Gerçekten Allâh Yolunda İsen — Allâh Yolunda Yürüyene Düşman Olmaman Lâzım

Gerçekten Allâh yolunda isen — Allâh yolunda yürüyene düşman olmaman lâzım. Bu basit ama derin bir prensiptir. Mü’min mü’minin kardeşidir; aynı yolda yürüyen iki mü’min — birbirine düşman olmamalı. Mezhep farkı, tarîkat farkı, kişisel kanaat farkı — bunlar Müslüman kardeşliğinin önüne geçmemeli. Sahih bir mü’min, kendisi gibi sahih başka bir mü’mine düşmanlık etmez.

Müslüman Kardeşliği — Kur’ânî

«Mü’minler ancak kardeştirler» (Hucurât 10). Bu âyet kesindir. Müslümanlar arasında kardeşlik bir doğa kanunu gibi. Renk, dil, milliyet, mezhep farkı bu kardeşliği bozmaz. Aynı kıbleye yönelen, aynı Allâh’a inanan, aynı Peygamberi takip eden mü’minler — bir vücûdun azâlarıdır.

Mezhep Farkı — Kardeşliği Bozmaz

Mezhep farkı kardeşliği bozmaz. Hanefî, Şâfiî, Mâlikî, Hanbelî — hepsi Ehli Sünnet. Aynı Kur’ân, aynı sünnet, aynı temel akîde. Sâdece fıkhî detaylarda farklılıklar var; ki bu Allâh’ın rahmetidir. Mezhepler arası düşmanlık — şer’î olarak yasak. Mü’minler birbirini eleştirmek yerine — anlamaya çalışmalı.

Tarîkat Farkı — Kardeşliği Bozmaz

Tarîkat farkı da kardeşliği bozmaz. Nakşibendî, Kâdirî, Rifâî, Mevlevî, Halvetî — hepsi sahih tasavvuf yolları. Her birinin kendi metodu, virdi, silsilesi var; ama hepsi Hz. Peygamber’e ulaşır. Tarîkatler arası rekâbet — sahih sufînin tavrı değil. Mevlânâ Şemsi Tebrîzî’yi sevdi; İmâm Rabbânî de Kâdirî yolundan istifâde etti.

Bir Cemâat Diğerini Eleştirir

Modern dönemde bir cemâat diğerini eleştirir; bu Müslüman birliğini büyük ölçüde zayıflatır. «Sizin şeyhinizin işi yok»; «Onların metodu yanlış»; «Bunlar gerçek tasavvuf değil» tarzı eleştiriler — düşmanlığa açıyor. Hâlbuki Allâh yolunda yürüyenler birbirlerini desteklemeli.

Düşmanlığın Sebepleri — Nefs

Mü’minler arası düşmanlığın sebepleri nefisten kaynaklanır. 1) Kıskançlık — diğerinin başarısına dayanamamak. 2) Kibir — kendi yolunu daha üstün görmek. 3) Hased — diğerinin nimetinin gitmesini istemek. 4) Cehâlet — diğerini tam tanımamak. Bu nefisten kaynaklı sebepler — sufînin terbiye edilmesi gereken yönleri.

Ortak Düşman — Birleştirir

Müslümanların ortak düşmanları var: şeytân, nefs, dünyâ, küfür sistemleri. Bu ortak düşmanlara karşı birlik gerek. İçten birbirinden vakit harcayan Müslümanlar — dış düşmana fırsat verir. Ümmet târihindeki büyük yıkımlar — hep iç ayrılıktan oldu.

Pratik Tavsiye — Hayır Görme

Pratik tavsiye: Müslüman kardeşinin tavırlarında hayır görme alışkanlığı edinmek. «Bunu yapıyor demek ki bir hikmeti var», «Bu metodu kullanıyor demek ki ona uyuyor», «Bizden farklı olsa da Allâh yolundadır». Bu olumlu bakış kardeşliği güçlendirir; düşmanlığı azaltır.

Niyâz — Müslüman Kardeşliği

Niyâz: «Yâ Rab, beni Müslüman kardeşliğinin değerini bilen bir mü’min eyle. Mezhep ve tarîkat farkı sebebiyle başka Müslümanlara düşman olmaktan beni koru. Nefsimin kıskançlık, kibir, hased duygularından beni temizle. Allâh yolunda yürüyen herkesi kardeş kabûl etme tevfîki ver. Ümmetimizin birlik içinde olmasını nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi kardeş mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Kardeşlik, Mezhep, Tarîkat. → Tasavvuf Sözlüğü