Marifet kapısında edep, o kimsenin bütün hayatını içine alır konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda Marifet kapısında edep, o kimsenin bütün hayatını içine alır hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız.
Güzel ahlak sufiliğin olmazsa olmazlarından. Edepli olmak güzel ahlaktan bir çıt daha içeri. Güzel ahlak ne? İnsanlara kötülük yapmamak. Ağzından, dilinden, gözünden, kulağından, elinden, ayağından, uzuvlarından haram bir çıkmaması. Bir kimse kendisini haramlardan uzak tutuyorsa, elini, dilini, kulağını, uzuvlarını haramdan uzak tutuyorsa o güzel ahlak sahibidir. Bir çıt ilerisi, hiç kimseye zararı yok. Hiç kimseye bunun bu noktada bir sıkıntısı yok. Harika. Edepli olmak ise o normalde artık bütün hal ve hareketleri, bütün yapmış olduğu ibadetlerden tutun da sokakta yürümeye varıncaya kadar bütün her şeyin edebine vakıf olup o edebi işlemek. Yemek yemenin edebi var. Tuvalete girmenin edebi var. Tuvalette nasıl davranılacağının edebi var. Evine girerken hedef var. Çıkarken hedef var. Dükkanına girerken hedef var. Dükkanından çıkarken hedef var. Bir.
arkadaşınla selamlaşırken hedef var, konuşurken hedef var, sohbet ederken hedef var. Eşine yaklaşırken edep var. Çocuğunla sohbet ederken edep var. Kimle nasıl ne görüşüp konuşacaksan karşıdaki kimsenin konumuna, durumuna, vaziyetine göre ona bir yaklaşma edebi adabı var. Namazın edebi var. Orucun edebi var, zikrullah’ın edebi var, haccın edebi var. Bakın haccın menakısları ayrı, edebi ayrı. Orucun menakısları farzı vacibi ayrı, edebi ayrı. Namazın içindeki dışındaki farzlar belli, vacibi belli, sünnetleri belli, edebi ayrı namazın. Artık o marifet sahibi olacaksa bu edep dairesinde yaşayacak. Varlığın edebi var. Bu çiçeğe yaklaşmanın edebi var. Bu çiçeğe bakmanın edebi var. Çiçeği koklamanın edebi var. Artık o bütün edep dahesinde yaşıyor. Her şeyin edebi var. Onu saran, çevrelen her şeyin edebi var. Kıyafetin edebi var.
Onu giymenin, çıkarmanın edebi var. Onu muhafaza etmenin edebi var. Onu dürülmenin, katlamanın edebi var. Siz kirli bu kıyafet deyip atarsanız siz kıyafetinize edepsizlik etmiş olursunuz. Onun edebi var. Siz çorabınız kirli atamazsınız. Edebi var. Güzelce katla koy. Siz iç çamaşırı çıkarıyorsunuz. Edebi var. Katla koy. Siz gömlek çıkarıyorsunuz. Edebi var. Katla koy. Kirli deyip de atma. Batıdan geldi bize. At kirli sepetine. Atma. Edebi var onun. Onun edebi var. Hani. Mevlevi ritüelinde edeptir. Yatacağın zaman yastığını öpersin. Ya edebi var. Hatta yas hali lisan ile dersin sen olmasaydın boynum ağrırdı benim. Yorganın edebi var. Üstüne çekeceğinde öpersin. Mevlevi adabıdır. Yorganın edebi var öpersin. Sen olmasaydın ben üşürdüm. Yeni giyeceğin kıyafetin edebi var. Öpersin sen olmasaydın ay paltom. Cenâb-ı. Hak.
Marifet kapısında edep, o kimsenin bütün hayatını içine alır Hakkında
seni bana verdi. Hamdolsun. Paltomuz olmasaydı üşürdük. Edebi var. Sofranın edebi var. Yemeğin edebi var. Nasıl oturulur? Sofra adabı nedir? Bakın marifet kapısında edep dediğinde o kimsenin bütün hayatını içine alır. Bunu nereden öğrenecek? Birinci derecede hadis-i şeriflerden öğrenecek ve tarikat adabından öğrenecek. Sufi adabından öğrenecek. Edebi var. Otur. Oranın büyükleri vardır. Büyükleri ne yapıyor? Ne dinliyor? Yıllardır şeyhin yanında durmuşlar. Adabı, erkanı öğren. Öyle dün gelip bugün çok bilmiştik. Havası taslama. Bil ki burada herkes talebe. Hiçbir zaman talebeliğini unutma. Hiçbir zaman öğrenciliğini unutma. Hiçbir zaman edebini terk etme. Sen amir olmuşsun, memur olmuşsun, zenginmişsin, fakirmişsin. Bırak sen burada neler gelmiş geçmiş. Öyle düşün. Adem’den beri bu yol var. Adem’den beri nice bilenler geçmiş, nice çok ötenler geçmiş. Neler.
gelmiş geçmiş. Sen otur edebinle otur. Büyüklerine bak. Büyüklerini seyret. Büyüklerini dinle. Ya hata yapıyorlar. Onların hatası senin farzından iyidir. Onların hatası senin iyiliğinden iyidir. Otur seyret sen. Otur dinle. Sen daha dün geldin. Onlar ne zorluklar yaşadılar. Sen karakol yüzü görmedin. Onlar karakol yüzü gördüler. Otur. Sen sıkıntı görmedin. Onlar sıkıntı gördü. Sen otur. Senin kapında polis durmadı. Onun kapısında polis durdu. Gelsin dursun bakalım bir polis kapında da sen evin içinde konuşabilecekmişsin. Konuşamazsın. Seni bir götürsünler bakalım karakola. Sen yolu değil dini bile bırakırsın. Allah muhafaza. >> Böyle din olmaz olsun diyenleri duyduk biz bir karakolda. Sen edebini muhafaza et. Edebini koru. Biliyormuş havaları yapma. Edep, yol edepten geçer. Edebi olmayan isterse arşlarda dolaşsın yıkılır. Edebini muhafaza edeceksin.
O yüzden o edep o kimsenin hayatını komple çevreler. O suyu içmenin dahi edebi var. Sen lak suyu içemezsin. Nasıl sufilik o öyle? Suyu içmenin edebi var. Üç yudum değişeceksin. Her şeyin edebi var. Sufiliğin edebi var. Öyle bir külah dondurma yolda yalaya gidemezsin. Sufiliğin edebi var. Sen al dürümü yolda yiye git. Edebi var. Yiyemezsin öyle sen. Sen simiti al yolda ısıra git. Otur oturdun yere. Ne sufiliği var sende? Edebi var. Sen o simiti dahi öyle yiyemezsin. Sen bir lokantaya gidip de en baş köşeye oturup herkes bizi görsün, öyle yemek yiyemesin. Edebi var. Olmayanı var diyeceksin. Yiyemeyeni var diyeceksin. Edebinle oturacaksın. Saklı gizli yiyeceksin. Evet. Olmayanı düşüneceksin. Yiyemeyeni düşüneceksin. Edebi var. Edep dairesinde bütün her yaşanacak. Edebi.
var hanımınla edebi var. Kadına yolda bağırılmaz, çağrılmaz, küfredilmez, hakaret edilmez, yüzü asılmaz. Edebi var. Kadın yolda dışarıda kocasına bir laf söylemez, bir etmez. Edebi var. Babasın, çocuklarını dışarıda azarlama. Edebi var. Seslenme, bir deme. Yüzünü dökme, mutsuz etme. Evde ne yapacaksan yap, terbiye et, söyle. Edebi var. Dışarıda davranış edebi var. Evin içinde davranmanın edebi var. Sufiler, evde dilinize geleni söyleyemezsiniz. Çocuklarınızın yanında erkekler eşlerinize, dilinize geldiği gibi konuşamazsınız. Çocukların önünde edebi var. O çocuk seni derviş görecekse, o çocuk seni sufi görecekse, sen eşine edep dairesinde davranacaksın evde. Neden? Çocuk seni rol model seçecek. Çünkü kadınlar evde erkeklerinize ağzınıza geldiği gibi konuşamazsınız. Edebi var. O çocuklar sizi rol model görecek evde. Bir eşe nasıl davranılması gerekiyorsa öyle davranacaksın.
Marifet kapısında edep, o kimsenin bütün hayatını içine alır Sohbeti
Sonra çocukları uyut. İstersen adamın boğazını sık. Öyle yain ateşi geçmedi. Hele adam bir de dervişse tamam yat lan yarı de. Boğazına sıkacağım senin de. Edepli olma. Her şeyin edebi var. Eşe davranışın da edebi var. O edep dairesinde durmak var. O zaman bu marifet kapısının en önemli kapısı edepli olmak ve her şeyin bu manada edebini öğrenmek. Hani çay içmenin dahi edebi vardır derim ya. Sen topluluk içinde yavaş ya mübarek insan ya. Öyle çay içilmez. Ses çıkarma şapırdatma hüpürdatme. Edebi var. Hani böyle ça çay karıştırma. Edebi var. Sessiz. Bizim kuyucu gibi de yapmayın. Kuyucu da şekerleri içeride tutuyor, karıştırttırıyor. Adam az şekerli, çok şekerli önemli değil. Çat çat karıştırmayacak. Şekerin içinde geliyor. Gücü. Mehmet yolunu oradan bulmuş.
O çatırtıyı duyurmayacak ya. Ben gidiyorum şimdi. İzmir’e sohbete. Çaylar kaşıksız geliyor. Orada çatırdatmayacaklar. Çatırdatmadan, çakırdatmadan çaylar içilecek. O da işin yolunu oradan bulmuş değil. İçinde kaşığı olacak. Herkes kaşığını edeple karıştıracak. Kenarına vurdurmayacak. Çıt ses çıkmayacak. Edeparesinde derviş çayı bitince arkadaş yok öyle bir. Bekleyeceksin. O çayı dağıtan da gözünü açacak diyecek ki ya. Rabbi kimin çayı boşaldıysa bana göster ki ben ona hizmet edeyim çay vereyim. Öyle bakacak kimin bardağı boşaldı. Onun derdi o. Öbürkü de edep edecek. Ben diyecek çay isteyenlerden olmayayım böyle veya çıt çıt çıt vuranlardan olmayayım. Bekleyecek edeple duracak. Her şeyin edebi var. Tarikat demek edep demek. Sufilik demek edep demek. Ama her şeyin edebi, her şeyin banyo yapmaktan tutun, abdest almaktan tutun, tuvalete.
girip çıkmaktan tutun, yemek yemekten tutun, su içmekten tutun yatıncaya kadar, eşinle cinsel ilişkiye girinceye kadar, çocuğunla olan ilişkilerinde dahi edep hakim olacak. Bunların edeplerini de ne olacak? Herkes öğrenecek.
İlgili Sohbetler
- Evlilik meselesinde ölçülü davranmak ölçülü konuşmak gerekir
- İnsanlar evlenirlerken denkliği göz ardı etmemeli
- İnsanlar evlenirlerken denkliği göz ardı etmemeli
Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için Tasavvuf – Vikipedi sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Marifet kapısında edep, o kimsenin bütün hayatını içine alır konulu bu sohbet Mustafa Özbağ Efendi tarafından gerçekleştirilmiştir. Daha fazla Marifet kapısında edep, o kimsenin bütün hayatını içine alır sohbeti için sitemizi takip edebilirsiniz.