İslam aleminde yanlış örnekler var diye nasıl hepsini kötü görürsün

İslâm Âleminde Yanlış Örnekler Var Diye — Nasıl Hepsini Kötü Görürsün?

İslâm âleminde yanlış örnekler var diye — nasıl hepsini kötü görürsün? Bu adâletsizdir. Birkaç kötü Müslüman’ın davranışına bakarak — bütün ümmeti yargılamak — büyük bir hatâdır. Her toplumda iyiler ve kötüler vardır. Müslümanlar arasında da sâlihler, ihlâslılar, fedâkârlar mevcûddur — kötülerin yanında. Mü’min ümmetin tümünü tanımalı; sâdece kötü örneklere bakarak karar vermemeli.

Kötü Örnekler — Her Yerde Vardır

Kötü örnekler her toplumda vardır. Hristiyan toplumda da; Yahûdi toplumda da; ateistler arasında da. Müslümanlar farklı bir tür değil; insandır; günah işleyebilir. Bu evrenseldir. Müslümanları «hepsi kötü» olarak nitelemek — adâletsiz bir genelleme.

Hz. Peygamber’in Tavrı

Hz. Peygamber’in tavrı şuydu: Münâfıkların kötülükleri açıkça yapılsa bile — onları tek tek değerlendirdi; bütün Medîne halkını sorumlu tutmadı. Yahûdilerin bir kısmı ihânet etti — başka bir kısmı sözünde durdu; ayrım yaptı. Bu adâletli tavır. Modern mü’min de aynı şekilde — birey bazında değerlendirmeli.

İyi Örnekler — Görmek Gerek

Ümmette iyi örnekler de var. Sâlih âlimler, ihlâslı mürşidler, fedâkâr hizmet ehli, ihlâslı esnaflar, dürüst memurlar, namuslu kadınlar, edebli çocuklar. Bunları görmemek — körlüktür. Mü’min hem iyiyi hem kötüyü görmeli; iyiyi takdîr etmeli; kötüden uzak durmalı.

Modern Medya — Kötüyü Öne Çıkarır

Modern medya Müslümanların kötü örneklerini öne çıkarır. Terörist saldırılar, suç olayları, skandallar — sürekli haberlerde. İyi örnekler — fakîre yardım eden Müslüman, sahih ilim öğreten âlim, ihlâslı kul — haber değeri yok sayılır. Bu çarpık görüntü Müslümanları «kötü» göstermek için kasıtlıdır.

Mü’minin Görevi — Adâlet

Mü’minin görevi adâlettir. «Bir kavmin size olan kini, sizi adâlet etmemeye sevketmesin; adâlet edin; bu takvâya daha yakındır» (Mâide 8). Bu âyet düşmanlara bile adâleti emrediyor. Mü’min — Müslüman olsun olmasın — herkese adâletli davranmalı. Bütün ümmeti birkaç kötü örnekle yargılamak — adâletsizliktir.

«Hepsi Aynıdır» — Yanlış Düşünce

«Müslümanların hepsi aynıdır», «Hocaların hepsi paragözdür», «Şeyhlerin hepsi sahtekardır» — bu yanlış genelleme. Sahih ile sahteyi ayırt etmek gerek. İyi Müslüman’ı görüp takdîr etmek; kötüyü tanıyıp uzak durmak. Bu ferâset gerektirir; yüzeysel düşünmek yetmez.

Kendi Davranışlarımız — Önce

Kendi davranışlarımız önce gelir. Eğer ümmette kötü örnekler varsa — biz iyi örnek olmaya çalışmalıyız. Eğer Müslümanlar zayıfsa — bizimle başlayan değişim olabilir. Sürekli başkalarını eleştirip kendisini ihmâl eden mü’min — çözümün parçası değil; problemin parçası.

Niyâz — Adâletli Bakış

Niyâz: «Yâ Rab, beni Müslümanlara adâletle bakan bir mü’min eyle. Birkaç kötü örnekle bütün ümmeti yargılama hatâsından beni koru. Medyanın çarpık görüntüsünden kurtulma ferâseti ver. Sâlih, ihlâslı, fedâkâr Müslümanları görme bilinci ver. Kendi davranışlarımı her zaman önce sorgulama tevfîki ver. Mâide 8’in adâlet emrini hayatımda uygulamamı nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi adâletli mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Adâlet, Ferâset, Ümmet. → Tasavvuf Sözlüğü

Ek kaynaklar:

• Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
• Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluÅŸu.
• Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
• Ä°mam Gazali, Ä°hya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
• Buhari, Ä°man ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
• Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeÅŸlik rivayetleri.
• Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
• Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
• Ä°bn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin ÅŸerhi.
• KuÅŸeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.