Mustafa Özbağ Efendi bu çok kısa sohbette hiçbir evlâdın anne, ve babasına zekât, ve sadaka veremeyeceğini tafsîl eder. Mes'ele şudur: kız çocukları annebabaya bakmakla mükellef olmadığına göre, anne, ve babasına sadaka veya zekât verebilir mi? Cevâb açıktır: hayır, hiçbir evlât anne, ve babasına zekât, ve sadaka veremez. Bu kâide Hanefî mezhebinin ittifâklı görüşüdür. Sebebi, anne ve babanın evlâdın mâlında nafaka hakkı bulunmasıdır; nafaka hakkı olan kimseye zekât verilemez. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni zekâtını sahîh kişilere, ve sahîh sınıflara vermeye yöneltir.
Kız Çocukları Mes'elesi
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: kız çocukları anne babaya bakmakla mükellef olmadığına göre, anne, ve babasına sadaka veya zekât verebilir mi? Hanefî fıkhında erkek evlât annebabaya nafaka ile mükelleftir; ancak kız evlât da zenginlik şartında nafaka ile mükelleftir. Bu husûs İmâm Kâsânî, ve İbn Âbidîn'in tafsîlatıyla ortaya konmuştur.
Cevâb: Hiçbir Evlât Veremez
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir fıkhî kâideyi tafsîl eder: cevâb açıktır: hayır, hiçbir evlât anne, ve babasına zekât, ve sadaka veremez. Bu kâide Hanefî mezhebinin ittifâklı görüşüdür. Mâlikî, Şâfi'î, ve Hanbelî mezhepleri de zekâtın usûle (üst soya) verilmemesinde ittifâk etmiştir.
Nafaka Hakkı ve Zekât
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'mînin görevini tafsîl eder: sebebi, anne ve babanın evlâdın mâlında nafaka hakkı bulunmasıdır; nafaka hakkı olan kimseye zekât verilemez. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Annebabaya iyilikle muâmele etmeyi» (İsrâ 17/23) emretmiş; bu emir nafaka hakkını da kapsar. Mü'mîn annebabasına nafaka olarak yardım eder, ama bunu zekât niyetiyle yapamaz. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni zekâtını sahîh kişilere, ve sahîh sınıflara vermeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur'ânı Kerîm: Tevbe 9/60, 103; Bakara 2/233, 267; İsrâ 17/23-26.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü'z-Zekât.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü'z-Zekât.
- Süneni Ebû Dâvûd.
- Süneni Tirmizî.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Kâsânî, Bedâi'u's-Sanâi', Zekât verilemeyenler bahsi.
- İmâm Serahsî, el-Mebsût.
- İbn Âbidîn, Reddü'l-Muhtâr, Annebaba ve evlâda zekât bahsi.
- Fetâvâ-yı Hindiyye.
- İmâm Şâfi'î, el-Üm.
- İmâm Mâlik, el-Müdevvene.
- İmâm Ahmed b. Hanbel, el-Mugnî (İbn Kudâme).
- Mevlânâ Müzekki Sohbetleri.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Zekât Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu çok kısa sohbet kız çocukları mes'elesini, hiçbir evlâdın annebabaya zekât veremeyeceği kāidesini, ve nafaka hakkı ile zekât arasındaki bağlantıyı tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Zekât Sohbetleri