Para Değişiminde Faiz Kuralları
Fazlur Rahmân’ın da belirttiği üzere, Müslümanlar erken dönemlerinden itibâren faiz yasağının ticârî olsun olmasın tüm borç akitlerinde geçerli olduğunu kabûl etmişlerdir. İslâm hukukunun her türden faizi yasakladığı konusunda ittifâk vardır.
Para değişiminde de faiz vardır. Bir şey artıp eksilmese dahi, değişim peşin olmadığında faiz oluşur. Bu, «ribâ’nnesîe» — yâ’nî vâdeli ribâ — olarak adlandırılır. Aynı cins para birimlerinde ise fazlalık da yasaktır («ribâ’lfadl»).
İslâm’da Faiz Yasağının Kapsamı
İslâm’da faiz yasağı çok geniş kapsamlıdır. Yalnızca banka faizi değil; borç verme karşılığında alınan her türlü fazlalık, vâdeli döviz değişimi, peşin olmayan altın–gümüş mübâdelesi de bu yasak kapsamına girer.
Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem buyurmuştur: «Altın altınla misli misline, peşin peşine olmalıdır. Kim artırır veyâ artırmayı isterse, ribâ yapmıştır; alan da veren de eşittir.» (Müslim.) Bu hadîsi şerîf, para değişimindeki faiz kurallarını açıkça ortaya koymaktadır.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Silsile. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.