Her Şeyin Bir Âdâbı, Erkânı, Usûlü ve Kāidesi Vardır
Sûfîlik yolunda en sık tekrarlanan kāidelerden biri şudur: «Her şeyin bir âdâbı, erkânı, usûlü, kāidesi vardır.» Bu kāide; sohbet, zikrullâh, sofra, kabir ziyâreti, hediyeleşme, görüşme, dergâh hizmeti, mahalle dersi gibi her bir vechede ayrı ayrı tatbîk olunur.
Bu kāidenin temeli, Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin şu beyânına dayanır: «Beni Rabbim te’dîb etti — ne güzel te’dîb etti!» Dînin her amelî tatbîki, ardındaki usûlle birlikte aktarılmıştır. Sûfîlik, bu usûle riâyetin en zirve hâlini te’sis eden bir mektebtir.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Edep, Sünnet, Silsile. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.