Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette İmâmı A'zâm hazretlerinin fetvâsı gereğince Kur'ânı Kerîm'i namâz kılacak kadar ezberinde bulundurmanın elzem ve farz olduğunu tafsîl eder. Mü'mîn günlük ibâdetini yapabilecek kadar Kur'ân öğrenecektir; namâz için Fâtiha sûresi ile en az bir zam sûre, oturuşta Tahiyyât, ve rükû-secdedeki zikirler bilinmelidir. Hanefî mezhebine göre namâzın farzları yalnız ayakta durmak, rükûya gitmek, secdeye gitmek, ve oturmaktır; Fâtiha okumak vâcibdir. Sohbette aynı zamanda gusül abdestini bilmeyen evlilerin hâli, kelimei şehâdeti dahi bilmeyen üniversite mezunu kimseler, ve eğitim sisteminin Müslümanların çocuklarını mezhebsiz, hadîsi inkâr eden, ayet inkârcısı yetiştirmesi de muazzam bir teşhîs ile tafsîl edilmektedir.

Günlük İbâdetini Yapacak Kadar Kur'ân Öğrenmek Farzdır

Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hükmü ortaya koyarak başlar: İmâmı A'zâm hazretlerinin fetvâsı gereğince Kur'ânı Kerîm'i namâz kılacak kadar ezberinde bulundurmak elzem bir konudur. Farz, farz, farz! Bir kimse günlük ibâdetini yapabilecek kadar Kur'ânı Kerîm öğrenmesi farzdır. Bir kimse Fâtiha sûresini öğrenecek; oturuşta Tahiyyât'ı öğrenecek; Fâtiha ile berâber muhakkak en az bir zam sûre ezberleyecek; rükûda ve secdede okunacak olan zikirleri öğrenecek. Bunlar farzdır. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «İlim öğrenmek her Müslümana farzdır» (İbn Mâce, Mukaddime 17) buyurmuştur. Bu ilmin temel boyutu da günlük ibâdeti yapabilecek kadar dînî bilgi tahsîlidir.

Helâli Haramı Öğrenmek Farzdır

Mustafa Özbağ Efendi günlük dînî hayâtı yaşamanın diğer şartlarını da tafsîl eder: günlük dînî hayâtını yaşayabilecek kadar dînini öğrenmesi de farzdır. Helâli, haramı onları öğrenecek — farz. Bunlardan kurtuluş yoktur. Bir kimse Fâtiha sûresini öğrenecek, İhlâs sûresini öğrenecek, namâzlarla alâkalı zam sûreleri muhakkak bilecek. Lâkin bir tâne sûre bilse o ona yeter. Farzı yerine getirmiş olur. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Bilmiyorsanız zikir ehline sorun» (Nahl 16/43) buyurmuştur. Mü'mîn helâli ve haramı öğrenmek için ehli ilme başvurmakla mükelleftir.

Hanefî Mezhebine Göre Namâzın Farzları

Mustafa Özbağ Efendi Hanefî mezhebine göre namâzın temel farzlarını sıralar: namâzın içerisinde dört temel farz vardır — ayakta durmak, rükûya gitmek, secdeye gitmek, ve oturmak. Diğerleri normalde Fâtiha okumak Hanefî'ye göre vâcibdir, namâzın farzından değildir. Çünki o kimse tevhîd ile dahi olsa namâzını kılar — «Lâ ilâhe illallâh» diyerek kılabilir. Hatta Türkçesinden de kılabilir. Bir kimse Fâtiha'yı bilmiyorsa, ayakta «Lâ ilâhe illallâh» der; rükûda üç tâne «Lâ ilâhe illallâh» der; secdede üç tâne «Lâ ilâhe illallâh» der. Bu hâl namâzın farzlarının yerine getirilmiş olduğu hükmünü taşır. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Allâh hiçbir nefse gücünün yetmediğini yüklemez» (Bakara 2/286) buyurmuştur.

Türkçe ile de Namâz Kılınabilir

Mustafa Özbağ Efendi Hanefî fıkhının bir başka muazzam hükmünü de aktarır: bir kimse Fâtiha'yı, İhlâs'ı, hiçbirini bilmiyorsa, o kimseye namâz yine farzdır. Lâ ilâhe illallâh diyerek namâzı kılar; Türkçesinden de kılabilir. La ilâhe illallâh'ı normalde biliyor; o kimse Lâ ilâhe illallâh ile namâzı kılar. Çünki namâzda Fâtiha okumak Hanefî'ye göre vâcibdir, farz değildir. Öyle olunca ayakta durmak farzdır namâzda; o ayakta durur. Fâtiha sûresini okuyabilecek zaman miktârı kadar Lâ ilâhe illallâh der. Bu üslûp İmâmı A'zâm hazretlerinin ilk müslümân olan kimselerin hidâyetlerini koruma hassâsiyetinden gelir; ve dînin kolaylığının bir tezâhürüdür.

Ödemiş'teki Genç Kız ve Gusül Abdesti Hâdisesi

Mustafa Özbağ Efendi sohbette muazzam bir gerçek olayı nakleder: yıl 89; Ödemiş'te çok zengin bir âilenin kızı, yeni evlenmiş, bir haftalık evli. Boşanmak istediğini söylüyor. Sebebi sorulduğunda: «Benim eşim gusül abdestini inkâr ediyor» diyor. Eşinin «Gusül abdesti diye bir şey yok» dediğini söylüyor. Birkaç gün anlatmaya çalışmış, anlamamış. Annesine gidip «Beni dinsiz birisiyle evlendirdiniz» demiş. Mes'ele tetkîk edildiğinde gusül abdestini inkâr küfür hükmündedir; ve kız boşanmaya hak kazanır. Şimdi 2025'te bunun aksi yaşanmaktadır: gençler evleniyor; gusül abdestini bilmiyor. Müslümân kadın gelmiş 35-36 yaşına; Fâtiha sûresini bilmiyor, gusül abdestini bilmiyor, iki çocuk annesi ve gusül abdestini bilmiyor.

Üniversite Mezunu Kelimei Şehâdeti Bilmiyor

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir teşhîsi de tafsîl eder: gecenin sâat 2'si bir kadın telefonla aradı: «Cinler bana dokundu» diyor. Soruldu: «Gusül abdestini var mı, biliyor musun?» — duruyor. Telefonla banyoda gusül aldırıldı. 35-37 yaşlarında, iki çocuk annesi, gusül abdestini bilmiyor. Tetkîk edildi: Fâtiha sûresini bilmiyor; Lâ ilâhe illallâh demesini zor biliyor; belki 10-15 sefer kelimei şehâdeti tekrarladı, dili dönmüyor. Bu bayan üniversite mezunu, iyi bir üniversiteden mezun, iyi bir maaşı var, iyi bir âilenin kızı. Özel okullarda okumuş. Eğitim sisteminin altından bu netîce çıkmış. Bu devleti 100 yıldır idâre edenler bunun altından kalkamaz; kim olurlarsa olsunlar, bu milletin çocuklarını dînsiz yetiştirdiler. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Çocuklarınızı ateşten koruyun» (Tahrîm 66/6) buyurmuştur; lâkin bu uyarıyı tutmayanların netîcesi bu hâle düşmektir.

İmâm-Hatîp ve İlâhiyat Talebelerine Nasîhat

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda imâmhatîp ve ilâhiyat talebelerine muazzam bir nasîhat verir: imâmhatîpe gönderiyorlar, hadîs inkârcısı yapıyorlar; mezheb inkârcısı yapıyorlar; Kur'ân inkârcısı yapıyorlar. «Böyle âyet olmaz» diyorlar. Şimdi ilâhiyatçılar bitti. İlâhiyâta gönderdiğimiz çocuklara devamlı telkîn ediyorum: sakın hadîsin inkârcısı olmayın; sakın mezhep inkârcısı olmayın; sakın âyetin inkârcısı olmayın; sakın onlara bakmayın; sakın onlara inanmayın. Çatışmayın da, sizi okulda bırakırlar. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Şeytân Allâh'ın âyetlerini inkâr edenlere arkadaş olur» (A'râf 7/27 mealinde) buyurmuştur. Mü'mîn dînin temellerini koruyacak; mezhepleri, hadîsleri, ve Kur'ân ahkâmını sımsıkı tutacak. Bu sebebledir ki bu az olan zümre çok az kalmıştır; lâkin Cenâbı Hakk'ın «Çoğunuz îmân etmezsiniz» (Yûsuf 12/103) âyeti kerîmesinin tezâhürü olarak bu az olan zümre yine de hak üzere kāim kalır.

• Kur'ânı Kerîm: Tahrîm 66/6; Bakara 2/286; Yûsuf 12/103; Nahl 16/43; A'râf 7/27.
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-İlim.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü's-Salât.
• Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü's-Salât.
• Süneni Tirmizî, Kitâbü's-Salât.
• Süneni Nesâî, Kitâbü't-Tahâret.
• Süneni İbn Mâce, Kitâbü'l-Mukaddime 17, ilim öğrenme hadîsi.
• İmâm Mâlik, Muvatta.
• İmâm Ahmed, Müsned.
• İmâmı A'zâm Ebû Hanîfe, Fıkhı Ekber.
• İmâm es-Serahsî, el-Mebsût.
• İmâm Kâsânî, Bedâiu's-Sanâi'.
• İmâm Merğînânî, el-Hidâye.
• İbn Âbidîn, Reddü'l-Muhtâr.
• Fetâvâyı Hindiyye.
• İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
• İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
• İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn.
• Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Farzlar Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet günlük ibâdetini yapacak kadar Kur'ân öğrenmenin farz olduğunu, helâli haramı öğrenmenin farz olduğunu, Hanefî mezhebine göre namâzın farzlarının dört olduğunu, Türkçe ile de namâz kılınabileceğini, Ödemiş'teki gusül abdesti hâdisesini, üniversite mezunu olup kelimei şehâdeti bilmeyen vakıasını, ve imâmhatîp ile ilâhiyat talebelerine yapılan nasîhatı tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Farzlar Sohbetleri