Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Dergah Sohbetleri Serisi ·

305. Dergah Sohbeti — Anne Babaya İtaat, Şöhret Afeti, Allah’tan İstemek

Mustafa Özbağ Efendi'nin dergah sohbeti: 305. Dergah Sohbeti — Anne Babaya İtaat, Şöhret Afeti,…. Tasavvuf, ahlâk ve mânevî yol üzerine kapsamlı açıklamalar.

Anne: Anne Babaya İtaat ve Günah-ı Kebair

Anne babaya Kur’an’ın deyimiyle üf dahi demeyin. Günah-ı kebairlerin ikinci sırasındadır. Hz. Ömer Efendimiz’in oğlu Abdullah günah-ı kebairleri sıralamıştır: Birincisi Allah’a şirk koşmak, ikincisi anne babaya itaat etmemek ve isyan etmektir. Anne babanın hatırını saymamak, anne babaya itiraz etmek, onlarla tartışmak, kavga etmek, hakaret etmek Müslüman ahlakı değildir, sufi ahlakı değildir.

Erkek çocuğunun babası ölünceye kadar babasına itaat etmesi farzdır. Kız çocuğunun evleninceye kadar babasına itaati farzdır. Kadınların kocalarına itaati farzdır. Eğer sizden haram işlemenizi isterlerse, işlemeyin. Ama öbür türlü üf dahi demeye hakkımız yoktur. Annesinin babasının duasını almayanın, helalini almayanın işi gücü rast gitmez.


Terör Mücadelesi ve Savaş Meselesi

Suriye, İran, Irak gibi ülkelerle açıkça savaş açılması uygun değildir. Türkiye bundan uzak durabileceği kadar uzak durmalıdır. Savaş tantanaları çalanların provokelerine, projelerine gelinmemelidir. Ülke kendi içerisindeki terörle uğraşmalı, sınırlarını korumalı, sızmaları tespit etmelidir.

Terör mücadelesinde idam cezası yeniden geri getirilmeli, askeri, polisi, sivili katleden herkes hakkında geriye dönük işlem yapılmalıdır. Kur’an ‘Haksız yere öldüreni siz de öldürün’ buyurmuştur (Bakara, 2/178-179). Dişe diş, göze göz; dinin emri bellidir.


Rüya ve Hal Meselesi: Şöhret Afettir

Bazı kardeşlerin gördüğü hal ve rüyalar ayyuka çıkarılırken bazılarıninkine hiç itibar görmüyor diye şikayet edilmiştir. Rüya ve hallerin anlatılmasının sebebi yola delil olmasıdır. Salih rüyalar bu noktada delildir. Bu şahsa delil değildir, yola delildir. Bir kardeşin rüyasını ve halini ayyuka çıkarmak yola delil noktasındadır ama şahsın kendisini manevi hallerden dolayı ayyuka çıkarmak uygun değildir.

Şöhret afet getirir. Şöhretli sufiler afatı yanlarında taşırlar. Edep tacı değil, afat tacı giymiştir. Şöhretten uzaklaşmak sufinin vazifesidir. Bir kimse rüyasını kendi şöhreti için anlatıyorsa bu çok hoş bir şey değildir. Kendi rüyasını üstadına anlattıktan sonra başkasına ‘Ben şöyle bir rüya gördüm’ demesi sufi için tehlikeli, zehirli bir ok gibidir. Öne çıkmayı istemeyiniz, Allah rızası için yaşayınız.


Sufi Adabı: Her Şeyi Allah’tan İstemek

Sufilerin adabından biri de rızkını Allah’tan almak ve Allah için terk edilecek şeyi terk etmektir. Ahmed İbn Hudreveyh şöyle demiştir: ‘Kim Allah’tan alırsa izzet ile alır. Kim Allah için terk ederse izzet ile terk eder. Kim Allah’tan başkasından alırsa zillet ile alır.’

Hz. Ebu Zer Efendimiz’e Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri ‘Allah’tan başka hiç kimseden hiçbir şey istemeyeceğine bana söz ver, ben de sana cenneti söz vereyim’ buyurmuştur. Üç sefer söz almıştır ondan. Sufiler bu manada bir şeye ihtiyaçları varsa Allah’a münacat ederler. Bu demek değildir ki alacağından vazgeçecek veya ticaretini bırakacak. Ama kendi ihtiyacı için kimseden bir şey istemeyecek. ‘Ancak sana ibadet eder, ancak senden yardım dileriz’ (Fatiha, 1/5).


Kaynakça

Ayet Referansları

  • İsra Suresi, 17/23 — “Onlara ‘üf’ bile deme, onları azarlama; onlara güzel söz söyle.” Anne babaya itaat.
  • Bakara Suresi, 2/178-179 — Kısas ayetleri. Haksız yere öldürene kısas uygulanması.
  • Fatiha Suresi, 1/5 — “Ancak sana ibadet eder, ancak senden yardım dileriz.” Allah’tan isteme adabı.

Hadis-i Şerif Referansları

  • Günah-ı kebairlerin sıralanması — Sahih-i Buhari, Kitabu’l-Edeb, No: 5976; Sahih-i Müslim, Kitabu’l-İman, No: 87. Allah’a şirk koşmak ve anne babaya isyan.
  • Hz. Ebu Zer hadisi — Sünen-i Ebu Davud, Kitabu’z-Zekat, No: 1643; Sahih-i Müslim, Kitabu’z-Zekat, No: 1043. Kimseden bir şey istememeye söz verme ve cennet vaadi.
  • Şöhret afettir — Beyhaki, Şuabu’l-İman; Ebu Nuaym, Hilyetu’l-Evliya. Şöhretten uzak durmanın fazileti.

Fıkıh ve Tasavvuf Kaynakları

  • Ahmed İbn Hudreveyh — Kuşeyri Risalesi, Rızık ve Tevekkül bahsi. Allah’tan alan izzet ile alır sözü.
  • Kuşeyri Risalesi — Sufilerin adabı: her şeyi Allah’tan istemek, şöhretten kaçınmak bölümleri.

Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi

İlgili Sözlük Terimleri: Tevekkül, Dergâh. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı