Borç Verdiğin Kimseden Fazlalık Olarak Aldığın Her Şey Faizdir
İslâm fıkhındaki temel kāide şudur: «Menfaat sağlayan her borç ribâdır.» Bir kimse, başkasına borç vermiş; vâdesi geldiğinde ana paranın üzerine bir fazlalık talep etmişse, bu fazlalık miktarı, türü veyâ hâli ne olursa olsun faizdir, harâmdır. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem bu hükmü açık ve kesin bir şekilde beyân buyurmuştur.
Şayet borçlu kendiliğinden — borç verenin hiçbir şart koymaması ve hiçbir taleb belirtmemesi şartıyla — fazlalık olarak bir hediye getirirse, bu Hanefilerin makûl karşıladığı bir hâdisedir; çünkü Câbir bin Abdullâh radıyallâhu anh rivâyetinde Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in kendisi de Câbir’den aldığı borca karşılık ana paraya bir miktar daha ekleyerek iâde etmiştir. Ancak borç verenin «hediye iste, fark iste, taleb et» davranışı haram zinciri içerisindedir.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Silsile. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.