1. Bölüm
faiz değildir, örnek. Bunlar bordro mahkumu, bordro mahkumları ne diyorlar? Mesela enfasyon miktarı kadar faiz caizdir diyorlar. Bunlar bordro mahkumu, bordro mahkumu ne diyor? Bir kadın resmi olarak kimle evli ise evli, on tane adama da dolaşsa nikahı durur diyorlar. nikahı resmi nikahı kimle, x kimseyle kadın her gece başka bir adamla dolaşabilir mi, nikahı duruyor mu duruyor diyor. Bodro mahkumu. E şimdi öyle olunca Gazâlî de bordro mahkumlarına yakışmayacak cesareti, sözler ve davranışlar var. Devam ediyoruz. Emredilenin yerine mi getirdi? Batiniliğe karşı evet, emredilenin yerine getirdi. Reddiyeye yazdı. Ama yazdı, reddiyeye az bir şey, böyle bakan kimse o. Batiniliğe karşı reddiyeyi incelemenizi isterim.
İncelediniz de mesela böyle sologonik değildir hiç. İlmidir. Batiniliğin meşruiyet sandalesinin altından çeker. Bu fakirin tespiti. ben. Batiniliğe böyle incelemiş bir kimse değilim, soru gelince Gazâlî ne demiş. Batinilik ile alakalı o zaman baktım. kendimce tespitim o. Dedim ki oturdukları sandalye koltuğu altından çekmiş dedim, reddetmiyor seni ama oturduğum koltuğu çekiyor, devriliyorsun. Müthizce kağıt. O yüzden mesela Gazâlî, Batiniciliğe tekbîr bile etmemiş. Enteresan bir şey. Tekvirciliği yoktur Gazâlî. Ama devletin emrinde olmuş olsa tekvir ederdi. Belli şimdi devletin emrinde olanlar var, ne var, Selefî vahadı var, herkesi tekvir ediyor, ne diyor. Türkiye’de meşr bir tarikat var. Müritleri tekvir ediyor mu, ediyor.
Türkiye’de partiler kuruldu. Kendilerini oy atılmazsa tekvir ediler. Bakın bunlar aynı menfezden beslenen insanlar, aynı menfezden. alimleri var, tarikatları var, siyasetleri var. Şimdi âlimler aynı çizgi de değilseniz tekvir ediyorlar, sizi tekfire yönlendiriyorlar. Şehleri var, onlar da tekvir ediyorlar, siyasetçileri var, onlar da tekvir ediyorlar. Bakın bir tekvir kültürü oluştu ülkede. Ve bu tekvirciler aynı merkezden beslenen kimseler. Ama Gazâlî’nin batimilere karşı, İsmaili’ye karşı ve hatta patimilere karşı tekvir yok. Enteresan bir şey değil mi? Hatta Gazâlî felsefecileri bile tekvir etmiyor. Gazâlî’nin yöntemi muhteşem, oturduğu sandalyeye çekiyor. felsefecilere cevap olarak. Türkçeleştirilen tehafili, tehafilde felsefecilerin oturduğu doktorini çolurutuyor.
Sandalyeye çekiyor altlarından. Batimileri de aynı şekilde yapmış, İsmaili’ye de aynı şekilde yapmış. Dahilerisi, o günkü. Şia’ya da aynı şekilde yapmış. O yüzden gazaliyi çok taşlarlar zaten. Mesela gazaliyi taşlayan belli ekoller vardır. Mesela. Şia taşlar Gazâlî. Modernist düşünce gazaliyi taşlar. Hani. İbn-i. Rüşt mu Gazâlî mi dedi ya, evet bunun tartışması vardır mesela. Taşlarlar Gazâlî. Oysa Gazâlî kendi zamanında, kendi zamanında. Gerçekten ve gerçekten muhteşem iş yapmıştır. Bugün eleştirebiliriz. Ve. Selçuklu yani. Alp Arslan, Alp Arslan’dan öncesi amcası. Turul. Bakın bunlar tarihi gerçekler. Bunlar tarihi gerçekler. Eğer. Turul’un cihâd ve savaşma aşkı, cesareti, dirayeti, Turul’un.
2. Bölüm
Alp Arslan’ın. Alp Arslan’ın. İslam’ı savunma, vatanı savunma, devleti savunma ve devleti kuvvetlendirme ve bununla alakalı mizamiye medreseleri ve Gazâlî olmamış olsaydı siz bugün olmazdınız. Çok ciddi söylüyorum. O günkü düzdende eğer ki bu. Türkler, bu çılgın. Türkler, bu çılgın. Türkler bu ölümü gözünü kırpmadan ölümle oyun oynayan, tabiri caizle ölümle davra geçen o. Türkler olmamış olsaydı buna ırkçılık olarak söyleyin hiç olurunda değil. O Türkler olmamış olsaydı şu anda. İslam dünyası. Bizans’ın önünde köleyi. Yazın bunu kenara. Köleydi. Bütün. İslam dünyası köleydi. Bütün. İslam dünyası. Bizans her şeylerini. Haçlı seferleriyle yok eder. Şimdi her şeyimizi yok ettik. Evet bu tarihi bir tespit.
Bunun ırkçılık olarak da görmeyin. Bak tekrar söylüyorum. Tuğrul. Han. Hanlar. Hanı. Tuğrul. Han. Evet. Ve yeğeni. Alp. Aslan. Ve. Nizami. Mülfe. Gazâlî. Bu eğer bu devlet, millet ve ulema kaynaşması olmamış olsaydı evet. Haçlı seferlerinin önünde yok olmuştuk. Haçlı seferlerine girmeyin girersem şimdi siz herkese düşman olsun. Haçlı seferlerine yardım eden şiadır. Günün şiasıdır o gün için. Haçlı seferlerine yardım eden batınilerdir. Haçlı seferlerine içeriden yardım eden. İsmailiyedir. Haçlı seferlerine yardım eden. Fatimilerdir. Haçlı seferlerine yardım eden. Abbas’ı kalıntılardır. Haçlı seferlerine yardım eden. Emevî kalıntılardır. Haçlı seferlerine yardım eden orada ne kadar unsur var ise salçuklunun içinde ve dışında hepsi de.
Haçlı seferlerinin çok affedersiniz yalakasıdır, bozmasıdır. Evet tarihi gerçektir bu. Alın bunu istedi bizlerde paylaşın umurumda değil. Umurumda değil bakın o günkü bu mekanizma o günkü mekanizma. İslam dünyasını ayakta tutmuştur. İslam dünyasını ayakta tutmuştur. Gazâlî’nin felsefesi eksiktir. Gazâlî’nin bu noktada mezhebi olarak katıdır durur. Evet bugün baktığımızda öyledir. Gazâlî mezheb çizgisini, eşari Şâfiî çizgisini veya Sünnî çizgisini çok keskin bir şekilde koyar. Lazımdır o gün için. Siz oyuna oynaşa zamanınız yoktur çünkü düşman sarmıştır etrafınızı. Siz düşman etrafınızı sarmıştır. Siz devleti ve milleti ayakta tutmakla mükellefsiniz. Bugün düşman ülkenin etrafını içeriden ve dışarıdan sarmıştır.
Bugün de aynıdır. Bugün de aynıdır. Bugün de içeriden Selefîsi Vehhâbîsi içeriden satılmış. İngiliz ajanları dışarıdan. NATO şemşehiresi altında. Amerikanın yapılanması ülkeyi işgali hazırdır. Ekonomik olarak ülkeyi işgali hazırdır. Sihasi olarak ülkeyi işgali hazırdır. Kültür olarak zaten işgal edilmişiz. Dini olarak işgali hazırdır. Siz cihâd ayetlerini unutacaksınız. Ülke savunmasını unutacaksınız. Ekonomiyi unutacaksınız. Faizi unutacaksınız. Fuhuşu unutacaksınız. Uyuşturucuyla içkiyle içkiyle uyuşturucuyla çıpraklıkla beyniniz donacak sizi. Evet ülkede uyuşturucu yaşı ona inmiştir. Fuhuş yaşı onu çeymiştir. Evet insanlar geçim derdindedir. Evet işgali hazırdır. O gün için de selçuklu işgali hazırdır.
Içeride karışıklıktar vardır. O yüzden roman diye hocam komutasında. Bizans gelir. Bir niyetmiş bir aşılmış olsaydı bugün siz olmazdınız. O yüzden Gazâlî sipariş adam değildir. O günün zirve o günün zirve aklıdır. O günün ben insanlar o gün vazifelerini yaparlar. Nasıl bir vazife yaptığı sonradan meydana çıkar. Eleştirirler. Sonrakinler evet eleştirirler. Haklarıdır herkesin buna bir şey demem. O yüzden pişmanlığı ve itirafı Gazâlî’nin devlete hizmet etmiş olmaktığından değil. Bu nedir? Nefsindendir. Ben onu. Sufili’ye bağlıyorum. Hani. Hazret-i Pirderya dün dünde kaldı cancağızın bu yeni şeyler söylemek lazım. Sufiler öyle derler, düğününe pişman olurlar. Belki daha fazla sevseydim, daha fazla yaşasaydım, daha fazla derinleşseydim.
Bu bir de Gazâlî’nin ben ona inanıyorum. Niyeti çok safdır, safidir. Ama o niyetinin safiliği ve saflığını sonradan gelenler bulanıklaştırır. bir. Hazret-i Mevlânâ vardır, bir de. Mevlanacılar vardır ya. bir. Arabi vardır, bir de. Araplaşmacılar vardır ya. Bunun gibi bir. İmam-ı. Azam vardır, bir de. İmam-ı. Azamcılar vardır. Ne? Hanefî. Ne? Nerenhanefisen
Kaynakça
İmâm Gazâlî Sohbetleri 7/14 — Mustafa Özbağ Efendi’nin “Gazâlî’den Sorular” konferans serisinden.
Kaynak video: YouTube
İlgili Sözlük Terimleri: Aşk. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı