Orta: Giriş
Bu sohbette Mustafa Özbağ Efendi, ricâlü’l-gayb (üçler, beşler, yediler, kırklar) meselesini kısaca tanıtmakta, “Kim ihlâs ile lâ ilâhe illallah derse cennet ona vacip olur” hadis-i şerifini Hz. Ömer-Ebû Hureyre kıssasıyla açıklamakta, dinde orta yolu takip etmenin önemini ve karikatür krizi karşısında Müslümanların nasıl davranması gerektiğini anlatmaktadır.
Ricâlü’l-Gayb — Üçler, Beşler, Yediler, Kırklar
İslâm tarihi boyunca üçler, beşler, yediler, kırklar ve ricâlü’l-gayb olarak var olagelmişlerdir. Bunlar yaşayanlardan müteşekkildir; Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretlerinin sahih hadisleriyle sabittir ve ehl-i sünnet düşüncesinin içindedir.
Üçlerin içinde bir tek vardır: Zamanın Kutb-i Akdes’i veya Kutb-i Âzam’ı. Sonra üçler, beşler, yediler, kırklar, yüz yirmiler, üç yüz altmışlar olarak evliyâ dairesi genişler. Ölünce velîlikleri bitmez ama dünya üzerindeki vazifeleri biter; yerlerine yaşayan velîler geçer.
“Lâ İlâhe İllallah” Hadisi — Hz. Ömer ve Ebû Hureyre Kıssası
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri bir gece yarısı Ebû Hureyre radıyallahu anh’a buyurdu: “Git, gördüğün Müslümanlara söyle: Kim ihlâs ile lâ ilâhe illallah derse Allah onu cehennemden kurtaracak.” Ebû Hureyre terliklerini alıp yola çıktı, yolda Hz. Ömer Efendimiz’le karşılaştı.
Hz. Ömer onu geri döndürdü: “Yâ Resûlallah, anam babam sana feda olsun. Ama ümmet bunu duyarsa ibadetleri, İslâm’ın gereklerini terk eder, gevşeklikte bulunur.” Allah Resûlü dedi ki: “Cennetin anahtarı tevhiddir. Ama anahtarın üzerindeki gelinti-çıkıntılar imanın ve İslâm’ın şartlarıdır.” Yani lâ ilâhe illallah’ın içinde İslâm, iman, ibadet, hukuk, Kur’ân, Sünnet hep vardır.
Dinde Orta Yol — Aşırı Gitmemek
“Dinde aşırı gitmeyin.” Nefsin de insanın üzerinde hakkı vardır; ehlinin de, çoluğunun çocuğunun da hakkı vardır. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri gece uyurdu, yemek yerdi, evlenirdi. Aç da kaldı, günlerce yemek yiyemedi; ama yemek yediği zaman da yedi. Hiç doymamakla hiç yememek arasında fark vardır.
Peygamber Efendimiz mescitte bir ip gördü: “Bu ne?” “Zeyneb’in ipi; gücü kalmazsa ona tutunuyor.” “Sökün bunu! Allah sizin gücünüzün yetmediğinden sorumlu tutmaz. Uykun geldiğinde uyu.” İki rekat namaz kıl, düzgün kıl — elli rekat kılıp da bir rekatı bile doğru dürüst kılmamaktansa.
Orta Yol Pratikte
Haftanın iki-üç günü ders yapın. Ama her gün ders yapmayın. Evlinizin sizde hakkı var; hanımınızın, çocuklarınızın hakkı var. Üç günü ailenizle geçirin. Ders bittikten sonra “biz dersteyiz” deyip oturmayın; nefsinizin sizde hakkı var, gidin dinlenin, uyuyun.
İnsanlar fazlalıkları bırakmışlar sünnetlerden aşırı gidiyorlar; sünnetleri bırakmışlar nafilelerden aşırı gidiyorlar. Ne halimizin üstünde yaşarız ne altında. Dilenci gibi yaşamak yok ehl-i tasavvuf için; orta yolu takip ederiz.
Karikatür Krizi ve Müslümanların Tutumu
Danimarka’daki ve diğer ülkelerdeki karikatür krizlerinde Müslümanlar provoke edilmek isteniyor. Kırmak, yakmak, vurmak — bu oyuna düşmemek gerekir. Onların hazır dosyaları var: “İşte Müslümanlar terörist.” Biz o provokasyona düşmeyeceğiz.
Yapılacak en etkili şey: Yabancı tüketim mallarını almamak, yememek, içmemek, giymemek. Hamâsî nutuklara gerek yok; cebinizle tepki gösterin. Ve bu krizlerin arkasındaki Siyonist planı görün — dünya üzerindeki en büyük tehlikelerden biri Siyonizm’dir.
Kaynakça
Hadis-i Şerifler
- Lâ ilâhe illallah ve cennet hadisi: “Kim ihlâs ile lâ ilâhe illallah derse cennet ona haram kılınır (cehennem).” — Buhârî, İlim, 49; Müslim, Îmân, 52-53
- Cennetin anahtarı tevhiddir: “Cennetin anahtarı lâ ilâhe illallahtır; gelinti-çıkıntıları imanın şartlarıdır.” — Ahmed bin Hanbel, Müsned; Taberânî
- Zeyneb’in ipi hadisi: “Uykun geldiğinde uyu.” — Buhârî, Teheccüd, 18; Müslim, Müsâfirîn, 219
- Nefsin hakkı hadisi: “Nefsinin de senin üzerinde hakkı var, ehlinin de hakkı var.” — Buhârî, Savm, 51; Müslim, Sıyâm, 182
- Dinde aşırı gitmeyiniz: “Dinde aşırı gitmekten sakının.” — Nesâî, Menâsik, 217; İbn Mâce, Menâsik, 63
- Ricâlü’l-gayb hadisleri: “Ümmetimden kırklar vardır…” — Taberânî, el-Mu’cemu’l-Evsat; Ahmed bin Hanbel, Müsned
Âyet-i Kerimeler
- O hevâsından konuşmaz: Necm Sûresi, 53/3-4
- Dinde aşırılık: Nisâ Sûresi, 4/171 — “Ey Ehl-i Kitap, dininizde aşırı gitmeyin.”
- Orta ümmet: Bakara Sûresi, 2/143 — “Böylece sizi vasat (orta) bir ümmet kıldık.”
Tasavvufî Kaynaklar
- Ricâlü’l-gayb: Muhyiddîn İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye, Kutub ve Ricâl Bâbı
- Üçler, beşler, yediler, kırklar: İmâm Suyûtî, el-Haberü’d-Dâl alâ Vücûdi’l-Kutb ve’l-Evtâd ve’n-Nücebâ ve’l-Abdâl
- Dinde orta yol: İmâm Gazâlî, İhyâu Ulûmi’d-Dîn, III. Cilt — İtidal prensibi
Sohbetin Özeti
Bu sohbette ricâlü’l-gayb (üçler, beşler, kırklar) meselesinin ehl-i sünnet’in kabul ettiği bir gerçek olduğu, lâ ilâhe illallah’ın içinde İslâm’ın bütün şartlarının var olduğu, dinde orta yolun takip edilmesi gerektiği ve karikatür krizleri karşısında Müslümanların provokasyona düşmeden ekonomik tepki göstermesi gerektiği vurgulanmıştır.
Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi
İlgili Sözlük Terimleri: Sünnet, Dergâh, Evtâd, Kutub. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı