İmam Gazâlî Sohbetleri

Devlet ve Din: Aristoteles’ten Gazâlî’ye | Sohbet 8

Devlet Din: Aristoteles’ten konusunda Mustafa Özbağ Efendi’nin değerli sohbetlerinden derlenen bu içerik, önemli bilgiler sunmaktadır.

Devlet Din: Aristoteles’ten Hakkında


Maverdi diyordu ki din ve devlet kardeşti. Şimdi bunu sadece Maverdinin üzerine hani dizayn edersek sanki Müslümanlarda bu böyleymiş gibi algılanır. Maverdi bunu böyle söylerken mesela eee Aristo’nun İskendere’e yazdığı mektubu burada hemen bir kısa bir bölüm aldım. Onu da eee görelim ki yani bu sadece İslam dünyasına ait bir şey değil. Hani geçen hafta az bir şey Hristiyan dünyasından da bahsettik ya hani dedik onlar da önünde İncile el basaraktan yemin ediyorlar diye. Burası böyle eee ilginizi çekecek şimdi Aristo deyince tabii Yunan felsefesinin piri. Şimdi hani Yunan felsefesine baktığınızda bize nasıl anlatırlar? İşte çok demokrat, öyle değil mi? Çok laik, öyle değil mi? İşte böyle güzelleme yaparlar. Yaptıkça da yaparlar. Aristo’un İskendere’e yazdığı mektubu iyi dinleyin. Aristo İskendere’e yazmış olduğu mektuptan bir pasaj size.

Devlet Din: Aristoteles’ten – Sohbet Notları

Şöyle demiştir: “Dini devletin temeli kıl.” Aristo gönderiyor bunu İskendere’e. İskender kim? Yani tarihte en fazla coğrafi eee yerlerde eee imparatorluk kurmuş. Hepimizin ayakta alkışladığı Büyük İskender. Hani Kanuniyetsiz büyük Kanuni demezsiniz. Örnek. Biz çünkü tarihimizle barışık bir eee ülke, toplum olmaktan çıktık. Çünkü o büyük İskender öyle ya. Bakın ona da ne yazıyor Aristo. Dini devletin temeli kıl. Kim sana muhalefet ederse o senin devletinin düşmanıdır. Hangi devlet başkanı devletini dine hizmetçi kılarsa o devlet başkanlığına daha layıktır. Hangi devlet başkanı da dinini devletine hizmetçi yaparsa devlet onun için afettir. Dini korumak için iktidarı, devleti yani kullan. Dini korumak için devleti, iktidarı kullan. Ancak iktidarı korumak için dini kullanma. meşhur Aristo’nun meşhur Büyük İskender’e yazmış olduğu mektup yani o Yunan felsefesinin hani çok hümanist görünen öyle ya o çok imzalcıl görünen Aristo’nun İskendere’e yazmış olduğu mektup yani diyor ki dini devletin temelli kıl.

Yani din ne oluyor bu sefer İskender’de? Devletin temeli oluyor. Yani bugün eee Hristiyan dünyasında devletin temeli Hristiyanlıktır. Bütün devletleri Hristiyanlarda Hristiyanlıktır. Dünya üzerinde hiçbir devlet yoktur ki temelli din olmasın. İslam demiyorum bakın. temelinde din olmasın. Bütün devletlerin temellerinde din vardır. O dinle devlet içedir. Dinle devlet içedir. Ama derseniz ki devletler dini kullanırlar kabul ederim. Ve bütün devletler dini kullanırlar. Devlet başkanları da dini kendilerine basamak ederler. Bunlar ayrı tartışma konusu.

İlgili Sohbetler

Bu konuyla ilgili diğer sohbetler: KADİR GECESİ / SEMA / DUA 27.04.2022, Mesnevi Okuması (2239. Beyitten) 02.08.2025, Risale-i Kudsiyye Şerhi (120-122. Beyit) 17.11.2022 ​​​​​​​​​​​. Tasavvuf geleneğinde bu konular ele alınmaktadır.