İstikamet Nedir: Fikrî ve Amelî Boyutu
“Beliniz yay gibi eğilinceye kadar namaz kılsanız ve ok gibi zayıflayıncaya kadar oruç tutsanız yine de istikametten daha sevimli bir şey bulamazsınız.” İstikamet, bir kimsenin Kur’ân ve Sünnet yolunda hem düşünmesi hem yürümesidir; yalnızca ameli değil, fikrî yapıyı da kapsar. Ameli düzgün görünen ama akaidi bozuk olan kimse istikamet ehli sayılmaz. Kader inkârcısı, kabir azabını reddeden, hadîsleri sorgulayan, mezhepleri çöpe atan kimsenin ameli ne kadar düzgün görünse de fikrî istikameti bozuktur. Bu, bugünün insanı için en tehlikeli açıktır.
İstikrar: Tutarlılık Kişiliğin En Büyük Ölçüsüdür
İstikrar, belirli bir hali düzenli ve tutarlı biçimde sürdürmektir. Bir gün namaz kılıp ertesi gün kılmamak, perşembe dersine bazen gelip bazen gelmemek, dersi başka işlerle değiştirmek istikrarsızlıktır. Dini meselelerde istikrarı bozuk olan kimsenin ikili ilişkilerinde, aile hayatında ve toplumsal bağlarında da istikrar aranmaz. Rüzgâr esince dağılan, çamura basınca duygusal zikzaklar çizen kimse güvenilir bir yol arkadaşı olamaz. İstikrarlı insan askerî disiplinle yürür; ne olursa olsun yolundan ayrılmaz.
Allah’ı Her Şeyden Sevgili Bulmadan Kemâle Erilmez
Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem buyurur: “Gözünün gördüğü ve görmediği her şeyden benim sana daha sevgili olmadıkça gerçek anlamda îmâna eremezsin.” İstikamet ve istikrar, nihayetinde bu sevgi ve kemâle açılan kapıdır. Allah’ı her şeyden, gözün gördüğü görmediği tüm yaratılmışlardan daha sevgili bulmadan kemâle ulaşılmaz. İstikamet yolunda yürüyen huzur ehli olur; yürümeyen olamaz.
Kaynaklar
Hadîs: “Beliniz yay gibi eğilinceye kadar namaz kılsanız… istikametten daha sevimli bir şey bulamazsınız.” — Taberânî, el-Mu’cemü’l-Kebîr; Suyûtî, el-Câmiu’s-Sağîr
Hadîs: “Biriniz beni gözünün gördüğü her şeyden daha çok sevmedikçe gerçek mü’min olamaz.” — Buhârî, Îmân 8; Müslim, Îmân 69
Tasavvuf: İstikamet bâbı — İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü’l-Kuşeyriyye
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve tez formatında düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı: https://www.youtube.com/watch?v=Mw0lPgfOKyo
İlgili Sözlük Terimleri: Sünnet. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı