Allah’ın: Şevval Oruçları ve Oruç Fazileti
Şevval ayında altı gün oruç tutan kimse, bütün yılını oruçlu geçirmiş gibi sevaba girer. Bütün kardeşler bu noktada Şevval oruçlarını ihmal etmesinler. Hadis-i şerifte ‘üst üste’ buyurulduğu için mümkün olanlar, müsait olanlar üst üste tutsunlar. Her ne kadar Hanefiler üst üste tutulmasa da olur, tek tek veya ikişer üçer de tutulabilir deseler de, biz tercih olarak üst üste tutarız. Aralarında kazaları olan kardeşler kazalarını da tutsunlar.
Peygamber Sallallahu Aleyhi ve Sellem Efendimiz ashabına oruç hususunda dereceleri şöyle bildirmiştir: Bazı sahabelere ‘Bir gün boş, bir gün dolu tut’ buyurmuş ve bunu Davud Aleyhisselam’ın orucuna benzetmiştir. Ancak kendisi visal orucu tutmuş; orucu açmadan ikincisini, üçüncüsünü tutmuştur. ‘Bugün Muhammed’in evinde yiyecek bir şey var mı?’ diye sorulduğunda ‘Yok ya Resulallah’ cevabı alınınca ‘Bugün Muhammed’e oruç düştü’ buyurmuştur. Sevgili için yapılanı sayma; çağlayanlar gibi oruca koş, zikrullaha koş, sohbete koş.
Oruçlunun Ağız Kokusu ve Misvak
Peygamber Efendimiz buyurmuştur: ‘Oruçlunun ağız kokusu bana misk-i amber gibi gelir.’ Oruçlunun ağzında dolaştıracağı tek şey misvaktır ve misvak kullanmak sünnettir. Eski sakız — şekersiz, nane’siz tav sakızı — orucu bozmaz ama mekruhtur. Ancak bugünkü şekerli, naneli, vanilyalı sakızlar orucu bozar. Misvak kullanın; arabanızda misvak muhakkak bulunsun. Gece yolculuğunda misvak ağzınıza alın, uykuyu giderir. Misvak kullanırken ‘Allahümme salli ala seyyidina Muhammed’ deyin.
Akrabalık Bağlarını Korumak
Allah akrabalarla bağı kesmemeyi emretmiştir. Bunun dereceleri vardır: Birincisi, birisi size selam verdiğinde veya gelmek istediğinde mahkum ve malum dairede ilişkinizi devam ettirmek — bu farz noktasıdır. İkincisi, normal herkes gibi akraba bağlarını küçük büyük gözetmeksizin korumaktır. Üçüncüsü ve en üstünü ise gelmeyene senin gitmendir, selam vermeyene senin selam vermendir. Bu, ariflerin ve velilerin işidir.
Ancak bir kimse sizi günah-ı kebaire sevk ediyorsa, Allah’ın sevmediği ve istemediği şeylere yönlendiriyorsa, o kimselerle birlikteliğiniz Allah’ın düşmanlığını kazandıracaksa bundan uzak durun. Çünkü Allah için sevmek, Allah için buğz etmek imandır, hatta iman-ı kamildir. İnsanlar sevdikleriyle beraber haşrolunurlar.
Allah İçin Sevmek ve Allah İçin Buğz Etmek
İnsanlar bu dünyada neyi seviyorlarsa, öbür dünyada da onunla beraber olurlar. Cehennemlik amellerle haşır neşir olan cehennemdedir; cennetlik amellerle meşgul olan cennettedir. Allah’la hemhal olan, O’nu zikredip sünnete bağlanan, öbür dünyada Allah’la ve Peygamber Efendimiz’le beraber olacaktır.
Hazreti Ebu Bekir Efendimiz buyurmuştur: ‘Bana arkadaşını söyle, senin dinini söyleyeyim.’ Sevdiklerimiz dinimizin göstergesidir. Münafıkları seviyorsan münafıklarla berabersin; faizcileri, kumarbazları, dinsizleri seviyorsan onlarla berabersin. Nice insanlar o günahı işlemedikleri halde, o günahı işleyenleri severek aynı azabı çekerler. Nice insanlar da ibadeti yapamadıkları halde, ciğeri o ibadetle yandığı için yapanlardan daha fazla derece kazanırlar.
Zikrullah: En Büyük İş
Dünya lanetlenmiştir, dünyanın içerisindekiler de lanetlenmiştir. Ancak Allah’ın zikri, onu öğreten ve öğrenen müstesnadır. Allah’ın zikri o kadar büyük bir ibadettir ki, onu yapan kimse lanetlenmiş bir bölgeye dahi girse ve oraya gökten taş yağsa, o zikreden kimse zarar görmez. Cenab-ı Hak onu muhafaza eder, korur.
Allah, Kur’an-ı Kerim’de beyan etmiştir: ‘Allah’ı zikretmek en büyük iştir.’ Bu büyük işi büyük insanlar yapar: peygamberler, veliler, arifler, sadıklar ve velilerin etrafında duranlar. Küçük insanlar küçük işlerle uğraşır. Allah’ın zikri gerçeksizlik kaldırmaz, vefasızlık kaldırmaz, sahtekarlık kaldırmaz, yaltaklanma kaldırmaz.
Ahmet Duran Abi kırk yıldır ehli tarikattadır. Kırk yıldır zikrullah halakasında durur. Yağmur yağmış, kar yağmış, çamura batmış, yaralanmış, berelenmiş — ama kırk yıldır Allah’ı zikreder. Üç tane şeyh görmüş, üçünü de elleriyle görmüş. Çorumlu Hacı Mustafa, ondan önceki Hacı Ali Baba, Hacı Alaiddin — bunlar yıllarca halakada sebat etmiş büyüklerdir. Cenab-ı Hak yirmi yıldır bize de nasip etti; zikrullah halakasından kalkan kimselere ‘Affolmuş olarak kalkınız’ buyurulmuştur.
Çocukları Dizinin Dibinden Ayırmamak
Çocuklarınızı dizinizin dibinden ayırmayın. Burnunuzun ucundan ayırmayın. Erkek çocuğunu elinden tut, getir götür, camiye götür. Kız çocuğunu annesi dizinin dibinden ayırmasın. Haram helal noktasında değil, tavsiye olarak söylüyorum: televizyonları görüyorsunuz, sokakları görüyorsunuz. ‘Benimki yapmaz, benimki olmaz’ demeyin, Allah muhafaza eylesin. Gözünüzün önünden ayırmayın.
Hırsızlık ve Nefsi Müdafaa
Evinde hırsız yakalarsan öldüremezsin. Dinen de, şeriaten de öldürülmez. Sen malını korumaya çalışırsın, canını korumaya çalışırsın. Ama boğuşma esnasında o senin canına kast ederken, namusuna tecavüz etmeye kalkarken onu öldürdüysen katil olmazsın; hırsız iki kere katil olur. Bir kimse malını, canını, namusunu, evini korurken öldürülürse şehit hükmündedir. Ancak hırsızı etkisiz hale getirdikten sonra öldürmek caiz değildir.
Rivayetü’l-Adeviyye Hazretleri’nin kıssasında anlatıldığı gibi, evine hırsız girdiğinde ‘şurada ekmek var, istersen al; şurada kilim var, istersen al’ demiş; hırsız utanmış ve iman etmiştir. O günün hırsızları edepliydi, bugünün hırsızları arsızdır.
Hesap ve Kitap Tutmak
İşverenler iş yerlerini zabıt altında tutsunlar. Hesaplarını, kitaplarını kontrol altında tutsunlar. Milleti hırsızlığa sevk etmesinler. ‘Bu tanıdıktır, bu abimdir, bu kayınpederimdir’ demesinler. Kadın kocasının parasını çalıyor, çocuk ana babasının parasını çalıyor, ortaklar birbirini aldatıyor. Kapını aralık tutarsan insanlar hırsız olur; hesabına kitabına bakmazsan insanlar hırsız olur. Mümin vakarlıdır; her şeyine sahip çıkar.
Allah’ın Sevdiklerine Koşmak
Cenab-ı Hak, Musa Aleyhisselam’a buyurmuştur: ‘Eğer sen bir hastayı ziyaret etmiş olsaydın, beni onun yanında görecektin. Eğer bir fakiri doyurmuş olsaydın, beni onun yanında görecektin. Eğer bir yetimin başını okşasaydın, beni okşamış gibi olacaktın.’ Bu hadis-i kutside Allah, sevdiği amelleri açıkça bildirmiştir.
Yetimin başını okşadığında o el Allah’ın eli olacak; kimsesiz kimseye bir kimselik yaptığında ‘Bu benim elim değil, bu Allah’ın eli; Allah beni burada alet olarak kullandı, rızkını benim üzerimden verdi’ diyeceksin. Karşılık bekleme, tebessüm bekleme, teşekkür bekleme. Beklersen ihanet edersin, vefasızlık edersin.
Hazreti Hasan Efendimiz Örneği
Yolunuzun piri Hazreti Hasan Efendimiz’i kendinize rehber seçin. O geceleri kalkıp küfeyle fakir fukaraya dağıtırdı, dullara, yetimlere, hastalara bakardı. Sessiz sedasız, çatı pat yapmadan, gösterişe düşmeden hizmet ederdi. Bu yol, Muhammed Mustafa’nın yoludur; O’nun izine düşün, O’nun kokusuna düşün. O sizi Allah’a vuslat ettirecektir.
Kaynakça
- Hadis: ‘Kim Ramazan orucunu tutar, ardından Şevval’den altı gün oruç tutarsa, bütün seneyi oruçla geçirmiş gibi olur.’ (Müslim, Siyam, No: 1164; Ebu Davud, Savm, No: 2433; Tirmizi, Savm, No: 759)
- Hadis: ‘Oruçlunun ağzının kokusu Allah katında misk kokusundan daha güzeldir.’ (Buhari, Savm, No: 1894; Müslim, Siyam, No: 1151)
- Hadis: Hz. Ebu Bekir (r.a.): ‘Bana arkadaşını söyle, senin dinini (ahlakını) söyleyeyim.’ (Ebu Davud, Edeb, No: 4833)
- Hadis: ‘Kişi sevdiğiyle beraberdir.’ (Buhari, Edeb, No: 6168; Müslim, Birr, No: 2640)
- Hadis: ‘İmanın en sağlam kulpu Allah için sevmek, Allah için buğz etmektir.’ (Ahmed b. Hanbel, Müsned, IV/286; Beyhaki, Şuabu’l-İman, No: 14)
- Hadis-i Kutsi: ‘Ya Musa! Ben hasta oldum, ziyaretime gelmedin; aç oldum, doyurmadın…’ (Müslim, Birr, No: 2569)
- Hadis: ‘Dünya lanetlenmiştir, dünyada olan her şey lanetlenmiştir. Ancak Allah’ın zikri ve O’na yaklaştıran şeyler, alim ve ilim taliplisi müstesna.’ (Tirmizi, Zühd, No: 2322; İbn-i Mace, Zühd, No: 4112)
- Kur’an: Ankebut Suresi, 29/45 — ‘Allah’ı zikretmek elbette en büyük (ibadet)tir.’
- Kur’an: Ahzab Suresi, 33/21 — Peygamber Efendimiz’in güzel örnekliği (üsve-i hasene)
- Kuduri, el-Muhtasar — Sakız çiğneme ve oruç hükmü: şekersiz tav sakızı mekruh, şekerli sakız orucu bozar
- İmam Gazali, İhyau Ulumi’d-Din, Kitabu’s-Savm — Oruç adabı, visal orucu ve nefsin terbiyesi
- Rabia el-Adeviyye (r.anha) — Hırsız kıssası: evine giren hırsıza merhamet gösterip iman ettirmesi (Feridüddin Attar, Tezkiretü’l-Evliya)
- İbn-i Abidin, Reddü’l-Muhtar — Nefsi müdafaada öldürmenin hükmü ve sınırları
Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi