Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Nefis Meratipleri ·

Mutmainneye gelen kimsenin kaza borcu yoktur

Ve sohbetlerinizi mutmainne makamına gelen. Derviş'in cennete gideceğini söylemiştiniz mutlu yine makamına gelen. Derviş. Namaz borçları var ise durumu ne olacak kazandığını. Eda edemeden vefat ederse...


Mustafa Özbağ Efendi bu çok kısa sohbette mutmainneye gelen kimsenin kazâ borcu olamayacağını tafsîl eder. Sohbetlerde mutmainne makâmına gelen dervişin cennete gideceği söylenmişti. Mutmainne makâmına gelen dervişin namâz borçları var ise durumu ne olacak — kazâsını edâ edemeden vefât ederse ne olur? Mustafa Özbağ Efendi cevap verir: mutmainneye gelmiş olan bir kimsenin kazâ borcu yoktur. Çünki kazâ borçları varsa o zâten mutmainneye giremez. Onun normalde kazâ borçlarını edâ etmesi gerekir; bu şart yerine getirilmeden mutmainne makâmına ulaşılamaz.

Mutmainnenin Şartı: Kazâ Borçlarının Edâsı

Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel kâideyi ortaya koyarak başlar: mutmainneye gelen kimsenin kazâ borcu yoktur. Çünki kazâ borçları varsa o zâten mutmainneye giremez. Bu hâl mutmainnenin önşartlarındandır. Mü'mîn evvelâ kazâya kalmış namâzlarını, oruçlarını, ve diğer farz ibâdetleri yerine getirir; ondan sonra manevî terakkî yolunda mutmainneye ulaşır. Farz vazîfelerin kazâsı yapılmadan manevî makâmlara yükselmek mümkün değildir.

Vefât Hâlinde Kazâ Borcu Meselesi

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir mukaddes hâli tafsîl eder: mutmainne makâmına gelmiş olan bir kimse, kazâsını edâ edemeden vefât etmez. Çünki Cenâbı Hak ona o ömrü kazâsını tamâmlaması için verir. Eğer hakîkaten mutmainnedeyse onun kazâ borcu zâten yoktur; tamâmlamış olarak bu mertebeye gelmiştir. Bu üslûp Cenâbı Hakk'ın velî kullarına olan inâyetini, ve onların manevî mertebelerini muhâfaza ettiğini ortaya koyar.

Mü'mînin Vazîfesi: Kazâ Borçlarını Edâ

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'mînin görevini tafsîl eder: normalde mü'mîn kazâ borçlarını edâ etmekle mükelleftir. Geçmişte tutulmamış oruçlar, kılınmamış namâzlar bir bir kazâ edilmelidir. Bu vazîfeler yerine getirilmeden manevî terakkî yolunda ilerlenemez. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni evvelâ farz vazîfelerini, kazâ borçlarını yerine getirmeye, sonra manevî mertebelerde yükselmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Borç âhirete kalır» (Tirmizî, Cenâiz 76).

  • Kur'ânı Kerîm: Fecr 89/27-30; Bakara 2/238; Nisâ 4/103.
  • Sahîhi Buhârî, Kitâbü's-Salât.
  • Sahîhi Müslim, Kitâbü's-Salât.
  • Süneni Ebû Dâvûd.
  • Süneni Tirmizî, Kitâbü'l-Cenâiz 76, Borç hadîsi.
  • Süneni Nesâî.
  • Süneni İbn Mâce.
  • İmâm Mâlik, Muvatta.
  • İmâm Ahmed, Müsned.
  • İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn.
  • İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
  • İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
  • İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
  • İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
  • İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
  • İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
  • Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Nefis Mertebeleri Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu çok kısa sohbet mutmainnenin şartı kazâ borçlarının edâsını, vefât hâlinde kazâ borcu meselesini, ve mü'mînin vazîfesi olarak kazâ borçlarını edâyı tafsîl etmektedir.


Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Nefis Mertebeleri Sohbetleri