Duâ Edin, Duâ İbâdetin Özüdür — «Üd’ûnî Estecib Leküm»: Beni Çağırın Size Cevâp Vereyim
Duâ edin. Duâ — ibâdetin özüdür. Hz. Peygamber «Duâ, ibâdetin özüdür» (edduâü hüvelibâdetü) buyurmuştur. Allâh «Beni çağırın, size cevâp vereyim» (Mü’min 60) emrediyor. Duâ etmek — kul olduğunu îlân etmek, Allâh’a muhtaç olduğunu kabûl etmek demektir. Duâ etmeyen — kibirli kalır; Allâh «Bana ibâdet etmeyi kibirlerine yedirmeyenler — hor halde cehenneme gireceklerdir» (Mü’min 60) buyurur. Bu yüzden duâ — bir lutuf değil; bir vazifedir. Mü’min hayatının her ânında Allâh’a duâ etmelidir.
Mü’min 60 — «Üd’ûnî Estecib Leküm»
«Üd’ûnî estecib leküm» — Beni çağırın, size cevâp vereyim (Mü’min 60). Bu — Allâh’tan bir vaaddir. Vaadin sahibinin asla yalanlamayacağı kesindir. Allâh duâ edene mutlaka cevâp verir. Üç şekilde olur: 1) İstediğin şey verilir. 2) Daha hayırlısı verilir. 3) Âhirete ertelenir, orada misli ile karşılığı verilir. Hiçbir duâ boşa gitmez. Mü’min bu kesin vaade güvenmelidir.
Duâ — İbâdetin Özü
«Edduâü hüvelibâdetü» — Duâ ibâdetin tâ kendisidir (hadîs). Niçin? Çünkü duâ — kulluğun en saf hâlidir. Namazda, oruçta, hacda — fizikî hareket var. Duâda — sâdece kalbin yönelmesi; Allâh’a iltica. Bu — saf kulluk. Duâ etmeyen — Allâh’ı reddediyor demektir; çünkü ihtiyâcı yoktur sanıyor. Hâlbuki insân her ân Allâh’a muhtaçtır.
Duâ Etmek — Kibri Kırar
Duâ etmek — kibri kırar. Çünkü duâda kişi acizliğini, ihtiyâcını, fakrını îlân eder. «Yâ Rab, ben muhtacım, Sen vericisin; ben âcizim, Sen kâdirsin» der. Bu — kibrin tam zıddı. Kibirli insân duâ edemez; çünkü kendini muhtaç görmez. Bu yüzden Allâh «Bana ibâdet etmeyi kibrine yedirmeyenler hor halde cehenneme girecekler» buyurur (Mü’min 60). Duâ — kibre karşı en güçlü ilâçtır.
Duâ Edebi
Duâ ederken edep önemlidir. 1) Abdestli ol. 2) Kıbleye dön. 3) Eller açık, avuçlar yukarı. 4) Önce hamd ve salavat ile başla. 5) Sonra Allâh’a hâcetini söyle. 6) Sonra tekrar hamd ve salavat ile bitir. 7) «Âmîn» de. 8) Yüzünü ellerine sür. Bu edep — duânın kabûlünü artırır. Aceleyle, edep dışında, «kabûl etti mi etmedi mi» sabırsızlığıyla yapılan duâ — verimli olmaz.
Duânın Kabûl Vakitleri
Bazı vakitler duânın kabûlüne daha yakındır: 1) Gecenin son üçte biri (seher). 2) Ezân ile kâmet arası. 3) Cuma günü ikindiden gün batımına. 4) Secdede. 5) Ramazân’da, özellikle Kadir Gecesinde. 6) Hac mevsiminde, Arafat’ta. 7) Yağmur yağarken. 8) Yolculukta. 9) Mazlumun duâsı. 10) Annebaba duâsı. Mü’min bu vakitleri kaçırmamalı; bunlarda yoğun duâ etmelidir.
Israr — Tekrar Tekrar Duâ
Duâ ederken ısrar etmek lazım. Bir defâ edip «Niçin kabûl olmadı?» diye sormak — duâ edebine aykırıdır. Hz. Peygamber duâlarını üç defa tekrar ederdi. Bazı duâlar yıllarca tekrar edilmesi gerekir. Allâh «kullarımın benden ısrarla istemesini severim» buyurmuştur. Israr — Allâh’ın kapısını çalmaya devam etmektir; sonunda muhakkak açılır.
«Kabûl Olmadı» Sanma
Duâ edip de istediğin olmadığında «Kabûl olmadı» sanma. Çünkü: 1) Belki istediğin senin için hayırlı değildi; Allâh seni daha hayırlısına yönlendirdi. 2) Belki âhirete ertelenmiş; orada misli ile karşılığı verilecek. 3) Belki dünyâda bir belâya kalkan oldu. 4) Belki zamânı henüz gelmedi; sabret. Hiçbir duâ boşa gitmez. Bu inançla — duâya devam et.
Niyâz — Duâ Ehli
Niyâz: «Yâ Rab, beni duâ ehli kullarından eyle. ‘Üd’ûnî estecib leküm’ vaadine îmân ile sarılmamı nasîb et. Duâyı ibâdetin özü olarak bilen bir mü’min eyle. Kibrime karşı duâyı silâh edinmemi nasîb et. Edebine riâyet ederek; ısrarla; kabûl vakitlerinde — duâ etmemi nasîb et. Duâlarımın kabûlüne îmân et; kabûl olmayan duâların da boşa gitmediğini bilmemi sağla. Hz. Peygamber’in mübârek duâlarıyla duâ etmemi öğret. Beni — sürekli yalvarıp duâ eden bir kul olarak yaşat.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Duâ, İbâdet, İcâbet. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Bakara 2/186; Allah’ın dua edene yakınlığı.
- Kur’an-ı Kerim, Mümin 40/60; dua edin size icabet edeyim buyruğu.
- Buhari, Deavat, dua ve zikir rivayetleri.
- Müslim, Zikir ve Dua, dua ve istiğfar rivayetleri.
- Nevevi, el-Ezkar, dua adabı ve faziletli vakitler bölümleri.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, el-Vabilü’s-Sayyib, dua ve zikir bahisleri.