Sâbitlik Ancak Doğruda Olur — Kur’ân ve Sünnet Dışı Bağlardan Dönmek Farzdır
Sâbitlik ancak doğruda olur — Kur’ân ve Sünnet dışındaki bağlardan dönmek farzdır. Bu, sahih mü’minin temel anlayışıdır. «Sâbitlik» — yola devâm etme; «doğru» — Kur’ân ve Sünnet üzere olan. Eğer bir kişi yanlış bir yola intisâb etmişse — sâbit kalmak fazîlet değil; geri dönmek farz. «Sâbitlik» eğer yanlış yolda ise — inadın başka adıdır. Hz. Peygamber: «Hak nerede olursa olsun ona uyun; bâtıl nerede olursa olsun ondan uzaklaşın» mealinde. Mü’min — bağlandığı şeyin sahih olup olmadığını sürekli kontrol etmeli. Eğer Kur’ân-Sünnet dışı bir bağ ise — hemen dönmeli. Bu, fazilet değil; farzdır. Çünkü yanlış yolda devâm etmek — günahta devâm etmektir.
Sahih Sâbitlik
Sahih sâbitlik — doğruda durma. Bir mü’min Kur’ân ve Sünnet yolunda ise — bu yoldan ayrılmamak fazîlet. Sıkıntı, fitne, baskı gelirse bile — sâbit kalmalı. Bu, istikâmet ehlinin sıfatı. «Festekım kemâ ümirte» — Sana emrolunduğu gibi dosdoğru ol (Hûd 112). Sahih sâbitlik — bu emrin yaşanması. Mü’min — sahih akîdesinde, sahih amelinde, sahih cemaatinde sâbit kalmalıdır.
Yanlış Sâbitlik — İnad
Yanlış sâbitlik — başka adı «inad». Bir kişi yanlış bir yola girmiş; sonra gerçeği görse de — «ben bu yolda kaldım, dönemem» diyor. Bu, faziletse değil; inad. İnad — büyük günah. Kur’ân Kâfirlerin «atalarımızın yolunu bıraksak mı?» diyerek inad ettiklerini söyler (Bakara 170, Mâide 104, A’râf 28). Atalarının yolu yanlış ise — bırakmak farz. İnad ile sürdürmek — onları cehenneme götüren şeydir.
Kur’ân-Sünnet Dışı Bağlar
Kur’ân-Sünnet dışı bağlar nelerdir? 1) Sahte tarîkatlar — sahih silsilesi olmayan. 2) Sapkın cemaatler — Ehli sünnet dışı. 3) Modernist akımlar — vahyi liberalize edenler. 4) Selefî-radikal gruplar — klasik geleneği reddedenler. 5) Şîa sapması — sahâbeyi inkâr edenler. 6) Vehhâbî akımı — tasavvufu reddedenler. 7) Sahte âlimler — sahih kaynaklara aykırı öğreten. Bu bağlardan biriyle bağlı isen — dönmek farz. «Ben bu cemaatte yetiştim» bahane değil; gerçeği görünce dönmek lâzım.
Dönüşün Yolu
Yanlış yoldan dönüş yolu: 1) İtirâf — yanlış yolda olduğunu kabul. 2) Tövbe — geçmiş gafletten Allâh’a dön. 3) Sahih ilim — Ehli sünnet kaynaklarına yönel. 4) Sahih cemaat — yenisini bul. 5) Eskileri terk — yanlış arkadaşlardan uzaklaşma. 6) Sahih mürşid — yol gösterici. 7) Sabır — yeni yola alışma zaman alır. Bu adımlar — sahih dönüşü sağlar. Acele etmemek de önemli — dönüş sürecinde yine yanlışa düşülmemeli.
Dönüşün Maliyeti
Dönüş zor olabilir: 1) Sosyâl maliyet — eski arkadaşlardan kopma. 2) Aile baskısı — «sen bizim yolumuzdan döndün.» 3) Maddî kayıp — eski cemaatin iş bağlantıları. 4) İçsel mücâdele — alışkanlıkları değiştirme. 5) Yalnızlık dönemi — yeni cemaate alışana kadar. 6) Saldırılar — eski grup sana saldırabilir. Bütün bu maliyetler — Allâh için göğüslenmelidir. Çünkü doğru yolda olmak — her bedele değer.
Sahâbenin Örneği
Sahâbe — döne dönenin örnekleri. Hz. Ömer önce puta tapardı; sonra Müslüman oldu. Hz. Hâlid ibn Velîd önce Bedir’de müslümanlara karşıydı; sonra İslâm’ın kılıçlarından biri oldu. Selmanı Fârisî birkaç farklı dînden geçti; sonunda İslâm’ı buldu. Hepsi — yanlış yoldan döndü; doğru yola geldi. Modern müslüman bu örnekleri unutmamalı. Sahâbe «atalarımızın yolu» bahanesine sığınmadı; doğruyu görünce döndü.
Dönüşten Sonra Sâbitlik
Yanlıştan döndükten sonra — yeni yolda sâbit kalmak. Aksi takdirde sürekli oradan oraya hareket etmek — yine bir hatâdır. «Ben bu cemaatten ayrıldım, başkasına gittim, ondan da çıktım, yine başkasına» — bu, sürekli değişim de doğru değil. Bir kere sahih yolu bulduktan sonra — orada sâbitleşmek gerek. Sahih bir mürşid, sahih bir cemaat, sahih bir vird, sahih bir akîde — bunda sebât. Sürekli değişim — îmâna zarar verir.
Niyâz — Doğruda Sâbitlik
Niyâz: «Yâ Rab, doğruda sâbit kalan bir mü’min eyle. Eğer yanlış bir yola girmişsem — hemen geri dönmemi nasîb et. ‘Ben bu cemaatte yetiştim, dönemem’ inadından beni uzak tut. Bakara 170, Mâide 104, A’râf 28’de uyardığın ‘atalarımızın yolu’ bahanesinden beni koru. Kur’ân-Sünnet dışı bağlardan — sahte tarîkat, sapkın cemaat, modernist akım, selefî-radikal grup, Şîa sapması, Vehhâbî akımı, sahte âlim — uzak tut. Hz. Peygamber’in ‘hak nerede olursa ona uyun’ emrini hayatımda yaşat. Yanlıştan dönüş yolunu — itirâf, tövbe, sahih ilim, sahih cemaat, eskileri terk, sahih mürşid, sabır — sahih bir şekilde uygulayan bir kul eyle. Dönüş maliyetinde — sosyâl, ailevî, maddî, içsel, yalnızlık, saldırı — sabır ve sebât ver. Hz. Ömer, Hz. Hâlid, Selmanı Fârisî gibi sahâbenin dönüş örneğinden bana ders ihsân eyle. Sahih yolu bulduktan sonra — sürekli değişim hatâsından da koru; sahih cemaatte, sahih virdde, sahih akîdede sâbit bir derviş eyle.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Sâbitlik, İnad, Dönüş. → Tasavvuf Sözlüğü