Niyeti Samîmî Olan Yanlış Şeyhe de Bağlansa Allâh Onu Doğru Bir Mürşide Yöneltir
Niyeti samîmî olan kişi — yanlış bir şeyhe de bağlansa, Allâh onu bir şekilde doğru mürşide yöneltir. Bu — Cenâbı Hakk’ın geniş rahmetinin bir tezâhürüdür. Çünkü Allâh, kalbe bakar; kalpteki niyeti değerlendirir. Niyet sahihse — yol bulunur. Niyet bozuksa — doğru yola düşse bile fayda görmez. Hadîsi şerîf: «Ameller niyetlere göredir.» Yâni niyet — bütün amellerin kalp tarafıdır. Niyet samîmî olunca — Allâh’ın yardımı gelir; yol gösterilir; hatâlardan korunur; nihâyetinde sahih mürşide ulaştırılır. Bu, sâlikin tesellîsidir.
Niyetin Önemi
«İnneme’la’mâlü bi’nniyyât» — Ameller ancak niyetlere göredir (Buhârî, Müslim). Bu hadîs — bütün İslâm hukukunun temel direklerinden. Niyet — amelin ruhu. Aynı amel — niyeti farklı olduğu için iki kişide farklı değer kazanır. Birinin niyeti Allâh için; ameli kabûl. Diğerinin niyeti gösteriş için; ameli reddedilir. Bu yüzden niyet — her ibâdetin başında.
Yanlış Şeyh Tehlikesi
Tasavvuf yolunda yanlış mürşid tehlikesi vardır. Bazı kişiler — kendilerini «şeyh» ilân ediyor; ama sahih mürşid değil. Kabiliyetleri yok; ilimleri eksik; şer’î hudûda riayet etmiyorlar; sâliklerini terbiye edemezler. Bunlara bağlanan sâlikler — boş yere yıllar harcar. Bu yüzden — sahih bir mürşid bulma — büyük bir özen ister. Soru sormak, araştırmak, gözlem yapmak, danışmak — gerekli.
Sahih Mürşid Alâmetleri
Sahih mürşid alâmetleri: 1) Şer’î hudûda sıkı sıkıya bağlı — sünneti yaşar. 2) Tasavvuf silsilesi muteber — Hz. Peygamber’e kadar sahih bir zincir. 3) Sözüne sâdık — vaadlerini tutar. 4) Tevâzu sâhibi — kibirden uzak. 5) Sâliklerinin değişimi — terbiyesinin etkisi görülür. 6) İhlâs — gösterişten uzak. 7) Maddî menfaat aramaz. Bu alâmetler bir kişide varsa — sahih mürşid ihtimali yüksek.
Allâh’ın Yönlendirmesi
Sahih niyetli sâlik — yanlış birine bağlansa bile — Allâh onu yönlendirir. Bunun çeşitli yolları olur: 1) Bir tanıdığın yönlendirmesiyle başka birini bulur. 2) Bir kitap okur; daha doğru anlayışa varır. 3) Yanlış şeyhin hatâsını fark edip uzaklaşır. 4) Rüyâ ile bir işaret alır. 5) Allâh’ın istihâresine kalbi açılır. Bu çeşitli yollarla — sâlik nihâyetinde sahih yola yönelir.
Yûnus 9 — Allâh Hidâyet Eder
«İnnellezîne âmenû ve amilû’ssâlihâti yehdîhim Rabbühüm bi-îmânihim» — İmân edip sâlih amel işleyenleri Rab’leri îmânları sayesinde hidâyete erdirir (Yûnus 9). Yâni Allâh’ın hidâyeti — îmân ve sâlih amel sahibi kullara mahsus. Sahih niyetli sâlikin niyeti — bir tür sâlih amel; Allâh onu hidâyete eriştirir. Bu, ümîd verici bir vaaddir. Niyetini sahih tut; Allâh sana yol bulur.
Niyet Nasıl Sahih Olur?
Niyet sahih olmak için: 1) Sâdece Allâh için ol — gösteriş, mevki, menfaat olmasın. 2) Sünnete uygun ol — Hz. Peygamber’in yolunda. 3) İlim ile bilinçli ol — körü körüne değil. 4) İhlâslı ol — açık ya da gizli her hâlinde aynı. 5) Tevâzulu ol — kendini büyük görme. 6) Tevbe ile temizlenmiş ol — geçmiş günahlardan dön. Bu altı özellik — sahih niyetin alâmetleridir.
Sabırlı Olmak
Sahih mürşide ulaşmak — bazen yıllar alır. Bu yıllarda sâlik — sabır göstermeli. «Niçin hâlâ bulamadım?» diye Allâh’a sitem etmemeli. Çünkü her ânın bir hikmeti var. Belki şu an hazırlığın yapılıyor; vakti gelince mürşid karşına çıkacak. Hâcı Bektâş, Yûnus Emre, Mevlânâ — hepsi belirli vakitlerde mürşidlerine kavuştu. Onların yıllarca arayışı vardı. Sen de sabret.
Niyâz — Sahih Mürşid
Niyâz: «Yâ Rab, niyetimi samîmî kıl. Yanlış mürşide bağlanmaktan beni koru. Eğer bilmeyerek bağlandıysam — bana doğru yolu göster; sahih mürşidine ulaştır. Yûnus 9’un müjdesine eren bir kul olarak — îmân ve sâlih amel ile hidâyet bulayım. Niyetimin sahih olması için — sâdece Sen’in için yapma; sünnete uygun; ilim ile bilinçli; ihlâslı; tevâzulu; tevbe ile temiz — bütün bu özellikleri kalbime yerleştir. Sahih mürşide kavuşma sabrı ver; arayışım meşrû ve disiplinli olsun. Sahih bir mürşide bağlandığımda — onun terbiyesine teslim olabilen bir mürîd olarak yetiştir. Allâh kalbe bakar; kalbimi sahih kılacak Sen’sin.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Niyet, Mürşid, Hidâyet. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Yunus 10/62-64; Allah dostlarına korku ve hüzün olmaması.
- Kur’an-ı Kerim, Kehf 18/28; Rablerini isteyenlerle beraber olma emri.
- Kuşeyri, er-Risale, şeyh-mürid adabı ve velayet bahisleri.
- Hucviri, Keşfu’l-Mahcub, mürşidlik ve tasavvufi terbiye bahisleri.
- Sühreverdi, Avarifü’l-Maarif, şeyh-mürid ilişkisi ve irşad adabı bahisleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi ve rehber ihtiyacı bölümleri.