Cömertin Hayır-Hasenât Defteri Kapanmaz

Cömert kimsenin hayır-hasenât defteri kapanmaz. Yâ’nî mü’min cömert ise, ölümünden sonra bile hayır defteri açık kalır. Çünkü onun verdiği sadaka, kurduğu çeşmesi, diktiği ağacı, yetiştirdiği talebeleri — hepsi ondan sonra da sevap kazandırmaya devâm eder. Cömertlik kalıcı sadakadır; ve mü’mini âhirette bile beslemeye devâm eder.

Cömert — Allâh’ın Sevdiği

Cömert Allâh’ın sevdiği kuldur. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem «Cömert Allâh’a yakın, cennete yakın, insanlara yakın, cehennemden uzak; cimri Allâh’tan uzak, cennetten uzak, insanlardan uzak, cehenneme yakın» buyurmuştur. Cömertlik mü’minin temel sıfâtı. Cimri mü’min mü’minlik düzeyinde eksik.

Hayır Defteri Açık Kalır — Hadîs

Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem «İnsan ölüğünde ameli kesilir; ancak üç şey hâriç: Sâlih evlat, yararlı ilim, kalıcı sadaka» buyurmuştur. Cömert kimse bu üç şeyden birkaçını bırakır: Sâlih evlat (yetiştirdiyse), yararlı ilim (paylaştıysa), kalıcı sadaka (verdiyse). Bu üç kaynak ona âhirette de hayır akıtmaya devâm eder.

Kalıcı Sadaka — Misaller

Kalıcı sadaka misalleri çoktur: Çeşme yaptırmak — su içen herkes için sevap. Yol açmak — geçenler için sevap. Ağaç dikmek — meyvelerini yiyenler için. Kur’ân hazırlatmak — okuyanlar için. Mescid yapmak — namaz kılanlar için. Bütün bunlar ölümden sonra da sevap kazandırır. Cömert mü’min bu kategorilere yatırım yapar.

Mâli Cömertlik — Birinci Tür

Mâli cömertlik birinci tür. Zekât (farz), sadaka (sünnet), hayır işleri (gönüllü). Mü’min malını Allâh için harcar; fakire verir; ihtiyaç sahibine yardım eder. Bu harcamalar ona âhirette en büyük yatırım. Hz. Peygamber «Allâh için verdiğinden başka mal sahibe değil» buyurmuştu.

Söz Cömertliği — İkinci Tür

Söz cömertliği ikinci tür. Hayır söylemek, tatlı dilli olmak, başkasını teşvik etmek, bilgi paylaşmak. «Bir kelime ile bir kalbi açan, hazinelere bedel iş yapmıştır» Hz. Peygamber’in sözüdür. Söz cömert mü’min başkalarını mâneviyâta yöneltir; ve onların sevabından da hisse alır.

Vakit Cömertliği — Üçüncü Tür

Vakit cömertliği üçüncü tür. Mü’min vaktini Allâh için, mü’min kardeşi için, hayır işleri için harcar. Modern dönemde vakit en kıymetli — ve cömert vakit harcayan büyük ecir kazanır. Hastaya zaman ayırmak, yetimle ilgilenmek, sohbet için yola çıkmak — bunlar vakit cömertliği.

Niyâz — Cömert Bir Mü’min

Niyâz: «Yâ Rab, beni cömert bir mü’min eyle. Mâli, söz, vakit cömertliği — hepsinde örnek olmamı nasîb et. Ölümden sonra defterimin kapanmaması için kalıcı sadakalar bırakmamı sağla. Sâlih evlat yetiştirmeyi, yararlı ilim bırakmayı, kalıcı eserler vermeyi nasîb et. Cimrilikten beni koru.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi cömert mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Cömertlik, Sadaka, Kalıcı Amel. → Tasavvuf Sözlüğü