Sofra adabı büyük edeplere büyük adaplara gebedir

Sofra Âdâbı Büyük Edeplere Büyük Âdâba Gebedir

Bakın, «sofra âdâbı» der geçersin — o büyük edeplere, büyük âdâba gebe bir yerdir. Dergâhta, tekkelerde yemek yenilir; oradaki sen o yemeğin âdâbını es geçme. Orada es geçme; orada yemek yeniyor; o yemek ibâdettir.

Oradaki âdâba uyacaksın, oradaki sofra âdâbına uyacaksın ki Sevgili’nin sofrasına lâyık olasın. Eğer oradaki sofra âdâbına uymazsan, Sevgili’nin sofrasına lâyık olamazsın. Evindeki sofra âdâbına uymazsan, Sevgili’nin sofra âdâbına ayak uyduramazsın.

Sofra âdâbı şudur ki: Yemeğin başına geçildiğinde besmele ile başlanır, sağ elle yenilir, üç parmakla yenilir, başkasının önünden alınmaz, ekmek isrâf edilmez, lokmalar dökülmez. Şapırdatmadan yenilir; küfür edilmez; konuşmalar hayır üzere olur. Sofradan kalkıldığında «Elhamdülillâh» denilir. Bu basit görünen edepler aslında büyük makāmlara açılan kapılardır.

Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem buyurmuştur: «Sizin Allâh’a en sevimli olanınız az yiyip içen ve bedence hafîf olanınızdır.» Dervîşlik edeptir; sofra âdâbı bu edebin pratik mektebidir. Allâh yeryüzüne vahyeder; yeryüzündeki her şeyin vahye tâbî olduğunu bilerek yaşamak gerekir — ve sofradaki yemek de bu vahyin bir parçasıdır.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Edep, Sünnet, Dergâh. → Tasavvuf Sözlüğü

Ek kaynaklar:

• Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
• Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluÅŸu.
• Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
• Ä°mam Gazali, Ä°hya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
• Buhari, Ä°man ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
• Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeÅŸlik rivayetleri.
• Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
• Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
• Ä°bn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin ÅŸerhi.
• KuÅŸeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.