Tarîkat Âdâbında Şeyhlik, Halîfelik, Nakîbi Nukabâlık Töreni
«Şeyhi icâzet etti» demek tören yapmak demektir. Tarîkat âdâbında her vazîfe muhakkak töreniyle verilir: Nakîbini töreniyle vereceksin, nakîpliği. Çavuşluk töreni gerekmez; ama nakîbini töreniyle vereceksin ve ilân edeceksin: «Bu benim nakîbim, kabbasındır.» İcâzetini vereceksin; halîfeliği de töreniyle verdiğinde ilân edeceksin; şeyhliği de ilân edeceksin: «Ben filancaya şeyhlik verdim» diyeceksin.
Şeyhliğin Geri Alınmaması
Eyvallâh. Bir de şeyhlik verince geri alınmaz. Bir adama «Sen sana şeyhlik verdim» dedikten üç gün sonra «senin şeyhliğini aldım» diyemezsin. Çünkü eş değerin artık senin; o da şeyh, sen de şeyh. O «Senin şeyhliğini aldım» diyemez; bu mümkün değil. Bu kāide, tarîkat hiyerarşisinin temelidir ve mürşidi kâmil silsilesinin sürdürülebilirliğini te’sis eder.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Şeyh, Halîfe, Silsile. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.