Bir Kimsenin Fayda Verdiği Her Şey Cömertliktir

Bir kimsenin faydasına olan her şey cömertliktir. Cömertlik sâdece para verme değildir; bir kimseye fayda vermeyi içerir. Söz ile, davranış ile, vakit ile, yardım ile — hepsi cömertlik kategorisinde. Bu, cömertliğin geniş anlamı. Mü’min para verecek gücü olmasa bile cömert olabilir: Söz ile, hizmet ile, vakit ile.

Cömertliğin Geniş Tanımı

Cömertlik dar anlamda para verme; geniş anlamda fayda verme. Bu geniş tanım Hz. Peygamber’in hadîsleriyle desteklenir. «Kardeşine bir gülümseme bile sadakadır» buyurmuştur. Gülümseme — fayda. «İyiliği emretmek, kötülükten alıkoymak sadakadır.» Söz — fayda. Cömertlik böyle geniş kapsamlıdır.

Mâli Olmayan Cömertlik — Fakire Açık

Mâli olmayan cömertlik fakire açıktır. Para yoksa bile insanlar cömert olabilir: Yaşlıya yardım etmek, hasta ziyâret etmek, bilgi paylaşmak, gülümsemek, dua etmek, dinlemek. Bütün bunlar fayda. Bu yüzden fakir bahaneye sığınmamalı; «param yok, cömert olamam» dememeli. Cömertlik herkes için.

Bilgi Cömertliği — Modern Önemi

Bilgi cömertliği modern dönemde önemlidir. İnsanlar bilgi açgözlüsü olabilir; öğrendiklerini paylaşmak istemezler. Halbuki bilgi paylaşıldıkça artar. Mü’min bildiğini paylaşır; başkasını da bilgilendirir. Bu, en yüksek cömertliklerden biri. «Bildiğini öğret, bilmediğini öğren» Hz. Peygamber’in sünneti.

Zaman Cömertliği — Modern Lüks

Zaman cömertliği modern lükstür. Herkesin zamanı az; veren büyük şey veriyor. Hasta yakınına zaman ayırmak, çocuğuna oyun oynamak, eşine vakit ayırmak — hepsi cömertlik. Modern dönemde para vermek belki kolay; vakit ayırmak zor. Vakit veren cömert mü’min en çok takdir edilir.

Sevgi Cömertliği — Hisbe

Sevgi cömertliği hesâpsız sevme demektir. Mü’min sevgisini esirgemez; bol vermek. Eşine, çocuğuna, ailesine, ihvânına bol sevgi. Bu, mâneviyâtî bir cömertlik. Sevgi vermek sevgi alınmasını sağlar; karşılıklı bir döngü kurar. Sevgisini tutan kişi karşıda da sevgisizlik bulur.

Cömertlik — Allâh’a Yakınlaştırır

Cömertlik Allâh’a yakınlaştırır. «Cömert Allâh’a yakın» Hz. Peygamber’in sözü. Her cömert davranış mü’mini Allâh’a bir adım yaklaştırır. Para vererek de, söz söyleyerek de, vakit ayırarak da. Bu yakınlaşma yıllar boyu birikir; ve mü’min Allâh’a çok yakın olur. Cimri ise uzak kalır.

Niyâz — Geniş Cömertlik İçin

Niyâz: «Yâ Rab, beni geniş cömertliğe sahip bir mü’min eyle. Sâdece para değil; söz, vakit, sevgi, bilgi cömertliği veren bir kul yap. Para olmadığında bile başkasına fayda veren bir mü’min eyle. ‘Param yok’ bahanesini kabul etmeyen; her şeyden cömert davranan bir kul yap. Senin yakınlığına yaklaştır.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi geniş cömertlikle dolu mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Cömertlik, Fayda, Sadaka. → Tasavvuf Sözlüğü