Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Dergah Sohbetleri Serisi ·

634. Dergah Sohbeti — Sudan Seyahati, Hasan Kabbasî ve Dervişlik Muhabbeti

Mustafa Özbağ Efendi'nin dergah sohbeti: 634. Dergah Sohbeti — Sudan Seyahati, Hasan Kabbasî ve…. Tasavvuf, ahlâk ve mânevî yol üzerine kapsamlı açıklamalar.


1. Bölüm

Allâh gecenize hayırlı eylesin. Gündüzünüzü hayırlı eylesin. Hayırınızı yılınızı ömrünüzü hayırlı eylesin inşâAllah. Malum herhalde bu sene seyahat fazla oldu galiba. Bir Sudan’a gittik geldik. Başta Erdoğan kardeşi olmak üzere Arkadaşlar Allâh razı olsun çok hizmet ettiler. Koşuşturdular her şeyi dizayn etmişler düzenlemişler. Allâh razı olsun. Orada Kadir-i Şeyh’i Hasan Kappaşi’ye misafir olduk. Dersler oldu, zikirler oldu. Çok böyle hoş bir şey oldu nasıl söyleyeyim ortam oldu. Sudan öyle dışarıdan sizin veya ben yanılmışım demek ki. Hiç gördüğümüz gibi değil öyle çöl möl değil. İnsanlar çok sevecen çok sıcak çok böyle candan çok samimi. Dervişler desen ona keza her birisi çok samimi çok candan insanlar.

Çok hizmetliler. Çok hizmetliler lafı belki de yetmez. Aşırı derecede hizmetliler. Aşırı derecede ilgililer. Öyle söyleyeyim aşırı derecede de böyle bir muhabbetleri var Allâh razı olsun. Bize karşı da öyle çok muhabbetlilerdi. Biraz böyle ilginç bir kültür öyle söyleyeyim. Ama güzel tatlı. Bu noktada gerçekten insana mutluluk veren bir şey. Bunu böyle küçümsemek için söylemiyorum. Bir realiteyi anlatmak için söylüyorum. Tozun toprağın içerisinde mutlu insanlar. Öyle söyleyeyim. toz toprak her taraf yollar filan trafik keşme keş böyle şey. Bir yerden bir yere yakın diyorlar iki saat gidiyorsun arabada sıcakta. Ondan sonra bizim Erdoğan da oraya alışmış. Yakın diyor ben seslenmiyorum bir buçuk iki saat yol gidiyoruz yakın denilen yere.

Ondan sonra ben yakınsa yürüyelim diyorum ben yürümekle olmaz diyor. İyi arabaya biniyoruz iki saatte gidiyoruz. Ondan sonra ama şeyler mutlular böyle. Şikayetçi değiller. Biraz rahatlar. Böyle hem Balkanları hem orayı görünce biz Anadolu insanı biraz çalışkanız. Biraz böyle şeyiz. içimizde rahat olanlar var ama biz mesela o kadar rahat değiliz. Biraz da böyle çalışkan biraz daha gayretli biraz daha disiplinliyiz. biz öyle bir halimiz var onun sezinedim. Ama çok sevecen insanlar. Tasavvuf veya sûfîlik yaygın iyice. Böyle yasak masak böyle kaç göç öyle bir şey yok hiç. Ondan sonra bunu abartmak için söylemiyorum. Allâh razı olsun. Onlar böyle hizmet etmişler şeyden VIP’ten aldılar bizi. Ben VIP’lik yolcu değilim ama bir tabela Mustafa Özbah diye bekleyen bir tane kocaman araba.

Bindim ben ona. O bizi direkt VIP’e getirdiler. Ne pasaport ne bir şey girdik içeri. Şeyh Efendi orada oturuyor. İyi işlemleri sonra artık bir arkadaş kardeş halletti herhalde. Birisi mi halletti? Kasım mı halletti onu? Diğer dervişlerden birisi halletti. Neyse biz de orada çay kahve içtik. giriş oluyor. Adam beni falan görmeden herhalde girişi bastı galiba değil mi mühürü? Normalde şey Şeyh Efendi’nin biraz herhalde sözün azı geçiyor. Tanınmış bir kimse zaten. Enteresan bir kimliğe sahip. İnşâAllah davet ettik gelecek. İnşâAllah tanışacaksınız burada. Ondan sonra VIP salonun önüne biz çıktık. Baktım orada dervişler de bekliyorlar. Böyle ağırlama şeyi karşılama gibi arabaya bineceğiz. Başladılar lâ ilâhe illâllah cehri böyle sesli. bizim bir havalanın önünde birisi böyle gelecek biz orada.


2. Bölüm

Ondan sonra lâ ilâhe illâllah diyeceğiz. Herhalde ihtilal olur Türkiye’de. kesin bir şeyler olur. O diyenler de toplarlar. Herhalde bir soruşturması o su bu su. toplum huzurunu bozmaktan şundan bundan bayağı ceza alınır gibi geliyor bana. Ama öyle şey yok tehditlerle biz arabaya bindirildik öyle gönderildik. Öyle şey Şeyh Efendi Allâh razı olsun bu noktada şeyi sakınmıyor hiç. Bir küçük bir dün akşam anlattılar küçük bir not onu söyleyeyim. İnşâAllah mevzuyu kapatayım. Şeyh Efendi’nin böyle bir tabi dedesinin dedesinden kalma böyle bir seyyid sülalesi kendileri. Böyle bir mahalle gibi böyle bir yer var onlara ait. Zaten Kappahişi diye Gogulda da çıkıyor baktım ben. Kappahişi mahallesi diye. Orada kendi tekkeleri var kabirleri var ondan sonra.

Medreseleri var. Hastaneleri var. öyle şey değil. Bir hayli de kendisiyle irtibatlı halifeler şeyhler de var. Ramazan boyunca anayolun kenarına sofraç yolar videolarını izledim. Öyle cömert bir kimse şey değil. Ondan sonra neyse böyle gelene geçene ordu yediriyorlar tabi Ramazan’da iftarda. Şey Amerikan konsolosu geçiyormuş arabayla onu da durdurmuşlar. Ondan sonra konsoloş demiş ne durdurdunuz beni ben oruç tutmuyorum senin için durdurmadık demiş. Senin yanındaki bu garip gravalar için durdurduk onlar oruçlu demiş. Onlar inecekler iftar edecekler sen ister gel ister gelme demiş. Ondan sonra tabi konsolos böyle gayet normal. Ondan sonra içinden geldiği konuşan bir adamı görünce hayret etmiş tabi durmuş.

Tabi yanındakiler koruması şoförü hizmetkârı inmişler iftar etmek için. Ben de gelebilir miyim bizim sofra herkes açık demiş sen de gel. Gelmiş onun hoşuna gitmiş tabi. Ondan sonra konsolosluk da orada her Ramazan artık bin kişilik iftar veriyormuş. Ondan sonra tabi bundan çok bu olayın ardından Hasan Kappahşi’den çok etkilenmiş. böyle Nukte’den yumuşak böyle güzel bir insan. Allâh selametlerini versin. Böyle de işte bunu böyle yaparsam şöyle bir düşüncesi yok yapacağını yapıyor diyeceğini diyor. Ondan sonra böyle sevimli bir kimse tabi konsolos da sohbeti muhabbeti devam etmiş Müslüman olmuş konsolos. Bunu davet etmişler Amerika’ya gitmemiş ben gitmem Amerika’ya demiş. Ondan sonra ama o konsolos Amerika’da şey veriyormuş artık iftar veriyormuş.

Şeyh Hasan Kappahşi’nin fotoğrafını koyuyormuş salona öyle orada iftar veriyormuş. Böyle muhterem bir kimse Allâh razı olsun. Oradaki bütün şeyhler hatırını sayıyorlar. ben şeyhler toplantısının haricinde o kadar şeyhim bir araya toplandığı ikinci bir toplantı bilmiyor. Bir de şey herkes sözünü dinliyor o şeyhlerin hepsini de getiriyor benim elimi öptürüyor onları tanıştırıyor. Herhalde o gece biz 50-60 tane şeyh tanıdık değil mi? Ben saymadım ama baya vardı değil mi? Hepsi de şeyh. Şeyh ve müritleriyle beraber. Her şey müritleriyle beraber. Şeyhler yanında müritleriyle beraber seronomi yapıyorlar. Böyle güzel bir gece öyle söyleyeyim. Mevlüt kandili ile alakalı onlar bir hafta 10 gün falan böyle mevlüt düzenliyorlarmış.


3. Bölüm

Gün aşırı herhalde değil mi? Bir gün aşırı mı iki gün aşırı mı ne? Gün aşırı devam ediyorlarmış. Hatta bu akşam yine var orada mevlüt kandili. Güzel zikirleri ilahileri. Ondan sonra böyle asalarıyla zikrullah yapıyorlar. Aslında getirecektim ondan sonra asayı. Bir asa da bende var artık Allâh’ın izniyle. Ondan sonra yaşlanmışım demek ki bundan sonra asayla dolaşacağım ben de Allâh’ın izniyle inşâAllah. Ve asıl kelam böyle güzel bir şey oldu. Seyahat oldu, güzel bir tanışma oldu. Ben de onları davet ettim. İnşâAllah onlar da davetimizi icabet ettiler. Şeyh bu aruza gelecekler inşâAllah Allâh’ın izniyle. İnşâAllah Cenâb-ı Hak nasip ederse. Hatta zannediyorum buraya Perşembe dersine çaylarınız için.

Perşembe dersine de burada gelebilecek öyle tahmin ediyorum. İnşâAllah daha yakından tanışacağız görüşeceğiz. Güzel oldu tatlı oldu hoş oldu. Allâh biliyor içimdekini. Ben herhalde önümüzdeki seneye de kendimi tekrar ben gitmeyi planlıyorum inşâAllah. Zaten davet edildim dolu dolu. Hatta dediler göç buraya. Ondan sonra dün akşam bir de Hasan Kappaşı’nın oğlu İbrahim Kappaşı var. O da şeyh. Onun hortumun dışında bir yeri varmış arsa gibi. Orayı da bağışladı bana. Orayı bağışladım istediğini yapsın dedi ondan sonra. Orası onun dedi. Ondan sonra biz de ne yapacağız diye kara kara düşünüyoruz şimdi. Olmayınca rahat olunca düşünüyoruz ne yapacağız biz buraya diye. Şimdi neresiydi orası Erdoğan? Şendi.

Şendi. Şendi eyaletinde bir tane arsam var. Ondan sonra bizim bu davete gelip söyleyen Kasım. O da özellikle söyledi ben oralıyım dedi ondan sonra. benim memleketime gel gibisinden. Kovulur movulursan şey de ne olur şemdi de beni bulabilirsiniz. Orada bir arsam var. Bir çadır kurar orada otururuz artık yapacak bir şey yok. Allâh’ın hayırlısını versin inşâAllah. Ama gerçekten böyle mesela bunu böyle farkı fark edin diye söyleyeyim. hiç Suud’lara benzemiyorlar örneğin. Çok tevazullar çok alçak gönüllüler çok kibarlar. Çok mutlular. O en fazla da hoşuma giden şey o mutlu insanlar böyle. Ya dervişler öyle ben dervişlerin haricinde çok tanışıklığım bir iki kişiyle görüştük. Tabii insanlar benim yanımda zaten muhabbette duruyorlar hoş duruyorlar ama.

Mesela o dervişler böyle üzerlerine mutluluk akıyor hoşluk akıyor. Birbirlerine karşı böyle çok sevecenler birbirlerine karşı böyle çok muhabbetliler. İşin doğrusu imrendim çok hoşuma gitti. Bizim kardeşler de birbirlerine tutkullar birbirlerine karşı muhabbetliler ama bizden iyiler öyle söyleyeyim. Böyle birbirlerine karşı muhabbetlerinde birbirlerine karşı böyle davranışlarında bizden iyiler. Böyle hissediyorsunuz onu böyle akıyorlar birbirlerine. Ne bileyim böyle bir gerçekten enteresan insanlar sevimli insanlar misafire çok kıymet veriyorlar. Ben sadece bana öyle davranıldığını zannetmiyorum. Belki de biraz daha bize farklı davranmışlardır ama böyle misafire gerçekten çok kıymet veriyorlar.


4. Bölüm

Böyle bizim şeyde Bursa’da ilk başlangıçta böyle şey vardı. Arkadaşların arasında böyle tutkunluk muhabbet birbirine sarılma. Böyle zikrullahdan sonra yenilir içilir sohbet edilir böyle bir şey olurdu. Eski arkadaşlar bilirler onu evlerde filan böyle akardı her şey. Böyle onun gibi şimdi tabi böyle yerler mekanlar olunca bu şeyi kaybettik biraz hani. Ya da biz buraları böyle aktif hale getiremedik o hale getiremedik zamanla alakalı bizim problemimiz var. Mesela orada akşam namazında akşam namazından önce bir başlıyorlar 11-12’ye kadar ordalar. Bizde bunun biraz böyle şey var bunun alt zemini oluşmuyor. Şöyle oluşmuyor mekanla alakalı oluşmuyor. Mekan problemimiz var. böyle örnekliyorum bir yerde burada yemek pişirilecek böyle hizmet edilecek bir buraya yer lazım örneğin. misafir geldiğinde burada yesin içsin tepsiler gelsin tepsiler gitsin insanlar koşuştursun bunu yapabileceğimiz yer yok bizim.

Bizim sıkıntımız bu. İnşâAllah Cenâb-ı Hak onu da açtırır. Güzel bir tanışma kardeşlik tesisi hoş bir zaman oldu öyle söyleyeyim. Evet zaman oldu öyle söyleyeyim. Sıcaktan korkmayın bunu yapmıyor sıcağı. gündüz 38-39-40 filan oluyor otelin odasında. Mesela saat 3’te 4’te ben otel odasına birkaç sefer girdim bakıyorum derece var 36 derece 38 derece otel odası. Geceleri mesela otelin odası ben gece çok klima çalıştırmıyorum rahatsız olmayayım diye ama 28’den aşağı düşmüyor otelin içi gece bile. Ama rahatsız edici bir sıcak yok böyle bir sıcak olur bunalır insan hiç bunalmadım şekerliler daha fazla bunalırlar bu tip şeylerden. Benim hiç şekerli olmama rağmen bunaltmadılar elhamdülillah güzel bir yolculuk geçti.

İnşâAllah tanışmaya görüşmeye daha devam edeceğiz böyle inşâAllah orada da tahmin ediyorum ümit ediyorum. Ondan sonra böyle bir Sema programları ondan sonra inşâAllah düzenleriz. Allâh’ım cümlemizi birlik beraberlik muhabbet tesis etsin inşâAllah. Onu da söyleyeyim aklıma gelmişken hep söyleyeceğim dedim sudanda su yok bir kuyu da senin olsun filan. para topluyorlar ya böyle çalışmalar yapıyorlar bir kuyu da senin olsun işte. Bir kadıncağızın Bursa’da 35 tane kuyum var benim filan diyordu sudanda. Bir o kuyuları hiç göremedim gittiğimiz gezdiğimiz bölgelerde. İki Erdoğan söyledi dedi sudanda dedi 10 metreden su çıkıyor dedi. Öyle çöl bir ülke düşünmeyin hemen hemen dünyanın en iyi tarım arazilerini sulu tarım arazilerine sahip bir yer değil mi Erdoğan?

Nil ile sunulan iki milin iki tarafı da orada birleşiyor bir de iki Nil. İki tane Nil kolu var ana kollardan orada birleşiyor. Nil ile sulanan dünyanın en iyi tarım arazilerine sahip bir yer. Böyle bir tane dağ tepe göremezsiniz bir tane dağ tepe yok. şuradan bir rampa olsun ya öyle bir şey hiç görmedim gidip geldiğimiz yerlerde. Tepe sıfır tepe yok hiç. Muhteşem tarım arazileri biraz teknolojiye biraz çalışmaya ihtiyaçları var. Tabii Osmanlı’dan sonra uzun yıllar İngiliz sömürgesi olarak kaldı. Bunun etkileri var ama öyle susuz bir yer değil bakın susuz bir yer değil. Öyle suyu kullanamayacak durumda da değiller Allâh bizi yesin inşâAllah. Ben bu akşam sorulara bakmayayım diyeceğim ama bunlar yazılmış hızla rüzgar gibi geçeyim inşâAllah.


5. Bölüm

Mü’min süresi on birinci âyet. Ey Rabbimiz diyecekler bizi iki defa öldürdün iki defa dirittin şimdi günahımızı itiraf etmiş bulunuyoruz. Bir çıkış yolu yok mu ayette geçen iki defa öldürülüp diriltmekten anlamımız gereken nedir? Bu ayeti kerimeye bir daha bakmak lazım inşâAllah. İnşâAllah benim ve ailemin bu normalde şeyle alakalı bu küfür ehli olarak ölenler yeniden dünyaya gelip de yeniden böyle biz yaşasaydık diyecekler. Onunla alakalı benim ve ailemin borçlarımızdan kurtulabilmeniz için dua eder misiniz? Allâh yardımcınız olsun. Niyet edin zikrullah’a geldiğinizde. ooooo. Altyazı M.K. Altyazı M.K. Selamun aleyküm. Arkadaşlar tanıyan tanımayan Nimetullah Hocamız meşhur. Ben 92’de Haç’tayken Şeyh Efendi Hazretleriyle beraber o zaman tanışmıştım. tanışmıştım.

Doksan ikiden beri tanışıyoruz. Allâh razı olsun. Böyle de bizi arada ziyaret ediyor. Ondan sonra kendisine teşekkür ediyoruz. Cenâb-ı Hak hayırlı, sağlık, afiyet versin inşâAllah. Âmîn. Bir ara rahatsız olduğunu duymuştuk. Cenâb-ı Hak şifa vermiş. Elhamdülillah. Hamdolsun. Cenâb-ı Hak şifasını arttırsın inşâAllah. Âmîn. O yüzden nimetullah hocamız hemen hemen bütün dünya öyle tanır, öyle söyleyeyim. Biz o zaman Kabe’de tanışmıştık. Şeyh Efendi Hazretleri Allâh rahmet eylesin tanıştırdıydı. O gündür, bugündür tanışıklığımız devam ediyor. Hangi şeyhiydi o? Abdullah Efendi Nevşehirli. Ha mâşâAllah. MâşâAllah. Vefat etti ha? Vefat etti evet. Evet hatırlıyorum. Evet. Mekke Mükerreme’de bayramda oradaydık.

Evet. Doksan ikide. Evet. Evet. Buyurun sohbet sizin. Buyurun, buyurun. Estağfirullâh buyurun. Aa yok estağfirullâh biz sizden faydalanalım inşâAllah. Buyursunuz. Yok yok olsun. Devam edinler. Allâh Teala Hazretleri ikram ederim. MashaAllah. MâşâAllah. Bu Nakşibendi oluyor. Biz evet Kadir-i Rufaiyiz biz. Ha Kadir-i Rufaiyiz. Evet. MâşâAllah. Çok güzel Allâh kabul eylesin. Biz de seviyoruz çok. Ziyaret ediyoruz. Dua ediyoruz. Dua istiyoruz. Allâh kabul eylesin, mübarek eylesin. Böyle cemaatlerde bulunmak kişi sevdikleriyle beraber buyuruyor Efendimiz. Şeyhlerimizi seviyoruz, alimlerimizi seviyoruz. Derviş kardeşlerimize. Bu topluluk derviş değil mi? Evet. Derviş denir. Hamdolsun. MâşâAllah. Allâh kabul eylesin.

Âmîn. Her gelen gelirken birkaç kişi getir gelmeli getirmeli. Her gelişe geleceği zaman bu haftada bir mi şeyiniz? Burada haftada bir. Evet. Başka bölgelerde yerlerde de var. Burası böyle Bursa ve çevre il ve ilçelerden de geliyorlar. Haftada bir. MâşâAllah. Çok güzel. Allâh kabul eylesin. Âmîn. MâşâAllah. Ben de acizane çocukluğumuzdan babam da Nakşibendi dervişlerindendi. Şeyhlerimiz vardı bizim Erbaa köylerinde. O zamandan bu zamana onlarınla beraberiz. Nerede böyle yerler var? Gidiyoruz çok şükür. Allâh öyle bu mübarek cemaat böylece cemaat Allâh’ın lütfuyla zikirlerde cehri zikir. Cehri. Yaptınız mı? Oldu mu şimdi? Yok. Yapmamıştık. Sohbet ediyorduk. Sorular vardı. He mâşâAllah. Onlara cevaplandıracaktık.

MâşâAllah. Zikir ne zaman olacak biraz? Zikiri görsek. Biz hemen başlarız şimdi. Siz ne zaman isterseniz başlarsınız. He. Göreyim şöyle sevineyim. Değil mi? Ayakta yapıyorsunuz. Ayakta yapıyoruz. Ya çok iyi. Allâh kabul eylesin. Âmîn. MâşâAllah. Müsaade ederseniz başlayalım o zaman. Evet tabii buyurun. Inşallah. Lâ ilâhe illâllah Hak Muhammedün Resûlullâh cemiyye emmiyye vel mursaleen vel hamdü lillahi rabbil alemin el-Fâtiha ma salavat Mekke’de de güzel geliyorlardı. Efendimiz neydi o zaman? Abdullah Gürbüz efendim.


Kaynakça

Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbetinden derlenmiştir.

Kaynak video: YouTube

İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Şeyh, Muhabbet, Şükür, Hayret, Salavât, Kâbe, Dervîş. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı