Dergâh Sohbetleri serisinin 5. oturumunda Mustafa Özbağ Efendi; ameliyat olan kişinin namazını oturarak/yan yatarak/ima ile nasıl kılacağını, otobüs gibi binekte zorunluluk hâlinde namaz kılınabileceğini ve sahabelerin atın-devenin üzerinde nâfile namaz kıldıkları örneğini, borcu olanın sadakasının kabul olmadığı hadîsini ve Hz. Peygamber’in borçlu sahabenin cenâze namazını borç ödenince kılma kıssasını, “ben oldum/ben şuna geldim” deme tehlikesini ve “anladığı anda anlamadığı çıkar” ilkesini, kahhâr esmasını alsa bile dervişin başını kaldırmayıp gözünü kumlukta tutması gerektiğini, “kendimizi belli bir noktada görmeyiz” tasavvuf anlayışını, alkışlanmak-dinlenilmek-mevki-makâm gibi rant türlerini, “en hayırlınız etrafına en fazla faydası dokunanınızdır” hadîsini, dilden ve elden emin olmanın şartını, oy kullanmanın siyasî tercihinden bağımsız olarak terk edilmemesi gerektiğini, “farzları yerine getirip nâfilelerle Allâh’a yaklaşıp Allâh’ı sevmek” üçlü disiplinini, kendi sigara bırakma menkıbesini (“iki buçuk paket sigarayı bir saatte bıraktım”), sigara içen anne-babanın DNA-hormonlarının bozuk olduğunu ve çocuğa bunu aktardığını, halaka-i zikrullah’ın bayram olduğunu, dersi “zevk için” değil mutluluk için çekmeyi, halaka-i zikrullaha katılan kardeşi inciten kimsenin dergâhtan atılacağını ve Şeyh Mehmed’in “Geylânî kapı gibi arkanda” sözünü tafsîlâtlı bir şekilde açıklamaktadır.
Allâh Hakkında
Hasta-Ameliyatlı Kişinin Namazı: Yapabildiğini Yapacak
Sohbetin başında bir derviş soruyor: “Ameliyat olan kişinin namazını nasıl kılar?” Efendi hazretleri pratik bir cevap verir: “Oturarak kılabiliyorsa oturarak kılacak. Sandalyede kılabiliyorsa sandalyede kılacak. Bu özürlülük sınıfına girer.” Ayağından, karnından, belinden ameliyat olan, tansiyon hastası olan, her türlü rahatsızlığı bulunan kimse — namazını kılarken yerine getirebildiklerinden sorumludur. Yerine getiremediklerine, ama oturarak da, yan yatarak da, ima ederek de namazını tamamlamaya çalışır.
Pratik kâide: “Yapabildiğini yapacak. Ayakta durabiliyorsa ayakta duracak; secdeye gidemiyorsa secdesini ima edecek. Ayakta duramıyorsa oturacak; kıyâmını ima ile yapacak. Böylece namazını tamam edecek.” Bu Hanefî mezhebinin hasta namazına dâir genel ilkesidir.
Otobüs/Bineğin Üzerinde Namaz: Sahabenin Devenin Üzerinde Nâfile Kılması
Bir başka derviş soruyor: “Otobüs hareket hâlindeyken namaz kılınabilir mi?” Efendi hazretleri ayrım yapar: “Bir kimsenin namazını vaktinde kılması çok evlâdır — en büyük ibâdetlerden biridir. Ama vaktinde kılamayacaksa, otobüste de kılsın. Mümkünse mola yerinde durup kılsın; mümkün değilse bineğin üzerinde namazını kılabilir.”
Eski fıkıh kitapları nâfile namazını binekte kılma fetvâsını veriyor; ama farzlarla alâkalı doğrudan fetvâ bulamazsınız. Sonradan gelen müctehidler, insanların ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak zarûret hâlinde farzları da binekte kılınabileceğine fetvâ vermişlerdir. Efendi hazretleri Şeyh Efendi’siyle Ankara’ya giderken Abla Ahmet Eresin’e bu meseleyi sorduğunu nakleder: “Sahabeler bineğin üzerinde nâfile namaz kılarken at veya devenin üzerinde kıldılar. At veya devenin çulbırını bırakmadılar — yoksa at-deve gemisiz olursa adamı bir tarafa atar gider. Şeyh Efendi’ye döndü Abla, ‘Abdullâh Efendi, Mustafa Efendi ne kadar zekice haklı’ dedi. Eğer arabayı kullanan veyâ tek başına olan kimse zaruret hâlinde, şoföründe ima ile namazı kılabileceğine dair fetvâ verdi.”
Borcu Olanın Sadakası Kabul Olmaz: Borçlu Sahabenin Cenâzesi
Bir derviş soruyor: “‘Borcu olanın sadakası kabul olmaz’ hadîsi kredi kartı borcu için de geçerli mi?” Efendi hazretleri tasdîk eder: “Bu kredi kartı borcu için de geçerlidir. Borç borçtur. Borcun zamanında ödenmesi dînin üzerinde titizlikle durduğu konulardan biridir.”
Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellemin meşhûr uygulaması: “Resûlullâh borcu olan bir sahabenin cenâze namazını kılmadı. Borcu öğrenip ödedikten sonra namazı kıldırdı.” Bu, borç meselesindeki nebevî hassâsiyetin en açık göstergesidir. “Borç konusunda inşâ’allâh titiz olmaya gayret edin. Hızla insanlar bu noktada gevşiyorlar — çeklerini ödemiyorlar, senetlerini ödemiyorlar. Vahşi kapitalist sistemi insanları bu noktadan hızla uzaklaştırıyor.”
“Anladığı Anda Anlamadığı Çıkar”: Nefis Mertebelerini Geçtiğini Bilmek
Sohbetin merkezî bir bölümünde Efendi hazretleri tasavvufun “oldum” yanılgısını şerh eder. Bir derviş soruyor: “Kişi nefis mertebelerini geçtiğini, yükseldiğini nasıl anlar?” Efendi hazretleri çarpıcı bir cevap verir: “Anladığı anda anlamadığı çıkar. Eğer bir kimse ‘ben şu nefis mertebesine geldim’ derse yıkılır.”
Tasavvuf bir vechesi tecrübedir — üstâdlığın bir vechesi tecrübedir. “Üstâd dediğiniz kimse sizden tecrübelidir, sizden fazla yanılmıştır.” Nasıl tecrübe sahibi olursunuz? Yanıla yanıla. Herkes zanneder ki hiç yanılmayan kimse tecrübe sahibi olur — hayır.
Efendi hazretleri kendi tasavvuf duruşunu özetler: “Bizim tasavvuf anlayışımızda ‘olmak’ yok, ‘ermek’ yok. Makâmın sonu yok. Vuslatın sonu yok. Hayretin sonu yok. ‘Hakkıyla sana kulluk edemedim yâ Ma’bûd’ diyen bir peygamberin hidâyetiyle hidâyetlenecek olan insanların ‘oldum’ deme hakları da yoktur.” Tarih boyunca kendilerini belirli bir makâmda görenler, rüyâ-hâl-makâm-mevki satanlar hep olmuştur. Efendi hazretleri uyarı yapar: “Size son esmâ yazdık, kahhâr esmasını verdik — sakın kendinizi ‘oldum’ zannetmeyin. Hep gözünüz kumlukta, hep işiniz dervişlikte olsun. Kafanızı kaldırmayın. ‘Ben şunu oldum’ dediğiniz anda hiçbir şey olmadınız.”
Rant Türleri ve “En Hayırlınız Etrafına Faydası Dokunan”
Efendi hazretleri rant’ın sadece para olmadığını detaylı açıklar: “Alkışlanmak rant. Sevilmeyi istemek rant. Dinlenilmeyi istemek rant. İnsanların içinde rüyâ anlatarak teveccühünü kazanmak rant. Hâl anlatarak insanları kendine doğru çevirmek rant. Bunların hepsi de ihlâs ve samimiyetin dışındadır.”
Allâh yolcusu, vuslat yolcusu kafasını hiç kaldırmaz. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellemin sözüyle: “Sizin en hayırlınız, etrafına en fazla faydası dokunanınızdır. En iyiniz, haramlardan en fazla uzak duranınızdır. En iyiniz, nâfilelere en fazla sıkı yapışanınızdır. En iyiniz, en iyiliği anlatanınız değildir. En iyi hâl anlatanınız değildir. En iyi kerâmet satanınız değildir.”
Efendi hazretleri uyarır: “Biri rüyâ satmaya kalkıyorsa, biri hâl satmaya kalkıyorsa, biri size hangi esmâyı aldığını söylüyorsa nefsini ölmüştür. Allâh muhâfaza eylesin. Ağız kapanacak, dervişliğe devâm. Ağız kapanacak, kulluğa devâm.”
Dilden ve Elden Emin Olmak
Efendi hazretleri Hz. Peygamberin meşhûr hadîsini hatırlatır: “Sizin en hayırlınız, elinden, dilinden ve apış arasından emin olunanınızdır.” Mü’minler sizin dilinizden, elinizden emin olmalıdırlar.
Dilinden emin olmak: “O dilden kötü söz, gıybet, dedikodu, iftirâ çıkmayacak. ‘Bu gıybet etmez, dedikodu etmez, yalan söylemez, iftirâ atmaz, sırrımı bir başkasına anlatmaz.’” Elinden emin olmak: “Bu haramı dokunmaz, çalmaz, çırpmaz, dövmez, vurmaz.” Yûnus Emre’nin sözüyle: “Eline geleni yersin, dile geleni dersin — öyle dervişlik dursun, sen derviş olamazsın.”
Oy Kullanma Meselesi: Şahsî Felsefe ve Tavsiye
Bir derviş “oy kullanmak şer’an zorunlu mu?” diye soruyor. Efendi hazretleri açıklar: “Peygamber Efendimiz ‘Yapmadıklarınızı tavsiye edicilerden olmayınız’ buyurur. Yapmadığım bir şey değil — 1991’de oy kullandım, 1994’te de, halk oylamasında da. Ama genelde çok öyle oy kullanan bir kimse değilim.”
Sebebi: “Benim şahsî felsefemde — partilerin üyeleri kendi adaylarını seçmeli. X partinin 5000 üyesi varsa içeriden 3000 kişi gitsin aday olsun, sıralansın. Eğer demokrasi ise gerçek demokrasi budur. Yâni ‘kimi seçmiş Filancayı? Ya benden iyi mi biliyor onu önüme koymuş?’ Onun seçtiğini seçmek zorunda kalıyorum — bunun adına ‘sen seçtin’ diyorlar.” Ama Efendi hazretleri sonunda kesin tavsiyesini verir: “Yine de oylarınızı kullanın. Çoluğunuzu çocuğunuzu alın, gidin oy kullanın. Cenâb-ı Hak ümmet-i Muhammed’i hayrına çevirsin. Çünkü ‘ümmetim yanlışta toplanmaz’ demiş Allâh Resûlü.”
Allâh’a Yakîn Olmanın Üç Şartı: Farz, Nâfile, Sevgi
Bir derviş “ruhlar âleminde üç secde edildi, önce günahkâr olup sonra Allâh yoluna döndüm — secdeyle ilgili olabilirdi” diye sorar. Efendi hazretleri çok hassas bir cevap verir: “Diyemeyiz. Biz secdeye gidip gitmediğimizi bilmiyoruz. Ama ümit ederim. Ben kendi nefsime ümit ederim. Çünkü nasıl yaşarsanız öyle ölürsünüz.”
Üç hak hadîsini hatırlatır: “(1) İslâm’dan nasîbi olanı Allâh-u Teâlâ İslâm’dan nasîbi olmayan gibi tutmaz. (2) Allâh-u Teâlâ bir kulunun velâyetine aldı mı, onun başına başkasını mevlâ kılmaz. (3) Kişi ancak sevdiği kimselerle haşrolunur.” Efendi hazretleri kesin hüküm: “Bir kimse dînini gücünü yettiğince yaşamaya çalışırken Allâh’ın onu cehenneme koyacağına ben hiç ihtimâl vermem. Allâh zâlim değildir.”
Üç şart vardır:
- Farzları yerine getirmek: Namaz, oruç, hac, zekât
- Nâfilelerle Allâh’a yaklaşmak: Sünnetlere tâbî olmak
- Allâh’ı sevmek: Gerçek-kalbî bir sevgi
Eğer bu üç unsur kişinin kalbine nüfûz ettiyse, “o kimsenin imânsızlık korkusu ümîdinin önüne geçmemesi gerekir. Bu Allâh’ın üzerine hüsn-i zandır. Hadîs-i kudsîde ‘Siz Allâh’a hüsn-i zan besleyiniz, sû-i zan beslemeyiniz’ buyurur. Eğer adam bu hâllerin içindeyse ‘Allâh imânımı vermez’ diye düşünüyorsa Allâh’a sû-i zan besliyor — büyük haram.”
Nâfilelerle Allâh’a Yaklaşmak: Resûlullâh’ın Hâli
Efendi hazretleri çok önemli bir ayrım yapar: “Nâfilelerle Allâh’a yaklaşmak Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellemin hâliyle hallenmektir. Çünkü nâfilelerin hepsi de Muhammed Mustafâ’nın HÂLİdir — emri değildir. Farzlar Allâh ve Resûlünün EMRİdir. Nâfileler Muhammed Mustafâ’nın HÂLİdir, hidâyetidir.”
Onun hâliyle hallenmek demek onun hidâyetiyle hidâyetlenmek demektir. Çünkü farzları yerine getirdikten sonra kişi nâfilelerle “süzülür — kuş gibi, kuğu gibi”. O Allâh’ı sevmeye doğru koşturur. “İşin en iyi sırrı budur. Cenâb-ı Hak demiştir ki Muhammed’in ağzından sonur: ‘Yâ Muhammed, de ki: Eğer Allâh’ı seviyorsanız bana uyun.’ Bu nedir? ‘Siz Allâh’ı sevme noktasında yürüyecekseniz benim hâlim ne hâldense onunla hallenin. Sünnetlerime, nâfilelerime, kalbî hâlime riâyet edin.’”
Efendi hazretleri tasavvufu şöyle tarîf eder: “Tasavvuf farzları yerine getirip Muhammed Mustafâ’nın hâliyle hallenmektir. Eski ehl-i tasavvuf bunu ‘velilerin yanında durun, salihlerin yanında durun, mürşidlerin yanında durun, onların edebiyle edeblenin’ diye ölçü koymuştur.”
Ama Efendi hazretleri kendisini engel olarak görmez: “İsterim ki hepiniz direkt Muhammed Mustafâ’nın hâliyle hallenin. Üstâdda takılmayın. İsterim ki isterseniz beni hiç tanımayın. Bu noktada bir problemim yok. Şöhret âfât getirmiş — yeteri kadar âfât var başında zâten.”
Sigara: Kendi Bırakma Menkıbesi ve DNA-Hormon Bozulması
Bir derviş babası alkol-sigara yüzünden hastaneye düşmüş. Efendi hazretleri sert bir tavır alır: “Ben sigarayı kendi nefsinde haram görenlerdenim. Çocuklarımıza muhâkkak sigarayı bırakacaklar. Sigara içerken kimseye meydanı vermeyeceğiz.”
Sonra çarpıcı bir kıssa anlatır: Şeyh Efendi sohbet ederken Efendi hazretleri iki buçuk paket sigara içiyordu. Şeyh Efendi sohbette her bir günâhı sıralarken “sigara da içmez” deyince Efendi hazretleri içinden söz verir: “Sigarayı bıraktım.” Dışarı çıktığında Oktay’a “Yak abi” diyerek son sigarasını yakar, ona hediye eder, bir daha ağzına almaz. “‘Bırakamıyorum’ diyenler ya — sen yalan söylüyorsun. İki buçuk paket içiyordum, bir günde bıraktım, bir saatte bıraktım, bir dakikada bıraktım. Yalan söylüyorum ki ben alkolü bırakmıyorum — masa takımları bitiriyordum, raf takımlarına gözümü dikiyordum, zehirleninceye kadar içiyordum. ‘İçmeyeceğim’ diyorsam içmem, ‘gitmeyeceğim’ diyorsam gitmem.”
Efendi hazretleri vurgular: “Tasavvuf bir disiplin yoludur. Disiplinsiz bir tasavvufî hayat yok. Disiplinsiz bir dînî hayat yok.”
Sigara İçenin DNA-Hormonları Bozuktur
Efendi hazretleri sigaranın bedensel zararlarını da açıklar: “Sigara içen anne-babanın DNA’ları bozuktur, hormonları bozuktur. Alkol içen bir kimsenin DNA’ları bozuktur. Haram konuşan, haram yiyen bir kimsenin DNA’ları bozuktur. DNA nasıl bir şey biliyor musunuz? Böyle bir sayfa düşünün, üstünde bilgiler var. Adam her sigara nefesini çektiğinde bu bilgilerin bir kısmı bozuluyor — harfler değişiyor, siliniyor.”
Vücut bunu tekrar yerine getirmek için gayret gösterir; ama her gün sigara içerse o sayfa iyice bozulur. “Ondan doğacak çocuğa bu bozukluğu aktarır. ‘Çocuğumu çok seviyorum’ diyorsun — çocuğunun DNA’larını-hormonlarını bozmaya hakkın var mı?”
Sigara içen sevdiklerini sevmiyor olduğunu Efendi hazretleri ifâde eder: “Soğan-sarımsak kokusuna melekler gelmezken sigara dumanına nasıl gelir? Hadîs-i şerîfte: ‘Cebrâîl ile görüşmek olmasaydı her gün soğan-sarımsak yerdim.’ Be kardeşim, soğan-sarımsak kokusuna Cebrâîl gelmezse, sigara dumanına nasıl gelir o melekler?”
Halaka-i Zikrullah Bayramdır: Dersi Zevk İçin Çekmek
Bir derviş “Mahalle derslerimizden zevk alamıyoruz” der. Efendi hazretleri sert cevap verir: “Dersi zevk için çekiyorsanız başka yere gideceksiniz. Ders zevk değildir. Zevk nefsin işidir. Kalp şuûr duyar, mutluluk duyar, sevinç duyar. Allâh’ı zikretmek kadar sevinç duyulacak bir şey var mı?”
Halaka-i zikrullahın ehemmiyetini anlatır: “O zikir halakası ki melekler başlasın diye büyük bir ümitle beklerler. Bu mekân burada durduğu müddetçe bir kişi de olsam buraya gelin Allâh’ı zikrederim. Buranın müdâimleri sadece yer halkından değildir.” “Zikrullah manevî bir bayramdır. Manevî bir urûç-yükselmektir. Meleklerle sarmaşmaktır. Göğe yolculuktur. Cemaatle zikir afolmuşcası kalkmaktır — nereden bulacaksın bu müjdeyi?”
Efendi hazretleri kendi mücâdelesini paylaşır: “Ben bugün dersin yetişmesi için 450 kilometre geldim. 450 kilometre gelmeyebilir miydim? Evet — bayram, bayram, bayram.”
Halaka-i Zikrullaha İncitme Yasağı: Şeyh Mehmed’in “Geylânî Kapı Gibi Arkanda”
Sohbetin en hassas bölümlerinden biri, dervişler arasındaki edep meselesidir. Efendi hazretleri kuvvetli bir hüküm koyar: “Dervişler arasında çok müdahaleci olmayın. Tasavvuf-tarîkat edep terbiyesidir. Birisi o esnâda ilâhîye düşmüş, ilâhîyi söylüyor — sen onu müdahale etme. Bilmiyordur, düşmüştür. Onu üzme, kırma, incitme. İnsanları mutsuz etmek bize fayda getirmez.”
Sohbete katılan herkesin Allâh’ı zikretmek için geldiğini hatırlatır: “Burada para, pul, mal, makâm, mevki dağıtmıyor. Üstünüzde varsa ‘yok’ diyor. Buna rağmen herkes toplanıyor — Allâh için gelmiş. Allâh sizi bayrama getirmiş. Kalkıp size ters davranırsan Allâh sizden hesabını sorar.”
Çok ciddî bir hüküm: “Birine sert davrandın, birine tepeden davrandın, birini kırdın, birini üzdün — sen giricisin dergâhdan. Allâh kendisini zikredeni kendisi korur. Sen Allâh’ın sevdiğine dokunursan Allâh sana da dokunur. Sen Allâh’ın sevdiğine bir yumruk vurursan Allâh sana bir yumruk vurur.”
Efendi hazretleri kendi şeyhi Şeyh Mehmed’in (Çorumlu Hacı Mustafa Efendi) söylediği önemli sözü nakleder: “Mustafa Efendi, rahat ol oğlum. Mâşâ’allâh, Hz. Geylânî kapı gibi arkanda duruyor. Sana birisi zarar verecek olsa kılıç elinde, kellesini alıverir.” Söyleli 19-20 yıl olduğunu, gerçekten kim aleyhine konuştuysa felç-aklını yitirme-iflas geldiğini gözlemlediğini söyler.
Hz. Geylânî hazretlerinin meşhûr sözünü hatırlatır: “Bizim kılıcımız kınından çıkıyor, böyle dururuz. Aptallar bizim kılıcımıza vururlar. Ne yapayım kardeşim, aptalsan gidip vuracaksın kılıca körü körüne.”
Sonuç olarak: “Sakın ha, kardeşler birbirleriyle didişmesinler. Didişen kaybeder. Birbirlerinin eksiğini-gediğini araştırmayın. Özel hayatlarını araştırmayın. ‘Başkasından duyduklarınızı söylemeniz size yalan olarak yeter’ hadîs-i şerîfi.”
Sohbetten Çıkan Ameli Dersler
- Hasta-ameliyatlı kişi namazını yapabildiği şekilde kılar — oturarak, ima ederek, yan yatarak
- Otobüs/binekte zaruret hâlinde namaz kılınır — sahabe atın-devenin üzerinde nâfile kılmıştır
- Borcu olanın sadakası kabul olmaz; Hz. Peygamber borçlu sahabenin cenâzesini kıldırmamıştır
- “Ben oldum/şu mertebeye geldim” demek manen yıkılmaktır — anladığı anda anlamadığı çıkar
- Tasavvufta makâmın sonu yok — Hz. Peygamber bile “hakkıyla kulluk edemedim” dedi
- Rant para değildir: alkışlanmak, sevilmek, dinlenilmek, kıymetli görünmek de ranttır
- “Sizin en hayırlınız etrafına en fazla faydası dokunanınızdır” — hadîs-i şerîf
- Dilden, elden ve apış arasından emin olmak — Yûnus’un “elden geleni yersin, dile geleni dersin” eleştirisinin tersi
- Oy kullanma şahsî tercihtir ama tavsiye edilmiştir — “ümmetim yanlışta toplanmaz” hadîsince
- Üç şart imân selameti getirir: farzları yerine getirme, nâfilelerle yaklaşma, Allâh’ı sevme
- Nâfileler Hz. Peygamber’in HÂLİdir, farzlar EMRİdir
- Sigara haramdır — kişinin DNA-hormonlarını bozar, çocuğa aktarır
- Sigarayı bırakmak iradeyle 1 saatte mümkündür — “bırakamıyorum” diyen yalan söylüyor
- Tasavvuf bir disiplin yoludur; disiplinsiz tasavvufî hayat yoktur
- Halaka-i zikrullah manevî bayramdır — dersi zevk için çeken başka yere gitsin
- Halaka-i zikrullaha katılan kardeşi kırmak-incitmek dergâhtan çıkarılma sebebidir
- Şeyh Mehmed: “Hz. Geylânî kapı gibi arkanda duruyor” — manevî muhâfaza
- Bilmediğin-görmediğin şeyleri konuşma
Bibliyografya — Zikredilen Kaynaklar
- Kur’ân-ı Kerîm: Âl-i İmrân 31; Mâide 54
- Hadîs-i Şerîfler: “Borcu olanın sadakası kabul olmaz”; Borçlu sahabenin cenâzesi; “Ümmetim yanlışta toplanmaz”; “Sizin en hayırlınız etrafına en fazla faydası dokunanınızdır”; “Sizin en hayırlınız elinden, dilinden, apış arasından emin olunanınızdır”; Üç hak hadîsi; “Yapmadıklarınızı tavsiye etmeyiniz”; “Cebrâîl ile görüşmek olmasaydı her gün soğan-sarımsak yerdim”; “Başkasından duyduklarınızı söylemen sana yalan olarak yeter”
- Hadîs-i Kudsî: “Siz Allâh’a hüsn-i zan besleyiniz, sû-i zan beslemeyiniz”
- Fıkıh: Hanefî mezhebinde hasta namazı (oturarak/ima ile); binekte nâfile namaz fetvâsı; sonradan müctehidlerin zarûret hâlinde farzları binekte kılma fetvâsı; abdest-yıkanma hükümleri
- Tasavvuf Klasikleri: Yûnus Emre’nin “eline geleni yersin, dile geleni dersin” beyti; Hz. Geylânî’nin “kılıcımız kınında dururuz” sözü
- Şeyh Mehmed (Çorumlu Hacı Mustafa Efendi): “Hz. Geylânî kapı gibi arkanda” iltifâtı
- Tasavvuf Istılâhları: Nefis mertebeleri (emmâre, levvâme, mülhime, mutmainne, raddiye, mardiye, sâfiye), kahhâr esmâsı, rant türleri, halaka-i zikrullah, vuslat, hayret, “oldum” yanılgısı
Sohbetin Özeti
5. Dergâh Sohbetinde Mustafa Özbağ Efendi; ameliyat olan kişinin namazını yapabildiği şekilde kılması gerektiğini, otobüs/binekte zaruret hâlinde namaz kılınabileceğini, borcu olanın sadakasının kabul olmadığını ve Hz. Peygamber’in borçlu sahabenin cenâzesini ödenince kıldırdığını, “ben oldum/şu mertebeye geldim” demenin manen yıkılma olduğunu, makâmın-vuslatın sonu olmadığını ve Hz. Peygamber’in “hakkıyla kulluk edemedim” duruşunu, alkışlanmak-dinlenilmek-kıymetli görünmek gibi rant türlerinin ihlâs dışında olduğunu, “en hayırlınız etrafına en fazla faydası dokunan” hadîsini ve dilden-elden-apış arasından emin olma şartlarını, oy kullanmanın şahsî tercih olmakla beraber tavsiye edildiğini, üç hak hadîsi ile İslâm’dan nasîbi olan kulun cehenneme atılmayacağı ümîdini, farzları yerine getirip nâfilelerle Allâh’a yaklaşmak ve Allâh’ı sevmek üçlü disiplinini, nâfilelerin Hz. Peygamber’in HÂLİ olduğunu (farzlar EMRİ), kendi sigara bırakma menkıbesini ve iki buçuk paket sigarayı bir saatte bıraktığını, sigara içen anne-babanın DNA-hormonlarının bozuk olduğunu ve çocuğa aktardığını, halaka-i zikrullahın bir manevî bayram olduğunu ve dersi zevk için çekenin başka yere gitmesi gerektiğini, halaka-i zikrullaha katılan kardeşleri kırmak-incitmek-üzmek-tepeden bakmanın dergâhtan çıkarılma sebebi olduğunu ve “Allâh’ın sevdiğine dokunan Allâh’tan hesap görür” hakîkatini, Şeyh Mehmed’in “Hz. Geylânî kapı gibi arkanda” iltifâtını ve bilmediği-görmediği şeyleri konuşmamak gerektiğini tafsîlâtlı bir şekilde açıklamıştır.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — 5. Dergâh Sohbeti | Video: YouTube | Playlist: Dergâh Sohbetleri Serisi