylesin, ayınızı, yılınızı, ömrünüzü hayırlı eylesin. Cenâb-ı Hak Kur’ân ve Sünnet’e sımsıkı yapışıp, Kur’ân ve Sünnet’i seni yaşamayı ve yaşatmayı nasip eylesin. Rabb’im cümle ümmeti Muhammed’i Kur’ân ve Sünnet’i anlamak, yaşamak ve bu uğurda mücadele etme şuurunu nasip eylesin, inşâallah. Geçen hafta burada değildik. Malum bir Sûdân gezimiz oldu.

Böyle Hakkında

Şeyh Kabbâşî özellikle kutlu doğumla alakalı davet etti. Ben de ona söz vermiştim. O sözümüzden dolayı bir Sûdân ziyaretimiz oldu. Bereketli oldu. Orada iki üç tane tekkeyi daha ziyaret ettik. Oradaki şeyhe efendilerle tanıştık. Orada da dersler yaptık, sohbetler yaptık, zikrullâh yaptık. Bu mânâda İbrahim Kabbâşî’nin, özür dilerim, Hasan Kabbâşî’nin bütün kardeşlere selamı var. Şeyh Hacı ve onun kardeşinin bütün kardeşlere selamları var.

Şeyh Ömer ve birkaç tane daha Şeyh Efendi ile oralarda tanıştık. Onların da kardeşlere hepsinde selamları var. Oradaki kardeşlerin samimiyeti, ihlâsı, muhabbeti, güller yüzülü, muhteşem. Gerçekten insanlar o zor şartlarda dahi mutlu olmanın yolunu bulmuşlar. Mutlu herkes. Enteresan bir şey. Gerçekten benzin yok. İnsanlar iki gün benzin kuyruğunda duruyorlar. Benzin 20 katına 30 katına karaborsa satılıyor. Buğday yok, herkes ekmek kuyruğunda.

Yollar sıkıntılı, toz, toprak, bozuk, gidilecek gibi değil, asfalt görünmüyor. Ama insanlar birbirlerine saygılılar, birbirlerine karşı muhabbetliler. Böyle bir enteresan bir mutluluk ve güller yüz aktarıyorlar etrafa. Orada Şeyh Hacun’un tekkesi hem camisine gittik. Gerçekten işler acısı bir durum. orada Kur’ân talebelerinin kaldığı yerler çok sıkıntılı. Onlara baktım, gezdim, gördüm. Bir de fotoğraflarını da yayınladım.

insanlar o zor şartlar altında Kur’ân-ı Kerim öğreteceğiz, İslam ilimler öğreteceğiz diye uğraşıyorlar. Ve oradaki öğretmenlerle kısa bir sohbetimiz oldu. Gerçekten ilimleri düzgün. Bu konuda böyle hem eski tefsirdir, fıkıhtır, kelamdır, onlar öğrendikleri gibi yeni jenerasyonu da öğrenmişler. Ben mutlu oldum gerçekten. Enteresan, beklemediğim bir şeydi. İyi bir öğrenim oluyorlar, iyi bir eğitim oluyorlar.

Bu Şeyh Ömer diye bir zatın tekkesine gittik. Yaklaşık iki bin tane Kur’ân-ı Kerim öğrencisi var, talebesi var. Gencecik çocuklar böyle tahta rahleler üzerine Kur’ân-ı Kerim yazıp böyle okuyup böyle ezberliyorlar. Böyle çok enteresanıma gitti. Dedim ya insanlar ne kadar zor şartlarda neler yapıyorlar. Gerçekten onlar zor şartlarda Kur’ân ve Sünnet’i yaşatma ve yaşama mücadelesi veriyorlar. Tabii Sûdân bir de onu da öğrendim.

Dedim siz şerî hükümle mi hükmediliyor burada? Evet dediler. Sûdân da normalde bir anayasa yokmuş zaten. O yüzden herhangi bir kanun maddesi yok. Neyse şerî hükümler uygulamış. Dedim ya enteresan bir şey. Gerçekten Sûdân bu manada hatta ben özellikle siz burada dedim bunun altına imzanınızı atar mısınız? Sûdân şerî hükümle mi hükmediliyor? Evet dediler. Sûdân şerî hükümle hükmediliyor dediler. O tabii ben ilk defa duydum Su’danla alakalı.

ben bundan sonra diyordum ya bir ülke tanımıyorum şerîatla idare edilen diye bundan sonra bunu söylemeyeceğim. Çünkü Sûdân’da o görüştüğüm âlimler Sûdân hükümlerinin şerî hüküm olduğunu ve şerî hükümle hükmedildiğini orada beyan ettiler. Bu tabii ayrı bir mutluluk verici bir şey. gerçekten insanlar birbirlerine karşı çok sevgililer, çok muhabbetliler, çok aşklılar. Oldukça hoşumuza gitti. Güzel oldu tatlı oldu.

Biraz yorucu oldu ama bereketli oldu elhamdülillah. Yaş geçiyor artık. Yaş geçince de uzun uçak yolculukları artık bizi de silkeliyor. O yüzden geldiğimizden beri biz de kendimizi tam toparlayamadık da inşallah toparlayacağız Allah’ın izniyle.


1016. Beyt’ten Devam Niyeti ve Amerikan Seçimleri Soruşturmasına Cevâp — “Gâvur Gâvurdur, Kâfir Tek Millettir”; ABD-Avrupa-Rusya-Birleşmiş Milletler’den Medet Beklemeye Son, Selefî-Vehhâbî-Şîa’nın Müslümanları Arkadan Vurması, “Müslümanın Müslümandan Başka Dostu Yok”

1016. Beyt’te kalmışız. 1016. Beyt’ten devam ediyoruz inşallah. Duygu ehlinin yalnız. Tabii bu arada Amerikan seçimleri de var. Birkaç kişi bununla alakalı soru sordu. Amerikan seçimleri hakkında ne diyorsunuz? Ne diyeceğim gavur gavurdur. Ha birisi ha öbür küsü. Ne değişecek ki bir şey. Böyle enteresan bir şey var insanlarda. işte bu iyi de bu kötü de ya hepsi de Kur’ân-ı Kerim’de diyor ki kâfir tek millettir.

Siz daha ne kâfiri ne iyisini arıyorsunuz. Kâfir kâfirdir, gavur gavurdur. Gavurun iyisi mi olurmuş. O yüzden normalde hepsi de gavurluklarına devam edecekler. Müslümanlar böyle enteresan bir şey. Amerika’dan medet bekliyorlar. Yok başka ülkelerden medet bekliyorlar. Böyle bir gavurdan medet bekliyorlar. Müslümanlar bundan daha uyanamadılar. bunu böyle kendilerince bundan sığırılamadılar. bırakın gavurlardan medet beklemeye.

Bırakın Avrupa’dan ABD’den medet beklemeye. Bırakın Rusya’dan medet beklemeye. Bırakın Birleşmiş Milletler’den ondan bundan medet beklemeye. Bırakın artık. normalde Müslümanın Müslümandan başka dostu yok. Müslümanın Müslümandan başka destekçisi yok. Hatta ne yazık ki bazı Müslümanım diyenler bunu da yapmıyorlar. Enteresan bir şey. Mesela Selefî, Vehhâbîler. Mesela bir kısım Şîa. bunlar dahi Müslümanları arkadan vuruyorlar.

O yüzden kalkıp da Müslümanların böyle gayrimüslim unsurlardan medet beklemesi, gayrimüslim unsurlardan kendilerince bir kurtarıcı beklemesi normal değil. Allah bizi affetsin inşallah.


Mesnevî 1016. Beyit — “Duygu Ehlinin Yalnız Zâhire İtibâr Edenlerin Bilgileri, O Yüce Bilgiden Süt Emenler İçin Ağız Boğadır”: Zâhir Ulemâ ile İlm-i Ledün Ehli Farkı, “Müftîler Fetvâ Verse de Gonluine Danış” Hadîsi, Hevâ ve Hevesini İlah Edinenler (Furkân 43-44; Fâtır 8); Enflasyon Kadar Faizin Câiz Görülmesi ve Kapitalist Sistem Eleştirisi; Yahudi Hahamların ve Hıristiyan Papazların Helal-Harâmı Keyfince Değiştirmesi; Elmalılı Hamdi Yazır Hak Dînî Kur’ân Dili c.4 s.318-319: Klerikalizm → Protestanlık → Parlamenter Sistem Silâhini “Rab Edinme” Olarak Okuması ve Mecliste Kur’ân-Sünnet Dışı Hüküm Çıkarmanın Ağırlığı; Niyet Hilesi Örnekleri: Ramazan’da 80 km Seferî Olmak İçin Oruca Niyet-Bozma, Yıl Dolmadan Zekâttan Kaçmak İçin Parayı Eşe Hediye Etme, Hazret-i Osman Döneminde Dönme Bir Yahudinin “Zekâtı Ver, Altın Tuğla Evle Yaptır” Fetvâsı

1016. Beyt. Duygu ehlinin yalnız zâhire itibar edenlerin bilgileri, o yüce bilgiden süt emenler için ağız boğadır. Duygu ehli. Hazret-i Pir diyor ki, duygu ehlinin yalnız zâhire itibar edenlerin bilgileri. normalde duygu ehli ne yaparmış? Sadece zâhire itibar edermiş. Zâhire itibar ederekten o bilgilere devam edermiş. Ve o yüce bilgiden süt emenler için ağız boğadır. Ama o ilm-i ledün alan insan için o ağız boğadır.

ilm-i ledün alan için o duygu ehlinin ilmi, ilim değildir. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Hazretleri buyurdu ya, müftîler sana fetva verse de sen dedi gönlüne danış kalbine danış. O yüzden demek ki zahir ulema bir şeye fetva verebilir. Çünkü onlar duygu ehledir. Çünkü o duygu ehli bu manada kim? Kendi nefsinin arzusuna göre. Neyi güzel görmüşse o şey o kimsenin dini ve mezhebi olur. Duygu ehli budur.

normalde bir şey kendince nefs arzusuna uygun bir şey talep eder. O onun için uygun olmuş olur. Bu tabi Furkân Sûresi ayet 43-44 gibi daha başka ayet-i kerimeler de var. Bunları çağırıştırıyor. ayet 43-44 Furkân Sûresi diyor ki heva ve hevesini ilah edinen kimseyi gördün mü? Şimdi onun üzerine vekil sen mi olacaksın? Yoksa sen onların çoğunun dinlediklerini veya aklettiklerini mi sanıyorsun? Başka değil onlar dört ayaklı hayvanlar gibidirler.

Hatta daha da sapıktırlar. Demek ki bu duygu ehli olan kimseler heva ve hevesini ilah edinen kimseler. Bakın heva ve hevesini ilah edinenler. Kur’ân ve Sünnet’in hükmü dururken bence böyle olması lazım. Kur’ân ve Sünnet’in hükmü dururken ya bu şimdi uygulanmaz bunun böyle olması lazım. Kur’ân ve Sünnet’in hükmü var. Yandan çarklı bir şeyler devşirmeye çalışalım. hani var ya şimdi faizin azı da çoğu da yasaklanmış hepsi de lanetlenmiş.

mesela duygu ehli alimler ne yapıyorlar? Enflasyon miktarı kadar faiz caizdir diye Türkiye’de fetvalar veriyorlar. bu ne demek? Kapitalist sistemi kabul etmek demek. Bu ne demek? Öğürtülü bir şekilde faizi kabul etmek demek. bu duygu ehli heva hevesini ilah ediniyor o kimse. Canım kardeşim öyle diyeceğine de ki faiz Müslüman’ın Müslüman’dan faiz alması, vermesi annesiyle Kâbe duvarının dibinde zina etmiş gibi günah kebâire girmiştir.

Harandır deyip çıksana işin içinden. Ama yok bunu kendilerince faize bir yol arayacaklar. Çünkü tüccarlar bastırıyor, devlet bastırıyor. Faize bir yol bulalım. bu faiz olması lazım. Faizsiz şimdi ticaret yok. Faizsiz bir şeyin dönmesi mümkün değil. Hep bunları duyuyoruz ya. bu heva ve hevesini ilah edinmişler. Başka bir ayet-i kerimede de kötü işi kendisine süslendirilip de onu güzel gören, gerçekten salih amel işleyenlerle bir midir?

Muhakkak ki Allah dilediğini saptırır. Dilediğin de hidayeterdir. Öyleyse onları üzülerek kendini harap etme. Fâtır 8. Demek ki bu duygu ehline, bu Kur’ân ve Sünnet yolundan sapanlar için, Kur’ân ve Sünnet yolundan serfinaz edenler için de üzülmene gerek yok. Sebep? Harap etmeyeceksin kendini. Çünkü onlar sapıklıkta ileri gidiyorlar. Ve onlar sapıklıkta ileri gittiklerinden dolayı hayvanlar daha aşağı mahluk.

Onlar çünkü haramı helal görüyorlar, helalı haram görüyorlar. Kendilerine göre neyi nasıl yapmak istiyorlarsa öyle yapıyorlar. bunlar… Önceden biz bir müddet Yahudilerin hahamları bunu yapıyorlar. Yahudi hahamlar kendi kafalarına göre helalı haram, haramı helal yapıyorlar. Bir müddet sonra iyi sevi papazları bunu yapmaya başladılar. Onlar da bu din adamı, ruhbanlar, onlar da helalı haram, haramı helal etmeye başladılar.

Önceden bunlar böyle bir Hristiyanların ve Yahudilerin ruhban sınıfları kendilerince böyle kendi kendilerine fetvaları değiştiriyorlardı. Hukuku ve hükümleri değiştiriyorlardı. Tabii bununla alakalı Elmalılı, Hamdi Yazır’ın hak dini, Kur’ân Dili tefsirinde enteresan bir ibare var. Bunu okuduğumda böyle kendi kendime dedim ki Ya bunu Elmalılı dedim, o zaman için nasıl yazabilmiş? Elmalılı bunu nasıl yazmış?

Maşallah dedim, mangal gibi imanın varmış ki. bu sözü dedim oturtturmuş, yazmış. Çünkü bugünkü alimlerin, bugünkü diyanetçilerin, bugünkü ilahiyatçıların böyle bir sözü söylemeleri çok güç. Bakın Elmalılı, Hamdi Yazır ne diyor? Hristiyanlıkta ruhban sınıfının böyle bir imtiyaz ve hâkimiyetle min dûnillâh, Allah’tan başka Rab edinmelerine klerikalizm adı verilir. Daha sonra bundan şikayetle Protestanlık zuhur etmiştir.

Daha sonra da bu Rablık imtiyazı ruhban sınıfının elinden çıkmış, parlamenterlere geçmiştir. Bunu Elmalılı Hamdi Yazır yazmış. Hak Dînî Kur’ân Dili cilt 4, sayfa 318-319. Bunu evlerinizde Elmalılı varsa açıp okuyabilirsiniz. Bakın Elmalılı enteresan bir şeyde parlamenter sistemini, parlamenter sistemini Rablik olarak görüyor.

bugün bütün dünyada parlamenter sistemi bizim önümüze koyuyorlar ya ve parlamenter sistemi önümüze koyup en güzel sistem bu diyorlar ya Kur’ân ve Sünnet’e kenara atıp parlamenter sistem en iyi sistem deyip bizi yutturmaya çalışıyorlar ya. Elmalılı diyor ki bu Rabliktir. Sebep çünkü parlamentolar Kur’ân ve Sünnet’in emrettiğinin dışında kararlar, emrettiğinin dışında hükümler çıkarıyorlar.

Çünkü orada bir milletvekili Kur’ân ve Sünnet’in dışındaki bir hükme evet diyorsa Allah muhafaza eylesin dininden oluyor. Çünkü neden? Allah’ın haram ettiğini helal etti. Allah’ın helal ettiğini de haram etti. bir meclis düşünün o meclis Kur’ân’ın hükmünü kabullenmedi. Bir parlamento düşünün o parlamento Kur’ân ve Sünnet’in hükmünü kabul etmedi. Elmalılı’ya göre Rablik yaptı.

onlar normalde ruhban sınıfının elinden çıkıp kendi uhdelerine Rab edindiler. Kendi heva ve heveslerine. Ya bu çok ağır bir şey. Bunu okuduğumda gerçekten sarsıldım. Gerçekten sarsıldım. Dedim ki Müslümanlar böyle bir hükmü bilmiyorlar. Müslümanlar böyle bir hükmün altında ini miniminde inliyorlar. Bizde bütün herkese de parlamenter sistem meted ile övüle övüle cilalana cilalana bize kandırılmaya devam ediyoruz biz. Allah bizi affetsin.

O yüzden heva ve hevesini ilah edinen, kötü işi kendisini süslendirip iyi gösteren, onu güzel görenler ne yazık ki hayvandan daha aşağı. Mahluk olacaklar. Allah’ıma fazla eylesin. Bir de böyle şeyler vardır ya. işte Ramazan orucu Ramazan orucunda seferî iken orucunu bozabilir misin? Bozabilirsin. Hadi 80 km ben niyet ettim orucu bozdu. Aslında amacı orucu bozmak. orucu bozabilir mi? 80 km ileri giden bir kimse bozabilir. Zahiren hüküm böyle mi?

Evet. Sen orucu bozmak için bunu yaptın. Bunlar da heva hevesine ilah edinenler. Ve hatta Hz. Osman Efendimiz’in döneminde Yahudilikten dönmen bir kimse var ya diyor ki zekatımızı verdiğimiz müddetçe evlerimizi altın biriketten yaptırmakta bir beis yoktur. Zekatı verdik evlerimizi altın biriketten de yaptırabiliriz. bunun gibi heva ve hevesini ilah edinen, heva ve hevesini kendisine yol çıkarmaya çalışan kimseler de ne yapmış oluyor?

Kendilerine Rabb’lık ilan etmiş oluyorlar. Veyahut da o kimse yıl dolduğunda zekât verecek bütün mal varlığını parasının gidiyor, eşine hediye ediyor. Eşine hediye edince o kimseye zekât veriyor mu? Hayır. Sebep onda bir yılı doldurmadı para. Ondan sonra eşi de bir yılı doldurmadan tekrar adama veriyor parayı. Böylece de heva ve hevesini ilah edinenlerden sayılıyor mu? Evet. Ama zahiren baktığında o kimseye zekât düşüyor mu? Hayır.

Ama öbür türlü evet aldatmış oluyor.


Mesnevî 1017. Beyit — “Gönül Katresine Bir İnci Düştü ki O İnci Denizlere Feleklere Bile Verilmemiştir”: Sûfîlerde Gönül-Şuur-Vicdan-İdrâk-Muhabbet Mekanı, Vücuttaki Kalbin Kılcal Damar Uzvundan Farkı, “Hiçbir Yere Sığmadım Mu’min Kulumun Gönlüne Sığdım” Hadîs-i Kudsîsi ve Gönüle Düşen İlm-i Ledün; Sohbetin Öksürükle Kısaltılma İsâbet Niyeti, Ses ve Gırtlak Arızası, Kaliteli Sohbet Edememiş Olmanın Özürü

Gönül katresine bir ince düştü ki o inci denizlere feleklere bile verilmemiştir. Genelde sûfîler bunu böyle gönül olarak nitelendirdiklerinde bunu hep böyle şuur, vicdan, idrak, muhabbet, mânevî hallerin tecelli ettiği bir mekan olarak görünür. Sûfîler gönül dediğinde normal vücuttaki inci denizlere feleklere verilmemiştir. Bu nedenle normal vücuttaki kalbi işaret etmezler. Kalp nedir? Vücudun kılcal damarlarında kan dolaşımını sağlayan bir uzuv.

Ama gönül delilince hiçbir yere sığınmadığım mümin kulumun gönlüne sığdığım hadîs-i kudsîsinin tecelliyatı görülür. O yüzden Hazret-i Pîr diyor ki gönül katresine bir ince düştü ki o inci denizlere feleklere bile verilmemiştir. gönül katresine bir inci düştü, ilm-i ledün düştü. Allah’ın ilmi ledününden bir ilim düştü. Ben bugün sohbeti çok uzun götüremeyeceğim herhalde. Hakkınızı helal edin.

İkide birde öksürerekten sizi de rahatsız etmek istemiyorum. Önce ben bir şey söyleyeyim. Ben bu konuda kaliteli bir sohbet edemediğime inanıyorum. O yüzden kusuruma bakmayın. Özür dilerim. Ben böyle bu kadarlıkla kifayet bulsun. İnşallah önümüzdeki kutubu bu kadarlıkla alabilirsiniz. Allah izin verirse inşallah. Çünkü ben öksürdükçe, ondan sonra benim canım sıkılacak.


Gelecek Hafta 1018. Beyit’ten Devam Niyeti ve Kısa Kapanış — “Kutubu Bu Kadarlıkla Alabilirsiniz, Hakkınızı Helâl Edin”

2018’den devam edeceğiz. İnşallah. Hepinizden özür diliyorum. Hakkınızı helal edin. Böyle olmasını istemezdik ama yapacak bir şey yok. Yaş geçiyor artık demek ki. Allah hayır versin inşallah. Selamun aleyküm…


Almanya’dan Resûl’ün Rüyâsı — Çay Bahçesinde İki Arkadaşla Oturma, Üstad’ın Kolundan Kaldırarak Bursa’dan Sevdiği Ağabeyin Karşısına Oturtması: “Allah’a emanet olun”

ben Almanya’dan Resûl. Affınıza sığınarak size gördüğüm rüya anlatmak istiyorum. Akşam saatlerinde hatırlayamadığım iki arkadaşla çay bahçesinde oturuyorduk. Sonra siz gelip benim koluma sarılıp kaldırdınız. Ben başımı bükük yürürken beni Bursa’dan sevdiğim bir ağabeyin karşısına oturtturdun. Sonra yandım. Allah muhennemiz olsun inşallah. Selamun aleyküm…


“Siz Neyzen misiniz?” Sorusuna Cevâp — “Değiliz, Ne Yazık ki Neyzen Değilim”

siz Neyzen misiniz? Değiliz. Ben ne yazık ki Neyzen değilim. Selamun aleyküm hocam. Ben rüyanın etkisinde çok kaldım.


Hanım Derviye Rüyâsı — Gündüz Gökyüzünde İki Ay-Hilal, Bebeği Kucaklayarak Zikir Halkası Mescidine Gitme, Ayaklarının Önüne Düşen Ay, Füze Atılması ile Mescidin Bombalanması Ama Bize Bir Şey Olmaması, Etrafta Tekbîr Getirme: “Müslümanlar Her Yerde Sıkıntı Yaşıyorlar”

Rüyamda mâneviyyat olarak o kadar mertebe değilim ki. Gündüz vakti camdan dışarı baktığımda ay görüyorum ve bu ay iki tane oluyor. Hilale dönüyor. Sanki aile mânevî bir iletişime geçiyorum. Rüyamda o günde mübarek günlerden biri ama bilmiyorum hangi mübarek gün olduğunu. Bebeğimi kucağım alıp zikir alakası olan bir eve gidiyorum ve giderken akşam vaktiyle gökyüzünde ay ikiye alıyor. Ve benim ayaklarımın önüne geliyor.

Tam o sırada bulunduğum memlekete füze atılıyor. Zikir halkası olan mescit bombalanıyor. Ama bize bir şey olmuyor. Dışarı çıktığımda her yer harap. Biz tekbir getiriyoruz. Böyle bir rüyaydı. Teessirinde çok kaldım. Müslümanlar ne yazık ki her yerde sıkıntı yaşıyorlar. Her yerde sıkıntı yaşıyorlar. Her yerde problem yaşıyorlar. Allah hepsinde sıkıntılarından problemlerini inşallah yok etsin. Erkek…


Parçalanmış Aile Sorusu — Erkek Kardeş Bunalıma Girmiş, Doğum Yaklaşan Eşine Bağırıyor-Boşanmak İstiyor; Annenin Araya Girmesi, Babanın Evi Terk Etmesi, Ablanın Da Boşanma Süreci, Sürekli Ağlayan Anne — “İnsanlar Evliliğe Muhteç Değilse Evlenmeyecek, Aileler Çocuklarını Zorla Evlendirmeye Çalışıyor”

kardeşim bunalıma girdi. Eşinin doğumuna az kaldı. Eşine bağırıyor. Başanmak istiyor. Annem yardımcı olmak istiyor. Ama neden böyle davrandığını anneme anlatmıyor. Annem de bağırıyor. Babam da iyi ki başlandı. Anne de başlandı. Anne de başlandı. Anne de başlandı. Anne de başlandı. Anne de başlandı. Anne de başlandı. Eşine bağırıyor. Babam da ilgisiz evi terk etti.

Erkek kardeşim geçimsiz kavgalı sinirli birisi olduğu için annem onu evlendirmeyecekti. Kardeşim kendisi istedi. Ablamın da evliliğinde sorunlar var. Onların da boşanma durumları var. Annem sürekli ağlıyor. Ne yapacağını bilmiyor. Ne yapabilir, ne tavsiye edersiniz. Ben ona nasıl yardımcı olabilirim? Parçalanmış ailem için sizden dua istiyorum. Gerçekten insanlar evliliğe muhtedir değillerse evlenmeyecekler.

Ama aileler ne yazık ki çocuklarını evlendireceğiz diye özellikle uğraşıyorlar, gayret ediyorlar. Aslında ama kız ama erkek evliliğe muhtedir değil. Böyle sıkıntılar yaşanıyor. Allah muhafaza eylesin inşallah. Efendim…


Hayat Boyu Gayret Ettiği Halde Nefsin Derecelerini Aşamayan Mürîd — Çorumlu Hacı Mustafa Efendi Hazretleri’nin Cevâbı: “El Aldığında Nefs-i Emmâre’den Levvâme’ye Yükselir; Gayret ve Sabrı Hürmetine Son Nefeste Makâm Ona Tüm Dereceleri Atlatır, Allah’a Vâsıl Olmuş Halde Rûhunu Teslim Eder” — “Sözün Üzerine Söz Koyulmaz”

bir mürid hayatı boyunca çalışıyor gayret ediyor fakat nefsin derecelerini aşamıyor. Bunun hali nice olur. Cevap. Evladım bir kişi el aldığında zaten doğrudan nefs ile evameye yükselir. Bundan sonra görevlerini yapar fakat yükselemezse bu gayreti ve sabrı hürmetine ve Allah’ın izni ve yardımıyla son nefeste makam ona tüm dereceleri atlatır. Ve Allah’a vasıl olmuş halde ruhunu teslim eder. Çorumlu Hacı Mustafa Efendi Hazretleri.

Bu soruyu ve cevabı açarsanız umut olsun inşallah. Soru da cevap da açık. Çorumlu Hacı Mustafa Efendi’nin sözünün üzerine söz mü koyalım. İnanmadan bir mürid carro kapaşı y MAN 4 Bu akşamlar ben…


Peygamber Efendimiz ve Bilâl-i Habeşî Rüyâsı — Atların Üzerinde, Sadece Gözler Görünür, Karşıda Bilâl’i Almak İsteyen Ordu, Peygamber’in Kolundan Tutup “Sen Bilâl Habeşî Gibi Gösterip Yanıltacaksın Ama Ses Yok” Diyerek Emrî Verme: “Kelâmsız Konuşma, Allah Mubârek Eylesin”

Peygamber Efendimiz ve Bilâl-i Habeşî’yi rüyamda gördüm. Adların üzerindeydik, başımız ağzımız örtülüydü, sadece gözlerimiz görünüyordu. Karşı tarafta ordu gibi bir şey var ve Bilâl-i Habeşî’yi almak istiyorlar. Peygamber Efendimiz kolundan tutuyor Bilâl-i Habeşî’yi ve bana diyor ki, sen Bilâl-i Habeşî gibi gösterip yanıltacaksın ama ses falan yok. bunları nasıl anladım bilmiyorum. Allah’ın mübarek eylesin inşallah. Öyle olur, kelamsız konuşma.


Deprem Korkusu İman Eksikliğinden mi Kaynaklanır? — Korkar İnsan ama Psikolojisini Bozacak Hale Gelmeyecek; “Korkaklığın Şerrinden Allah’a Sığınırız” Hadîsi

Deprem korkusu iman eksikliğinden mi, nasıl amaçlanır? insan depremden korkar ama bu böyle insanın psikolojisini bozacak hale gelmeyecek. Korku korkaklığın şerinden Allah’a sınırız demiş Hazret-i Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem. O yüzden muhakkak ki bu tip korkular hoş değil. Hayırlı geceler,…


Eşcinsel Bireylerin İmanı Kabûl Olur mu, Hadis Var mı? — İman Ettiyse Kabûl; Ama Eşcinselliğe Devam Ediyorsa Allah’ın Lanetlediği Bir İşi Yapıyor, Büyük Günâh-Kebâir, İmansız Öleceklerine Dair Rivâyetler; Tövbe Eden Gerip Dönerse Affolunur

eşcinsel bireylerinin imanı kabul olur mu? Bununla ilgili bir hadis var mı? Kim iman ettiyse imanı kabul olur, bizi ilgilendirmez. Ama bir kimse eşcinselliğe devam ediyorsa Allah’ın lanetlik bir işini devam yapıyor. Bu ayrı bir şey. O yüzden Allah’ın lanetlik bir işini yaptığı için çok büyük günah, kebâir. Bazı hadis-i şerifler var, onların imansız öleceğine dair. Ama tövbe der, geri döner, Cenab-ı Hak affeder. Selamünaleyküm.


Ölen Birinin Fotoğrafını Eve Asmak — Tam Fotoğraf Uygun Değil, Yarım-Eksik Fotoğraflar Câiz

Ölen birinin fotoğrafının evlere asılmasında bir sakınca var mıdır? Böyle bütün bir bütün fotoğrafı asmak çok uygun değil. Ama yarım eksik fotoğraflarının asılmasında bir beis yok. Mevlânâ Hazretlerinin…


Hazret-i Mevlânâ’nın “Başkalarının Kusurunu Örtmede Gece Gibi Ol” Öğüdü — Kulun Kusur-Günâh-Hatalarını Affetmek, “Kusursuz Dost Kalır”; “Biz İnsanların Hata-Kusurlarını Araştırıcı Olmayız”

başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol. Öğüdünü hayatımıza nasıl geçirebiliriz? Kulların birbirlerinin kusurlarını, günahlarını, hatalarını görmemeleri ya da affetmeleri için çok tövbe etmeleri mi gerekir? kusursuz dost kalır. Yine onun sözü. İnsanların biz hatalarını, kusurlarını araştırıcı olmayız. Bir başkasının hatasını, kusurunu araştırıcı olmayalım inşallah. Selamünaleyküm. Kızım okurken…


Çocuğa Devletten Alınan Öğrenci Kredisi Borcu ve Zekât — Anne-Baba Kendi Çocuğuna Zekât Veremez (Câiz Değildir)

kredi vermişti devlet. Şimdi çalışmadığı için ödeme zorluğu çekiyor. Zekat vermemiz uygun olur mu? Bir anne babanın kendi çocuğuna zekât vermesi caiz değil. Selamünaleyküm hocam. Ben İstanbul’dan Abdülbârih.


Şâfiî Mezhebinden Sadece Farz Namazı Kılıp Sünneti Terk Etmek — Şâfiîler İçin Sünnet Namazları Terk Zorunluluğu Yok, Kılınırsa Hoş Olur

Şimdi ben şafi mezhebimden namaz kılarken sadece farzını kılıyorum. Ama kazan varsa onu da kılıyorum. Şimdi aileden öyle gördük. Sünnet kılmıyorum. Bunun bir günahı var mı? Veya şafi için zorunlu mu? şafiler için sünnet namazlar kılınmayacak diye bir kaydı yok. Kılınırsa hoş olur. Selamünaleyküm.


Kâbe Rüyâsı — Bir Genç Delikanlının Yanında Bulunması, Kâbe’nin Etrafının Boş Olması, Kapı Açılıp Gözleri Büyük Ayrı Bir Hayvan Yavrusu Girmesi — “Kâbe’yi Gördüğün İçin Rüyân Sahîh; Cenâb-ı Hakk’ın Değişik Kulları Vardır, Onlardan Birisidir”

Benim sorum rüyamda. Selamünaleyküm. Benim sorum rüyamda. ve onun bir genç delikanlı bana destek oluyor. Onu görünce rahatlıyorum. Kâbe değilim. Kâbe’nin etrafı boştu. Birden kapı açıldı ve içeri girdi. Genç yine yanımdaydı. Etrafa bakıyorum. Ayrılıklı bir hayvan yavrusu gibi gözleri çok büyük bir şey görüyorum. O da bana bakıyor. Genç de sağ tarafımda arkamda duruyor. Kelimeleri dökmekte zorlanıyorum. İnşallah anlatabilmişimdir.

Kâbe’yi gördüğün için rüyam sahih. Cenab-ı Hakk’ın değişik kulları vardır. Onlardan birisidir evde. Selamun aleyküm hocam. Müsaidseniz bir soru sormak istiyorum. Buradayız. Sorularınız için buradayız. Müsaid.


Saç Boyası Guslü Abdestinin Geçerliliğine Engel midir? — Kına Hükmünde Boyalar Gusle Mâni Değil; Plastik Hükmünde İse Gusle Mâni

Saç boyası gusül abdestinin geçerliğine engel midir? Bu konuyu çok soruyorlar. Boyalar kına hükmünde olanlardansa, o zaman guslemani değil. Kına hükmünde değil de plastik hükmünde ise guslemani.


Doğum Günü Kutlamak-Tebrik Etmek Uygun mudur? — “Batı’dan Gelen Kültür, Farklı Kavme Benzemeyeceğiz; Ben de Tebrik Etmiyorum”

Doğum günü kutlamak, tebrik etmek uygun mudur? Farklı kavimlere benzememek için tebrik etmedim. Çevrem üzülünce ölçüsünü merak ettim. Ben de tebrik etmiyorum hiç. Çünkü doğum günü tebrik etmek, doğum günü tertip etmek bize batıdan gelen bir küldür. Selamünaleyküm…


Bebeği Vefat Eden Annenin Sütünü İhtiyâcı Olan Bebeklere Dağıtması ve Süt Kardeşliği — Hepsi Süt Kardeşi Olur; Sağılma-Bardakla İçilme Süt Hükmünü Değiştirmez, Sütün İçilmesi Önemli

bebeği vefat eden anneler sütlerini sahip ihtiyacı olan diğer bebekleri dağıtıyor. Hepsi süt kardeş mi oluyor? Evet. Yoksa aynı memeyi mi emmeleri gerekli? Ya normalde sütü içmeleri önemli. Sağılması, bardakla içilmesi değiştirmiyor. Fetvayı bildiğim kadarıyla. Haa… Selamünaleyküm.


Hormon Tedavisi ile 20-21 Günden 15 Gün Aralıklı Âdete Dönen Hanımda Ara Kanama-Lekelenme, Normal Kanama-Ağrılı Süreç — “Birkaç Ay Öyle Devam Ediyorsa Âdet Döngüsünün Değiştiğine Hükmederler, Âdetullah Bozuluyor”

20-21 günde âdet gören bir bayandım. Ancak milyonlarım nedeniyle 15 günde bir adet görür hale geldim. Şikayetlerim nedeniyle hormon tedavisi uygulanmaya başladı. Bu tedavi nedeniyle de milyonlarımın etkisiyle ara kanamalar söz konusu. Birkaç aydır adet olmam gereken günlerde lekelenmeler oluyor ancak hiç kanamı olmayan gün doluyor. 10.günde abdest alıyorum.

Bir hafta geçmeden normal bir adetimde olması gereken kanamalarım ve ağırlarım olduğu bir süreç yaşıyorum. Adet günümün değiştiğini düşünüyorum. Bir kadın böyle bir süreçte ne yapmalıdır? Dinenin adet döngüsünü değiştirdiğine nasıl karar verilir? Birkaç ay öyle devam ediyorsa değiştiğine hükmediler. Adetullah bozuluyor çünkü. Selamun aleyküm…


Namazı Bozan Şeyler — Bilerek Öksürük veya “Allahu Ekber Beni Rahatsız Etmiyor” Demek Namazı Bozmaz; Dünya Kelâmı Konuşursa Bozar

namazı bozan şeyler nelerdir? Namazda bilerek öksürük veya sesi Allahu Ekber gibi namazdayım rahatsız etmiyor. Yarası namazı bozar mı? Bozmaz. O yüzden bir kimse Allahu Ekber dese öksürse onun namazı bozulmaz. Dünya kelamı konuşursa namazı bozulur. Selamun aleyküm. Bir namaz kılarken veya namazdan sonra…


Namaz Kılarken-Sonrasında “Şu Sûreyi Okudum mu, Selâm Verdim mi?” Vesvesesi — “Okumuşundur, Vermişindir”

acaba şu sûreyi okudum mu? Bitirdikten sonra selam verdim mi? Söyledikten sonra aklıma takılıyor. Ve emin olamıyorum. Yapıp yapmadığımdan ne tavsiye edersiniz bu durumu yaşadığımdan? Şu sûreyi okudum mu? Okumuşundur. Selam verdim mi? Vermişindir.


İnternetten Sipariş Kitabda Firmanın Yanlışıkla Fazla Gönderdiği İki Kitap, İkâzlara Cevâp Alınamadıktan Sonra “Kendi Tasarrufumda Kullanacağım” Demesi — “Geriye Gönder”

İnternetten kitap sipariş ettiğimde yanlışlıkla iki kitap fazla göndermiş bir firma. Kendilerine ilk söylediğin zaman not aldıklarını söylediler. Bir iki mail daha attım yine cevap vermediler. İnsan attı mailde bir şey söylemedikleri için kitapları kendi tasarrufunda kullanacağımı söyledim. Ona da dönüş olmadı. Bu durumda ne yapmamayım? Geriye gönder. Selamün aleyküm. Müsaadenizle ki sorum olacak. Birincisi…


Aile Olarak Denize Gitmek; Namâhremin Bulunmadığı Koyda Kadın veya Erkeğin Yüzmesi — Kimse Görmeyecekse Yüzmenin Sakıncası Yok

ailecek denize gitmek konusunda ne düşünüyorsunuz? Kadın veya erkeğin namahrem birilerinin olmadığı bir koyda denize girmesinde bir sakınca var mıdır? Eğer başka hiç kimse görmeyecekse denize girmenin, yüzümenin bir sakıncası yok. İkincisi…


Döviz Kuru Sürekli Yükselirken Alım Gücünün Sürekli Düşmesi — “Doğum Sancısı Değil, Ölüm Sancısı Olabilir”; Bir Yılda %44 Kur Artışı, Doların Dünyada %6-7 Değer Kaybederken Türkiye’de %44 Kazanması, Uluslararası Arenadan Dolar Toplayıp Türkiye’de Satma Oyunu; Asker Rüşvetin 2300 TL → 3600 TL Olması Gerektiği Hesâbı; “Sanalr Rüşvet-Şapkamızı Önümüze Koyalım-Üretelim-Satalım” Çağrısı; “Hocam Muhâlif misin?” Soruşturmasına “Kur’ân ve Sünnet’in Dışındaki Her Şeye Muhâlifim” Cevâbı; İnfal Yaratacak Yorum Yasağı ve “Rakamlara Bakıyorum” Müdâhalesi

malum bir yandan kur surekli yükselirken bir yandan dalım gücü sürekli düşüyor. Sizce bu süreç ne kadar devam edecek? Bu işin sonu nereye bağlanacak? Bu olayları yorumlarken nasıl düşünmeliyiz? Sizce bunlar ekonomin battığına mı işaret ediyor? Yoksa bağımsız bir ekonomi için doğum sancısı olarak mı görmeliyiz bu sürezi? Bağımsız bir ekonomi için doğum sancısı olarak görmüyorum. geçen sene ile bu sene arasında %43-44 bir kur farkı var.

bu böyle doğum sancısı filan değil, bu ölüm sancısı olabilir. Tabi ekonomi ile alakalı böyle yanlış kötü infal yaratacak yorumlar yapmak da yasak biliyorsunuz. dolar şu kadar yükseldi infal oluşturacak, euro bu kadar yükseldi infal oluşturacak yorumlar yapmak yasak. O yüzden normalde bu ekonomik durumlarla alakalı ağır şeyler söylemek, bunlar da şu anda yasaklanmış vaziyette bildiğim kadarıyla. Şimdi Türkiye zor bir süreçten geçiyor.

bu zor süreçten geçerken de ekonomik olarak da sıkıntıda, bir hali sıkıntıda bence. dünya üzerinde dolar %6 diğer paralara göre %7 değer kaybederken bizim ülkemizin içerisinde %44 değer kazandı. insanlar ne yazık ki bizim burada dolar alışverişi yaparak para kazanıyorlar. bir kimse gitti uluslararası arenadan dolarları topladılar, geldiler şimdi Türkiye’de dolar 5-600-700-500-800’sken geçen sene dolar aldılar.

Şimdi 8-800’e 9 liraya belki de satacaklar, dünyanın parasını kazanıp yürüp gidecekler. Bu dünyanın hiçbir yerinde böyle bir kar yok. Bu resmen emperyalizmin sömürü sistemi. biz sömürülüyoruz. Açıkça konuşuyorum sömürülüyoruz. Dünyanın hiçbir yerinde %45 dolar artımı yoktur bir sene içerisinde. Bunu böyle örtmenin, yan yatırmanın, çamura batırmanın, ne bileyim bunu böyle yumuşatmanın bir anlamı yok. millet inip inip inliyor.

bir kimse geçen sene örneğin 2300 liraydı asker rüşvet. Asker rüşvet 2300 lirayken 5-800’den bölün kaç dolar yaptığını böl bakayım şey. 2300 lirayı böl 5-800’e. 412. geçen sene o kimse asker rüşvetle 400 dolar alıyormuş. Şimdi 400 dolar olması için 4 göre 9 36 asker rüşvetin 3600 lira olması lazım. düşünebiliyor musunuz? Asker rüşvet 3600 lira olursa geçen seneki yılbaşındaki parayı kurtarmış olacak. bu böyle %100. 2300, 4600.

geldiğimiz nokta bu. O yüzden bunu böyle saklayacak, örtcek bir şey yok. Bu acı bir şey. Bunu böyle rakamlarla evvürüp çevirmenin bir anlamı yok. Reallitemiz bu. O yüzden biz resmen sömürülüyoruz şu anda. Kim sömürüyor? Bu benim işim değil. Bu devletin işi. Ben sadece elimdeki meta’ya bakıyorum. Oradan karar veriyorum. Diyorum ki geçen sene 5-600’dü. Bu sene 8-500 olmuş. Bu kadar basit.

O yüzden bu böyle yok bağımsız bir ekonominin doğuşu falan değil bu. Allah bizi affetsin. biz şapkamızı önümüze koymamız lazım. Üretmemiz lazım. Satmamız lazım. Biz kaçakları tıkamamız lazım. devlet nereden israf ediyor? Nereden kaçakları var? Nereden nereye gidiyor? Nereden nereye? Ne yapıyorlar? Benim bildiğim bir şey yok. Sebeb devlet benim elimde değil. Ben sadece normal küçük bir esnaf, zayıf bir esnaf olarak görüyorum kendimi.

Zayıf bir vergiyi mükellef olarak bakıyorum kendime. Geçen sene 11. ayda zannediyorum 1.500’dü. Baksana Salim geçen sene 10-30’da dolar kaç paraymış? Arakanlar yalan söylemez çünkü. 2019 Ali kahveye al öksürttü çünkü. Gıcık yaptı. 5.78. Şimdi 8.50 lira. 8.530 hatta. O yüzden bunun izah edilir bir tarafı yok. Bizim dolarla işimiz yok demekle de bu işler olmuyor. O yüzden bu ara bunu çok konuşuyorlar bana. Hocam muhalif misin?

Ben Kur’ân ve Sünnet’in dışındaki her şeye muhalifim. Daha ne söyleyeyim size? Kur’ân ve Sünnet’in dışında her ne var ise hepsine de muhalifim ben. Vatan ve milletimin zararının olan her şeye muhalifim ben. O yüzden ekonomi normal bir şey değil. Allah yardım etsin ülkemize inşallah. Ne vardır ne yoktur. Bildikleri bir şey vardır. Bir şey diyemem. Ama ben sadece rakamlara bakıyorum. Geçen sene 5.700 müş. Ondan sonra şu anda 8.530.

Ben buna bakıyorum. Allah memleketimize yardım etsin inşallah.


Muhammed Akdemir’e Selâm ve “Kimin Kim Olduğunu Bilmem Ama Ben Kim Olduğumu Biliyorum” Demek Uygun mudur? — “MâşaAllah, Nefsini Bilen Rabbini Bilir; Demek ki O da Rabbini Bilenlerdenmiş”

Muhammed Akdemir. Allah yardımcın olsun inşallah. Gelip olduğun sevgiler, saygılar. Kimin kim olduğunu bilmem ama ben kim olduğumu biliyorum demek uygun mu? Maşallah nefsini bilen Rabbini bilir. Demek ki o da Rabbini bilenlerdenmiş. Selamun aleyküm.


Evde Beslenen Kedinin Namaz Kılınan Odada Önünden Geçmesi Namazı Bozar mı? — “Hanefîlere Göre Bozulmaz; Şâfiîlere Göre Kedi Necîsdir, O Konuda Hüküm Farklı”

Namaz kılarken evde beslediğim kediden ayrı bir odada kılıyorum. Önümden geçmesin diye. Namazım bozulur. Endişesiyle emin olamadım. Önümden geçerse namazım bozulur mu? Bozulmaz. Kediden dolayı neden namaz bozulsun? Şafiler için geçerli o. Şafilere göre kedine cünüp çünkü.


10 Yaşındaki Oğlun Gizlice Erotik Video İzlediğini Fark Eden Anne, Canlı Ders Sebebiyle İnternet Yasağının Mümkün Olmaması ve Yasağın Daha Fazla Merak Uyandırma Korkusu — “Anlatacaksınız, Dîn Nasîhattir, Dîn Nasîhattir, Dîn Nasîhattir”

Efendim on yaşında oğlumun gizlice erotik videoları izlediğini fark ettim. Canlı derslere girdiği için interneti ve bilgisayarı tamamen elinden olma imkanı yok. Kaldı ki yasak koyarsan daha çok ilgisini cezbeder mi diye düşünmekten olamıyorum kendimi. Çocuğun bu ilgi ve merakını en sağlıklı şekilde nasıl yönlendirebiliriz? Bu harama düşmesini nasıl engelleyebiliriz? Anlatacaksınız. Din nasihattir. Din nasihattir. Din nasihattir. Selamün aleyküm.


Abdest Aldıktan Sonra Mest Giyip Abdestsizken Mesti Çıkarma — Abdest Bozulmaz; Mest Üzerine Mesh Edilmişse Mest Çıkarılınca Ayakların Yeniden Yıkanması Gerekir, Aksi Halde Abdest Bozulur

Abdest aldıktan sonra mes giyip mesin üzerine abdest almadan çıkarılırsa abdest bozulur mu? Hayır. Bir kimse abdestini aldı. Mesni giydi. Abdest bozulmadı. Mesni çıkardı. Onun abdestini bozulmaz. Mesni bozulmaz. Mesnin üzerine mes edersen mesini çıkarınca hemen ayaklarını yıkaması lazım. Yok ayaklarını yıkamazsa o zaman abdesti bozulur. Selamün aleyküm. Encelikle ellerinizden öperim. Sorum şu yönde.


Konsantrasyon Sıkıntısı Nasıl Giderilir? — Haram Bakmaktan, Günâhlara Girmekten, Yeme-İçmeye Dikkat Etmemekten Kaynaklı Olabilir; Tövbe ve Tevhîd Tavsiyesi

Koncentrasyon sıkıntısına nasıl giderebilirim? O hakkınızı helal edin. bu konuda insanların gerçekten odak problemi var. Bu harama bakmaktan kaynaklanabilir. Günahlara girmekten kaynaklanabilir. Yemeye içmeye dikkat etmediğimizden kaynaklanabilir. O yüzden tövbe edelim. Tevhid çekelim inşallah.


Bir Ülkede Şerîatın Olması Diğer Ülkelerdeki Müslümanlar İçin Nasıl Sonuçlar Doğurur? — Müslümanlar Dinlerini Yaşayamaz Hale Gelir ve Zulüm Varsa Şerîatla Yönetilen Ülkeye Hicret Etmek Zorûnda Kalırlar

Bir ülkede şeriat olması diğer yerlerde ki Müslümanlar için nasıl sonuçlar doğurur? Eğer Müslümanlar kendi yaşadıkları ülkelerde dinlerini yaşayamaz hale gelir, orda baskı zulüm söz konusu olursa o zaman şeriatın yaşandığı bir ülkeye hicret etmek zorunda kalabilirler. Selamün aleyküm.


“Haç Olan Yere Melekler Girmez”; Avrupa Ülkelerinin Bayraklarında Haç veya T Harfi Gibi Haça Benzeyen İşaretler — Üzerinde Bu Bayrak-İşaretler Olan Kıyafetleri Giymek Uygun Değil

Hac olan yere melekler gelmez diye biliyorum. Avrupa ülkelerinin birçoğunun bayramında ya direkt hac ya da T harfi gibi de olsa hacca benzeyen bir işaret var maalesef. Şu an satılan kıyafetlerin birçoğunun üzerinde bu bayraklar var. Üzerinde bu işaretler olan kıyafetleri giymek uygun değil mi? Bence uygun değil. Enteresan. Selamün aleyküm. Evinin içerisinde…


Evinde Köpek Besleyen Komşunun Pişirdiği Yemek Yenir mi? — Câiz; Ama Şahsı Olarak “Evinde Köpek-Kedi Besleyen Kimsenin Elinden Yemek Yemek İstemem”

köpek besleyen komşunun pişirdiği yemek yenilir mi? Cahizdir ama ben yemek yemek istemem. Ben evinin içerisinde köpek besleyen, kedi besleyen bir kimsenin elinden yemek yemek istemem. Cahiz mi? El cevap cahiz. Bir sıkıntı var mı? Yok. Bu benim kendi şahsi duruşum.


Göbek Bağı Birleşmediği İçin Düşürülen Bebek, Sonrasında Tekrar Gebelik ve Bebeğin Kalbinin Durması Sebebiyle Kürtâj — “Allah muîn olsun, Allah’a emanet olun”

İsa’nın ayında yazmıştım. Bebeğin umurgası birleşmediği için düşürülmesi gerekmişti. Ben tekrar gebek aldım ve bu seferde bebeğimin kalbi durdu. Bu yüzden Perşembe günü kürtaj yapıldı. Allah muineen olsun. Allah korusun inşallah. Allah’a emanet olun. Selamün aleyküm. Hocam…


Adnan’ın Arkadaşı Bankadan Kredi Alıp Faizini Ödeyecek — “Mümin Müminden Faiz Alırsa Allah’a Savaş Açmış Olur” Uyarısı; “Dâru’l-Harb’de Harbî İle Mümin Arasında Faiz Yoktur” Hadîs-i Şerîfi

ben İstanbul’dan Adnan benim bir arkadaşım. Bankadan krediye başvurup para aldı. faizini dözecek. Ben daha önce başka bir arkadaşımdan şöyle dedi ki kim faizi para alırsa Allah’a savaş açmış olur. Peygamber Efendimiz’in hadisinde böyle bir şey var mı? Âyet-i Kerîme var bu konuda. Ama Dâru’l-Harb’a harbiyle müminin arasında faiz yoktur hadîs-i şerîf var. Bu ayrı mümin müminden faiz alır verirse evet Allah’a savaş açmış olur. Selamün aleyküm.

Allah’a şifa versin. Size sorum…


İşyerinde Vakit Namazlarını Cemâatle Kılma İmkânı ama Hadîs Okuduktan Sonra İmâma Şüpheyle Bakma — “İmamlar Sizin İçin Kılarlar; Eksiksiz Kılarsa Hem Size Hem Onlara Sevâp, Hata Ederse Size Sevâp Onlara Cezâ”; “İmam Olacağım Diye Uğraşmayacak Kimse”

işfah yerinde vakit namazlarında cemaat yapmaya imkanımız oluyor. Fakat aşağıda hadise okuyunca içime korkuyor. Namaz kıldırınca veya birisi kıldırınca şüpheyle bakmaya başladım. İmamlar sizin için namaz kılarlar. Eğer eksiksiz kılarlarsa hem size hem de onlara sevap vardır. Şayet hata ederlerse size sevap onlara da ceza vardır. E doğru. O yüzden imam olacağım diye uğraşmayacak kimse. Selamün aleyküm. Eskiden…


Etrafta Olan Şeylerden Eskisi Gibi Etkilenmeme Halinden Çıkıp Artık Günlerce Ağlama-Üzülme — “Muhakkak Etkileniriz; Duygu Taşıdığımızın ve Sıkıntılı Şeylere Uzak Durmadığımızın İşâretidir”

etrafımda olan şeylerden öyle çok etkilenmezdim ama artık çevremde olan olumsuz şeyler beni çok etkilemeye başladı. Şahsımla ilgili olmasa da bazı şeyler günlerce ağlamama, günlerce üzülmeme sebep oluyor. Bu durumda bu durumu nasıl değiştirebileceğimi bilmiyorum. Ne tavsiye edersiniz? Muhakkak etrafımızdan etkileniriz. Muhakkak etrafımızda olan olumsuz şeylerden etkileniriz. Bunlar güzel bir şeyler.

İnsanoğdumuzu, duygu taşıdığımızı, üzüntülü şeylere, sıkıntılı şeylere, uzak durmadığımıza işareti. Selamün aleyküm.


“Eskiden Nefs-i Emmâre’deydim, Son İki Yılda Bütün Dinleri Araştırdım, İslâm’ın Hak Din Olduğunu Anladım; Şimdi 5 Vakit Kılıyorum, Kalbim Yumuşadı, Nefs-i Levvâme Sayıyorum Kendimi” — Şeyh-Üstâd Olmadan Bir Kişi Hangi Merâtibe Kadar Gelebilir? — Âlim Bir Kimseyse Üçüncü Makâmın Sonuna Kadar Gelebilir

Eskiden nefseye Emmâre’deydim. Kusurla Allah ile işim olmazdı. Son iki yılda yeryüzünde gelmiş geçmiş tüm dinleri araştırdım. Düşündüm İslam’ın gerçek din olduğunu anladım. Şimdi beş vakit kılıyorum. İmanımda güçlendiğini hissediyorum. Bir de kalbim bayağı yumuşadım. Televizyonda ağaç kesildi haberi görsem gözüm yaşarıyor. Nefs-i levvâme olduğumu zannediyorum. Üstad’ı intisap etmeye karşı değilim. Lakin sorum şu.

Şeyh veya Üstad olmadan bir kişi tek başına hangi nefis mertebesine kadar gelebilir? Âlim bir kimseyse üçüncü makamın sonuna kadar gelebilir. Selamün aleyküm.


Dergâha Gelip Hâlâ Bağlanmamış Kişinin İki Rüyâsı: Birinde Siyah Cübbe-Sarık-Asâ İle Sokakta Yürüyen Üstâd, İkincisinde Boğazında Larvalar-Kurtlar, Saçlar Kısa — “İkinci Rüyâ İçin Tövbe Etmen Lâzım; Delîl Olduğu Halde Uzak Duruyorsun, Allah Muhâfaza Eylesin”

Ben daha önce dergahınıza gelmiş fakat henüz bir yere bağlanmamış vereyim. Dergaha geldikten sonra sizi iki kez rüyamda gördüm. Birinde üzerinizde siyah çüpü ve sarık elinizde asayla ara bir sokakta yanınızda biriyle yürüyordunuz. Uzaktan sizi izledim önümden geçtiniz. Bu yaklaşık yedi ay oldu. İki ay evvel de gördüğümde ise biraz kötü diyebilirim. Bu sefer de boğazınızda içinde lavrolar ve kurtlar gördüm. Başınızda bir şey yoktu.

Saçlarınız çok kısaydı. Huzursuz hissettiğimi söyleyebilirim. Rüyaların ne anlamı çıkarmalıyım bir edepsizlik ettiysem kusura bakmayın. İkinci rüyan için söyleyeyim. Tövbe etmen lazım. Biraz böyle rüyanda gördüğün halde, delilli olduğu halde uzak duruyorsun. O yüzden sıkıntıla. Tövbe et inşallah. Allah muhafaza eylesin. Selamun aleyküm.


Sanal Oyunlarda Yalan Söylemek Günâh mı? — “Yalan Yalandır, Yalandır, Günâhtır”

Sanal oyunlarda yalan söylemek günah mı? Bazı oyunlarda yalan söylemezsek yenilmiyoruz. Hayırlı akşamlar. Yalan yalandır, yalandı, günahdır.


Sohbetten Çıkışta Üstâd’ın Gözlerinde Helezonik-Dairesel Dönme Görme ve Başka Bir Arkadaşın Aynısını Görmüş Olması — “Allah Muvârâ Gelesin (Takûrâ Gelsin)”

Sohbetinize ve zikirlerinize yeni katılan birisiyim. Bursa’dan İzmit’e bir kardeşimizle sohbetinize geldik. Sohbet çıkışında mübarek gözlerinizde helozonik dönme gördüm. Böyle dairesel şekilde dönüyordu. Siz gittiniz sohbete geldim arkadaş. Bana üstadın gözlerini gördün mü dedi. Bana gördüğümün aynısını anlat. Taretler içinde kaldım. Bu hadisenin hükmünü açıklar mısınız? Allah muvara gelesin. Selamun aleyküm.


8 Ay Öncesine Kadar Alkol Kullanıp 5 Vakit Namaza Başlayan Kişinin Yılbaşı Gecesi Yaşadığı Bembeyaz Sis Bulutu ve 45 Saniye Birbirini Görememe Hâdişesi — Musâ Aleyhisselâm’ın da Kaybolduğuna Atıfla Yorum

8 ay öncesine kadar alkol tüketmiş birisiydim. 8 aydır 5 vakit namaz kılıyorum. Muhakkabı da tüketmiyorum. Bir yıl önce Eylül Ekim aylarında sohbetlere ve zikirlere katıldım. 5-6 zikre katıldım. Yılbaşı gecesi tuhaf bir şey yaşadım. Gece iki buçuk gibi her yer bembeyaz oldu. Ellerimi dahi göremedim. Karşımdaki kişi de aynı şeyi yaşadı. Birbirimizi göremedik ama seslerimizi dövdük. 45 saniye sürdü. Kör olduk sandık. 3.

arkadaş eşi açınca her şey normale döndü. Bembeyaz bir sis bulutunda sanki kaybolduk. Mûsâ da kaybolmuştu.


“Her An Allah’ı Zikir Hâlinde Bulunmak Nedir? Dâimde Zikir Hâlinde Olmak İsteyenler İçin Nasîhat Eder misiniz?” — Normal Şekilde Tevhîd Çekmek, Kur’ân-ı Kerîm Okumak, Namazını Kılmak, Tebliğ-Sohbet Etmek; “Her An Allah’la İlgili İlinti Kurup İş İşletmek”

Her an Allah’ı zikir halinde bulunmak nedir? Daimde zikir halinde olmak isteyenler için rica etsem nasihat eder misiniz? Normal şekilde tevhid çekmek, Kur’ân-ı Kerim okumak, namazını kılmak, tebliğ etmek, sohbet etmek, inşallah. Her an bir kimsenin kendince Allah’la alakalı ilinti kurup onunla alakalı bir iş değiştikar etmesi. Selamun aleyküm, Hû dedem. Ben İzmit’ten…


İzmit’ten 11 Yaşındaki Pelin Topal’ın Soruları — “Kaç Yaşından Sonra Günâh Yazılmaya Başlar?” ve Pazartesi-Cuma Arası Sınav İçin Düâ İsteği: “Daha Senin Günâhların Yazılmaya Başlamadı, Allah Yardımcın Olsun”

Pelin Topal, ben on bir yaşındayım. Kaç yaşından sonra günah yazılmaya başlıyor. Hû dedem, bir de pazar ertesinden cumaya kadar sınavım var. Ben çalıştım ve çalışmaya devam ediyorum. Sizden de yüksek puan olmak için dua isterim. Allah yardımcın olsun. Daha senin günahların yazılmaya başlamadı. Sorum şudur ki,…


Epilepsi Hastasının Namazda Kaçıncı Rekâtta Olduğunu-Sûre-Duâları Unutması ve Nöbet Geldiğinden Sûreyi Bitirememesi — “Namazını Kılmaya Devam Et, Yapabildiğin Yere Kadar Kıl ve Yap, Allah Muhâfaza Eylesin”

epilepsi hastasıyım. Namaz kılarken hastalığımın etkisi, sebebiyle bazen sureleri, duaları ya da kaçıncı rekatta olduğumu unutuyorum. Sürre okurken nöbet geliyor ve sureyi okumamı bitiremiyorum. Dolayısıyla namaz kıra şartını, rahatsızlığımın, mağduriyetin neticesini yerine getirememiş oluyorum. Namaza mânimidir. Böyle durumda ne yapmam gerekirse, namazını kılmaya devam et. Allah muhafaza eylesin inşallah.

Kılabildiğin, yapabildiğin yere kadar kıl ve yap. Selamun aleyküm.


Eşin Koronavirüsü Bahâne Edip Her Gece Alkol Alma, Sinirlenince El Kaldırma — “O Nefsin Oymuş, Hevesin Oymuş, Şeytân Oymuş; Tövbe Edip Geri Dönenlerden Eylesin” Duâsı

Eşim koronavirüsünü bahan edip her gece alkol oluyor. Bazen en ufak şeye sinirlenip bana el kaldırabiliyor. Alkolu ve sigarayı bırakması için dua ediyorum. Kendi bir yer bildiğimce. Başka nasıl dua etmeliyim bu illetten kurtulması için. O nefsin oymuş, heyvesin oymuş o. Şeytan oymuş canım kardeşim. Rabbim tövbe edip geri dönenlerden eylesin inşallah.


“Konuştukça Yürürlüyorsunuz, Lütfen Sohbeti Bitirseniz” İkâzı — “Eyvallah, Sorular Biterse”

Konuştukça yürürlüyorsunuz. Lütfen sohbeti bitirseniz. Eyvallah. Sorular bitirirsem. Hayırlı geceler. Çocuğumun aklını kurcalayan bir soru sormak istiyorum. Mübarek ağzınızdan ne kadar söylesem de,…


Çocuğun “İncil Değiştirildiyse Kur’ân Neden Değiştirilmesin?” Sorusu — İnternet-YouTuber-Avrupa Kaynaklı Şüphe Yayma; Kur’ân ve Sünnet’in İfşâdı İçin İçeriden (Hadis-Fıkıh-Mezhep İnkârcıları, Sahte İlahiyatçı-Diyanetçi-Hoca) ve Dışardan (Avrupalı Felsefeciler, Emperyalistler) Saldırı; Cumhuriyetin İlk Yıllarında Mecliste Kur’ânı Değiştirme Tartışması — “Kimse Kur’ân’ın Bir Harfini Dahi Değiştiremez, Onu Koruyan Allah”

Kur’ân’ın değiştirebileceğini söylüyor. İncil değiştirildiyse Kur’ân neden değiştirilmesin diyor. Ne olursunuz bu konuya açıklık getirir misiniz? İnançlı ama kafasında bir soru var. Bunlar tabi internet ortamında çocukların aldığı eğitimler. Bu youtuberlar olsun, değişik internet kanunlarında bu tip şeyler var. Bunlar Avrupa kaynaklı.

Çünkü şu anda Avrupa’nın önünde ilahi din olarak engel, bütün dünyanın deccalı sisteminin önünde engel bir tek Kur’ân ve sünnet kaldı. O Kur’ân ve sünneti de ifsat etmek, bozmak için var güçleriyle çalışıyorlar. Hem içimizden Müslümanmış gibi görünenler bozmaya çalışıyorlar hem dışarıdan haince bunun harcı saldırıyorlar. İçimizden bir kısım ilahiciymiş gibi, diyanetçiymiş gibi, haciymiş, hocaymış, araştırmaciymiş gibi.

Ne yazık ki hadis inkarcıları var, fıkıh inkarcıları var, mezhep inkarcıları var. Dışarıdan da Avrupalı felsefeciler, emperyalistler de Kur’ân’ı değiştirmeye, hükümlerini değiştirmeye çalışıyorlar. Ama bu Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında meclise de tartışılan bir şey. Ne yazık ki. Ama hiç kimse Kur’ân’ın bir harfini dahi değiştiremeyecek. Buna güçleri yetmeyecek. Onu koruyan Allah çünkü. Selamun aleyküm hocam.


Kapanış — “Kırklar Elinden Recep, Allah’ın Rahmeti Üzerimizde Olsun” Duâsı, Sesin Deformasıyonu Sebebiyle Helâllik İsteme; Efdâli Zikir-Fâtiha-Salâvât ile Gecenin Sonlanışı, “Hakkınızı Helâl Edin, Kusura Bakmayın”

Kırklar elinden Recep Allah’ın rahmeti ve bereketi üzerimizde olsun. Rabbim tüm Müslüman kardeşlerimizi korusun. Rabbim sizi başımızdan eksik etmesin. Allah’a emanet olun. Hayırlı akşamlar. Allah razı olsun. Hayırlı akşamlar inşallah. Zorlarınız bitti. Allah razı olsun. Hakkınızı helal edin. Biraz böyle üzerimde kırıklık var. Üzerinize afiyet olsun. O yüzden tabi konuştukça daha da böyle ses ve gırtlak daha da deforma oldu herhalde.

Hepinizden ayrı ayrı özür diliyorum. Allah gecenizi hayır etsin. Hakkınızı helal edin inşallah. Eftali zikir fali mennehu. El-Fatiha ma salavat. Allah’a emanet olun. Amin. Ejmeyin. Allah gecenizi hayırlı eylesin. Hakkınızı helal edin. Kusura da bakmayın. Biraz üşütme, biraz böyle yorgunluk hepsi üst üste gelince herhalde sohbetin de performansı düştü. Hepinizden özür dilerim. Geceniz hayır olsun. Allah’a emanet olun inşallah.


Kaynakça ve Referanslar

  • Mesnevî-i Şerîf 1016-1018. Beyitler — “Duygu Ehli” ve “Gönül Katresine İnci”: Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Mesnevî-i Şerîf I. cild (R. A. Nicholson neşri ve Abdülbâki Gölpınarlı tercümesi); Tâhirü’l-Mevlevî, Şerh-i Mesnevî; Şem’î Şem’ullâh, Şerh-i Mesnevî; İsmâil Ankaravî, Mecmûatu’l-Letâif — “Duygu ehlinin yalnız zâhire itibar edenlerin bilgileri, o yüce bilgiden süt emenler için ağız boğadır”, “Gönül katresine bir inci düştü ki o inci denizlere feleklere bile verilmemiştir” beyitlerinin şerhi
  • Kur’ân-ı Kerîm — sohbette geçen âyet-i kerîmeler: Furkân 25/43-44 (“Hevâ ve hevesini ilâh edinen kimseyi gördün mü? … Onlar ancak hayvanlar gibidirler, hatta daha da sapıktırlar”); Fâtır 35/8 (“Kötü işi kendisine süslendirilip de onu güzel gören, gerçekten sâlih amel işleyenlerle bir midir?”); Tevbe 9/31 (Hıristiyanların-Yahudilerin ruhbanları-hahamlarını Rab edinmeleri); Bûrc 85/21-22 (Kur’ân’ın Levıh-i Mahfûz’da korunması); Hicr 15/9 (“Zıkrı biz indirdik, onu elbette biz koruyacağız”); Bakara 2/275-280 (faiz âyetleri); Kehf 18/9-22 (Musâ Aleyhisselâm’ın Hızır ile yolculuk ve kaybolma kıssası ile birlikte okunan Ashab-ı Kehf rivayetleri)
  • Hadîs kaynakları ve sohbette zikredilen hadîsler: Buhârî-Müslim (“Müftîler sana fetvâ verseler de sen gönlüne/kalbine danış” Vabisı b. Ma’büd rivayeti; Ahmed b. Hanbel, Müsned, Dârimî); hadîs-i kudsî “Lâ yese’unî arzı velâ semâî velâkin yese’unî kalbi abdî’l-mu’min” (Aclûnî, Keşfü’l-Hafâ, II/195); Tirmizî-Ebû Dâvûd (korkaklığın şerrinden Allah’a sığınma duâsı); Buhârî-Müslim (“Müslümanın Müslümandan faiz alması annesiyle Kâbe duvarının dibinde zina etmiş gibidir” rivayeti; Beyhakî es-Sünenu’l-Kübrâ); “Dâru’l-Harb’de harbi ile mümin arasında faiz yoktur” rivayeti ve Hanefî fıkhındaki uygulaması (Serahşî, el-Mebsût, Kasânî, Bedâi‘u’s-Sanâi‘); Ebû Dâvûd-Nesâî (“Melekler içinde köpek, resim ve cünüp bulunan eve girmezler”); Ebû Dâvûd (şüpheli hüküm hadîsi “Şüphesiz ben de bir insanım…”); Buhârî-Müslim (“Yemeğinizi namaz kılanlar yesin”); Tirmizî-İbn Mâce (eşcinselliğin laneti, İbn Abbâs rivayeti); Müslim (“Onların yaptığı sana zarar vermez, takvâ işlerine devam et”); Tirmizî (“Mümin müminin aynasıdır”, kusur örtme üzerine); İmam Mâlik, el-Muvatta (süt kardeşliğinin hükmü)
  • Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, Hak Dînî Kur’ân Dili Tefsiri: Cilt 4, sayfa 318-319 — Tevbe 9/31’in tefsirinde klerikalizmin (Hıristiyan ruhban sınıfının “min dûnillâh” Rab edinilmesi), bundan şikâyetle Protestanlığın zuhûru ve Rablık imtiyazının ruhbandan parlamenterlere geçmesi değerlendirmesi; Sudan’daki şerîî hükümler bağlamında okunan pasajlar
  • Sûdân Tasavvuf Geleneği ve Kutlu Doğum Ziyâreti: Şeyh Hasan Kabbâşî ve Burhâniyye tarikı (Ahmed et-Ticani geleneğinin Sûdân kolu ile irtibatlandırılan Merghaniyye/Khâtmiyye); Ansâri, Sâdiyye ve Semmâniyye Sûdân Tarîkatları; Omaır/Ömer Şeyh Efendi tekkesi ve 2000 talebeli Kur’ân-ı Kerîm medreseleri (hallavaı); Şeyh Hacûn Tekkesi ve Câmî; Sûdân’da Şerîî Hükümlerin Anayasasızlık Şartlarında Uygulanması (Beyhakî, Şhehidi Hasan el-Tûrâbî kanunlaştırmalarına atıf)
  • Tasavvuf Kaynakları — Çorumlu Hacı Mustafa Efendi Hazretleri ve Nefis Merâtibi: Çorumlu Hacı Mustafa Efendi sohbet ve menkıbelerinde nakledilen “el aldığında emmâreden levvâmeye yükselir; gayret-sabrı hürmetine son nefeste makâm bütün dereceleri atlattırır” rivâyeti; Abdülkâdir Geylânî, el-Gunye ve Fetûhu’l-Gayb; Necmeddin Kubra, Fevâtihu’l-Cemâl; İsmail Hakkı Bursevî, Rûhu’l-Beyân; Erzurumlu İbrâhîm Hakkı, Mârifetnâme (Nefs-i Emmâre-Levvâme-Mülheme-Mutmainne-Râdiye-Mardıyye-Kâmile yedi makâm); İmam-ı Rabbânî, Mektûbât; Hz. Mevlânâ, Mesnevî-i Şerîf ve Fîhi Mâ Fîh (gönül-ilm-i ledün tecellîsi)
  • Fıkıh kaynakları (Hanefî-Şâfiî-Mâlikî-Hanbelî): Burhâneddîn el-Merginânî, el-Hidâye (mest üzerine mesh, seferî oruç, zekât nisabı-yıllık, faiz bölümleri); Nizâmeddîn, el-Fetâvâ’l-Hindiyye; İbn Âbidîn, Reddu’l-Muhtâr; İmam Şâfiî, el-Ümm (kedinin necâseti meselesi); Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük İslâm İlmihâli (süt kardeşliği, gusle mani maddeler, âdet döngüsü-istihâza-müstehaze, namazı bozan şeyler, saç boyası tartışması); Kâsânî, Bedâi‘u’s-Sanâi‘ (anne-baba-evlat arası zekât verilemeyeceği); Serahşî, el-Mebsût
  • Covid-19 Pandemi, Sudan Ekonomisi ve Türkiye Döviz Krizi (2020): T.C. Sağlık Bakanlığı 2020 COVID-19 rehberi; dünya sağlık örgütü (WHO) kılavuzları; Kasım 2020 itibariyle USD/TRY kuru 8.50 üzerine çıkışı (TCMB ve TÜFE Verileri); TÜİK enflasyon ve asgarî ücret hesâbı (2020 yılı brût 2943 TL-2324 TL net); yasakı işlevsel yaratacak yorumları kısıtlayan BDDK-Sermaye Piyasası düzenlemeleri
  • Kur’ân’ın Tahrif Edilemeyeceği Literatürü: İmam Suyûtî, el-İtkân; Zerkeşî, el-Burhân fî Ulûmi’l-Kur’ân; Mehmed Şakir Behâedîn, Tarihe-i Kur’ân; M. Hamidûlâh, Kur’ân-ı Kerîm Tarihi; Adına Kur’ân Değiştirme Tartışmalarına Karşı Reddiyeler (Mustafa Sabri Efendi, M. Şakir, Babanzâde Ahmed Naim); Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkçe ezan ve Kur’ân tercemesi-namaz meselesi tartışmaları (1932 Ayasofya); orientalist tahrif iddialarına karşı Muhammed M. Azâmî, The History of the Qur’anic Text
  • Selefî, Vehhâbî, Şîa ve Müslümanların Birbirini Arkadan Vurması Meselesi: İbn Teymiyye okulu ve çağdaş Selefî-Vehhâbî uzantısı (Suudi Arabistan Muhammed b. Abdülvehhâb geleneği); Muhammed Saîd Ramaçan el-Bûtî, es-Selefiyye: Merhaletun Zemeniyetun Mübareke Lâ Mezhebun İslâmiyy; Kerbela’dan İran Devrimi’ne Şîa tarihi; Suriye-Yemen-Irak’ta mezhep eksenli iç savaşlar; Ortadoğu siyasî geleneğinde Kur’ân-Sünnet ekseninde ortak payıda çağrısı
  • Haçlı Sembolizmi ve Avrupa Bayrakları Tartışması: İskandinav ülkelerinin (İsveç, Norveç, Danimarka, İzlanda, Finlandiya) bayraklarındaki haç motifi; İngiltere-İskoçya-Kuzey İrlanda-Yunanistan-Gorgistan-İsviçre-Maçirma bayrakları; Hristiyan sembolizmi literatürü; Müslümanın kıyafetinde haç taşımaması hükmü üzerine Ebu Davud-Tirmizî rivayetleri

Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

İlgili Sözlük Terimleri: Makâm, Mürîd, Zikir, Tevhîd, Nefs, Ruh, Kalb, Sünnet. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı