Faiz Mes’elesi ve Dârü’l-Harp Hükmü

Bir kardeşimiz soruyor: Eşinin arkadaşı bankada parasını faize yatırmış, günlük 150 TL faiz alıyormuş. Eşi de aynısını yapmak istiyormuş. Bu mes’ele hakkında huzursuz olduğunu bildiriyor.

Faizin küllî yasak hükmü

Faiz harâmdır; bu kesindir. Mü’minin mü’minden fazlalık alması, ne sûretle olursa olsun, faizdir ve harâmdır. Kur’ânı Kerîm’de açık âyetlerle ribâ yasaklanmış, hadîsi şerîflerde de bütün veçhesiyle la’netlendiği bildirilmiştir. Bu yasak; ister tüketim ödüncü olsun, ister üretim kredisi olsun; ister banka faizi olsun, ister bireyler arası borçtaki fazlalık olsun — bütün ribâ türlerini kapsar.

Hanefî mezhebinde dârü’lharp istisnâsı

Ancak Hanefî mezhebinde dârü’lharpta mü’min ile kâfir arasında faiz hükmünün geçerli olmadığı yönünde bir içtihâd vardır. Bu içtihâdın delili Hz. Mekhûl rivâyetidir; İmâmı A’zam Ebû Hanîfe hazretleri bu kāideyi esâs almıştır. Dârü’lharp, İslâm hukukunun uygulanmadığı her yerdir.

İmâm Muhammed ve İmâm Ebû Yûsuf’un dârü’lharp tanımı

İmâm Muhammed eş-Şeybânî’ye göre bir yerde İslâm’ın kısâs hukuku uygulanmıyorsa orası dârü’lharptır. Bu, tanımın «esas hüküm uygulanıyor mu, uygulanmıyor mu» ölçüsü üzerinden kurulmuş hâlidir. İmâm Ebû Yûsuf ise iki ilâve şart daha koyar: dârü’lharbe bitişik olması ve daha önce verilen emânların kaldırılmış olması gerektiğini söyler. Bu iki içtihâd farkı, mes’elenin tatbîkında muhtelif tablolar üretir; ancak ribânın küllî yasağı her hâlukârda Müslümanlar arasında geçerlidir.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet serisinden derlenmiştir. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Sünnet, Silsile. → Tasavvuf Sözlüğü‘nün tamamı