Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette namâzdaki ettehiyyât duâsının ne büyük bir manevî sırrı barındırdığını tafsîl eder. Namâzın her oturuşunda okuduğumuz ettehiyyât duâsı «Sözle ve bedenle yapılan bütün tahiyyâtlar Allâh’a mahsûstur» ifâdesiyle açılır; ardından «Ey Peygamber, Allâh’ın selâmı, rahmeti, ve bereketi senin üzerine olsun» der. Peki bu sözleri kimin dilinden kime söylediğimizi hiç düşündük mü? Hz. Mûsâ’ya Allâh Tûr vâdîsinde ağaç aracılığıyla seslenmişti; ağaç bir perdehicâb olmuştu. Muhammed ümmetine ise böyle bir perde yoktur. Her namâz kılan «Rabbimiz, sana hamd olsun» derken Cenâbı Hak «hamd edenlerin hamdini işitir» buyurur. Demek ki Rabb senin dilinden sana sesleniyor — senin dilinden sana vahyediyor. Hz. Meryem’e kupkuru hurma dalını silkeleyen vahy perdesiz geldi; doğrudan kalbine ilhâm olarak ulaştı.
Ettehiyyât: Namâzdaki Manevî Sır
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel sırrı tafsîl ederek başlar: namâzın her oturuşunda okuduğumuz ettehiyyât duâsı derin bir sırrı barındırır. «Sözle ve bedenle yapılan bütün tahiyyâtlar Allâh’a mahsûstur» ifâdesiyle açılan bu duâ ardından «Ey Peygamber, Allâh’ın selâmı, rahmeti, ve bereketi senin üzerine olsun» der. Peki bu sözleri kimin dilinden kime söylediğimizi hiç düşündük mü? Bu hâl namâz esnâsında Allâh’ın mü’mîne kendi dilinden Hz. Peygamber’e selâm gönderttirmesinin manevî hakîkatini ortaya koyar.
Hz. Mûsâ’ya Tûr’da Perdeli Hitâb
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir Kur’ânî hakîkati tafsîl eder: Hz. Mûsâ’ya Allâh Tûr vâdîsinde ağaç aracılığıyla seslendi. Ağaç bir perde, bir hicâb oldu. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Mûsâ vâdînin sağ tarafından mübârek beldedeki bir ağaçtan nidâ olundu» (Kasas 28/30) ve «Mûsâ’ya: Ey Mûsâ! Şüphesiz ben senin Rabbinim» (Tâhâ 20/11-12) buyurmuştur. Hz. Mûsâ’ya seslenen Cenâbı Hak idi; lâkin ağaç bir perde teşkîl ediyordu. Bu hâl Şûrâ Sûresi 51. âyetinde belirtilen vahyin ikinci şeklinin tezâhürüdür: bir perde arkasından vahy.
Muhammed Ümmetine Perdesiz Hitâb
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî hakîkati tafsîl eder: Muhammed ümmetine ise böyle bir perde yoktur. Her namâz kılan «Rabbimiz, sana hamd olsun» derken Cenâbı Hak «hamd edenlerin hamdini işitir» buyurmuştur (Hadîsi kudsî, Buhârî Salât 148, Müslim Salât 55). Demek ki Rabb senin dilinden sana sesleniyor — senin dilinden sana vahyediyor. Bu üslûp ümmeti Muhammed’in vahyî tecellîye ne kadar yüksek bir mertebede olduğunu ortaya koyar. Mü’mîn namâzda hem konuşan hem dinleyen olarak bir manevî hâl yaşar; ve bu hâl tasavvufun en derin mertebelerinden biridir.
Hz. Meryem’e Perdesiz Vahy
Mustafa Özbağ Efendi başka bir vahy misâlini tafsîl eder: Hz. Meryem’e kupkuru hurma dalını silkeleyen vahy perdesiz geldi; doğrudan kalbine ilhâm olarak ulaştı. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Hurma ağacının dalını kendine doğru silkele; üzerine taze hurma dökülür» (Meryem 19/25) buyurmuştur. Bu vahy Hz. Meryem’e doğrudan, melek aracısız geldi. Mûsâ’nın annesine de aynı şekilde vahy edildi; sahâbeye sahîh rüyâlar verildi. «Meryem’e vahyeden sana neden vahyetmesin? Mûsâ’nın annesine vahyeden sana etmesin?» diye sorulmalıdır.
Sâlih Rüyâ ve Vahyin İnkârı
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda muazzam bir kâideyi vurgular: sâlih rüyâyı «boş işler, rüyâyla olmaz» diye reddetmek hem âyeti kerîmeleri hem hadîsleri inkâr etmek demektir. Vahye karşı çıkmak olur. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «Sâlih rüyâ nübüvvetin kırk altı cüzünden biridir» (Buhârî, Ta’bîr 2; Müslim, Rüyâ 6) buyurmuştur. Bu hadîsi şerîf sâlih rüyânın peygamberlik makâmının manevî bir yansıması olduğunu ortaya koyar. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü’mîni rüyâ tâbîrine vakıf, ilhâmvahy farkına vâkıf, ve manevî tecellîlere açık kılar; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur’ânı Kerîm: Şûrâ 42/51; Kasas 28/30; Tâhâ 20/11-12; Meryem 19/25-26; Kasas 28/7; Mâide 5/111; Nahl 16/68.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü’s-Salât 148, hamdedenler hadîsi.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü’t-Ta’bîr 2, sâlih rüyâ hadîsi.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü’s-Salât 55.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü’r-Rüyâ 6.
- Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü’s-Salât.
- Süneni Tirmizî, Kitâbü’s-Salât.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn, namâz esrârı bahsi.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü’l-Ma’ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü’s-Sâlikîn.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu’l-Gayb.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi’u li-Ahkâmi’l-Kur’ân.
- İbn Kesîr, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Vahiy Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet ettehiyyât duâsının namâzdaki manevî sırrını, Hz. Mûsâ’ya Tûr’da perdeli hitâb olduğunu, Muhammed ümmetine perdesiz hitâbın yapıldığını, Hz. Meryem’e perdesiz vahyi, ve sâlih rüyâ ile vahyin inkârının manevî tehlikesini tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Vahiy Sohbetleri
Kaynakça
- Kasas 28/30
- Tâhâ 20/11-12
- Hadîsi kudsî, Buhârî Salât 148, Müslim Salât 55
- Meryem 19/25
- Buhârî, Ta’bîr 2; Müslim, Rüyâ 6
- Buhârî Salât 148, Müslim Salât 55). Demek ki Rabb senin dilinden sana sesleniyor
- Buhârî, Ta’bîr 2; Müslim, Rüyâ 6) buyurmuştur. Bu hadîsi şerîf sâlih rüyânın peygamberlik makâmı
- Buhârî, Kitâbü’s-Salât 148, hamdedenler hadîsi. Sahîhi Buhârî, Kitâbü
- Müslim Salât 55). Demek ki Rabb senin dilinden sana sesleniyor
- Müslim, Rüyâ 6) buyurmuştur. Bu hadîsi şerîf sâlih rüyânın peygamberlik makâmının manevî bir y
- Müslim, Kitâbü’s-Salât 55. Sahîhi Müslim, Kitâbü
- Mâide 5/111
- Nahl 16/68
- Meryem 19/25-26
- Kasas 28/7
- Şûrâ 42/51
- Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi’d-Dîn
- İbn Kesîr, Tefsîru’l-Kur’âni’l-Azîm
- Râzî, Mefâtîhu’l-Gayb
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.