Şeyhi Olmayanın Şeyhi Şeytândır
Ehli tasavvufun ortak inancına göre şeytân, rüyada ve hâlde belirli sûretlere giremez. Bu sûretler şu şekilde sıralanır:
(1) Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in Sûretine Giremez
Hz. Peygamber Efendimiz sallallâhu aleyhi ve sellem’in sûret ve şemâiline, ne rüyâda ne hâlde şeytân girebilir. Bu hadîsi şerîfle sâbittir; ümmetin icmâ’ı ile kabûl edilmiştir. Bu yüzden rüyâda Hz. Peygamber’i gören kimse, gerçekten O’nu görmüştür; bu rüyâ kesinlikle haktır.
(2) Bütün Peygamberlerin Sûretine Şeytân Giremez
Hz. Âdem’den Hz. Muhammed’e kadar gelip geçen bütün peygamberlerin sûretine de şeytân giremez. Bu da peygamberliğin bir mûcizesidir; çünkü peygamberler ismet sıfâtıyla korunmuş kişilerdir. Onların sûretine şeytân giremez, çünkü onlar Allâh’ın özel olarak seçtiği ve korunduğu kullardır.
(3) Dört Büyük Melek ve Diğer Meleklerin Sûretine Giremez
Dört büyük melek — Cebrâîl, Mîkâîl, İsrâfîl, Azrâîl aleyhimüsselâm — ile diğer meleklerin sûretine şeytân giremez. Çünkü melekler nûrdan yaratılmıştır; şeytân ateşten yaratılmış olduğu için, nûra giremez. Bu, mahiyetleri açısından bir tamamen ayrımdır.
(4) Ashâbı Kirâm’ın Sûretine Giremez
«Ashâbım yıldızlar gibidir; hangisine uyarsanız hidâyete erersiniz» hadîsi şerîfi mûcibince, Ashâbı Kirâm’ın hiçbirisinin sûretine şeytân giremez. Bu, ashâbın Allâh katındaki mertebesini ve mü’minler için onlara bağlanmanın önemini gösterir.
(5) Ehli Beyt — Hasan ve Hüseyin Hazretleri ile Evlâdı
Ehli Beyt — Hz. Hasan, Hz. Hüseyin efendilerimiz ve silsile yoluyla onların evlâtları — ehli tasavvufun bu inancı içindedir. Onların sûretine de şeytân giremez. Peygamber’in nesli olan bu kutlu zincirin halkalarına şeytân yaklaşamaz; çünkü peygamberin nûru, onlardan da yansımaktadır.
(6) Mürşidi Kâmillerin Sûretine de Şeytân Giremez
Hem mânevî hem maddî icâzeti olan ve silsileye dâhil bulunan mürşidi kâmillerin sûretine şeytân giremez. Bu kapsamda Cüneydi Bağdâdî, Sırrı Sakatî, Bâyezîd Bestâmî, Abdulkâdir Geylânî, Ahmed er-Rifâî, Ahmed el-Bedevî, İbrâhîm Dessûkî, Şâh Nakşibendî, Mevlânâ Celâleddîn Rûmî, Hacı Bektâşı Velî, Hacı Bayrâm Velî, Veysel Karânî ve Muhyiddîn İbn Arabî gibi büyük pîrlerin sûretlerine şeytân giremez.
Cemâat Rüyalarını Mürşide İletirse, Tehlike Bertaraf Edilir
Bir cemâat, gördüğü rüyâ ve hâlleri mürşidine iletiyorsa, tehlike bertaraf edilir. Çünkü mürşid, rüyâların hangisinin sahîh, hangisinin şeytânın boyaması olduğunu ayırt edebilir. Bu yüzden ehli tasavvuf «Şeyhi olmayanın şeyhi şeytândır» ifâdesini ısrarla vurgulamıştır. Bu söz zayıf hadîs olarak nakledilse de, insâna zarar vermedikçe zayıf hadîsle amel câizdir; ve bu sözün mânâsı son derece doğrudur. Çünkü bir kimse mürşidsiz yola çıkarsa, şeytân ona sahte mürşid gibi görünür; ve onu yıllarca aldatır.
Mürşidsiz Yolculuğun Tehlikesi — Sahte Kapılar
Mürşidsiz yolculuğun en büyük tehlikesi, sahte kapıların açılmasıdır. Şeytân, mürşidsiz sülûka çıkan kimseye sahte rüyâlar gösterir; sahte ilhâmlar verir; sahte mânâlar telkîn eder. Bu sahteler arasından gerçeği seçmek, mürşid olmadan imkânsızdır. Bu yüzden sûfîliğin ana kuralı: Önce mürşid bulmak, sonra yola çıkmak. Mürşidsiz yola çıkanlar, çoğunlukla yarı yolda kalır ya da yanlış yere varır. Allâh muhâfaza eylesin; bizi sahte rehberlerden ve mürşidsiz yolculuktan korusun.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Mürşid, Şeyh, Silsile. → Tasavvuf Sözlüğü